II SA/Kr 583/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę I. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji nakazującą usunięcie odpadów budowlanych (beton, gruz, drewno, ziemia) z działek nr [...] w miejscowości J. Skarżąca kwestionowała status posiadacza odpadów, twierdząc, że odpady zostały nawiezione przez M. W. wbrew jej woli i wiedzy, a ona wyraziła zgodę jedynie na przywiezienie ziemi w celu naprawy szkód. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając, że organy nie wyjaśniły wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności. W szczególności wskazano na potrzebę uzupełnienia materiału dowodowego o dokumentację ilustrującą konfigurację działek i umiejscowienie odpadów, dokładniejszą analizę przepisów dotyczących odzysku odpadów na potrzeby własne (w tym ilości i powierzchni utwardzenia) oraz odniesienie się do zeznań świadka K. S. Sąd podkreślił, że ustalenie faktycznego posiadacza odpadów jest kluczowe, a domniemanie prawne o posiadaniu odpadów przez władającego powierzchnią ziemi może być obalone dowodami przeciwnymi. Wobec wadliwości postępowania dowodowego, Sąd uchylił obie decyzje i zasądził zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalanie odpowiedzialności za odpady na nieruchomościach, obalanie domniemania posiadacza odpadów, analiza przepisów o odzysku odpadów na potrzeby własne.
Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, gdzie odpady zostały złożone na kilku działkach, w tym częściowo na działce skarżącej, wbrew jej woli.
Zagadnienia prawne (4)
Czy osoba fizyczna, która nie jest właścicielem nieruchomości, ale władająca jej powierzchnią, może być uznana za posiadacza odpadów znajdujących się na tej nieruchomości w rozumieniu ustawy o odpadach, zwłaszcza gdy odpady zostały tam złożone wbrew jej woli?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów, jednak domniemanie to może być obalone poprzez wykazanie, że odpadem faktycznie władał inny podmiot. Organy administracji mają obowiązek dążenia do ustalenia faktycznego posiadacza odpadów.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że choć istnieje domniemanie posiadania odpadów przez władającego powierzchnią ziemi, organy muszą podjąć wszelkie czynności w celu ustalenia faktycznego posiadacza. W przypadku obalenia domniemania, odpowiedzialność może spoczywać na innym podmiocie.
Czy materiały takie jak gruz budowlany i ziemia przywiezione na nieruchomość w celu utwardzenia drogi dojazdowej, pochodzące z innych miejsc, stanowią odpady w rozumieniu ustawy o odpadach?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, masy ziemne i gruz budowlany przywożone na nieruchomość w celu niwelacji, wyrównania lub utwardzenia, pochodzące od innych wytwórców odpadów, należy traktować jako odpady, nawet jeśli nadają się do dalszego wykorzystania.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że odpady to każda substancja, której posiadacz się pozbywa lub ma zamiar się pozbyć. Materiały przywiezione na nieruchomość w celu utwardzenia drogi, pochodzące z innych miejsc, spełniają tę definicję.
Czy osoba fizyczna niebędąca przedsiębiorcą może odzyskiwać odpady na potrzeby własne, jeśli zostały one przywiezione na jej nieruchomość wbrew jej woli i w ilościach przekraczających dopuszczalne normy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przepisy dotyczące odzysku odpadów na potrzeby własne przez osoby fizyczne niebędące przedsiębiorcami (w tym dopuszczalne ilości i metody) wymagają precyzyjnego ustalenia stanu faktycznego, w tym umiejscowienia odpadów i powierzchni utwardzenia, aby ocenić możliwość zastosowania tego zwolnienia.
Uzasadnienie
Sąd zwrócił uwagę, że organy administracji nie zbadały wystarczająco kwestii zastosowania rozporządzenia w sprawie odzysku odpadów na potrzeby własne, w tym czy wykonane utwardzenie mieściło się w ramach 'potrzeb własnych' i czy ilości odpadów były dopuszczalne.
Czy organy administracji publicznej prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy, w tym zeznania świadków i dokumenty, przed wydaniem decyzji nakazującej usunięcie odpadów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności, w tym nie uzupełniły materiału dowodowego o dokumentację ilustrującą umiejscowienie odpadów na działkach, nie odniosły się do wszystkich zeznań świadków i nie dokonały wystarczającej analizy przepisów dotyczących odzysku odpadów.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja i decyzja organu pierwszej instancji były wadliwe z powodu niewystarczającego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego, co naruszyło przepisy postępowania.
Przepisy (20)
Główne
u.o. art. 3 § ust. 1 pkt 6
Ustawa o odpadach
Definicja odpadu.
u.o. art. 3 § ust. 1 pkt 19
Ustawa o odpadach
Definicja posiadacza odpadów i domniemanie posiadania przez władającego powierzchnią ziemi.
u.o. art. 26 § ust. 1
Ustawa o odpadach
Obowiązek niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do składowania lub magazynowania.
u.o. art. 26 § ust. 2
Ustawa o odpadach
Decyzja nakazująca usunięcie odpadów.
Dz.U. 2023 poz. 1587 art. 28 § ust. 2 i ust. 6 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 19
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
Podstawa prawna nakazu usunięcia odpadów.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 lit. c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania.
Pomocnicze
u.o. art. 3 § ust. 1 pkt 25
Ustawa o odpadach
Definicja składowiska odpadów.
u.o. art. 26 § ust. 3a
Ustawa o odpadach
Solidarna odpowiedzialność posiadaczy odpadów.
u.o. art. 27 § ust. 8
Ustawa o odpadach
Odzysk odpadów na potrzeby własne przez osoby fizyczne niebędące przedsiębiorcami.
p.o.ś. art. 3 § pkt 44
Prawo ochrony środowiska
Definicja władającego powierzchnią ziemi.
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 10 listopada 2015 r.
Lista rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne oraz dopuszczalne metody ich odzysku.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § ust. 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do oceny mocy dowodowej materiału dowodowego.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji, w tym odniesienie się do dowodów.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice sprawy w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nie wykazały w sposób niebudzący wątpliwości, kto jest faktycznym posiadaczem odpadów. • Domniemanie posiadania odpadów przez władającego powierzchnią ziemi nie zostało obalone w sposób wystarczający. • Nie przeprowadzono wystarczającej analizy przepisów dotyczących odzysku odpadów na potrzeby własne. • Nie uwzględniono wszystkich dowodów przedstawionych przez stronę, w tym zeznań świadka K. S.
Odrzucone argumenty
Argumenty organów oparte na domniemaniu posiadania odpadów przez skarżącą, bez pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego. • Uznanie materiału za odpady bez analizy możliwości jego odzysku na potrzeby własne.
Godne uwagi sformułowania
Domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości. • Obalenie domniemania prawnego z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach może nastąpić tylko przez wykazanie, że odpadem faktycznie władał inny podmiot. • Ciężar przeprowadzenia dowodu w tym zakresie spoczywa na władającym powierzchnią ziemi. • Wprowadzenie domniemania prawnego nie zwalnia jednak organów z podejmowania wszelkich czynności zmierzających do ustalenia faktycznego posiadacza odpadów.
Skład orzekający
Magda Froncisz
przewodniczący
Monika Niedźwiedź
sprawozdawca
Agnieszka Nawara-Dubiel
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie odpowiedzialności za odpady na nieruchomościach, obalanie domniemania posiadacza odpadów, analiza przepisów o odzysku odpadów na potrzeby własne."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, gdzie odpady zostały złożone na kilku działkach, w tym częściowo na działce skarżącej, wbrew jej woli.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu nielegalnego składowania odpadów i odpowiedzialności za nie, co jest istotne dla właścicieli nieruchomości i organów administracji. Sąd podkreśla potrzebę dokładnego wyjaśniania stanu faktycznego.
“Kto odpowiada za gruz na Twojej działce? Sąd wskazuje na potrzebę dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.