II SA/Kr 599/03

II SA/Kr 599/03 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2004-10-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-03-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Małgorzata Brachel - Ziaja /sprawozdawca/
Mariusz Kotulski
Tadeusz Woś /przewodniczący/
Symbol z opisem
607  Gospodarka mieniem państwowym i komunalnym, w tym gospodarka nieruchomościami nierolnymi
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą
Sentencja
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 października 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Tadeusz Woś Sędziowie : WSA Małgorzata Brachel-Ziaja ( spr.) AWSA Mariusz Kotulski Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2004r. sprawy ze skargi K.S. , A.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 30 stycznia 2003r. Nr [....] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 30 stycznia 2003r. znak: [....] jak również poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 28 listopada 2002r. znak: [....], II. uchyla decyzję Zarządu Miasta K. z dnia 11 grudnia 1996r. znak: [....] stwierdzającej nabycie z mocy prawa przez Przedsiębiorstwo Usług [....] Spółka z o.o. prawa użytkowania wieczystego działki nr [....] położonej przy ul. [....] w K ;
Uzasadnienie
Syg. akt II SA/Kr 599/03
UZASADNIENIE
Zarząd Miasta K. decyzją z dnia 11 grudnia 1996 r. Nr [....] , na podstawie art. 2 ust. 1-3 ustawy z dnia 29 09.1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości /Dz. U. Nr 79 póz. 464 z późn. zm./ oraz par 3, par. 4 pkt 2 i 3, par. 8 pkt. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16. 03. 1993 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu, - stwierdził nabycie z mocy prawa przez Przedsiębiorstwo Usług [....] z dniem 5. 12. 1990 r.;
- prawa użytkowania wieczystego gruntów stanowiących własność Gminy K. , o powierzchni 21.829 m2, położonych w K. przy ul. [....], oznaczonych na mapie sytuacyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznego Urzędu Miasta K. , za numerem [....] , jako działka nr [....] w obrębie [....] , dla której Sąd Rejonowy w K. Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą Nr [....], wraz z znajdującymi się tym gruncie obiektami budowlanymi, nie wzniesionymi ze środków własnych Przedsiębiorstwa,
- własności budynków i urządzeń istniejących na gruncie
Okres użytkowania wieczystego ustalono na 40 lat licząc od daty nabycia prawa , tj. od dnia 5.12.1990 r. za roczną odpłatnością 3% wartości gruntu z jednoczesnym wskazaniem wysokości aktualnej kwoty z tytułu tej należności.
Z uzasadnienia tej decyzji wynika, iż stwierdzenia prawa do zarządu przedmiotową nieruchomością dokonano na podstawie oświadczenia strony złożonego zgodnie z art. 75 k.p.a.
Prokurator Rejonowy w K. w sprzeciwie od powyższej decyzji wniósł o stwierdzenia jej nieważności w oparciu o przepis art. 156 par l pkt 2 k.p.a., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa materialnego; w szczególności art. 69 i art. 47 ust. 4 ustawy z dnia 29.04.1985 r. o gospodarce nieruchomościami i wywłaszczaniu nieruchomości oraz art. 2 ustawy z dnia 29.09 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.
W uzasadnieniu sprzeciwu Prokurator podniósł, że działki gruntu , z których obecnie składa się przedmiotowa nieruchomość zostały w latach 1965 - 1968 nabyte przez Skarb Państwa od S.S. i J.S. na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12.03.1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, na potrzeby budownictwa mieszkaniowego [....] Spółdzielni Mieszkaniowej. Spadkobiercy poprzednich właścicieli, a to; K.S. i A.P. złożyli wniosek w Urzędzie Rejonowym o zwrot wywłaszczonych nieruchomości na podstawie art. 69 u.g.g. i w.n.
W toku postępowania administracyjnego o zwrot tych nieruchomości, [....] Spółdzielnia Mieszkaniowa oświadczyła, iż nie rości sobie do nich żadnych praw, a Urząd Rejonowy w K. stwierdził realizację przesłanek zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Jednakże gdy Urząd Rejonowy zwrócił się pismem do Prezydenta Miasta K. z zapytaniem o ewentualne nakłady poczynione na nieruchomość, Zarząd Miasta K. wszczął w stosunku do tej nieruchomości postępowanie uwłaszczeniowe nie zawiadamiając o nim b. właścicieli i wydał z rażącym naruszeniem prawa zaskarżoną decyzję.
Nie mogło dojąć do nabycia z mocny prawa przez Przedsiębiorstwo Usług [....] Sp z o.o. prawa użytkowania wieczystego bowiem ani [....] Sp z o.o. ani jego poprzednik prawny [....] z siedzibą w K. nigdy nie miało ustanowionego prawa zarządu do przedmiotowej nieruchomości. Jedynym dowodem, na którym oparł się Zarząd Miasta K. wydając zaskarżoną decyzję było oświadczenie prezesa zarządu [....] Sp. z o.o., które nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż,.
- w odniesieniu do nieruchomości nie można było uzyskać zarządu w sposób dorozumiany. Zdarzenie stanowiące podstawę powstania tego prawa musiało przybrać ściśle określoną formę (decyzji administracyjnej, czy pisemnej umowy o przekazanie nieruchomości w zarząd zawartej przez jednostkę organizacyjną za zezwoleniem właściwego organu administracji.)
- organ ustający istnienie zarządu nie przesłuchał świadków na okoliczności związane z powstaniem zarządu , a także nie dokonał weryfikacji prawdziwości twierdzeń zawartych w oświadczeniu prezesa zarządu [....] z materiałami znajdującymi się w archiwach, do czego obliguje art. 7 k.p.a.
Ustalenie, iż nie została wydana decyzja przyznająca [....] prawo zarządu powoduje nieważność decyzji uwłaszczeniowej tj. sankcję przewidzianą w art. 156 par l pkt 2 k.p.a.
Ponadto, zaskarżona decyzja nie mogła być wydana w sytuacji toczącego się postępowania o zwrot przedmiotowej nieruchomości. Nawet gdyby ustalono, iż poprzednik prawny [....] Sp. z o.o. miał nieruchomość w zarządzie, to kolizja zachodząca między prawami byłych właścicieli nieruchomości wywłaszczonej, a podmiotem posiadającym nieruchomość w dniu 5.12.1990 r. w zarządzie winna być rozstzrygnuięta na korzyść byłego właściciela, gdyż warunkiem uwłaszczenia jest, nienaruszanie praw osób trzecich, w tym prawa do żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Złożenie przez b. właściciela wniosku o zwrot nieruchomości wyklucza przekształcenie zarządu w prawo wieczystego użytkowania, jeżeli z dniu 5.12.1990 r. istniały przesłanki jej zwrotu. Postępowanie o uwłaszczenie powinno być zawieszone do na podstawie art. 97 par l pkt 4 k.p.a. do czasu zakończenia postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze K. decyzją z dnia 28.11. 2002 r. Nr [....] odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Zarządu Miasta K. z dnia 11.12. 1996 r. stwierdzającej nabycie z mocy prawa przez [....] prawa użytkowania wieczystego działki nr [....] z dniem 5.12.1990 r.
Z uzasadnienia decyzji wynika, iż bezsporną jest okoliczność, że zarówno [....] jak i organ I instancji nie dysponują żadnymi decyzjami i innymi dokumentami o których mowa w par. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dna 16.03.93 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu oraz w przepisach ustawy z dnia 14.07. 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach i w ustawie z dn. 29.04. 1985 r. og.g. i w.n. - wymaganymi do przekazania przedmiotowego terenu w użytkowanie wieczyste. Jednakże na podstawie analizy zmian w strukturze [....] w zakresie przejęcia i prowadzenia targowisk wynika, że zamiarem ówczesnego organu administracji państwowej było przekazanie mu przedmiotowej nieruchomości w użytkowanie w celu prowadzenia na niej targowiska miejskiego. Z oświadczenia dyrektora zarządu [....] Sp z o.o. złożonego w trybie art. 75 par. 2 k.p.a. wynika, że teren ten został przekazany w użytkowanie [....] pod koniec listopada 1983 r. Od tego czasu pozostaje on nieprzerwanie w użytkowaniu - zarządzie [....] . i pozostawał także w dniu 5. 12. 1990 r., i na tej podstawie można było przyjąć, że sporna nieruchomość znajdowała się użytkowaniu faktycznym [....] i była wykorzystywania i jest nadal pod targowisko miejskie. Z postanowienia Sądu Rejonowego w K. , [....] o wpisaniu w rejestrze wynika, że przedmiotem działalności [....] Sp. z o.o. jest m.in. prowadzenie targowisk i parkingów, wynika stąd, że zamiarem organu administracji było przekazanie tej nieruchomości w użytkowanie w celu prowadzenie na niej targowiska [....]. Z przytoczonych okoliczności wynika, że organ I instancji wydając decyzję o uwłaszczeniu nie naruszył przepisu art. 2 ust. l ust. z dn. 29.09.1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Jeśli idzie o zdanie drugie powołanego przepisu, to rozstrzygnięcie o prawach właścicieli, jako osób trzecich nastąpi we wznowionym postępowaniu w sprawie nabycia przez [....] z mocy prawa użytkowania wieczystego tego gruntu gdyż bez własnej winy nie brali oni udziału w postępowaniu zakończonym decyzją Zarządu Miasta z dn. 11.12. 1998 r. Natomiast orzecznictwo Naczelnego Sąd Administracyjnego w sprawach o zwrot nieruchomości raz dawało pierwszeństwo rozstrzygnięcia o zwrot, a innym razem uznawało, że postępowanie o zwrot podlega zawieszeniu , gdy nieruchomość miała być oddana w użytkowanie wieczyste, do czasu rozstrzygnięcia tej ostatniej kwestii jako zagadnienia wstępnego. W tej sytuacji nie można, jako rażąco naruszającego prawo traktować rozstrzygnięcia, wynikającego z odmiennej interpretacji danego przepisu, jeżeli później zostanie ono uznane za nieprawidłowe.
Na skutek wniosku K.S. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej powyższą decyzją, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało jaw mocy decyzją z dnia 30.01. 2003 r. Nr [....] . Z uzasadnienia jej wynika, że rozpoznające sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podzieliło w pełni poglądy poprzedniego składu, który już dokonał prawidłowej oceny zgodności z prawem kwestionowanej decyzji Zarządu Miasta K. W sytuacji, gdy nie zachowały się żadne dokumenty dotyczące przekazania przedmiotowej nieruchomości w zarząd lub użytkowanie wymienione w par. 4 ust. l rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16.03. 1993 r. ( w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu). - to można było przyjąć, stosownie do treści ust. 2 tegoż przepisu, oświadczenie strony złożone zgodnie z art. 75 k.p.a. i na jego podstawie dokonać stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez [....] prawa użytkowania wieczystego przedmiotowych gruntów.
W skardze od powyższej decyzji K.S. i A.P. wnieśli zgodnie ojej uchylenie, jak również poprzedzającej ją decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 28.11.2002 r., a nadto o stwierdzenie nieważności decyzji Zarządu Miasta K. z dnia 11 XII 1996 r. stwierdzającej nabycie z mocy prawa przez [....] Sp. z o.o. prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej działki.
Skarżący podnieśli zarzut rażącego naruszenia prawa - art. 156 par. l pkt. 2 wzw. z art. 28 k.p.a. i art. 69 i art. 47 ust. 4 ustawy z dnia 29 04.1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości oraz art. 2 ust. z dn. 29. 09. 1990 r. o zamianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości, polegające na przyjęciu, iż: nie zawiadomienie b. właścicieli nieruchomości przez Zarząd Miasta K. o wszczęciu postępowania uwłaszczeniowego w sytuacji toczącego się już postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości i pozbawienie ich możliwości obrony swoich interesów nie jest rażącym naruszeniem prawa, jak również, że nie jest rażącym naruszeniem prawa wydanie decyzji o uwłaszczeniu [....] Sp z o.o. na gruncie wywłaszczonym na cele związane z gospodarką mieszkaniową podczas gdy [....] prowadził na tym gruncie targowisko. Wykorzystanie nieruchomości na cele inne niż w decyzji o jej wywłaszczeniu jest sprzeczne z prawem. Zgodnie z orzecznictwem SN (wyrok z dnia 8 2. 1996 r. syglHARN 65/95 - OSNAPiUS, 1996, nr 16 póz. 219 : podobnie NSA USA/Kr 1787/96) -wywłaszczona nieruchomość , która- w dnki 5. 12. 1990 r. pozostawała w zarządzie państwowej lub osoby prawnej, nie staje się ex legę przedmiotem prawa użytkowania wieczystego, jeżeli przed tą datą zaktualizowały się przesłanki zwrotu takiej nieruchomości byłemu właścicielowi.
Ponadto skarżący zarzucili, że nigdy nie istniała decyzja powierzająca zarząd nieruchomości Przedsiębiorstwu Usług [....] . Brak więc takiej decyzji nie wynika z jej zaginięcia. Faktyczne użytkowanie nieruchomości przez państwową osobę prawną nie daje jej uprawnień z art. 2 ust. l ustawy z dnia 29.09.1990 r. o zmianie ustawy o gosp. gruntami i wywłaszczeniach.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę zważył, co następuje :
Zgodnie z przepisem art. 97 par l ustawy z dnia 30.08. 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 20.08. 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Właściwym zatem do rozpoznania niniejszej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.
Stosownie do treści art. 134 p.o.p.s.a. Sąd nie jest związany granicami skargi i zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa, a także przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w sprawie.
Skargę należy uznać za uzasadnioną.
Bezspornymi w sprawie są następujące okoliczności:
- Przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa, na potrzeby budownictwa mieszkaniowego [....] Spółdzielni Mieszkaniowej w K.
- Na wniosek skarżących, jako wykazanych spadkobierców poprzednich właścicieli zostało wszczęte przez Urząd Rejonowy postępowanie o zwrot przedmiotowych nieruchomości w dniu [....] .05 1996 r.
- Przedsiębiorstwo Usług [....] Sp..zo.o ani jego poprzednik prawny [....] nie legitymowali się prawem do zarządu przedmiotową nieruchomością w dniu 5. 12. 1990 r
-Zarząd Miasta K. na podstawie oświadczenia strony tj. dyrektora zarządu [....] Sp. z o.o. w K. z dnia [....] . 10. 1996 r, stwierdził nabycie z mocy prawa przez [....] z dniem 5.12. 1990 r. prawa użytkowani a wieczystego przedmiotowej nieruchomości, a w postępowananiu uwłaszczeniowym skarżący bez swojej winy nie brali w nim udziału, gdyż nie zostali o nim zawiadomieni.
Na tle powyższych bezspornych okoliczności Sąd zważył, co następuje.
Do stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Przedsiębiorstwo Usług [....] prawa użytkowania wieczystego przedmiotowych gruntów, doszło z naruszeniem szeregu przepisów kodeksu .postępowania administracyjnego i ustawy z dn. 29.09.1990 r o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości w stopniu uzasadniającym uchylenie tej decyzji.
1/ Przede wszystkim trzeba stwierdzić, iż w świetle przepisu art. 2 pkt l zdanie drugie ustawy z dnia 29.09.1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości, w czasie prowadzenia i rozstrzygania sprawy w przedmiocie uwłaszczenia [....] , obowiązywała wprowadzona tym przepisem zasada, że uwłaszczenie nie może naruszać praw osób trzecich. Niewątpliwie osobami trzecimi w rozumieniu tego przepisu są dawni właściciele wywłaszczonej nieruchomości, na rzecz których nieruchomość ta podlega zwrotowi stosownie do art. 69 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości z dnia 29. 04. 1985 r. /jedn. tekst Dz. .U. Nr 30 poz. 127 z 1991 r. /. Zatem postępowanie w sprawie uwłaszczenia nie mogło się toczyć w sytuacji, gdy z wniosku poprzednich właścicieli toczyło się jednocześnie postępowanie o zwrot przedmiotowej nieruchomości prowadzone przez inny, właściwy organ. Dla postępowania o stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości, postępowanie o jej zwrot na rzecz wywłaszczonych właścicieli miało charakter zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 par l pkt. 4 k p.a. Należało zatem postępowanie uwłaszczeniowe obligatoryjnie, z urzędu zawiesić do czasu rozstrzygnięcia toczącego się postępowania o zwrot tej nieruchomości, gdyż właśnie to postępowanie, w którym realizowane są prawa podmiotowe przysługujące z ustawy poprzednim właścicielowi lub jego następcy prawnego miało pierwszeństwo przed postępowaniem uwłaszczeniowym . Bowiem wynik postępowania uwłaszczeniowego był zależny od wyniku postępowania o zwrot nieruchomości. Co więcej \v związku z brzmieniem art. 2 ust. l . zdanie drugie ustawy o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, nawet gdyby nieruchomość w dniu 5.12.1990 r. pozostawała w zarządzie państwowych osób prawnych (innych niż Skarb Państwa), - to nie staje się ex legę przedmiotem prawa użytkowania wieczystego Jeżeli przed tą datą zaktualizowały się przesłanki zwrotu takiej nieruchomości byłemu właścicielowi. Kategoryczne i jednoznaczne brzmienie art. 69 ust. o gosp. gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości -ustawa z dnia 29.04. 19985 r. / tekst, jednolity Dz U. Nr 30. poz. 127 z dn. 10.04.1991 r./ nie pozostawia tu miejsca na żadne wątpliwości; nieruchomość wywłaszczona lub jej część podlega zwrotowi na rzecz poprzedniego właściciela lub jego następcy prawnego na jego wniosek, jeżeli stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu . Dlatego przepis art. 2 pkt. 2 ust. z dnia 29.09. 1990 r. wprowadzając możliwość uwłaszczenia z mocy prawa wymienionych w nim osób nieruchomościami, które były w dacie wejścia w życie tej ustawy w ich zarządzie, wprowadził jednocześnie zasadę, która w przypadku kolizji z uprawnieniami osób trzecich daje tym właśnie osobom pierwszeństwo przez zakaz naruszania ich praw.
Należało więc postępowanie w przedmiocie uwłaszczenia zawiesić do czasu rozstrzygnięcia postępowania o zwrot przedmiotowej nieruchomości, czego organ prowadzący postępowanie nie uczynił. Doszło więc tym samym do oczywistego naruszenia przez organ orzekający wskazanego wyżej przepisu art. 97 par l pkt. 4 k .p. a., który obliguje organ administracji publicznej do zawieszenia postępowania z urzędu wobec istnienia tej podstawy zawieszenia w każdym stadium postępowania, a przeprowadzenie postępowania i rozstrzygnięcie wbrew istniejącej podstawie zawieszenia postępowanie niweczyło możliwości realizacji uprawnień skarżących, jako "osób trzecich" przysługujących im z mocy ustawy i tym samym poważnie naruszyło prawo skarżących wynikające z art. 69 powołanej wyżej ustawy.
2/ Organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie uwłaszczeniowe z naruszeniem przepisu art. 7 i 10 par. l k.p.a., wzw. żart. 28 k.p.a. tj. z naruszeniem zasady czynnego udziału stron w postępowaniu. Organ ten nie powiadomił o wszczęciu postępowania uwłaszczeniowego skarżących, wbrew obowiązkowi zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwienia im wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów w sprawie, mimo, iż -jak wynika z akt i co trzeba zauważyć organ ten miał wiedzę o toczącym się postępowaniu o zwrot przedmiotowej nieruchomości. Bowiem organ prowadzący to postępowania zwrócił się pismem do Prezydenta Miasta K. z zapytaniem o ewentualne nakłady poczynione na nieruchomość, w celu rozliczenia ze Skarbem Państwa, na rzecz którego dokonano wywłaszczenia, a osobami na rzecz których następował zwrot nieruchomości w trybie art. 69 ust. l, .2 i 3 powołanej wyżej ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, /tekst. jedn. Dz. U. zdn. 10 .04. 1991 r. Nr 30, poz. 1277. Także w aktach znajduje się pismo Urzędu Miasta K. -Wydział Gospodarki Nieruchomościami skierowane do [....] o podobnej treści (K.-22).
Fakt, nie że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, które dotyczy bezpośrednio sfery jej interesu prawnego jest przesłanką wznowienia postępowania stosownie do treści art. 145 par l pkt. 4 k. p. a.
3/ Postępowanie obarczone tak poważnymi wadami, nie mogło sprostać wymogowi prawidłowego postępowania dowodowego i doprowadzić do ukształtowania decyzji z zachowaniem zasady prawdy obiektywnej. W sytuacji występowania w postępowaniu uwłaszczeniowym tylko jednej, zainteresowanej uwłaszczeniem strony, organ orzekający oparł swoje rozstrzygnięcie tylko i wyłącznie, - co wynika wprost z uzasadnienia decyzji -na lapidarnym acz niejednoznacznym oświadczeniu złożonym przez stronę (tj. Z.J. , dyrektora Zarządu ....zo.o.), w trybie art. 75 k.p.a. - nie przeprowadzając w ogóle postępowania dowodowego. Podobnie kolejne składy Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. nie przeprowadziły prawidłowo postępowania dowodowego, nie dokonały weryfikacji tego oświadczenia strony, przez skonfrontowanie go z innymi dowodami w celu dojścia w sposób obiektywny do prawdy opartej na okolicznościach istniejących, a nie domniemaniach; "co było zamiarem organu administracji państwowej gdy przekazywał on [....] nieruchomość w użytkowanie w celu prowadzenia na niej targowiska miejskiego". Pierwszy skład Samorządowego Kolegium Odwoławczego, na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego przyjął, iż teren spornej nieruchomości znajdował się w użytkowaniu faktycznym [....] i był wykorzystywany jako targowisko, a zamiarem ówczesnego organu administracji państwowej było przekazanie tej nieruchomości w użytkowanie w celu prowadzenia na niej targowiska. Jednocześnie wbrew tak dokonanym ustaleniom własnym stwierdził dalej, że organ pierwszej instancji dokonał prawidłowego ustalenia wobec nie zachowania się żadnych dokumentów dotyczących zarządu, gdyż nieruchomość pozostawała w faktycznym zarządzie [....]. Dokonana zarówno przez pierwszy, jak i drugi skład Samorządowego Kolegium Odwoławczego pobieżna ocena materiału dowodowego, doprowadzała do wniosków, które nie wytrzymuję krytyki. Brak dokumentów źródłowych wymaganych rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16.03.1993 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi w ich zarządzie lub użytkowaniu, zobowiązywał organy orzekające do szczególnie wnikliwej oceny innych dowodów oferowanych przez stronę, a także do kwerendy w archiwach dokumentów o których mowa w par 4 tego rozporządzenia. Należało też poddać ocenie fakt, że nie zachował się dokument tak istotny, jak decyzje o oddaniu nieruchomości w zarząd, podczas gdy zachowało się pismo Prezydenta Miasta K. z dnia [....].11.1983 r. skierowane do Z.J. , ówczesnego dyrektora Przedsiębiorstwa Usług [....] [....] oraz pismo Prezydenta M. K. z dnia [....].11.1983 r. skierowanego do Samorządu Pracowniczego przy Przedsiębiorstwie Usług [....] [....] dotyczące prowadzenia przez [....] - K. targowisk na terenie miasta. Jeżeli nie znajdą się w archiwum dokumenty, o których mowa w/w Rozp. Rady Ministrów, a w szczególności decyzja o przekazaniu w zarząd, lub stosowna umowa, to należało by rozważyć czy w ogóle istniały (były wydane) inne dokumenty, czemu przeczą skarżący.
Zaś ze wskazanego wyżej pisma Prezydenta Miasta K. wynika jednoznacznie, że niniejszym pismem zlecił on Przedsiębiorstwu Usług [....] na podstawie art. 8 i 49 ust. z dnia 25.09.1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych , "prowadzenie targowisk na terenie miasta K. , poczynając od [....].11.1983 r. tj. terminu przekazania do użytku placu targowego przy ul. [....]" . Dalej w omawianym piśmie Prezydent zobowiązywał [....] do spowodowania odpowiednich zmian w statucie przedsiębiorstwa, opracowania regulaminów związanych z obsługą targowiska, a następnie , co istotne zaznaczył, że przekazanie w użytkowanie targowisk i obiektów związanych z obsługą targowisk następuje nieodpłatnie".
Wyprowadzenie wniosku z tego pisma wbrew jego treści, że zamiarem organu państwowego było oddanie gruntów w zarząd, jest nieuprawnioną, dowolną interpretacją ponad osnowę tego dokumentu urzędowego, co jest sprzeczne żart. 244 k.p.c.
Organy orzekające nie dokonały analizy wpisu działalności Spółki [....] ujawnionej w postanowieniu Sądu Rejonowego Wydz. Gospodarczy Sekcja Rejestrowa w K. syg. Ns Rej. [....], z którego wynika, że tylko w póz. l przedmiotem działalności Spółki jest zarządzanie ( cmentarzami komunalnymi), w pozostałych natomiast pozycjach od 2 do 15 są wymienione usługi, w tym pod poz. 2: " prowadzenie targowisk i parkingów" , co by również przeczyło tezie, że nieruchomości pod targowiskami były w zarządzie [....]. Przede wszystkim jednak w uzasadnieniu swojego wniosku z dnia [....]. 06. 1993 r. skierowanego do Urzędu Miejskiego Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami, o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie prawa użytkowania wieczystego gruntów., (K.6)- [....] nie twierdzi bynajmniej, że nieruchomość znajduje się w jego zarządzie . Wręcz przeciwnie podaje innego zarządcę tej nieruchomości.. Dosłownie [....] uzasadnia swój wniosek następująco: "działka ta znajduje się w faktycznym użytkowaniu [....] od chwili przekazania tj. od [....].11. 1983 r. przez Prezydenta M. K." dalej zaś: "Prezydent m. K. przekazał w/w teren od dnia [....].11.1983 r do użytku dla Przedsiębiorstwa Usług [....] w formie nieodpłatnej" i podaje księgi wieczyste ze wskazaniem numerów , w których ujawnione jest prawo zarządu przedmiotową nieruchomością Urzędu Miejskiego Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami, (k.6) czego organ orzekający i kolejne składy Samorządowego Kolegium Odwoławczego w ogóle nie wzięły pod rozwagę, nie przeprowadziły dowodu z odpisu z księgi wieczystej i nie powiadomiły o toczącym się postępowaniu zarządcy. Co więcej wniosek ten jest podpisany przez ówczesnego dyr. Z.J.
Mimo, iż z podanej informacji w uzasadnieniu wniosku wynika, że [....] nie miał w zarządzie tej nieruchomości, a oświadczenie strony (...... dyr. zarządu Sp. z o.o.), na podstawie którego Zarząd stwierdził, iż nieruchomość pozostawała w zarządźcie [....] pojawiło się w trzy lata później, zaś w piśmie z dnia [....].08.1995 r. ponaglającym pierwszą instancję o wydanie decyzji . [....] stwierdza, że brak Jasności" prawnej co do władania przedmiotową nieruchomością sprawie, i że finansuj e budowę obiektów na cudzym gruncie, organy orzekające nie w ogóle nie wzięły tego pod uwagę, całkowicie pomijając twierdzenia strony zawarte w jej wniosku.
Istotnym zagadnieniem w sprawie, o fundamentalnym znaczeniu dla rozstrzygnięcia była kwestia czy nieruchomość przedmiotowa została oddana w zarząd [....], gdyż podmiot lennie legitymuje się w stosunku do tej nieruchomości prawem zarządu, co jest okolicznością bezsporną.
Trzeba stwierdzić, iż w odniesieniu do nieruchomości nie można było uzyskać, zarządu w sposób dorozumiany. Oddanie gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa w zarząd następowało na podstawie decyzji właściwego organu administracji lub na podstawie zawartej za zezwoleniem tego organu umowy o przekazaniu między państwowymi jednostkami organizacyjnymi. Jakie dokumenty należało przy uwłaszczeniu przedstawić, reguluje Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 6.03. 1993 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia nieruchomości będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu /Dz. U. Nr 23 poz. 97 z 1993 r./ Par. 4 ust. l stanowi, że:
stwierdzenie prawa państwowych i komunalnych osób prawnych do zarządu nieruchomościami dokonuje się co najmniej na podstawie jednego z następujących dokumentów;
1) decyzji o przekazaniu w zarząd,
2) decyzji o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie, jeżeli został wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r
3) umowy między państwowymi jednostkami organizacyjnymi o przekazaniu prawa zarządu do nieruchomości zawartej za zgoda organu
4) umowy zawartej wfonnie aktu notarialnego przez p. j. o. o nabyciu nieruchomości od osób innych niż skarb Państwa
5/ wypisu z księgi wieczystej potwierdzającej prawo zarządu lub prawo użytkowania nieruchomości,
6/ decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością
7/ decyzji o naliczaniu lub aktualizacji opat z tytułu użytkowania nieruchomości
8/ uchwały, zarządzenia lub decyzji wdanych w sprawie podziału, łączenia, likwidacji i utworzenia państwowych i komunalnych jednostek organizacyjnych oraz podejmowanych na ich podstawie uchwał komisji powołanych w tych sprawach, jeżeli ustalenia tych dokumentów dotyczą jednoznacznie tych nieruchomości
9) protokołu przekazania nieruchomości
10) umów o przekazaniu nieruchomości lub protokołu przekazania nieruchomości,
sporządzonych między organizacjami społeczno - zawodowymi, politycznymi lub spółdzielczymi a państwowymi jednostkami organizacyjnymi przed dniem 22.10. J 961 r.
Jest bezsporną okolicznością w sprawie, iż ubiegające się o uwłaszczenie [....] Sp. z o.o. ani jego poprzednik prawny [....] , nie posiadają ani jednego z wymienionych dokumentów od 1-10 w wymaganych w przytoczonym w dosłownym brzemieniu par. 4. Rozp. Rady Ministrów. Dla takiej sytuacji ust. 2 rozp. przewiduje możliwość stwierdzenia prawa do zarządu na podstawie zeznań świadków lub oświadczenia stron, potwierdzających przekazanie nieruchomości w zarząd państwowych i komunalnym jedn. organizacyjnym , złożonym w trybie art. 75 k.p.a.
Jednakże dopuszczenie możliwości udowodnienia istniejącego prawa do zarządu , przy pomocy dowodów osobowych nie zwalnia organu od przeprowadzenia postępowania dowodowego z powinna starannością, przy zachowaniu obowiązujących zasad i od wszechstronnej, wnikliwej, rzetelnej i obiektywnej oceny tego materiału.
Stosownie do art. 107 par3 k.p.a. organ administracji jest obowiązany podać w uzasadnieniu swej decyzji m.in. dowody na jakich się oparł oraz przyczyny z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności.
Nie można było na podstawie omawianego oświadczenia strony, którego treść jest wewnętrznie sprzeczna dokonać tak doniosłego w skutkach stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez [....] z dniem 5.12.1990 r. prawa użytkowania wieczystego przedmiotowych gruntów. Oświadczenia sprzecznego również z cytowanym wyżej in extenso pismem Prezydenta Miasta K. , sprzecznego z treścią własnych twierdzeń strony zawartych w jej wniosku o uwłaszczenie.
W świetle powyższych okoliczności kontestacja obu składów Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że organ pierwszej instancji dokonał prawidłowego ustalenia, co do zarządu i uwłaszczenia, jest z gruntu wadliwa.
Biorąc pod uwagę powyższe Sąd, wobec naruszenia przez organy orzekające przepisów postępowania, a to: art., 7, 8, 9, 10 par. l, 12, 28, 75,77, 80, 97 par l pkt. 4 k.p.a. a nadto naruszenie prawa materialnego art. 2 pkt. l ustawy z dnia 12 .01. 1991 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości /Dz. U. Nr 9 poz.29/ oraz art. 69 ustawy z dnia 29. 04. 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości /tekst jedn. Dz. U. Nr 30 poz. 127 z dnia 10.04. 1991 r./uchylił wszystkie decyzje wydane w tej sprawie w ramach postępowania administracyjnego. Takie rozstrzygnięcie sięgające "w głąb" sprawy jest w tym wypadku niezbędne dla końcowego jej załatwienia w myśl przepisu art. 135 prawa o postępowaniu przed sadami administracyjnymi.
W tej sytuacji Sąd uwzględniając skargę orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 145 lit. " a" , "b" i "c", prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.