II SA/KR 599/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Krakowie oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę budynku mieszkalnego, który został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę i nie został zalegalizowany.
Skarżący I. S. kwestionował decyzję nakazującą rozbiórkę budynku mieszkalnego, argumentując m.in. wadliwość postępowania dotyczącego uchylenia pozwolenia na budowę. Sąd administracyjny uznał jednak, że budynek został wzniesiony bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, a procedura legalizacyjna nie powiodła się z powodu braku przedłożenia przez inwestora wymaganych dokumentów. W konsekwencji, sąd oddalił skargę, potwierdzając prawidłowość decyzji organów nadzoru budowlanego.
Sprawa dotyczyła skargi I. S. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie, utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M., która nakazywała rozbiórkę budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Budynek ten został posadowiony na działce nr [...] w P. bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Podstawą prawną działań organów były przepisy art. 48 ustawy Prawo budowlane. Sąd administracyjny zważył, że budynek istniał już w 2018 r., podczas gdy pozwolenie na budowę zostało wydane dopiero w marcu 2019 r., a następnie uchylone w czerwcu 2019 r. z powodu rozpoczęcia budowy przed uzyskaniem ostatecznej decyzji. Organy nadzoru budowlanego wszczęły procedurę legalizacyjną, nakładając na inwestora obowiązek przedstawienia dokumentów, czego skarżący nie uczynił. Sąd uznał, że brak wywiązania się z tego obowiązku obliguje organ do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę. Zarzuty skarżącego dotyczące wadliwości postępowania w sprawie pozwolenia na budowę oraz ostateczności decyzji uchylającej pozwolenie zostały uznane za niezasadne, ponieważ sąd kontrolował legalność decyzji nakazującej rozbiórkę, a nie postępowanie dotyczące pozwolenia na budowę. Sąd nie stwierdził również naruszeń przepisów postępowania administracyjnego, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, i oddalił skargę.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, budynek taki podlega nakazowi rozbiórki, jeśli inwestor nie wywiąże się z obowiązków przedstawienia dokumentów w ramach procedury legalizacyjnej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo zakwalifikowały obiekt jako samowolę budowlaną. Procedura legalizacyjna na podstawie art. 48 Prawa budowlanego wymaga od inwestora przedłożenia określonych dokumentów. Niewywiązanie się z tego obowiązku w wyznaczonym terminie obliguje organ do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (16)
Główne
p.b. art. 48 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
p.b. art. 48 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
p.b. art. 48 § ust. 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
p.b. art. 28 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Pomocnicze
p.b. art. 32 § ust. 4a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
p.b. art. 48 § ust. 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
P.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 106 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw art. 25
Argumenty
Skuteczne argumenty
Budynek został wzniesiony bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Inwestor nie przedłożył wymaganych dokumentów w ramach procedury legalizacyjnej. Decyzja uchylająca pozwolenie na budowę była ostateczna. Zarzuty dotyczące wadliwości postępowania w sprawie pozwolenia na budowę nie mogły być przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie.
Odrzucone argumenty
Wadliwość postępowania dotyczącego uchylenia pozwolenia na budowę. Nieostateczność decyzji uchylającej pozwolenie na budowę. Budynek był tymczasowy i został rozebrany przed wzniesieniem obecnego.
Godne uwagi sformułowania
roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę nie wydaje się pozwolenia na budowę w przypadku rozpoczęcia robót budowlanych z naruszeniem art. 28 ust. 1 niespełnienie w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w art. 48 ust. 3 p.b. stanowi podstawę obligującą organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji o nakazie rozbiórki.
Skład orzekający
Jacek Bursa
przewodniczący
Joanna Człowiekowska
sprawozdawca
Mirosław Bator
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie konieczności uzyskania pozwolenia na budowę i konsekwencji samowoli budowlanej, a także procedury legalizacyjnej i rozbiórki w przypadku braku współpracy inwestora."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje typowy problem samowoli budowlanej i jej konsekwencji, co jest istotne dla praktyków prawa budowlanego i inwestorów.
“Samowola budowlana i rozbiórka: co się dzieje, gdy inwestor ignoruje prawo?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 599/24 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2024-07-03 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-04-24 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Jacek Bursa /przewodniczący/ Joanna Człowiekowska /sprawozdawca/ Mirosław Bator Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II OSK 2892/24 - Wyrok NSA z 2025-10-07 Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 1994 nr 89 poz 414 art 46 ust 1 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Jacek Bursa Sędziowie: SWSA Mirosław Bator SWSA Joanna Człowiekowska (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Anna Bubula po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2024 r. sprawy ze skargi I. S. na decyzję nr 72/2024 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 20 lutego 2024 r. znak WOB.7721.398.2022.PWOL/GTWO w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę. Uzasadnienie Decyzją z dnia 28 czerwca 2022 r. znak: SB.5160.13.2020.EF, działając na podstawie art. 48 ust. 1, art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 roku, poz. 2351 z późn. zm.) oraz art. 104 k.p.a. w zw. z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020, poz. 471) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. nakazał inwestorowi I. S. rozbiórkę obiektu budowlanego - budynku mieszkalnego jednorodzinnego, posadowionego na działce nr [...] w P. , wykonanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że 25 marca 2020 r. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] w P. , bez wymaganej zgody organu architektoniczno - budowlanego. W dniu 26 marca 2019 r. do organu wpłynęło zawiadomienie inwestora o zamierzonym terminie rozpoczęcia budowy budynku mieszkalnego na działce nr [...] w P. , wraz z informacją, iż budowa będzie realizowana na podstawie decyzji Starosty M. o pozwoleniu na budowę z dnia 21 marca 2019 r., znak: AB.6740.293.2019, a roboty budowlane zostaną rozpoczęte 27 marca 2019 r. Organ ustalił, że postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2019 r. Starosta M. wznowił postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę, a decyzją z dnia 4 czerwca 2019 roku znak: AB.6740.293.2019 uchylił w całości ww. decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia 21 marca 2019 r. W dniu 29 marca 2019 r. na działce nr [...] w P. dokonano kontroli w terenie, podczas której stwierdzono, że na ww. działce posadowiony jest budynek, prawdopodobnie o konstrukcji drewnianej, w stanie surowym zamkniętym. Postanowieniem nr 347/2020 z dnia 16 września 2020 r. wstrzymano prowadzenie ww. robót budowlanych oraz nałożono na inwestora obowiązek przedstawienia w terminie do dnia 30 stycznia 2021 r. dokumentów wskazanych w art. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, celem podjęcia próby legalizacji samowolnie wykonanego obiektu. Jak podał organ do dnia 28 czerwca 2022 inwestor nie złożył wymaganych dokumentów, nie wystąpił też o zmianę terminu na ich przedłożenie. W dniu 11 lutego 2021 r. organ pozyskał pisemne oświadczenie inwestora, w którym inwestor podał, że budynek na działce [...] w P. był budynkiem tymczasowo poświęconym na skompletowanie materiałów budowlanych. Następnie został rozebrany i wybudowany został budynek w miejscu wyznaczonym przez geodetę zgodnie z pozwoleniem na budowę z dnia 21 marca 2019. Po uzyskaniu pozwolenia na budowę została wykonana płyta fundamentowa, na której budynek w formie teraźniejszej został poskładany. Budynek w sprawie którego toczy się postępowanie, był tymczasowo postawiony na gruncie i płytkach chodnikowych. W związku z powyższym inwestor wniósł o umorzenie toczącego się postępowania. Podczas kolejnej kontroli w terenie w dniu 12 maja 2021 r. organ ustalił, że na działce nr [...] w P. istnieje budynek mieszkalny, w lokalizacji bardzo zbliżonej do lokalizacji w której był stwierdzony w dniu 29 marca 2019 r., podczas kontroli wykonano zdjęcia. Z kolei na podstawie informacji ze Starostwa M. organ ustalił, że decyzja Starosty M. z dnia 4 czerwca 2019 roku, znak: AB.6740.293.2019 uchylająca w całości decyzję z dnia 21 marca 2019 roku znak: AB.6740.293.2019 i odmawiająca pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] w P. jest ostateczna i podlega wykonaniu z dniem 11 lipca 2019 r. Ponadto od marca 2019 roku do dnia orzekania przez organ I instancji nie wydano pozwolenia na budowę oraz nie przyjęto skutecznego zgłoszenia zamiaru budowy budynku mieszkalnego na działce nr [...] w P. . Organ wyjaśnił, że zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego - roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem wyjątków wskazanych w art. 29-31 ww. ustawy. W rozpatrywanym przypadku budynek mieszkalny już istniał na działce nr [...] w P. w 2018 r., natomiast inwestor uzyskał decyzję o pozwoleniu na budowę dopiero w marcu 2019 roku. Decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia 21 marca 2019 roku została jednak uchylona decyzją z dnia 4 czerwca 2019 r., którą ponadto odmówiono inwestorowi pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego na działce nr [...] w P. . Decyzja ta jest ostateczna i podlega wykonaniu. Wobec czego, nawet gdyby przyjąć wyjaśnienia inwestora za wiarygodne, iż pierwotnie zrealizował budynek tylko tymczasowy następnie go rozebrał i postawił w tym samym miejscu obecnie istniejący, to realizując przedmiotowy budynek inwestor nie posiadał pozwolenia na jego budowę. W przypadku niezastosowania się do rygoru art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, mamy do czynienia z działaniem w ramach samowoli budowlanej i konsekwencjami wynikającymi z art. 48 Prawa budowlanego. Organ zobowiązany jest jednak do orzeczenia rozbiórki dopiero po przeprowadzeniu postepowania legalizacyjnego. Organ nadzoru budowlanego zgodnie z art. 48 ust. 3 ww. ustawy nakłada na inwestora obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie wymienionych w sentencji dokumentów. W niniejszej sprawie ustalono, że przedmiotowy budynek mieszkalny jest zgodny z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zatem, pomimo naruszenia przez inwestora art. 28 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z art. 48 ust. 3 ww. ustawy nałożono na inwestora obowiązek przedstawienia w określonym terminie wymienionych w postanowieniu dokumentów. W wyznaczonym terminie inwestor nie przedłożył wnioskowanej dokumentacji, co skutkowało wydaniem przez organ nadzoru budowlanego decyzji nakazującej rozbiórkę Od decyzji z dnia 28 czerwca 2022 r. odwołanie wniósł I. S.. Decyzją z dnia 20 lutego 2024 r. znak: WOB.7721.398.2022.PWOL/GTWO, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 104 k.p.a oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 w zw. z art. 83 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r. poz. 682 z późn. zm.) Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy przestawił dotychczasowy przebieg postępowania oraz wyjaśnił, że na etapie postępowania odwoławczego pozyskał do akt sprawy protokół oględzin z dnia 19 lipca 2023 r. oraz informację, że od decyzji z dnia 4 czerwca 2019 r. nie zostało złożone odwołanie. Organ odwoławczy podał, że podstawą materialnoprawną skarżonej decyzji jest przepis art. 48 upb (w brzmieniu sprzed obowiązującej od dnia 19 września 2020 r. nowelizacji). Organ wyjaśnił, że nakaz rozbiórki obiektu może być orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości jego legalizacji. Spełnienie zaś wskazanych przesłanek art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane powoduje, że organ nadzoru budowlanego powinien, w drodze postanowienia skierowanego do inwestora, rozpocząć procedurę legalizacyjną. Organ wskazał, iż PINB w M. dokonał prawidłowej kwalifikacji przedmiotu postępowania administracyjnego. W stanie faktycznym niniejszej sprawy miała miejsce budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] zlokalizowanej w miejscowości P.. Inwestor rozpoczął budowę nie posiadając ostatecznej decyzji o pozwolenia na budowę. Tymczasem zgodnie z art. 28 ust. 1 ww. ustawy p.b. roboty budowlane można prowadzić jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwolenia na budowę. Jak podał organ odwoławczy, organ I instancji postanowieniem z dnia 16 września 2020 r. zasadnie wstrzymał prowadzenie robót budowlanych oraz nałożył na właściciela przedmiotowej nieruchomości obowiązek przedłożenia szczegółowo wymienionych dokumentów w terminie do dnia 30 stycznia 2021 r. Podczas kontroli w terenie w dniu 29 marca 2019 r. ustalono bowiem, że na przedmiotowej działce posadowiony jest budynek prawdopodobnie o konstrukcji drewnianej w stanie surowym zamkniętym. Co prawda w dniu 26 marca 2019 r. na dziennik podawczy organu I instancji wpłynęło pismo informujące o zamiarze rozpoczęcia budowy budynku mieszkalnego na działce nr [...] w P. w oparciu o decyzji Starosty Myślenickiego z dnia 21 marca 2029 r. o pozwoleniu na budowę, jako termin rozpoczęcia robót wskazując dzień 27 marca 2019 r. Jednak na podstawie danych umieszczonych na portaluhttp://miip.geomalpolska.pl (vide: k. 8 akta PINB) ustalono, że ww. budynek ten istniał już w 2018 r. Powyższe znajduje również odzwierciedlenie w zdjęciach fotogrametrycznych pozyskanych przez PINB od Głównego Geodety Kraju wykonanych w latach 2018 oraz 2019 r., które obrazują posadowienie przedmiotowego budynku w stanie niezmienionym na przestrzeni wskazanego czasokresu. Również szkic sytuacyjny stanowiący załącznik do protokołu kontroli z dnia 19 lipca 2023 r. nie budzi wątpliwości, że budynek będący przedmiotem niniejszego postępowania, zlokalizowany jest w miejscu budynku objętego pozwoleniem na budowę z dnia 21 marca 2019 r. Z powyższego, według organu odwoławczego wynika więc, że inwestor przystąpił do budowy przedmiotowego obiektu budowlanego bez uzyskania pozwolenia na budowę. Dokonane zaś w dniu 26 marca 2019 r. przez inwestora zgłoszenie o zamierzonym terminie rozpoczęcia robót nastąpiło w dacie gdy budynek został już wzniesiony. Wobec powyższego PINB w M. zasadnie wszczął przedmiotowe postępowanie i prowadził postępowanie w sprawie legalności budowy przedmiotowego obiektu w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane. Nadto wydając decyzję z dnia 4 czerwca 2019 r., którą uchylono w całości decyzję Starosty Myślenickiego z dnia 21 marca 2019 r. oraz odmówiono inwestorowi pozwolenia na budowę, potwierdzono ww. ustalenia organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ podał bowiem, że nie wydaje się pozwolenia na budowę w przypadku rozpoczęcia robót budowlanych z naruszeniem art. 28 ust. 1 prawa budowlanego. Jako niewiarygodne organ odwoławczy uznał podniesione przez inwestora w odwołaniu argumenty o braku wiedzy na temat konieczności dokonywania zgłoszenia dla przedmiotowego obiektu, który według oświadczenia inwestora stanowił tymczasowy obiekt służący do przechowywania materiałów budowlanych, a następnie został rozebrany i wzniesiono w jego miejscu budynek, na którego wykonanie uzyskano pozwolenie na budowę. Powyższe twierdzenie nie zostało w żaden sposób udowodnione przez odwołującego się. Na powyższą decyzję I. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie przepisów art. 39 k.p.a. (w brzmieniu obowiązującym w 2019 r.) w związku z art. 42 § 1 k.p.a. oraz art. 16 § 1 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, iż decyzja Starosty Powiatowego w M. z dnia 4 czerwca 2019 r. jest ostateczna, w sytuacji kiedy skarżący po ostatecznej decyzji Starosty Myślenickiego z dnia 21 marca 2019 r. zmienił adres zamieszkania, o czym informowała Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego, a Starosta Myślenicki zarówno postanowienie o wznowieniu postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę, jak i decyzję uchylającą w całości ostateczną decyzję - pozwolenie na budowę oraz odmawiającą pozwolenia na budowę wysyłał skarżącemu na nieaktualny adres. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ podał, że skarżący podniósł zarzuty odnoszące się do odrębnego postępowania administracyjnego prowadzonego przez organ architektoniczno-budowlany tj. Starostę Myślenickiego, którego przedmiotem było pozwolenie na budowę. Natomiast w postępowaniu legalizacyjnym prowadzonym przez organy nadzoru budowlanego skarżący brał czynny udział, zapoznawał się z aktami sprawy, składał wyjaśnienia. Zdaniem organu materiał dowodowy został zgromadzony w sposób wystarczający do rozstrzygnięcia, w oparciu o protokół kontroli dokonanej w dniu 29 marca 2019 r. wraz z dokumentacją fotograficzną oraz zdjęcia lotnicze z 2018 r. i 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach sprawowanej kontroli sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Należy również wskazać, że na mocy art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W razie nieuwzględnienia skargi podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. Skarga okazała się niezasadna. Sądowej kontroli w niniejszej sprawie podlegała decyzja Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 20 lutego 2024 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia 28 czerwca 2022 r., którą nakazano I. S. rozbiórkę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, posadowionego na działce nr [...] w P. , wykonanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Podstawą prawną działań organu były przepisy art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym przed dniem 19 września 2020 r., stosownie do art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 471). Zgodnie z art. 48 ust. 1 P.b. organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W art. 48 ust. 2 P.b. określone zostały przesłanki wszczęcia procedury legalizacyjnej samowolnie zrealizowanego obiektu budowalnego, które są uwarunkowane tym, by samowolnie wzniesiony obiekt nie naruszał przepisów, w tym przepisów techniczno – budowlanych oraz ustaleń obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie umożliwiającym dorowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Wyjaśnienia w tym miejscu wymaga, że zgodnie z art. 28 ust. 1 przywołanej ustawy, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Pozwolenia na budowę nie wymagają obiekty, o których mowa w art. 29 u.p.b., a art. 30 tej ustawy wymienia obiekty, których wybudowanie wymaga zgłoszenia. Zgodnie z ustaleniami poczynionymi przez organy obu instancji, znajdującymi odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym, na działce nr [...] w P. posadowiony został budynek mieszkalny bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Zdaniem sądu organy obu instancji prawidłowo zakwalifikowały przedmiotowy obiekt budowlany jako budynek mieszkalny – ze względu na wymiary, cechy konstrukcyjne, trwałe połączenie z gruntem zrealizowany bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. W przedmiotowej sprawie udowodniono, że budynek istniał już w 2018 r. (vide: wydruk z [...], zdjęcia fotogrametryczne z lat 2018-2019 szkic sytuacyjny stanowiący załącznik do protokołu kontroli z dnia 19 lipca 2023 r.), podczas gdy decyzja o pozwoleniu na budowę, na którą powoływał się skarżący została wydana w dniu 21 marca 2019 r. Ustalono również, że ww. decyzja o pozwoleniu na budowę została uchylona decyzją z dnia 4 czerwca 2019 r., którą równocześnie odmówiono inwestorowi pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego na działce nr [...] w P. . Podstawą faktyczną uchylenia decyzji było stwierdzenie, że inwestor rozpoczął budowę budynku jednorodzinnego na działce [...] w P. zanim uzyskał ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę. W takiej sytuacji zastosowanie znajduje art. 32 ust. 4a Prawa budowlanego, zgodnie z którym nie wydaje się pozwolenia na budowę w przypadku rozpoczęcia robót budowlanych z naruszeniem art. 28 ust. 1. Zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie prawidłowo przeprowadzono procedurę legalizacyjną na podstawie art. 48 ust. 2 ww. ustawy, w ramach której ocenia się, czy budowa zgodna jest z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Wówczas to organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych, ustala wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie wymaganych dokumentów (art. 48 ust. 3 P.b.). Specyfika postępowania legalizacyjnego powoduje, że po wydaniu przez organ pierwszej instancji postanowienia na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 p.b., zakres zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego uzależniony jest od aktywności strony zobowiązanej do przedłożenia odpowiednich dokumentów. Niespełnienie w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w art. 48 ust. 3 p.b. stanowi podstawę obligującą organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji o nakazie rozbiórki. Oznacza to, że stwierdzenie tej okoliczności w sytuacji zasadności nakazania przedłożenia żądanych dokumentów powoduje, że organ nie dysponuje już sferą uznaniowości i "stosuje ust. 1", a zatem wydaje decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że po stwierdzeniu, że przedmiotowy budynek został zrealizowany bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. w dniu 16 września 2020 r., działając na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ww. ustawy wstrzymał prowadzenie robót budowlanych związanych z realizacją ww. budynku oraz nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia w terminie do dnia 30 stycznia 2021 r. szczegółowo wymienionych w postanowieniu dokumentów. Skarżący nie wywiązał się z nałożonych obowiązków i nie przedłożył stosownej dokumentacji w wyznaczonym terminie. Kwestia ta nie jest sporna w sprawie. Zgonie z orzecznictwem sądów administracyjnych wykonanie nałożonych obowiązków jest obligatoryjnym elementem procesu legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu. Bez przedstawienia żądanej dokumentacji organ nie może wydać decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót, bądź decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, jeżeli budowa została zakończona. Brzmienie art. 48 ust. 4 p.b. jest jednoznaczne i nie może budzić wątpliwości (por. VII SA/Wa 1856/18 LEX 2655338). W świetle powyższego orzeczony nakaz rozbiórki był konieczny zważywszy na okoliczności sprawy. Jako gołosłowną Sąd uznaje argumentację skarżącego co do istnienia "tymczasowego budynku" przed uzyskaniem pozwolenia na budowę. Argumentacja ta nie podważa ustaleń dokonanych przez organy nadzoru budowlanego na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Ponadto, nawet jeśli by przyjąć wyjaśnienia inwestora za wiarygodne, iż pierwotnie zrealizował budynek tymczasowy, a następnie w jego miejscu powstał budynek obecnie istniejący to i tak należałoby przyjąć, że budynek zrealizowany został w warunkach samowoli budowlanej, skoro decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia 21 marca 2019 r. została uchylona decyzją z dnia 4 czerwca 2019 r. Co się zaś tyczy zarzutu skargi, iż decyzja z dnia 4 czerwca 2019 r. nie jest ostateczna, Sąd wskazuje, że wydając zaskarżoną decyzję organ odwoławczy dysponował materiałem dowodowym, na podstawie którego ustalił, że decyzja Starosty M. z dnia 4 czerwca 2019 r. posiadała przymiot ostateczności (vide: pismo Starosty M. z dnia 18 maja 2021 r. znak: AB.1610.299.2021, k. 38 akt administracyjnych). Sąd uznaje przy tym za nietrafione zarówno argumenty zmierzające do wykazania wadliwości decyzji Starosty M. o uchyleniu decyzji o pozwoleniu na budowę, która w tym postępowaniu nie jest przedmiotem kontroli Sądu, jak i powiązane z nimi wnioski dowodowe. Wnioski te nie mogły zostać uwzględnione przez Sąd na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a., jako że nie dotyczyły okoliczności mających znaczenie w kontrolowanej sprawie. Sąd nie stwierdził także, aby w toku przeprowadzonego postępowania doszło do naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ ma wynik sprawy. Rozpoznając sprawę przedmiotowej samowoli budowlanej, organy nadzoru budowlanego obu instancji dokonały prawidłowych i wystarczających ustaleń faktycznych, które znajdują potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi art. 107 § 3 k.p.a. Z tych względów, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI