II SA/Kr 598/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję nakazującą wyposażenie zabytkowej kamienicy w hydranty przeciwpożarowe, wskazując na błędy proceduralne i konieczność rozważenia rozwiązań zamiennych.
Sąd uchylił decyzje nakazujące wyposażenie zabytkowej kamienicy w hydranty przeciwpożarowe. Skarżący argumentował, że przepisy nie powinny być stosowane do budynków z 1929 roku, a organy nie rozważyły możliwości zastosowania rozwiązań zamiennych, ani nie uwzględniły statusu zabytku. Sąd uznał, że decyzje były wadliwie sformułowane i nie uwzględniały możliwości zastosowania przepisów zamiennych, co naruszało prawo procesowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzje organów obu instancji, które nakazywały wyposażenie zabytkowej kamienicy z 1929 roku w instalację wodociągową przeciwpożarową z hydrantami wewnętrznymi. Skarżący podniósł zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i proceduralnego, wskazując, że przepisy dotyczące hydrantów nie powinny być stosowane do tak starych budynków, a organy nie zbadały możliwości zastosowania rozwiązań zamiennych, ani nie uwzględniły faktu, że budynek jest zabytkiem. Sąd uznał, że decyzje były wadliwie sformułowane, ponieważ nie precyzowały obowiązku w sposób jednoznaczny i nie uwzględniały możliwości zastosowania rozwiązań zamiennych, o których mowa w § 1 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Sąd podkreślił, że organy powinny zbadać, czy istnieją przeszkody techniczne lub prawne (np. status zabytku) do zastosowania rozwiązań zamiennych, a nie przerzucać tego obowiązku na stronę. Sąd odrzucił argument, że przepisy przeciwpożarowe nie mają zastosowania do starszych budynków, wskazując na możliwość ich stosowania w przypadku zagrożenia życia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, przepisy dotyczące bezpieczeństwa pożarowego stosuje się do użytkowanych budynków istniejących, jeżeli zagrażają one życiu ludzi, niezależnie od daty ich powstania.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że przepisy dotyczące bezpieczeństwa pożarowego stosuje się do użytkowanych budynków istniejących, jeśli zagrażają życiu ludzi, co wynika z § 207 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury. Kwestia bezpieczeństwa pożarowego jest aktualna przez cały okres użytkowania budynku.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (7)
Główne
u.p.sp. art. 26 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o Państwowej Straży Pożarnej
Komendant powiatowy (miejski) PSP jest uprawniony do nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień przepisów przeciwpożarowych w drodze decyzji administracyjnej.
u.o.p.p. art. 4 § ust. 1 pkt 1, 2 i 5
Ustawa o ochronie przeciwpożarowej
Obowiązki właściciela budynku w zakresie ochrony przeciwpożarowej.
Pomocnicze
rozp. MI WT art. 207 § ust. 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Przepisy rozporządzenia dotyczące bezpieczeństwa pożarowego stosuje się do użytkowanych budynków istniejących, które uznaje się za zagrażające życiu ludzi.
rozp. MSWiA art. 1 § ust. 2
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów
W przypadkach szczególnie uzasadnionych uwarunkowaniami lokalnymi, dopuszcza się stosowanie rozwiązań zamiennych w uzgodnieniu z właściwym komendantem wojewódzkim PSP, zapewniających niepogorszenie warunków ochrony przeciwpożarowej.
rozp. MSWiA art. 19 § ust. 1 pkt 2 lit. b
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów
Dotyczy stosowania hydrantów wewnętrznych 25 w strefach pożarowych zakwalifikowanych do kategorii zagrożenia ludzi ZL III.
k.p.a. art. 107 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa wymogi prawidłowo sformułowanej decyzji administracyjnej, w tym rozstrzygnięcie, które musi być jednoznaczne.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględnia skargę i uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwe sformułowanie decyzji administracyjnej, które nie jest jednoznaczne i nie uwzględnia możliwości zastosowania rozwiązań zamiennych. Niezbadanie przez organy faktu, że budynek jest zabytkiem i potencjalnych przeszkód związanych z tym statusem. Brak rozważenia możliwości zastosowania rozwiązań zamiennych w sytuacji, gdy nałożony obowiązek może być trudny lub niemożliwy do wykonania w standardowej formie.
Odrzucone argumenty
Argument skarżącego o bezzasadności stosowania aktualnych przepisów przeciwpożarowych do budynku wybudowanego przed ich wejściem w życie został odrzucony przez sąd.
Godne uwagi sformułowania
Decyzja administracyjna jest zatem aktem władczym, jednostronnym oświadczeniem woli organu ją wydającego, rozstrzyga o prawach lub obowiązkach jej adresata. Osnowa decyzji (jej sentencja) [...] powinna być wyrażona w sposób jednoznaczny i nie budzący jakichkolwiek wątpliwości. Obowiązek ten winien być wyrażony precyzyjnie, bez niedomówień. W ocenie Sądu częścią składową decyzji jest też uzasadnienie faktyczne i prawne, które służy wyjaśnieniu rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część decyzji, jednak i ono, z uwagi na w/w braki, nie określa, jakie konkretnie obowiązki winny być wykonane przez skarżącego.
Skład orzekający
Jacek Bursa
przewodniczący sprawozdawca
Paweł Darmoń
członek
Tadeusz Kiełkowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia przepisów dotyczących stosowania przepisów przeciwpożarowych do budynków istniejących, zwłaszcza zabytkowych, oraz wymogi dotyczące jednoznaczności i wykonalności decyzji administracyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budynku zabytkowego i konieczności rozważenia rozwiązań zamiennych. Ogólne zasady dotyczące wykonalności decyzji mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy konfliktu między wymogami bezpieczeństwa przeciwpożarowego a ochroną zabytków, co jest częstym problemem w praktyce. Pokazuje też, jak ważne jest precyzyjne formułowanie decyzji administracyjnych.
“Czy hydranty w zabytkowej kamienicy to konieczność, czy zagrożenie dla dziedzictwa? Sąd administracyjny rozstrzyga.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 598/20 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2020-11-13
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2020-05-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jacek Bursa /przewodniczący sprawozdawca/
Paweł Darmoń
Tadeusz Kiełkowski
Symbol z opisem
6016 Ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne
Straż pożarna
Sygn. powiązane
II OSK 858/21 - Wyrok NSA z 2023-12-19
Skarżony organ
Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku
uchylono decyzję organu II i I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1499
art. 27
Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Jacek Bursa (spr.) SWSA Paweł Darmoń SWSA Tadeusz Kiełkowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 listopada 2020 r. sprawy ze skargi M. I. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia [...] lutego 2020 roku, znak: [...] w przedmiocie nakazu wyposażenia budynku w instalację wodociągową przeciwpożarową I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. na rzecz M. I. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w K. decyzją z dnia 6 listopada 2019 r. nr [...] znak: [...], nakazał firma A
1. Wyposażyć budynek kamienicy w K. przy ul. [...] w instalację wodociągową przeciwpożarową z punktami poboru wody w postaci hydrantów wewnętrznych 25 z wężem półsztywnym,
2. Obowiązek, o którym mowa w pkt 1 należy wykonać zgodnie z projektem uzgodnionym z rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych, a warunkiem dopuszczenia do użytkowania urządzenia przeciwpożarowego jest przeprowadzenie prób i badań, potwierdzających prawidłowość działania.
Termin wykonania obowiązku: 31 maja 2021 r.
Jako podstawy prawne obowiązku organ wskazał art. 4 ust. 1 pkt 1, 2 i 5 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej, § 3 ust. 1, § 19 ust. 1 pkt. 2 lit. b i § 20 ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 21 sierpnia 2019 r. w budynku kamienicy przy ul. [...] w K. funkcjonariusz Komendy Miejskiej PSP w K. przeprowadził czynności kontrolno-rozpoznawcze, z których sporządził protokół z dnia 4 września 2019 r. Właściciel budynku odmówił podpisania protokołu z czynności kontrolno-rozpoznawczych z powodu stwierdzonych naruszeń przepisów przeciwpożarowych w kamienicy przy ul. [...] w K.. Jak wynika z ustaleń czynności kontrolno-rozpoznawczych kontrolowany budynek biurowo-usługowy zlokalizowany jest w K. przy ul. [...]. W budynku znajdują się powierzchnie biurowe, handlowe oraz usługowe i gastronomiczne. Budynek jest budynkiem wolnostojącym, wykonany został, jako budynek czterokondygnacyjny w tym jedna kondygnacja podziemna. Budynek został wzniesiony w roku 1929. Ściany murowane z cegły, stropy żelbetowe. Obiekt posiada strych nieużytkowy. Konstrukcja dachu drewniana, kryta dachówką ceramiczną. Wysokość budynku wynosi ok 17 m, co ze względu na wysokość można budynek zakwalifikować do grupy wysokości budynków średniowysokich (SW). W centralnej części budynku znajduje się klatka schodowa żelbetowa łączącą poszczególne kondygnację budynku o szerokości biegów 1,13 m i spoczniku 1,36 m. Z uwagi na przeznaczenie i sposób użytkowania obiekt kwalifikuje się do kategorii ZL III zagrożenia ludzi (obiekty użyteczności publicznej niezawierające pomieszczeń przeznaczonych do jednoczesnego przebywania ponad 50 osób niebędących ich stałymi użytkownikami oraz nieprzeznaczone przede wszystkim dla ludzi o ograniczonej zdolności poruszania się). W trakcie prowadzonych czynności kontrolnych ustalono brak wyposażenia w hydranty wewnętrzne 25 z wężem półsztywnym.
Od powyższej decyzji M. I. wniósł odwołanie podnosząc, że przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. (Dz.U. z 2019 r. poz. 1065), na której powołuje się Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w swojej decyzji, w § 1 ust. 1 mówią, że przepisy rozporządzenia stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz zmianie sposobu użytkowania budynków. Stąd bezpodstawne było aby w starej kamienicy, która została wybudowana w 1929 r. montować na klatce schodowej hydranty wewnętrzne. Kolejno strona podniosła, że podobnych urządzeń nie ma w innych kamienicach w K., a na pewno w większości z nich, wybudowanych przed wejściem w życie wymienionego wyżej rozporządzenia.
[...] Komendanta Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej decyzją z dnia 28 lutego 2020 r. nr [...], na mocy art. 27 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 1499 z późn. zm.), art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz § 3 ust. 1, § 19 ust. 1 pkt 2b, § 20 ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. nr 109, poz. 719 z późn. zm.), w związku z art. 4 ust. 1 pkt 1, 2 i 5 oraz ust. 1a ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r.), utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ wskazał, że analiza zgromadzonego dowodu w sprawie pozwoliła stwierdzić, że przedmiotowy obiekt budowlany posiada wysokość około 17 m i zgodnie z § 8 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r., poz. 1065), zakwalifikowany jest do grupy wysokości "średniowysokie" (SW). Nie ulega również wątpliwości, że analizowany budynek biurowo-usługowy na mocy § 209 ust. 2 pkt 3 przytaczanego powyżej rozporządzenia Ministra Infrastruktury zaliczony jest do kategorii zagrożenia ludzi ZL III (obiekty użyteczności publicznej niezawierające pomieszczeń przeznaczonych do jednoczesnego przebywania ponad 50 osób niebędących ich stałymi użytkownikami oraz nieprzeznaczone przede wszystkim dla ludzi o ograniczonej zdolności poruszania się). W trakcie prowadzonych czynności stwierdzono brak wyposażenia obiektu w hydranty wewnętrzne 25 z wężem półsztywnym. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia oraz § 3 ust. 1, § 19 ust. 1 pkt 2a, § 20 ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, należy stwierdzić, że analizowany budynek należy wyposażyć w hydranty wewnętrzne z wężem półsztywnym o nominalnej średnicy węża 25 mm.
Nadto podkreślono, iż obowiązek wyposażenia przedmiotowego budynku w instalację wodociągową przeciwpożarową z punktami poboru wody w postaci hydrantów wewnętrznych 25 z wężem półsztywnym, nie wynika z przywołanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury, lecz z rozporządzenia MSWiA. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji szczegółowo i precyzyjnie wskazano katalog obiektów zobligowanych do wyposażenia w instalację wodociągową przeciwpożarową oraz że forma wymaganych zabezpieczeń wynika z § 19 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów. Budynek zlokalizowany przy ul. [...] w K. jest budynkiem średniowysokim, zaliczonym do kategorii zagrożenia ludzi ZL III o powierzchni powyżej 200 m2, dlatego też wymóg stosowania instalacji wodociągowej przeciwpożarowej w przedmiotowym obiekcie spełniony jest wprost. Dodatkowo w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji strona została poinformowana o tym, że nie ma możliwości zastosowania trybu określonego w § 44 cyt. rozporządzenia MSWiA, ponieważ w przedmiotowym budynku brak jest instalacji wodociągowej przeciwpożarowej.
Możliwe jest zastosowanie rozwiązań zamiennych w odniesieniu do wymagań określonych w w/w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, a więc również w odniesieniu do obowiązków określonych w zaskarżonej decyzji. Powyższe odbyć może się na zasadach określonych w § 1 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, w przypadkach szczególnie uzasadnionych uwarunkowaniami lokalnymi, wskazanymi w ekspertyzie technicznej rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, dopuszcza się, w uzgodnieniu z właściwym miejscowo komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej, stosowanie rozwiązań zamiennych w stosunku do wymienionych w § 19 (stosowanie hydrantów wewnętrznych 25), zapewniających niepogorszenie warunków ochrony przeciwpożarowej obiektu. O takiej możliwości strona została również wyczerpująco poinformowana w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na tę decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł M. I. zarzucając naruszenie:
1. § 3 ust. 1, § 19 ust. 1 pkt 2b, § 20 ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 roku w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (dz. U. Nr 109, poz. 719 z późn. zm.) w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 1, 2 i 5 oraz ust. la ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 roku o ochronie przeciwpożarowej (t.j. Dz. U. z 2019 r., póz. 1372 ze zm.), a to poprzez wadliwą wykładnie oraz zastosowanie tych przepisów prawa materialnego i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w zakresie w jakim ten nakazał mi wyposażyć budynek kamienicy w K. przy ul. [...] w instalację wodociągową przeciwpożarową z punktami poboru wody w postaci hydrantów 25 z wężem półsztywnym zgodnie z projektem uzgodnionym z rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych, w sytuacji gdy nie są spełnione przesłanki do zastosowania tych przepisów prawa materialnego w ujawnionym stanie faktycznym, a budynek kamienicy wybudowany jeszcze w 1929 roku zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami posiada adekwatne zabezpieczenia przeciwpożarowe, w tym w zakresie doprowadzenia bieżącej wody na potrzeby ewentualnej akcji ratunkowej;
2. art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez zastąpienie zasady swobodnej oceny dowodów całkowicie dowolna oceną materiału dowodowego tj. sprzeczną z zasadami prawidłowego rozumowania i doświadczenia życiowego w zakresie przyjęcia, że zachodzą przesłanki do zobowiązania do wyposażenia budynku kamienicy w K. przy ul. [...] w instalację wodociągową przeciwpożarową z punktami poboru wody w postaci hydrantów 25 z wężem półsztywnym zgodnie z projektem uzgodnionym z rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych, w sytuacji gdy brak ku temu przesłanek, a budynek kamienicy wybudowany jeszcze w 1929 roku zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami posiada adekwatne zabezpieczenia przeciwpożarowe, w tym w zakresie doprowadzenia bieżącej wody na potrzeby ewentualnej akcji ratunkowej;
3. błędne nieuwzględnienie, że budynek z 1929r. nie posiada zabezpieczeń w tym względzie przewidzianych wówczas obowiązującymi przepisami.
Wniesiono o uchylenie decyzji obu instancji i zasądzenie kosztów.
W odpowiedzi na skargę [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż sprawę rozpoznano i wyrok wydano na posiedzeniu niejawnym, w trybie określonym w art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. poz. 875). Zgodnie z nim, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
Na podstawie powołanego przepisu Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarządzeniem skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, wyznaczając termin posiedzenia na dzień 13 listopada 2020 r. Od powyższego zarządzenia przepisy nie przewidują wniesienia sprzeciwu.
Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 27, dalej jako: p.p.s.a.) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wniesienie skargi skutkuje uchyleniem zarówno zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu I instancji.
Oceniając pod tym kątem zaskarżoną decyzję jak i utrzymaną jej mocą decyzję organu pierwszej instancji, Sąd doszedł do przekonania, że naruszają one przepisy w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Materialnoprawną podstawę podjętych w niniejszej sprawie rozstrzygnięć – jak wynika z decyzji organu pierwszej instancji - stanowiły przepisy art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, zgodnie z którym komendant powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej, w razie stwierdzenia naruszenia przepisów przeciwpożarowych, uprawniony jest w drodze decyzji administracyjnej do nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie.
Zgodnie zaś z § 207 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r., póz. 1065), przepisy rozporządzenia dotyczące bezpieczeństwa pożarowego, stosuje się, z uwzględnieniem § 2 ust. 2 i 3a, również do użytkowanych budynków istniejących, które na podstawie przepisów odrębnych uznaje się za zagrażające życiu ludzi. Z tego ostatniego przepisu wynika, że ustawodawca wprawdzie dopuszcza możliwość stosowania w określonym zakresie przepisów tego rozporządzenia do użytkowanych budynków istniejących, jednakże tylko wówczas, gdy wykazane zostanie, że dany budynek zagraża życiu ludzi. Innymi słowy, dopiero zaistnienie (wykazanie) tej przesłanki, daje możliwość organowi do stosowania przepisów rozporządzenia technicznego do istniejących użytkowanych budynków. W świetle tego § 19 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów co do stosowania hydrantów 25 odwołuje się do strefy pożarowej zakwalifikowanej do kategorii zagrożenia ludzi ZL III, a właściciel lub zarządca budynku, o którym mowa w ust. 1, zobowiązany jest zastosować rozwiązania zapewniające spełnienie wymagań bezpieczeństwa pożarowego w sposób określony w przepisach techniczno-budowlanych (§ 16 ust. 3 w/w rozporządzenia).
Pomimo spełnienia zatem tych przesłanek w niniejszej sprawie istotnym jednak błędem, mającym wpływ na wynik sprawy, organów orzekających w przedmiotowej sprawie, była nieprawidłowość w sformułowaniu nałożonego decyzją obowiązku. Przypomnieć należy, iż zaskarżoną decyzją z dnia 28 lutego 2020 r. Komendant Państwowej Straży Pożarnej utrzymał w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w K. nakazującej firma A wyposażyć budynek kamienicy w K. przy ul. [...] w instalację wodociągową przeciwpożarową z punktami poboru wody w postaci hydrantów wewnętrznych 25 z wężem półsztywnym, a obowiązek ten wykonać zgodnie z projektem uzgodnionym z rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych, gdzie warunkiem dopuszczenia do użytkowania urządzenia przeciwpożarowego jest przeprowadzenie prób i badań, potwierdzających prawidłowość działania. Jednocześnie w uzasadnieniu decyzji zarówno organ I instancji, jaki organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z § 1 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów możliwe jest zastosowanie rozwiązań zamiennych w odniesieniu do wymagań określonych w w/w, a więc również w odniesieniu do obowiązków określonych w zaskarżonej decyzji. Powyższe odbyć może się zatem zgodnie z tym przepisem w przypadkach szczególnie uzasadnionych uwarunkowaniami lokalnymi, wskazanymi w ekspertyzie technicznej rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, w uzgodnieniu z właściwym miejscowo komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej, w zakresie stosowanie rozwiązań zamiennych w stosunku do wymienionych w § 19 (stosowanie hydrantów wewnętrznych 25), zapewniających niepogorszenie warunków ochrony przeciwpożarowej obiektu.
W ocenie Sądu ocena prawidłowości zaskarżonych rozstrzygnięć organów administracji oparta być musi na treści przepisów art. 104 i art. 107 § 1 K.p.a. I tak w myśl przepisu art. 104 K.p.a. organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej, decyzja rozstrzyga zaś sprawę co do jej istoty. Decyzja administracyjna jest zatem aktem władczym, jednostronnym oświadczeniem woli organu ją wydającego, rozstrzyga o prawach lub obowiązkach jej adresata. Charakteryzuje ją podwójna konkretność tj. konkretny adresat i konkretna sytuacja, którą ten akt rozstrzyga. Z kolei zgodnie z art. 107 § 1 K.p.a. prawidłowo sformułowana decyzja administracyjna winna zawierać oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji.
Dla potrzeb niniejszej sprawy ważne jest właściwe, prawidłowe zrozumienie istoty i charakterystyki rozstrzygnięcia, które zawarte jest w sentencji decyzji. Osnowa decyzji (jej sentencja), jako jeden z niezbędnych elementów decyzji (art. 107 § 1 w związku z art. 104 § 2 ab initio K.p.a.) powinna być wyrażona w sposób jednoznaczny i nie budzący jakichkolwiek wątpliwości (wyrok WSA z dnia 24 listopada 2006r., sygn.akt III SA/Wa 2515/06, publ. System Informacji Prawnej LEX, Lex nr 302409). Rozstrzygnięcie, z którego wypływa dla adresata decyzji określone prawo lub obowiązek, musi być sformułowane w sposób jednoznaczny, jasny, nie budzący wątpliwości i nie pozwalający na domniemania i dowolność w zakresie nałożonego na stronę obowiązku. Obowiązek ten winien być wyrażony precyzyjnie, bez niedomówień. Rozstrzygnięcie wyraża rezultat stosowania norm prawa materialnego do konkretnego wypadku, w kontekście konkretnych okoliczności faktycznych i materiału dowodowego sprawy. Z rozstrzygnięcia decyzji musi wprost wynikać konkretny obowiązek, samo zaś uzasadnienie decyzji służy jedynie wyjaśnieniu tegoż rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część decyzji z tych względów nie może rozstrzygnięcia zastępować (por. wyrok NSA z dnia 22 listopada 2001 roku, sygn. akt II SA 924/01, Lex nr 81816; wyrok NSA z dnia 3 listopada 2000 roku, sygn. akt IV SA 13/98, Lex nr 53448; wyrok WSA z dnia 21 września 2005r., sygn. akt II SA/Gd 718/02, Lex 235075). W pojęciu rozstrzygnięcia mieści się to, że decyzja organu administracji państwowej, nakładająca na stronę postępowania administracyjnego obowiązek określonego zachowania, powinna obowiązek ten wyrażać precyzyjnie, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji, w przeciwnym wypadku decyzja w zasadzie może być niewykonalna (por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 1996 r., sygn. akt SA/Gd 1537/95, Lex 44086). Takie sformułowanie ma na celu zapewnienie wykonalności takiej decyzji, dobrowolnie przez jej adresata lub z zastosowaniem środków egzekucji administracyjnej.
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż decyzja organu I instancji nie czyni zadość wymogom ukształtowanym przez treść przepisu art. 107 § 1 K.p.a. Z rozstrzygnięcia tegoż aktu wynika nałożony na skarżącego, nakaz wyposażenia budynku kamienicy w K. przy ul. [...] w instalację wodociągową przeciwpożarową z punktami poboru wody w postaci hydrantów wewnętrznych 25 z wężem półsztywnym, gdzie obowiązek ten należy wykonać zgodnie z projektem uzgodnionym z rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych, a warunkiem dopuszczenia do użytkowania urządzenia przeciwpożarowego jest przeprowadzenie prób i badań, potwierdzających prawidłowość działania w świetle § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów. Jak już wyżej wskazano w § 1 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, tj. przepisu powoływanego przez organy obu instancji w przypadkach szczególnie uzasadnionych uwarunkowaniami lokalnymi, wskazanymi w ekspertyzie technicznej rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, dopuszcza się, w uzgodnieniu z właściwym miejscowo komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej, stosowanie rozwiązań zamiennych w stosunku do wymienionych w § 19, § 23, § 24 i § 25 ust. 1, 2, 5 i 6 oraz w § 27 ust. 1 i 2, § 28 ust. 1, § 29 ust. 1 i § 38 ust. 1, zapewniających niepogorszenie warunków ochrony przeciwpożarowej obiektu. Zatem dopiero po sporządzeniu ekspertyzy technicznej, a właściwie po zapoznaniu się z jej wynikiem, organ może sprecyzować obowiązki, jakie strona skarżąca powinna wykonać w ramach ochrony przeciwpożarowej budynków. Odesłanie adresata decyzji do odpowiedniej normy prawnej jest możliwe dopiero po precyzyjnym określeniu nakładanego na stronę obowiązku, koniecznego dla wykonania decyzji. Organ administracji wydając decyzję, która nie czyni zadość tym wymogom musi się liczyć z tym, iż wydaje decyzję, która od samego początku nie jest możliwa do wykonania, nie będzie tym samym możliwe jej wyegzekwowanie na drodze postępowania egzekucyjnego. O ile organy wskazały ten przepis jako tzw. informacyjny, lecz z treści ich uzasadnień wynika, iż okoliczność urządzeń zamiennych była realnie przewidziana dla zobowiązanego. Nie można z uwagi na to zaakceptować decyzji, która jednoznacznie odsyła do § 1 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r., bez uprzedniego zbadania okoliczności mogących mieć wpływ na takie warunki. Decyzja taka nie jest możliwa do zweryfikowania co do jej legalności i z uwagi na to w efekcie nie do wykonania przez zobowiązanego. W ocenie Sądu częścią składową decyzji jest też uzasadnienie faktyczne i prawne, które służy wyjaśnieniu rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część decyzji, jednak i ono, z uwagi na w/w braki, nie określa, jakie konkretnie obowiązki winny być wykonane przez skarżącego (por. wyrok NSA z dnia 26 września 2007 r., sygn. akt II OSK 1254/06). Powyższa ocena jest tym bardziej uzasadniona z uwagi na całkowite pominięcie i niezbadanie przez organy zarzutu skarżącego, iż sporny budynek wpisany jest do rejestru zabytków. Fakt ten winien być uwzględniony w prowadzonym postępowaniu administracyjnym w szczególności wobec konieczności zbadania czy właśnie m.in. w kontekście § 1 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. odwołującego się do szczególnych uwarunkowań lokalnych, nie ma przeszkód by sposób wykonania obowiązku uzgodniony został z właściwymi organami do ochrony zabytków, a zatem czy istnieją możliwości dokonania odstępstw od zakresu obowiązku określonego w decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej. W tym stanie rzeczy postępowanie w niniejszej sprawie przeprowadzono z naruszeniem § 1 ust. 2 w/w rozporządzenia w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków. Podnoszone przez stronę okoliczności i twierdzenia dotyczące faktu, iż obiekt jest zabytkiem, powinny skutkować koniecznością rozważenia, czy nie mogą stanowić one z inicjatywy strony możliwości skorzystania z sytuacji o jakiej mowa w cytowanych powyżej przepisach rozporządzeń, co wiązałoby się z koniecznością ustalenia i rozważenia, czy nie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, gdy spełnienie wymagań określonych w decyzji administracyjnej jest niemożliwe ze względu właśnie na konieczność zastosowania odstępstw (por. art. 6a ust. 2 ustawy o ochronie przeciwpożarowej oraz wyrok WSA w Szczecinie z dnia 15 lutego 2018r. sygn. II SA/Sz 1067/17). O ile zatem stosowanie rozwiązań zamiennych zapewniających niepogorszenie warunków ochrony przeciwpożarowej obiektu powinna obciążać właściciela obiektu, to nie jest dopuszczalne nakładanie na stronę obowiązku niewykonalnego z ewentualnych przyczyn technicznych i przerzucanie na nią obowiązku poszukiwania innych sposobów usunięcia stwierdzonych uchybień (por. wyrok NSA z dnia 13 kwietnia 2007r., II OSK 625/06). Organ, w zaistniałych okolicznościach kontrolowanego postępowania, powinien w tym względzie umożliwić stronie możliwości złożenia stosownego wniosku o dopuszczenie rozwiązania zastępczego i takie rozwiązanie rozważyć (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 16 września 2010 r., II SA/Lu 334/10, wyrok WSA w Lublinie z dnia 5 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Lu 1086/12, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 17 lutego 2015 r. sygn.. akt II SA/Wr 898/14).
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, wskazać należy, że nie można zgodzić się z argumentem dotyczącego bezzasadności stosowania przepisów i standardów aktualnie obowiązujących w zakresie ochrony przeciwpożarowej w odniesieniu do budynku powstałego w oparciu o pozwolenie na budowę i zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie jego powstania. Należy bowiem zwrócić, uwagę, że jak już wyżej wskazano, zgodnie z § 207 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, przepisy rozporządzenia dotyczące bezpieczeństwa pożarowego stosuje się, z uwzględnieniem § 2 ust. 3a rozporządzenia, również do użytkowanych budynków istniejących, jeżeli zagrażają one życiu ludzi. Przedmiotowy budynek jest użytkowany. Natomiast o przesłankach uznania budynku za zagrażający życiu ludzi stanowi przepis § 12 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów. Jak zasadzie wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 września 2014 r. II OSK 516/13, kwestia bezpieczeństwa pożarowego staje się aktualna od dnia wybudowania budynku i jest aktualna przez cały okres jego użytkowania. W tym zakresie należy odwołać się także do art. 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (tekst jedn.: Dz. U. z 2009 r. Nr 178, poz. 1380) stanowiącego, iż osoba fizyczna, osoba prawna, organizacja lub instytucja korzystające ze środowiska, budynku, obiektu lub terenu są obowiązane zabezpieczyć je przed zagrożeniem pożarowym lub innym miejscowym zagrożeniem. Właściciel budynku, obiektu budowlanego lub terenu, zapewniając ich ochronę przeciwpożarową, jest obowiązany (m.in.) przestrzegać przeciwpożarowych wymagań techniczno-budowlanych, instalacyjnych i technologicznych, zapewnić konserwację oraz naprawy urządzeń przeciwpożarowych i gaśnic w sposób gwarantujący ich sprawne i niezawodne funkcjonowanie, zapewnić osobom przebywającym w budynku, obiekcie budowlanym lub na terenie, bezpieczeństwo i możliwość ewakuacji - art. 4 ustawy o ochronie przeciwpożarowej. Zatem przepis § 207 ust. 2 rozporządzenia nakłada na organ administracji publicznej obowiązek dokonania oceny stanu technicznego każdego budynku z punktu widzenia bezpieczeństwa pożarowego i w przypadku wystąpienia zagrożenia życia, podjęcia stosownych działań, przy czym konieczne jest stwierdzenie użytkowania budynku. Dodać trzeba, że ustawa o ochronie przeciwpożarowej nie reguluje stosowania jej do budynków wybudowanych przed wejściem ustawy w życie. Wobec tego należy stosować zasadę bezpośredniego działania nowego prawa. Podobnie jest z przepisami powołanego rozporządzenia, przy czym w tym przypadku należy wskazać, że rozporządzenie to zawiera wprost przepisy, które wyjątkowo opóźniają albo wykluczają stosowanie nowego prawa w odniesieniu do niektórych stanów faktycznych (§ 40), co dodatkowo świadczy, że w pozostałych przypadkach należy je stosować bezpośrednio. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego taka regulacja nie narusza zasady niedziałania prawa wstecz. Przede wszystkim należy zauważyć, iż sytuacja, która występuje w niniejszej sprawie nie jest przykładem retroaktywnego działania prawa, lecz przypadkiem jego retrospektywnego działania. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż o retroaktywnym działaniu prawa mówimy wtedy, gdy nowe prawo stosuje się do zdarzeń "zamkniętych w przeszłości", zakończonych przed wejściem w życie nowych przepisów. Z retrospektywnością prawa zaś mamy do czynienia wtedy, gdy przepisy nowego prawa regulują zdarzenia bądź stosunki prawne o charakterze "otwartym", ciągłym, takie, które nie znalazły jeszcze swojego zakończenia ("stosunki w toku"), które rozpoczęły się, powstały pod rządami dawnego prawa i trwają dalej, po wejściu w życie przepisów nowej ustawy (podobnie w powołanym wyżej wyroku wyrok NSA z dnia 26 września 2007 r., sygn. akt II OSK 1254/06).
W konsekwencji stwierdzić należy, że kontrola zgodności z prawem podjętych w niniejszej sprawie decyzji, a do czego ograniczają się kompetencje sądu administracyjnego, wykazała że decyzje obu instancji, wydane zostały z naruszeniem przepisów, o którym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. na które składają się koszt wpisu 200 zł, 17 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz koszt zastępstwa adwokackiego 480 zł (14 ust. 1 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie - Dz.U.2015.1800).Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI