II SA/Kr 589/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2011-09-30
NSAAdministracyjneWysokawsa
warunki zabudowywznowienie postępowaniastatus stronyinteres prawnyprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiart. 153 p.p.s.a.kontrola sądowadecyzja administracyjnanieruchomości

WSA w Krakowie uchylił decyzje umarzające postępowanie o wznowienie ustalenia warunków zabudowy, uznając, że skarżący mieli status strony w pierwotnym postępowaniu, zgodnie z wcześniejszym wyrokiem sądu.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję SKO w K. umarzającą postępowanie o wznowienie postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy. WSA w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Sąd uznał, że organy administracji naruszyły art. 153 P.p.s.a., nie stosując się do wiążącej wykładni prawnej zawartej we wcześniejszym wyroku WSA, który przesądził o przyznaniu skarżącym statusu strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, które umorzyły postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania dotyczącego ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji. Sąd uznał, że organy administracji naruszyły art. 153 P.p.s.a. poprzez niezastosowanie się do wiążącej wykładni prawnej zawartej we wcześniejszym wyroku WSA z dnia 27 maja 2010 r. (sygn. akt II SA/Kr 221/10). W poprzednim wyroku Sąd przesądził, że skarżący (A.L.-W. i M.L.) powinni być uznani za strony w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia 16 lipca 2001 r. ustalającą warunki zabudowy, a także że upływ terminu ważności tej decyzji nie stanowi przeszkody do wznowienia postępowania. Organy administracji błędnie zinterpretowały wcześniejszy wyrok, twierdząc, że Sąd jedynie nakazał zbadanie wpływu inwestycji na nieruchomości skarżących, zamiast uznać ich za strony. Sąd podkreślił, że status strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy przysługuje każdemu, czyjego interesu prawnego dotyczy postępowanie, nie ograniczając się do bezpośrednich sąsiadów, a także że prawo użytkowania nieruchomości jest wystarczające do przyznania statusu strony. W związku z naruszeniem art. 153 P.p.s.a., Sąd uchylił obie decyzje i nakazał organom ponowne rozpatrzenie sprawy zgodnie z wiążącą wykładnią.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, organy administracji były związane oceną prawną i wskazaniami zawartymi w poprzednim wyroku Sądu, zgodnie z art. 153 P.p.s.a.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy administracji błędnie zinterpretowały poprzedni wyrok, który przesądził o przyznaniu skarżącym statusu strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i o dopuszczalności wznowienia postępowania, niezależnie od upływu terminu ważności decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

P.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd bada sprawę pod względem zgodności z prawem, nie będąc związanym granicami skargi.

P.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania.

P.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla decyzję w przypadku naruszenia przepisów proceduralnych mającego istotny wpływ na wynik sprawy.

P.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach postępowania.

K.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Definicja strony postępowania administracyjnego.

K.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

Rozstrzyganie sprawy decyzją.

K.p.a. art. 105 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Umorzenie postępowania.

K.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.

K.p.a. art. 145 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawy wznowienia postępowania.

K.p.a. art. 147

Kodeks postępowania administracyjnego

Wniosek o wznowienie postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy administracji naruszyły art. 153 P.p.s.a., nie stosując się do wiążącej wykładni prawnej zawartej we wcześniejszym wyroku WSA. Skarżący powinni być uznani za strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy. Upływ terminu ważności decyzji ustalającej warunki zabudowy nie stanowi przeszkody do wznowienia postępowania.

Odrzucone argumenty

Stanowisko organów administracji, że skarżącym nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy. Umorzenie postępowania o wznowienie postępowania jako bezprzedmiotowego z powodu braku legitymacji procesowej wnioskodawców.

Godne uwagi sformułowania

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Na aprobatę nie zasługuje także stanowisko organów administracji, iż skarżącym nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.

Skład orzekający

Kazimierz Bandarzewski

sprawozdawca

Małgorzata Brachel - Ziaja

członek

Renata Czeluśniak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wiążący charakter wykładni sądowej (art. 153 P.p.s.a.) i zasady przyznawania statusu strony w postępowaniach administracyjnych, w szczególności dotyczących warunków zabudowy."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z interpretacją wcześniejszego wyroku sądu i stosowaniem art. 153 P.p.s.a. w kontekście wznowienia postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa ilustruje kluczową zasadę związania sądów i organów administracji wcześniejszymi orzeczeniami sądów administracyjnych, co jest fundamentalne dla pewności prawa i efektywności postępowań.

Sąd administracyjny przypomina: organy muszą stosować się do sądowej wykładni prawa!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 589/11 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2011-09-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-04-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Kazimierz Bandarzewski /sprawozdawca/
Małgorzata Brachel - Ziaja
Renata Czeluśniak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie: WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) WSA Małgorzata Brachel-Ziaja Protokolant: Maciej Żelazny po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2011 r. sprawy ze skargi A.L.-W. i M.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 28 stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżących A.L.-W. i M.L. kwotę 200 zł (słownie dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] umorzono postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] lipca 2001 r., nr [...] ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla zamierzenia inwestycyjnego pn.: "Budynek usługowy branży motoryzacyjnej wraz zapleczem socjalno -administracyjnym oraz infrastrukturą techniczną na działce nr 1 przy ul. [...] w K",
W obszernym uzasadnieniu swojej decyzji organ I instancji na wstępie zreferował dotychczasowy przebieg postępowania, ze szczególnym uwzględnieniem zastrzeżeń wyrażonych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 maja 2010 r. sygn. akt II SA/Kr 221/10, uchylającym poprzednie zapadłe w niniejszej sprawie decyzje organów administracji. W efekcie stwierdzono, że konieczne jest szczegółowe zbadanie, czy wnioskodawcy powinni byli posiadać status strony w zakończonym decyzją z dnia [...] lipca 2001 r. postępowaniu w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, które obecnie zostało wznowione i w zależności od odpowiedzi na to pytanie stwierdzenie, czy wznowienie tego postępowania było dopuszczalne, czy też nie.
Organ przytoczył następnie rozważania dotyczące kwestii proceduralnych, a w szczególności konsekwencji stwierdzenia, że wniosek o wznowienie postępowania nie pochodził od strony. Organ wskazał, że w sytuacji, jeżeli postępowanie mimo braku legitymacji procesowej wnioskodawcy zostało już wznowione, takie postępowanie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe.
Przedstawiono również obszerne rozważania dotyczące sposobu ustalania kręgu stron w postępowaniu administracyjnym, analizując w szczególności pojęcie interesu prawnego oraz jego cech charakterystycznych. Podkreślono również, że interes prawny należy odróżnić od interesu faktycznego.
Podano następnie, że w postępowaniu niniejszym kluczowe dla ustalenia kręgu stron wznowionego postępowania jest rozważenie zagadnienia oddziaływania inwestycji na nieruchomości sąsiednie. Podkreślono, że zakres tego oddziaływania przy wydawaniu decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu ustala się inaczej niż przy wydawaniu pozwolenia na budowę. Zakres oddziaływania inwestycji przy pozwoleniu na budowę jest bowiem determinowany przepisami odrębnymi, które na etapie wydawania decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu nie są relewantne (chodzi o rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie).
Biorąc pod uwagę charakter decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, która rozstrzyga o ogólnych warunkach lokalizacji określonego zamierzenia na terenie objętym wnioskiem, organ stwierdził, że krąg stron powinien być determinowany charakterem, rozmiarem i zakresem uciążliwości oddziaływania planowanej inwestycji. Analizując sytuację faktyczną w terenie organ uznał, że planowane przedsięwzięcie nie przekracza uciążliwości dla tego terenu ze względu na dotychczasowy i planowany sposób jego zagospodarowania.
Stwierdzono następnie, że zakres uciążliwości jest związany wyłącznie ze sposobem użytkowania inwestycji i może stanowić tylko o interesie faktycznym wnioskodawców. Nie wpływa on natomiast w żaden sposób na ich prawa i obowiązki, co powoduje, że nie można twierdzić, że posiadają oni w tym postępowaniu interes prawny.
Powyższe przesądza zdaniem organu, że niezależnie od tytułu, jakim dysponują wnioskodawcy do działek znajdujących się w sąsiedztwie (choć nie bezpośrednim) planowanej inwestycji, nie mogli oni uzyskać przymiotu strony we wznowionym postępowaniu, nie byli również stroną postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] lipca 2001 r.
Odwołanie od opisanej wyżej decyzji Prezydenta Miasta K. złożył w imieniu A.L.-W. i M.L. , S.L. .
Odwołujący się zarzucił, że organ naruszył przepis art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej zwanej w skrócie P.p.s.a.). W ocenie odwołującego się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w przytaczanym już wyroku z dnia 27 maja 2010 r. przesądził, że A.L.-W. i M.L. posiadają interes prawny w przedmiotowym postępowaniu i wobec tego powinni być uznani za jego strony.
Ponadto autor odwołania wskazał, że zasadniczą kwestią, która nie jest brana pod uwagę w niniejszym postępowaniu, jest zrealizowanie drogi dojazdowej do przedmiotowej inwestycji wbrew przepisom o ruchu drogowym. Ponadto wjazd na tę drogę miałby odbywać się po pasie zwolnienia wybudowanym na działkach nr 2 i 3 stanowiących własność A.L.-W.
Odwołujący się podnieśli także, że urządzona na działkach 4 i 5 , użytkowanych przez M.L. , droga konieczna na potrzeby działki 1 została ustalona błędnie, sposób jej ustalenia zagraża bowiem bezpieczeństwu w ruchu drogowym. W związku z tym okoliczności istnienia przedmiotowej drogi koniecznej nie należy brać pod uwagę w niniejszym postępowaniu. Działka 1 ma ponadto inny dostęp do drogi publicznej, poprzez drogę dojazdową urządzoną na działce nr 6 .
Decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. , działając na mocy art. 104, 105 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 i art. 147 oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji podano, że po analizie treści wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że jest związane poglądem wyrażonym przez Sąd, zgodnie z którym fakt, że kwestionowana decyzja ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu była terminowa nie wpływa na możliwość wznowienia postępowania, które zostało nią zakończone. Ponadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. jest związane poglądem że fakt, iż M.L. jest użytkownikiem nieruchomości, po której miał przebiegać dojazd do planowanej inwestycji (ograniczone prawo rzeczowe), nie przesądza, że nie może on zostać uznany za stronę przedmiotowego postępowania. Z treści wyroku wynika również, że Sąd, nie przesadzając, czy A.L.-W. i M.L. posiadają interes prawny w przedmiotowym postępowaniu i wobec tego powinni być uznani za jego strony wskazał, że konieczne jest zbadanie, czy przedmiotowa inwestycja nie oddziałuje na działki 4 i 5 będące w użytkowaniu M.L. oraz działki 2 i 3 będące własnością A.l.-W. . Zbadanie kwestii tego oddziaływania jest kluczowe dla ustalenia, czy tym osobom przysługuje interes prawny w przedmiotowym postępowaniu, a co za tym idzie, czy powinni oni być uznani za jego strony. Kolegium Odwoławcze wskazało, że ze sformułowania w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: "na aprobatę nie zasługuje także stanowisko organów administracji, iż skarżącym nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu pn. "Budynek usługowy branży motoryzacyjnej wraz z zapleczem socjalno - administracyjnym oraz infrastrukturą techniczną na działce nr 1 przy ul. [...] w K", nie można interpretować jako przesądzenia kwestii, czy odwołującym się przysługuje status strony w przedmiotowym postępowaniu. Nie można bowiem interpretować tego zdania bez kontekstu, w jakim się ono znalazło. Gdyby bowiem oznaczało ono przesądzenie przedmiotowej kwestii, bez znaczenia byłyby późniejsze wskazania Sądu, co do konieczności zbadania kwestii oddziaływania planowanej inwestycji na wymienione już działki. Mając to na uwadze Kolegium Odwoławcze przyjęło, że kwestia ta nie została przez Sąd rozstrzygnięta, a jedynie wskazano na konieczność szczegółowego jej zbadania i uzasadnienia przyjętego poglądu.
Kolegium Odwoławcze uznało za niezasadny zarzut odwołania dotyczący naruszenia przez organ I instancji przepisu art. 153 P.p.s.a. Organ zbadał bowiem, w jaki sposób planowana inwestycja będzie oddziaływać na sąsiednie działki i z tych rozważań wyciągnął wniosek co do braku interesu prawnego po stronie A.L.W. i M.L. . Postąpił zatem zgodnie z zaleceniami wyrażonymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie .
Przechodząc do oceny kwestii oddziaływania Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że wybudowanie budynku usługowego branży motoryzacyjnej na działce nr 1 , nie wpłynie w żaden sposób na teren działki 4 i 5 , po której miałby odbywać się dojazd do planowanej inwestycji, w szczególności nie spowoduje jakiejkolwiek zmiany w możliwości korzystania z tej ostatniej. Należy bowiem stwierdzić, że ów dojazd miał się odbywać po drodze koniecznej ustanowionej postanowieniem Sądu Rejonowego dla [...] w K. [...] Pas drogi koniecznej oddziela teren inwestycji od pozostałej części działek 7 i 5 . Ponadto stwierdzić należy, że przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne jest obiektem o funkcji zbliżonej do istniejącej już na działkach użytkowanych przez M.L. stacji benzynowej. W związku z tym nie wpłynie ono na zmianę dotychczasowego zagospodarowania całości terenów znajdujących się w sąsiedztwie planowanej inwestycji, nie nastąpi zmiana funkcji tego terenu, nie powstaną też żadne nowe uciążliwości dla działek sąsiednich. Podniesiono, że również charakter inwestycji - budynek usługowy, nie przemawia za wnioskiem, że będzie ona miała oddziaływanie szersze niż ograniczone do samego terenu inwestycji. Nie ingeruje ono zatem w sferę chronionych prawem praw lub obowiązków M.L. . Stwierdzono, że planowane przedsięwzięcie nie spowoduje takiego oddziaływania na nieruchomości sąsiednie, które uzasadniałoby przyznanie użytkownikowi działek 4 i 5 przymiotu strony.
Powyższe rozważania dotyczą także A.L.-W. . W obliczu stwierdzenia, że inwestycja nie będzie oddziaływać na działki 4 i 5 , stwierdzić należy, że tym bardziej nie będzie miało miejsca oddziaływanie na działki 2 i 3 , których właścicielką jest Pani A.L.-W. . Działki te położone są bowiem dalej od terenu inwestycji i nie graniczą z nim bezpośrednio. Natomiast służebność przejazdu i przechodu obciążająca nieruchomość Wnioskodawczyni względem każdego właściciela działek nr 8 , 1 i 9 , która nie ma być wykorzystywana do obsługi komunikacyjnej planowanej inwestycji.
Wskazano, że zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem, utrudnienia związane z samą realizacją inwestycji, takie jak emisja hałasu czy spowodowanie utrudnień w ruchu, stanowią tylko naruszenie interesu faktycznego osób posiadających tytuły prawne do sąsiednich nieruchomości i nie mogą stanowić o przyznaniu tym osobom interesu prawnego.
Na marginesie dodano, że podniesiony zarzut, iż ustanowiona na działkach użytkowanych przez M.L. służebność drogi koniecznej na rzecz każdego właściciela działki nr 1 koliduje z istniejącą jednokierunkową drogą dojazdową do znajdującej się tam stacji benzynowej, nie ma znaczenia w niniejszym postępowaniu. Ustalając warunki zabudowy i zagospodarowania terenu organ miał obowiązek ustalić w jaki sposób będzie odbywać się obsługa komunikacyjna przedmiotowej inwestycji. Kwestia, czy ta służebność w obecnym kształcie jest w stanie pod względem technicznym zapewnić dojazd do planowanej inwestycji jest badana dopiero na późniejszych etapach procesu inwestycyjnego (pozwolenie na budowę).
Mając na uwadze powyższe uznano, że wnioski o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia [...] lipca 2001 r. nie pochodziły od stron, były zatem niedopuszczalne. W tej sytuacji należało odmówić wznowienia postępowania z przyczyn formalnych, bowiem wznowić postępowanie administracyjne ze względu na przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. można wyłącznie na wniosek strony (art. 147 K.p.a.).
Kolegium Odwoławcze uznało, że w przedmiotowej sprawie organ błędnie wznowił jednak postępowanie. W tej sytuacji postępowanie takie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe. Wznowienie postępowania było bowiem niedopuszczalne ze względu na brak skargi legitymowanego podmiotu.
Z powyższą decyzją nie zgodzili się A.W.-L. i M.L. , którzy reprezentowani przez pełnomocnika S.L., , wnieśli na opisaną wyżej decyzję skargę do Sądu administracyjnego. W skardze zakwestionowali stanowisko organów, jakoby nie przysługiwał im status strony w tym postępowaniu. Podali, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uznało M.L. za stronę w następujących decyzjach: z dnia [...] kwietnia 2002 r. znak [...], z dnia [...] lipca 2005 r. znak [...] i z dnia [...] stycznia 2005 r. znak [...]. Status strony skarżących nie został również zakwestionowany w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 lutego 2005 r., sygn. akt II SA/Kr 754/02.
Ponadto skarżący podnieśli te same zarzuty i argumenty, co w odwołaniu, tj: służebność drogi koniecznej, na działce dojazdowej do inwestycji została ustanowiona z zagrożeniem dla ruchu oraz decyzja ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu zapadła z naruszeniem interesów osób trzecich.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zakwestionowanej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 P.p.s.a., sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 P.p.s.a. Orzekanie - w myśl art. 135 P.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
W tej sprawie skarga jest zasadna.
Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia następuje w formie postanowienia. Postanowienie to otwiera postępowanie w sprawie wznowienia postępowania.
Wydanie postanowienia odmawiającego wznowienia postępowania jest możliwe tylko w razie, gdy wznowienie postępowania z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych jest niedopuszczalne oraz gdy strona złożyła żądanie wznowienia postępowania z uchybieniem ustawowego terminu. Niedopuszczalność wznowienia postępowania z przyczyn podmiotowych będzie miała miejsce, gdy żądanie wszczęcia postępowania złoży jednostka, niebędąca stroną w sprawie lub strona niemająca zdolności do czynności prawnych, a działająca bez przedstawiciela ustawowego
Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania może nastąpić na wniosek strony. Zgodnie z art. 28 K.p.a. "stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek". Należy podkreślić, że art. 28 K.p.a. nie wprowadza przesłanki faktycznego uczestnictwa w postępowaniu, od której uzależnione jest przyznanie jednostce statusu strony. Jednostka jest stroną, jeżeli decyzja ostateczna dotyczy jej interesu (obowiązku) prawnego.
W tej sprawie istota sporu między stronami sprowadza się do ustalenia, czy skarżący powinni być stronami w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] lipca 2001 r. nr [...] ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla zamierzenia inwestycyjnego pn.: "Budynek usługowy branży motoryzacyjnej wraz zapleczem socjalno - administracyjnym oraz infrastrukturą techniczną na działce nr 1 przy ul. [...] w K".
Niewątpliwie znaczenie w tej sprawie ma treść uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 maja 2010 r., sygn. akt II SA/Kr 221/10, którym to wyrokiem Sąd administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] listopada 2009 r. znak [...] utrzymującą w mocy poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] umarzającą postępowanie wznowieniowe zainicjowane wnioskiem M.L. i A.L. o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] lipca 2001 r. nr [...] ustalające warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla zamierzenia inwestycyjnego pn.: "Budynek usługowy branży motoryzacyjnej wraz zapleczem socjalno-administracyjnym oraz infrastrukturą techniczną na działce nr 1 przy ul. [...] w K". Dla ścisłości należy wskazać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w ww. wyroku z dnia 27 maja 2010 r. uchylił tak decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. , jak i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. w przedmiocie umorzenia postępowania wznowieniowego.
Zgodnie z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.
Spór w tej sprawie w istocie dotyczy interpretacji ww. wyroku. W ocenie bowiem organów administracji Sąd administracyjny nie przesądził o tym, że skarżący powinni mieć przymiot strony w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu z [...] lipca 2001 r., a w ocenie skarżących – tą okoliczność Sąd ten przesądził na ich korzyść.
W ocenie Sądu orzekającego w tej sprawie tak ocena prana jak i wskazania co do dalszego postępowania zostały zawarte w uzasadnieniu ww. wyroku Sądu I instancji z dnia 27 maja 2010 r., sygn. akt II SA/Kr 221/10.
Po pierwsze Sąd w ww. wyroku przesądził, że upływ terminu ważności ostatecznej decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania ternu z 16 lipca 2001 r. nie ma znaczenia przy dopuszczalności prowadzenia postępowania wznowieniowego. Takie postępowanie może być wszczęte i prowadzone.
Po drugie Sąd ten wskazał, że (cytat z uzasadnienia wyroku) "Na aprobatę nie zasługuje także stanowisko organów administracji, iż skarżącym nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla zamierzenia inwestycyjnego pn.: "Budynek usługowy branży motoryzacyjnej wraz zapleczem socjalno-administracyjnym oraz infrastrukturą techniczną na działce nr 1 przy ul. [...] w K"". Skarżącymi w tej sprawie byli M.L. i A.L.-W. , identycznie jak w obecnie rozpoznawanej przez Sąd sprawie.
Jeżeli więc Sąd wyraźnie wskazuje, że nie jest trafny pogląd przyjmujący brak przyznania tym samym skarżącym przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] lipca 2001 r. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, to w razie braku jakiejś istotnej zmiany czy to w stanie faktycznym sprawy, czy też prawnym – nie mogą organy administracji twierdzić coś zupełnie odrębnego. To natomiast w tej sprawie miało miejsce.
Tak organ I jak i II instancji uznały, że jednak skarżącym nie przysługiwał status strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla zamierzenia inwestycyjnego pod nazwą: budynek usługowy branży motoryzacyjnej wraz zapleczem socjalno-administracyjnym oraz infrastrukturą techniczną na działce nr 1 przy ul. [...] w K.
Zasadnie skarżący podnoszą w skardze, że nie rozumieją podstaw przyjętych ustaleń przez organy administracji i ich wykładni art. 153 P.p.s.a.
Organy obu instancji uznały, że w uzasadnieniu ww. wyroku Sądu z 27 maja 2010 r. nałożono na nich jedynie obowiązek zbadania, czy mając na uwadze zakres, rozmiar, charakter i stopień uciążliwości planowanego zamierzenia inwestycyjnego, zamierzenie to może oddziaływać na nieruchomości skarżących czy też nie.
Sąd nie dopatrzył się zasadności takiej wykładni. W uzasadnieniu ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 maja 2010 r., sygn. akt II SA/Kr 211/10 Sąd ten na stronie 8 uzasadnienia przytoczył pogląd zawarty w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 września 2004 r., sygn. akt OSK 394/04 oraz w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 30 stycznia 2008 r., sygn. akt II SA/Gd 115/07. W obu ww. wyrokach sądy administracyjne wskazał na szerokie rozumienie pojęcia strony, nie ograniczając je jedynie do bezpośrednich sąsiadów obszaru objętego zamierzeniem inwestycyjnym.
Dalej Sąd w uzasadnieniu wyroku z 27 maja 2010 r. wprost wskazał, że obowiązkiem organów administracji było przeprowadzenie postępowania zmierzającego właśnie do ustalenia rozmiaru, stopnia i zakresu uciążliwości zamierzenia inwestycyjnego i dopiero ustalenie, że zakres oddziaływania danej inwestycji nie mógł wpłynąć na nieruchomość skarżących, dałby organom administracyjnym podstawy do wykluczenia właściciela takiej nieruchomości z kręgu stron, ale takie ustalenia w tej sprawie nie zostały poczynione.
Taka treść tego fragmentu uzasadnienia dotyczy oceny poprzednio przeprowadzonego postępowania administracyjnego wobec skarżących i wskazuje na wady tego postępowania poprzez przyjęcie braku przyznania danym skarżącym przymiotu strony bez zbadania istotnych okoliczności.
Ponieważ Sąd ten na stronie 7 uzasadnienia wyroku stwierdził, że skarżącym należało przyznać przymiot stron w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją z [...] lipca 2001 r., tym samym rozważania ze strony [...] uzasadnienia ww. wyroku dotyczą wyciągnięcia błędnego wniosku organów administracyjnych bez uprzedniego przeprowadzenia postępowania administracyjnego w zakresie, w jakim Sąd to wskazał.
Rekapitulując ten tok wywodu należy podnieść, że wyraźną wskazówką zawartą w ww. wyroku było wskazanie, że skarżącym należy przyznać przymiot stron w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją z dnia [...] lipca 2001 r. ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. Natomiast na stronie [...] uzasadnienia tego wyroku Sąd wskazał na błędy w postępowaniu administracyjnym, które, gdyby były usunięcie (a więc gdyby ich nie popełniono), nie doprowadziłyby do odmiennych od sądowego ustalenia przymiotu stron wobec skarżących.
Po trzecie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w uzasadnieniu wyroku z 27 maja 2010 r. stwierdził, że nie ma żadnego znaczenia, czy jednemu ze skarżących przysługuje prawo użytkowania danych nieruchomości, bo w postępowaniu zmierzającym do ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu nie ma znaczenia, czy dany podmiot jest użytkownikiem, czy użytkownikiem wieczystym bądź właścicielem. W każdym z tych przypadków na identycznych zasadach przysługuje im przymiot strony w postępowaniu zmierzającym do ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Sąd dalej stwierdził, że użytkownikowi nieruchomości będącej w zasięgu oddziaływania danego zamierzenia inwestycyjnego powinien przysługiwać przymiot strony, a obowiązkiem organu winno być przeprowadzenie postępowania dotyczącego ustalenia tego oddziaływania. Takiego bowiem postępowania organy nie przeprowadziły. W ocenie Sądu ten jedynie zakres mógłby uzasadniać postępowanie organów administracji co do badania, czy M.L. przysługiwał przymiot strony ale przy uznaniu, że status użytkownika i ochrona jego interesu prawnego oparta tej o te same zasady co ochrona interesu prawnego użytkownika wieczystego (właściciela). Przy czym uwadze organów administracji umknęła jedna istotna okoliczność: Sąd w uzasadnieniu wyroku (strona [...]) wyraźnie wskazał, że należy – badając przymiot strony użytkownika - uwzględniać zasięg oddziaływania zamierzenia inwestycyjnego, a organy administracji w zaskarżonych decyzjach wskazywały na sposób lub możliwości korzystania z działek nr 4 i 10 (zaskarżona decyzja, uzasadnienie strona nr [...]) lub zmiany dotychczasowego sposobu zagospodarowania całości terenów znajdujących się w sąsiedztwie planowanej inwestycji (zaskarżona decyzja, uzasadnienie strona nr [...],"). Przy tym organy podniosły, że po tych działkach będzie przebiegała droga konieczna umożliwiająca inwestorowi dostęp do jego działki objętej projektowanym zamierzeniem inwestycyjnym.
Tym samym mając na uwadze, że Sąd w uzasadnieniu wyroku z dnia 27 maja 2010 r. wskazał jedynie na zbadanie zasięgu oddziaływania danego zamierzenia inwestycyjnego, to nie można było sprowadzić tego badania do oceny, czy dane zamierzenie inwestycyjne spowoduje możliwość dalszego dotychczasowego wykorzystywania przez użytkownika jego działek. Miedzy zasięgiem oddziaływania, a umożliwieniem dotychczasowego korzystania istnieje zasadnicza różnica. Utrzymanie dotychczasowego korzystania jest bowiem chyba najdalej idącym co do swojej intensywności oddziaływaniem na tereny sąsiednie i nie było podstaw, aby badać w tym kierunku przymiotu strony wobec skarżącego M.L. .
Tym niemniej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekając w tej sprawie jest również związany wcześniejszym wyrokiem z dnia 27 maja 2010 r., a tym samym nakazuje organom przeprowadzenia postępowania co do oceny samego zasięgu projektowanej inwestycji opisanej w ostatecznej decyzji z [...] lipca 2001 r. na działki nr 4 i 5 mając jednak na uwadze, że na tych działkach przebiega droga konieczna do działki inwestora i już sama ta okoliczność ma podstawowe znaczenie co do oceny samego zasięgu oddziaływania. Po ustaleniu zasięgu oddziaływania nie ma potrzeby badania stopnia oddziaływania rozumianego jako zakres możliwego korzystania z danej nieruchomości.
Mając powyższe na uwadze, Sąd uchylił obie decyzje uznając, że przy ich wydawaniu organy administracyjne naruszyły art. 153 P.p.s.a. w stopniu mającym istotnym wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do art. 141 § 4 P.p.s.a., ponownie rozpatrując sprawę należy zastosować się do poglądu zawartego w tym wyroku jak również w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 maja 2010 r., sygn. akt II SA/Kr 221/10 i rozpoznać sprawę z wniosków o wznowienie postępowania.
Uznając kontrolowaną decyzję za wadliwą Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. uchylił obie decyzje, ponieważ naruszyły one przepisy proceduralne dotyczące związania oceną prawną i wskazówkami Sądu administracyjnego i to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a., zasądzając skarżącym zwrot kwoty uiszczonego wpisu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI