II SA/Kr 580/20
Podsumowanie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę dotyczącą kwalifikacji obiektu budowlanego jako ogrodzenia międzysąsiedzkiego, a nie muru oporowego, po stwierdzeniu zmiany stanu faktycznego.
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję o braku podstaw do nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Skarżąca twierdziła, że sporny obiekt jest murem oporowym, podczas gdy organy uznały go za ogrodzenie międzysąsiedzkie. Sąd, analizując zmianę stanu faktycznego (wykonanie odwodnienia liniowego i wyrównanie terenu), uznał, że obiekt faktycznie przestał pełnić funkcję muru oporowego i stanowi ogrodzenie, co uzasadniało oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę M. C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o braku podstaw do nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych. Przedmiotem sporu był obiekt budowlany znajdujący się na granicy działek, który skarżąca uważała za mur oporowy, a organy administracji za ogrodzenie międzysąsiedzkie. W przeszłości sądy administracyjne orzekały, że obiekt ten pełnił funkcję muru oporowego, ze względu na jego konstrukcję i sposób ukształtowania terenu. Jednakże, w toku postępowania, inwestorzy wykonali odwodnienie liniowe wód opadowych oraz wyrównali teren, co spowodowało, że obiekt przestał pełnić funkcję zabezpieczającą przed osuwaniem się ziemi. Sąd, opierając się na zmianie stanu faktycznego i analizie ekspertyzy technicznej, uznał, że obiekt obecnie stanowi jedynie ogrodzenie międzysąsiedzkie, niepodlegające przepisom prawa budowlanego dotyczącym pozwoleń na budowę. W związku z tym, sąd oddalił skargę, stwierdzając, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny oraz zastosowały właściwe przepisy.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Po zmianie stanu faktycznego, polegającej na wykonaniu odwodnienia liniowego i wyrównaniu terenu, obiekt przestał pełnić funkcję muru oporowego i stanowi ogrodzenie międzysąsiedzkie.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na zmianie stanu faktycznego, która nastąpiła po poprzednich orzeczeniach sądowych. Wykonanie odwodnienia i wyrównanie terenu spowodowało, że murek nie utrzymuje już gruntu przed osuwaniem się, co jest kluczową cechą muru oporowego. W związku z tym, obiekt należy kwalifikować jako ogrodzenie, które nie wymaga pozwolenia na budowę.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (13)
Główne
P.b. art. 51 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Pomocnicze
P.b. art. 3 § pkt 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
P.b. art. 28
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
P.b. art. 30
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
K.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 104
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 105 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2
ustawa o COVID art. 15zzs4
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zmiana stanu faktycznego polegająca na wykonaniu odwodnienia liniowego i wyrównaniu terenu spowodowała, że obiekt przestał pełnić funkcję muru oporowego. Ekspertyza techniczna jednoznacznie wykazała, że obiekt nie spełnia funkcji muru oporowego. Ogrodzenie międzysąsiedzkie o wysokości do 2,20 m nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia.
Odrzucone argumenty
Obiekt budowlany nadal stanowi mur oporowy, mimo zmian w ukształtowaniu terenu. Postępowanie powinno być prowadzone w trybie art. 48 P.b. (samowola budowlana). Wadliwość ekspertyzy technicznej.
Godne uwagi sformułowania
obiekt budowlany należy kwalifikować mając na uwadze jego główne przeznaczenie stan faktyczny uległ zmianie nie posiada cech muru oporowego naruszenie prawa własności należy do dziedziny prawa cywilnego
Skład orzekający
Magda Froncisz
przewodniczący sprawozdawca
Jacek Bursa
sędzia
Paweł Darmoń
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Kwalifikacja obiektów budowlanych na granicy działek, znaczenie zmiany stanu faktycznego dla oceny funkcji obiektu, rozgraniczenie kompetencji organów nadzoru budowlanego i sądów powszechnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zmiany stanu faktycznego, która wpłynęła na pierwotną kwalifikację obiektu. Może być mniej przydatne w sprawach, gdzie stan faktyczny jest stabilny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak istotna jest zmiana stanu faktycznego w postępowaniu administracyjnym i jak może ona wpłynąć na rozstrzygnięcie, nawet wbrew wcześniejszym orzeczeniom. Jest to ciekawy przykład ewolucji sprawy granicznej.
“Mur oporowy czy zwykłe ogrodzenie? Jak zmiana krajobrazu zadecydowała o losach sprawy granicznej.”
Sektor
budownictwo
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
II SA/Kr 580/20 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2021-03-03 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-05-26 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Jacek Bursa Magda Froncisz /przewodniczący sprawozdawca/ Paweł Darmoń Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II OSK 903/22 - Wyrok NSA z 2023-07-25 Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 1994 nr 89 poz 414 art 3 pkt 3 , art 28 - 30 , art 51 ust 1 pkt 2 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Dz.U. 1960 nr 30 poz 168 art 80 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art 151 , art 153 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędzia WSA Paweł Darmoń po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 marca 2021 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] lutego 2020 r., znak: [...] w przedmiocie braku podstaw do orzeczenia obowiązku wykonania czynności lub robót budowlanych celem doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem oddala skargę. Uzasadnienie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...]-ziemskiego w K. decyzją nr [...] z 13 sierpnia 2019 r. znak: [...], po przekazaniu przez Wojewódzki Inspektorat Nadzoru Budowlanego w K. prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 16 września 2015 r. sygn. II SA/Kr 785/15 oddalającego skargę M. O. i A. O. na decyzję MWINB nr [...] r. z 7 maja 2015 r. znak [...], którą uchylono decyzję PINB z 29 stycznia 2015 r. znak [...], umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie muru oporowego znajdującego się na działce nr [...] w S., po zapoznaniu się z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 września 2017 r. sygn. II OSK 119/16, którym oddalono skargę kasacyjną M. O. i A. O. na ww. wyrok WSA, stwierdził i orzekł, że urządzenie budowlane składające się z murku, na którym zamocowano słupki stalowe z rozpiętą siatką stalową, stanowi ogrodzenie międzysąsiedzkie i wraz z murkiem podwalinowym nie posiada cech muru oporowego, w związku z powyższym brak podstaw do nałożenia obowiązku wykonania czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Jako podstawę prawną, w oparciu o którą wydano decyzję, organ I instancji wskazał art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm.), dalej "P.b.". W uzasadnieniu decyzji organ streścił przebieg postępowania w sprawie. Wskazał, że 10 kwietnia 2018 r. przeprowadzono oględziny na terenie działek nr [...] i nr [...] w S., gm. S., przy udziale M. O. – współwłaściciela działki nr [...] i M. C. – właścicielki działki nr [...]. Stwierdzono pomiędzy ww. działkami obiekt budowlany – murek, na którym znajdują się słupki metalowe z rozpiętą siatką stalową. Dokonano pomiarów wysokości murku na obu działkach. Stwierdzono, że stan faktyczny na dz. nr [...] uległ zmianie w stosunku do oględzin przeprowadzonych w 2016 r. Wzdłuż murku po stronie działki nr [...], po wykonaniu koryta stanowiącego odwodnienie liniowe wód opadowych z terenu działki nr [...] - nie stwierdzono skarpy przy murku. Do protokołu R. C. – pełnomocnik M. C. – wniosła uwagę dotyczącą usunięcia przez inwestorów jednego ze słupków i przesunięciu drugiego słupka z naruszeniem granicy. Organ stwierdził, że naruszenie prawa własności należy do dziedziny prawa cywilnego i może być przedmiotem postępowania przed sądem powszechnym. PINB postanowieniem nr [...] z 19 kwietnia 2018 r. znak: [...] zobowiązał M. i A. O. do dostarczenia w terminie do dnia 30 maja 2018 r. ekspertyzy technicznej obiektu budowlanego – murku, na którym zamocowano słupki stalowe z rozpiętą siatką stalową, znajdującego się pomiędzy działkami nr [...] i nr [...], w zakresie stwierdzenia jego funkcji - czy obiekt ten stanowi ogrodzenie międzysąsiedzkie czy stanowi mur oporowy. Ekspertyza miała zwierać część opisową wraz z obliczeniami statycznymi oraz wnioski i ewentualne zalecenia dotyczące obiektu. Ekspertyzę miał sporządzić uprawniony inżynier budownictwa. Za pismem z 31 sierpnia 2018 r. A. i M. O. przedłożyli w siedzibie PINB 2 egzemplarze ekspertyzy technicznej. Postanowieniem nr [...] z 24 września 2018 r. organ I instancji nałożył na A. i M. O. obowiązek usunięcia braków występujących w przedłożonej ekspertyzie technicznej obiektu budowlanego, w terminie do dnia 29 listopada 2018 r. Braki dotyczyły obliczeń statycznych z rysunkami pomocnymi do wykonania obliczeń oraz wnioskami i ewentualnymi zaleceniami co do obiektu. W dniu 29 listopada 2018 r. na dziennik podawczy PINB wpłynęły 3 egzemplarze uzupełnionej ekspertyzy technicznej sporządzonej przez inżyniera budownictwa M. W.. Autor ekspertyzy dokonał oceny technicznej urządzenia budowlanego na podstawie przeprowadzonych oględzin, określając je jako ogrodzenie nieprzekraczające wysokości 2,2 m. Opisał wymiary murku i słupków stalowych. Wskazał m.in., że murek "z żadnej strony nie trzyma gruntu, pełni wyłącznie funkcję ogrodzenia". W ekspertyzie znajdują się obliczenia statyczne ww. obiektu budowlanego. Ekspert stwierdził, że skarpa, na terenie której położone jest ogrodzenie, jest samostateczna. Odnośnie zastrzeżeń M. C. zawartych w piśmie z 26 czerwca 2019r. organ wskazał, że różnica w pomiarze długości murku (61,75 m w trakcie oględzin, 61,4 m w ekspertyzie) wynika z niedokładności pomiaru z użyciem taśmy parcianej, schemat sytuacyjny jest zgodny ze stanem faktycznym, a stwierdzenie w ekspertyzie brak fundamentów murku w kształcie litery L świadczy, że takiego fundamentu w tym obiekcie nie ma. Organ stwierdził, że polemika M. C. z autorem ekspertyzy co do charakteru murku jako oporowego jest bezzasadna, z uwagi na fakt, że jest on profesjonalistą posiadającym stosowne uprawnienia budowlane. Odnosząc się do stanowiska zawartego w wyroku NSA z 26 września 2017 r. sygn. II OSK 119/16, że mur posadowiony na granicy działek nr [...] i nr [...] pełni funkcję konstrukcji oporowej, podmurówka o wysokości ok. 70 cm od strony działki nr [...] posiada wsporniki, które stanowią integralny element konstrukcyjny (zostały wykonane jako całość łącznie z podmurówką), a także do faktu, że w kolejnych latach inwestorzy podwyższyli poziom działki nr [...] w stosunku do poziomu działki nr [...] nawożąc ziemię, która przykryła wykonane uprzednio wsporniki i wskutek tych prac podmurówka faktycznie stanowi mur pionowy utrzymujący ziemię przed osuwaniem się z terenu działki inwestorów (nr [...]) na działkę nr [...], zatem sporny obiekt budowlany faktycznie pełni funkcję konstrukcji oporowej – organ I instancji wskazał, że stan na działce nr [...] uległ zmianie w wyniku prowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie legalizacji istotnych odstępstw, jakich inwestorzy dokonali przy budowie budynku mieszkalnego na działce nr [...]. PINB prowadził postępowanie w sprawie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce [...], po przesłaniu prawomocnego wyroku WSA w Krakowie z 25 września 2015 r. sygn. II SA/Kr 786/15, którym uchylono w pkt I decyzję MWINB z 8 maja 2015 r. uchylającą decyzję PINB z 29 stycznia 2015 r. nakładającą na A. i M. O. obowiązek sporządzenia projektu zamiennego uwzględniającego odstępstwa. W ww. wyroku zakwestionowano brak odniesienia się do opinii hydrologicznej wykonanej przez biegłego B. R. w zakresie zmiany ukształtowania terenu i wpływu na działkę skarżącej. W wyniku ponownie prowadzonego postepowania PINB decyzją nr [...] z 29 listopada 2016 r. znak [...] nałożył na inwestorów A. O. i M. O. obowiązek m.in. wykonania określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem poprzez m.in. wykonanie odwodnienia liniowego wód opadowych z terenu działki nr [...] na długości 24 m z koryt betonowych biegnących przy ogrodzeniu pomiędzy działkami nr [...] i [...]. Dnia 26 stycznia 2018 r. przeprowadzono oględziny, podczas których potwierdzono wykonanie przez inwestorów nałożonego obowiązku. Organ opisał szczegółowo wymiary zrealizowanego odwodnienia wzdłuż granicy działek. Stwierdził, że położenie koryta i rozplantowanie nawiezionej ziemi na działce nr [...] spowodowało, że murek z zamontowanymi słupkami stalowymi nie pełni funkcji zabezpieczającej osuwanie się ziemi na teren działki nr [...]. M. C. wniosła od powyższej decyzji odwołanie nie zgadzając się z decyzją i jej uzasadnieniem. W uzupełnieniu odwołania do protokołu 14 października 2019 r. pełnomocnik skarżącej zarzuciła wadliwość trybu, w oparciu o który wydano zaskarżoną decyzję. Podniosła, że zgodnie z wyrokami WSA i NSA oraz decyzji MWINB podstawą winien być art. 48 P.b. Ekspertyza nie powinna powodować zmiany trybu. Nieprawidłowo określono przedmiot postępowania – winien być mur oporowy. Sporny obiekt jest murem oporowym, którego fundamenty sięgają ok. 1 m w głąb ziemi, a część naziemna sięga ok. 80 cm nad ziemię od strony działki nr [...]. Podkreśliła wadliwość ekspertyzy ze względu na jej braki wymienione w piśmie z 25 czerwca 2019 r. Zwróciła się z prośbą o analizę opinii hydrologicznej przedłożonej przez nią w 2014 r. wskazującej na oddziaływanie muru na posesję siostry. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z 27 lutego 2020 r. nr [...] znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), dalej "K.p.a." oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 P.b., utrzymał w mocy decyzję I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że na podstawie przesłanego materiału dowodowego ustalił, iż stan faktyczny w niniejszej sprawie został w sposób wystarczający opisany w skarżonej decyzji I instancji. Mając powyższe na uwadze odstąpił od ponownego przytaczania pełnego stanu faktycznego niniejszej sprawy, powołując w uzasadnieniu jedynie najistotniejsze fakty i dokumenty niezbędne dla wydania prawidłowego rozstrzygnięcia. Wskazał, że 2 sierpnia 2012 r. organ I instancji przeprowadził kontrolę ogrodzenia działki nr [...], podczas której ustalono, że w czerwcu 2012 r. A. i M. O. zrealizowali na ww. działce ogrodzenie wysokości 2,20 m na podmurówce wysokości ok. 0,7 m betonowe grubości ok. 0,15 m; słupy z rury stalowej, średnica 50-60 mm. Do protokołu z kontroli dołączono dokumentację fotograficzną. Kolejno PINB decyzją nr [...] z 29 stycznia 2015 r. znak: [...], na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie muru oporowego znajdującego się na działce nr [...] zrealizowanego przez inwestorów M. i A. O., jako bezprzedmiotowe. Ww. decyzja PINB została uchylona decyzją MWINB nr [...] z 7 maja 2015 r. znak: [...], a sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. WSA w Krakowie wyrokiem z 16 września 2015 r. sygn. II SA/Kr 785/15 oddalił skargę M. O. i A. O. na decyzję MWINB nr [...] z 7 maja 2015 r. znak: [...] Następnie NSA po rozpoznaniu skargi kasacyjnej M. O. i A. O. od wyroku WSA w Krakowie z 16 września 2015 r. sygn. II SA/Kr 785/15, wyrokiem z 26 września 2017 r. sygn. II OSK 119/16 oddalił ww. skargę kasacyjną. Ponownie prowadząc postępowanie dowodowe w sprawie, PINB 10 kwietnia 2018 r. przeprowadził oględziny przedmiotowego obiektu budowlanego położonego pomiędzy działkami nr [...] [...], w trakcie których stwierdzono, że stan faktyczny na dz. nr [...] w S. uległ zmianie w stosunku do oględzin przeprowadzonych w 2016 r. Po wykonaniu koryta stanowiącego odwodnienie liniowe wód opadowych z terenu działki nr [...] nie ma skarpy przy murku obiektu budowlanego pomiędzy dz. nr [...] i nr [...]. Do protokołu z oględzin dołączono dokumentację fotograficzną. Organ I instancji postanowieniem nr [...] z dnia 19 kwietnia 2018 r. zobowiązał M. i A. O. do dostarczenia w terminie do dnia 30 maja 2018 r. ekspertyzy technicznej obiektu budowlanego – murku, na którym zamocowano słupki stalowe z rozpiętą siatką stalową, znajdującego się pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] w zakresie stwierdzenia jego funkcji - czy obiekt ten stanowi ogrodzenie międzysąsiedzkie czy stanowi mur oporowy. W dniu 29 listopada 2018 r. na dziennik podawczy PINB wpłynęły 3 egzemplarze uzupełnionej ekspertyzy technicznej. Po zapewnieniu stronom ich gwarancji procesowych wynikających z art. 10 K.p.a. PINB dokonał oceny ustalonego stanu faktycznego oraz przedłożonej dokumentacji, a następnie 13 sierpnia 2019 r. wydał opisaną na wstępie decyzję nr [...]. Organ odwoławczy dokonał powtórnego rozpoznania sprawy administracyjnej w granicach zakreślonych treścią zaskarżonej decyzji, badając tak prawidłowość rozstrzygnięcia organu I instancji, jak i poprzedzającego je postępowania wyjaśniającego w oparciu o akta sprawy PINB znak: [...] i znak: [...] Uznał też, że krąg stron został w realiach niniejszej sprawy zdefiniowany w sposób prawidłowy i pozostaje tożsamy w postępowaniu odwoławczym. Organ przywołał treść art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. oraz art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej "P.p.s.a.". Przedstawiając wykładnię art. 153 P.p.s.a. organ II instancji w szczególności zwrócił uwagę, że ocena prawna i wskazania sądu co do zastosowania i wykładni prawa wiąże w konkretnej sprawie w tym stanie faktycznym i prawnym, który był przedmiotem rozpoznania przez sąd administracyjny. Ocena prawna traci moc wiążącą zatem w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną. Organ odwoławczy przywołał fragmenty uzasadnień zapadłych w sprawie wyroków WSA w Krakowie i NSA. Wskazał, że w wyroku z 16 września 2015 r. sygn. II SA/Kr 785/15 WSA w Krakowie stwierdził, że "Jeżeli zatem dany obiekt budowlany wzniesiony na granicy poziomów gruntów konstrukcyjnie i funkcjonalnie służy powstrzymaniu osuwania się ziemi z działki położonej wyżej, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, to obiekt taki należy traktować jako mur oporowy, przy czym to, że przy okazji mur taki może pełnić również funkcję ogrodzenia, jest bez znaczenia. Obiekt budowlany należy bowiem kwalifikować mając na uwadze jego główne przeznaczenie (...) pomiędzy działkami nr [...] i [...] w S. została wykonana podmurówka o wysokości ok. 70 cm, która od strony działki nr [...] posiada charakterystyczne dla konstrukcji oporowej elementy odciążające czyli wsporniki". Z kolei NSA w wyroku z 26 września 2017 r. sygn. II OSK 119/16 stwierdził, że: "(...) jak wynika z dokumentacji fotograficznej wykonanej w dniu 2 sierpnia 2012 r. oraz w lipcu i sierpniu 2012 r., podmurówka o wysokości ok. 70 cm od strony działki nr [...] posiada wsporniki (...) po wykonaniu tej podmurówki w kolejnych latach inwestorzy podwyższyli poziom działki nr [...] w stosunku do poziomu działki nr [...] nawożąc ziemię, która przykryła wykonane uprzednio wsporniki. Wskutek tych prac podmurówka faktycznie stanowi mur pionowy utrzymujący ziemię przed osuwaniem się z terenu działki inwestorów (nr [...]) na działkę nr [...]". Natomiast organ I instancji w toku prowadzonego ponownie postępowania, na skutek decyzji MWINB nr [...] z 7 maja 2015 r. znak: [...], dokonując 10 kwietnia 2018 r. oględzin ustalił, że stan faktyczny na dz. nr [...] uległ zmianie w stosunku do oględzin przeprowadzonych w 2016 r. Po wykonaniu koryta stanowiącego odwodnienie liniowe wód opadowych z terenu działki nr [...] - nie ma skarpy przy murku obiektu budowlanego pomiędzy dz. nr [...] i nr [...]. Powyższa zmiana stanu faktycznego wpłynęła na konieczność uzupełnienia przez PINB materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie o ekspertyzę techniczną obiektu budowlanego - murku, na którym zamocowano słupki stalowe z rozpiętą siatką stalową, znajdującego się pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] w zakresie stwierdzenia jego funkcji - czy obiekt ten stanowi ogrodzenie międzysąsiedzkie, czy stanowi mur oporowy. W przedłożonej przez inwestorów ekspertyzie technicznej, uzupełnionej w dniu 29 listopada 2018 r., autor opracowania mgr inż. M. W. (posiadający uprawnienia budowlane nr ewid. [...] do projektowania i kierowania robotami bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno-budowlanej) zakwalifikował przedmiotowy obiekt jako ogrodzenie międzysąsiedzkie, składające się z murku, na którym zamocowano słupki stalowe z rozpiętą siatką stalową. Wzdłuż ogrodzenia zlokalizowano betonowe koryto odwadniające zabezpieczające działki sąsiednie przed ewentualnym zalewaniem wodami opadowymi. Przedmiotowe ogrodzenie nie posiada cech muru oporowego. Potwierdzenie powyższych twierdzeń znalazło odzwierciedlenie w obliczeniach statycznych skarpy powstałej w wyniku ukształtowania spadku do odwodnienia liniowego biegnącego równolegle do podmurówki przedmiotowego ogrodzenia. Biorąc pod uwagę przytoczone powyżej okoliczności MWINB stwierdził, że istota sporu koncentrowała się na kwestii prawidłowego ustalenia, jaki obiekt wybudował inwestor - czy ogrodzenie działki (co ostatecznie przyjął PINB) czy też mur oporowy (jak twierdzi skarżąca). Z punktu widzenia prawa budowlanego obiekt budowlany należy kwalifikować przede wszystkim ze względu na jego przeznaczenie, czyli funkcję jaką ma pełnić. Biorąc pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym zmianę stanu faktycznego zaistniałą po zapadłych w sprawie orzeczeniach sądów administracyjnych, PINB doszedł do przekonania, że sporny obiekt budowlany stanowi w rzeczywistości ogrodzenie międzysąsiedzkie. Organ odwoławczy zauważył, że ustawodawca nie wyjaśnił, jakiego rodzaju budowli dotyczy kategoria konstrukcji oporowych, które zostały wskazane jako przykład obiektu budowlanego o cechach budowli. W przypadku braku definicji legalnej pojęcia mur oporowy w prawie budowlanym, konieczne jest odwołanie się do metody wykładni opartej na powszechnym (językowym) znaczeniu użytych przez ustawodawcę wyrażeń. W powszechnym rozumieniu przymiotnik oporowy należy rozumieć jako stawiający opór, działający na zasadzie oporu, czyli przeciwstawiający się, nieulegąjący działającej nań sile. Jak wskazano w Słowniku Języka Polskiego pod red. W. Doroszewskiego, mur oporowy, to mur z kamienia, cegieł lub betonu podtrzymujący stok ziemny (wyd. PWN, Warszawa 1963, tom. V s. 1045). Jednocześnie w § 3 pkt 4 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 30 maja 2000 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogowe obiekty inżynierskie i ich usytuowanie (Dz.U. z 2000 r., nr 63, poz. 735 ze zm.) określono konstrukcję oporową jako budowlę przeznaczoną do utrzymywania w stanie stateczności uskoku naziomu gruntów rodzimych lub nasypowych. Podobnie, w myśl definicji konstrukcji oporowej wskazanej w art. 4 pkt 16 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2018 r., poz. 2068 ze zm.), pod pojęciem tym rozumie się budowlę przeznaczoną do utrzymania w stanie stateczności nasypu lub wykopu. W świetle ugruntowanej linii orzeczniczej, celem muru oporowego jest zabezpieczenie danego terenu przed oddziaływaniem mas ziemnych lub wodnych z innego terenu (wyrok NSA z 6 marca 2019 r. sygn. II OSK 964/17). Jeżeli więc dana budowla zabezpiecza teren przed osuwaniem się gruntu z terenu położonego wyżej, bez względu na to, czy osuwanie to następuje samoistnie czy jest wywoływane np. wskutek podmywania przez wodę, to winna być zakwalifikowana jako konstrukcja oporowa, której budowa wymaga uprzedniego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę (wyroki NSA: z 6 marca 2019 r. sygn. II OSK 964/17; z 21 października 2014 r. sygn. II OSK 2840/13). MWINB stanął na stanowisku, że w odróżnieniu od ogrodzeń, konstrukcje oporowe (mury oporowe) mają przede wszystkim za zadanie zabezpieczanie terenu, gruntu przed osuwaniem się, podczas gdy ogrodzenia wyłącznie oddzielają części terenu. Jeżeli zatem dominującą funkcją konstrukcji jest zabezpieczanie przed osuwaniem się ziemi, na co może wskazywać również charakter użytych do jej wzniesienia materiałów zapewniających stabilność, to należy uznać, że stanowi ona mur oporowy. Bez istotnego znaczenia pozostaje w takim przypadku okoliczność, że przy okazji mur taki może pełnić również funkcję ogrodzenia. Ta dodatkowa cecha, polegająca na oddzieleniu danego terytorium od pozostałego, nie wpływa bowiem na traktowanie tego obiektu jako konstrukcji oporowej. Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy MWINB wskazał, że w trakcie oględzin 10 kwietnia 2018 r. inspektorzy PINB stwierdzili, że inwestorzy wzdłuż przedmiotowego obiektu budowlanego, od strony działki nr [...] wykonali koryto betonowe stanowiące odwodnienie liniowe wód opadowych z ww. działki. Jednocześnie w wyniku usunięcia naddatków ziemi przykrywającej wsporniki stanowiące element podmurówki, od strony działki nr [...] zlikwidowana została skarpa przy murku ogrodzenia. Powyższe działania inwestorów spowodowały, że obiekt budowlany pełniący uprzednio funkcję muru oporowego wraz z ogrodzeniem, obecnie stanowi tylko ogrodzenie międzysąsiedzkie, nie posiadające cech konstrukcji oporowej, tj. zatrzymywania naporu gruntu. Aktualnie jedyną funkcją obiektu budowlanego zlokalizowanego pomiędzy działkami nr [...] [...] jest odgrodzenie poszczególnych części terenu (działki nr [...] od działki nr [...]). Organ odwoławczy stwierdził, że w ustalonym stanie faktycznym PINB prawidłowo przyjął, iż przedmiotem niniejszego postępowania jest ogrodzenie międzysąsiedzkie, którego wysokość nie przekracza 2,20 m, a więc obiekt budowlany, na budowę którego nie było wymagane uprzednie uzyskanie pozwolenia na budowę czy też dokonanie skutecznego zgłoszenia. Zatem nie było możliwe, jak podnosi w odwołaniu skarżąca, wdrożenie trybu art. 48 P.b., który znajduje zastosowanie dla obiektów wybudowanych bez wymaganego pozwolenia bądź zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa wart. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a P.b. Tym samym zastosowanie przez PINB art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. jako podstawy materialnoprawnej skarżonej decyzji na gruncie kontrolowanej sprawy organ odwoławczy uznał za prawidłowe. Następnie MWINB przedstawił wykładnię art. 80 K.p.a. wskazując, że mając na uwadze ww. przepis poddał ocenie przedłożoną przez inwestora ekspertyzę techniczną przedmiotowego obiektu i przychylił się do stwierdzeń tam zawartych, w tym m.in., iż obiekt budowlany – murek, na którym zamocowano słupki stalowe z rozpiętą siatką stalową, znajdujący się pomiędzy działkami nr [...] i [...], został wykonany zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej. Odpowiadając na zarzut skarżącej dotyczący wadliwości ekspertyzy wniesiony do protokołu 14 października 2019 r. MWINB wskazał, że nie widzi podstaw by poddać w wątpliwość złożone oświadczenie i opracowanie. Projektant jest osobą wykonującą samodzielne funkcje techniczne w budownictwie, pełniącą zawód zaufania publicznego, posiadającą wymagane prawem uprawnienia poświadczone odpowiednimi dokumentami o nadaniu uprawnień i wpisami do właściwej izby samorządu zawodowego. Ponadto projektant podlega odpowiedzialności zawodowej w budownictwie, zgodnie z art. 12 ust. 6 P.b. Reasumując MWINB podzielił stanowisko organu I instancji, iż nie ma podstaw do nakazania inwestorowi w trybie art. 50-51 P.b. wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanego ogrodzenia do stanu zgodnego z prawem. Zatem zasadnie PINB odmówił nakazania wykonania określonych czynności lub robót budowlanych. Organ odwoławczy wskazał też, że zadaniem organów nadzoru budowlanego jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, ale tylko w aspekcie przepisów prawa administracyjnego (budowlanego), a nie cywilnego, regulującego kwestie odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną działaniami inwestora oraz ochrony własności. W tym ostatnim przypadku poszkodowani właściciele mogą dochodzić swych praw nie przed organami nadzoru budowlanego, lecz przed sądem powszechnym. Funkcją postępowania naprawczego prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego nie jest sprawowanie ochrony właściciela lub współwłaściciela obiektu budowlanego przed wkraczaniem w jego sferę praw cywilnych (wyrok NSA z 7 maja 2014 r., sygn. II OSK 2894/12). Kolejno organ II instancji opisał dwie linie orzecznicze dotyczące podstawy materialnoprawnej decyzji organów orzekających w sytuacji, gdy brak jest podstaw do nałożenia na zobowiązanego obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, bowiem wykonane roboty odpowiadają prawu. Mając świadomość niejednolitego orzecznictwa sądowoadministracyjnego w ww. zakresie organ odwoławczy uznał zasadność podstawy materialnoprawnej skarżonej decyzji I instancji (art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 P.b.), wskazując na drugą potencjalną podstawę prawną decyzji, to jest umorzenie postępowania ze względu na jego bezprzedmiotowość w oparciu o art. 105 § 1 K.p.a. Dokonany przez organ I instancji wybór podstawy prawnej i rozstrzygnięcia poprzez ujęcie w sentencji decyzji odmowy nakazania inwestorowi wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 P.b. znajduje poparcie m.in. w wyroku NSA z 28 listopada 2012 r., sygn. II OSK 1351/11. W odpowiedzi na uwagi zawarte w odwołaniu MWINB ponownie nadmienił, że kwestie naruszenia prawa własności z uwagi na cywilnoprawny charakter mogą być rozpatrywane na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego przed sądami powszechnymi. Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącej o analizę opinii hydrologicznej przedłożonej w 2014 r. MWINB wskazał, że w czasokresie od sporządzenia ww. opinii hydrologicznej do wydania skarżonego rozstrzygnięcia organu I instancji uległ zmianie stan faktyczny na działce nr [...]. Ponadto w ww. opinii wskazano: "Zmiany stanu wody na działce [...] stanowią ewidentne złamanie art. 29 Ustawy Prawo wodne, ponieważ zakłócają naturalny odpływ wód opadowych (...)". Organ odwoławczy zaznaczył, że w przypadku naruszenia stosunków wodnych, zgodnie art. 234 § 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2018 r., poz. 2268 ze zm.) władcze kompetencje posiadają wójt, burmistrz lub prezydent miasta. M. C. wniosła na powyższą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z 27 lutego 2020 r. nr [...] znak: [...], skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, wnosząc o uchylenie decyzji obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuciła naruszenie prawa procesowego i materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, która toczy się od 2012 r. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, nie znajdując podstaw do jej zmiany. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej P.p.s.a.), odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 P.p.s.a. sąd jest uprawniony do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.), zaś jedynym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 P.p.s.a. Stosownie natomiast do treści art. 145 § 1 P.p.s.a. w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Z istoty kontroli wynika, że legalność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Na mocy § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz.U. z 2020 r., poz. 491 ze zm.) w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. Do dnia dzisiejszego stan epidemii nie został odwołany. Zgodnie z art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.; dalej: ustawa o COVID), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r., poz. 875) w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu, chyba że przeprowadzenie rozprawy bez użycia powyższych urządzeń nie wywoła nadmiernego zagrożenia dla zdrowia osób w niej uczestniczących (ust. 2). Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów (ust. 3). W niniejszej sprawie Przewodniczący II Wydziału WSA w Krakowie, zarządzeniem z 29 stycznia 2021 r. (k. 19), wyznaczył na dzień 3 marca 2021 r. posiedzenie niejawne Sądu w składzie trzech sędziów. Na podstawie § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2020r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r. poz. 1758, ze zmianą wynikającą z rozporządzenia Rady Ministrów z 16 października 2020 r. - Dz.U. z 2020 r. poz. 1829 oraz ze zmianą rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 października 2020 r. – Dz.U. z 2020 r. poz. 1871), zaliczono cały kraj do tzw. czerwonej strefy. Przeprowadzenie rozprawy w niniejszej sprawie stanowiłoby nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących, a jednocześnie nie było technicznych możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość, z bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Skierowanie sprawy na posiedzenie niejawne w trybie wyżej opisanym, nie wymaga zgody stron postępowania, a dokonywane jest jednoosobowo przez Przewodniczącego Wydziału. Nadto zgodnie z § 1 pkt 1 zarządzenia nr 61 Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 października 2020 r., z dniem 17 października 2020 r., w WSA w Krakowie odwołane zostały rozprawy przy jednoczesnym utrzymaniu działalności orzeczniczej Sądu w trybie rozpoznawania spraw na posiedzeniach niejawnych. Zarządzenie dostępne jest na stronie internetowej WSA w Krakowie. Z powyższych względów nie było możliwości wyznaczenia rozprawy. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nie prowadzi do pominięcia argumentacji skarżącej, uczestników i skarżonego organu, bowiem podnoszone przez nich argumenty są rozważane przez Sąd w oparciu o akta sprawy, w tym skargę, odpowiedź na skargę i inne pisma procesowe. Z tych względów Sąd rozpoznał na podstawie cytowanego powyżej art. 15zzs4 ust. 3 ustawy o COVID sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. utrzymująca w mocy decyzję PINB o stwierdzeniu braku podstaw do nałożenia obowiązku wykonania czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. Z istoty sądowej kontroli wynika, że legalność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności Sąd stwierdził, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, a zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Decyzje w sprawie zostały wydane w postępowaniu prowadzonym powtórnie, po uchyleniu decyzji PINB z 29 stycznia 2015 r. znak [...] przez MWINB decyzją nr [...] r. z 7 maja 2015 r. znak [...] Powyższa decyzja kasatoryjna MWINB nr [...] była poddana kontroli sądowej, czego rezultatem było wydanie wyroków przez WSA w Krakowie i NSA. Zatem przed oceną dokonanych w sprawie przez organy ustaleń należy wyjaśnić, że orzekanie w niniejszej sprawie odbywa się w warunkach związania, o których mowa w art. 153 P.p.s.a. W związku z powyższym na wynik niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego mają wpływ ustalone wcześniej przez Sąd kierunki badania sprawy i wyrażone stanowisko. Sąd obecnie rozpoznający sprawę w pierwszej kolejności ma obowiązek ocenić, czy organy administracji dostosowały się do wskazań ww. wyroków. Zgodnie bowiem z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W orzecznictwie NSA podkreśla się, że ciążący na organie i na sądzie obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, może być wyłączony tyko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, czyniącej pogląd prawny nieaktualnym, a także w razie wzruszenia wyroku w trybie przewidzianym prawem (por. wyrok NSA z 26 czerwca 2000 r., sygn. I SA/Ka 2408/98, wyrok WSA w Olsztynie z 16 czerwca 2009 r., sygn. II SA/Ol 443/09, powołane orzeczenia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ocena prawna może odnosić się zarówno do przepisów prawa materialnego, jak i procesowego. Zarówno organ administracji jak i sąd, rozpoznając sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny zawartej w uzasadnieniu wyroku. Związanie to dotyczy również wskazań co do dalszego postępowania, w przypadku uchylenia poprzedniej decyzji ze względu na naruszenie przepisów procesowych w zakresie dotyczącym wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Sąd orzekający w niniejszej sprawie, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, miał na względzie wyżej przytoczone przepisy prawa oraz poglądy judykatury stanowiące wyjaśnienie podstaw prawnych orzeczenia i zakresu kontroli skarżonego aktu. Sąd stwierdził, że w sprawie nie zachodzą przesłanki wyłączające związanie oceną prawną i wskazaniami zawartymi w zapadłych w sprawie wyrokach, ponieważ nie doszło do wzruszenia tych wyroków w trybie przewidzianym prawem. Nie nastąpiła również zmiana mającego zastosowanie w sprawie stanu prawnego. Jak jednak słusznie dostrzegły organy orzekające w sprawie, nastąpiła istotna zmiana stanu faktycznego sprawy w porównaniu do stanu faktycznego, który był uprzednio przedmiotem orzekania przez WSA w Krakowie i NSA, co musiało zostać i zostało uwzględnione w ponownie prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Mianowicie stan w obrębie granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...] w S. relewantny w chwili orzekania przez WSA w Krakowie 16 września 2015 r. został opisany przez sąd jako zawierający obiekt budowlany wzniesiony na granicy poziomów gruntów konstrukcyjnie i funkcjonalnie służący powstrzymaniu osuwania się ziemi z działki położonej wyżej - mur oporowy, przy okazji pełniący również funkcję ogrodzenia. Z kolei w wyroku z 26 września 2017 r. sygn. II OSK 119/16 NSA stwierdził m.in., że z dokumentacji fotograficznej wykonanej w dniu 2 sierpnia 2012 r. oraz w lipcu i sierpniu 2012 r. wynika, że podmurówka o wysokości ok. 70 cm od strony działki nr [...] posiada wsporniki (...) po wykonaniu tej podmurówki w kolejnych latach inwestorzy podwyższyli poziom działki nr [...] w stosunku do poziomu działki nr [...] nawożąc ziemię, która przykryła wykonane uprzednio wsporniki. Powyższe ustalenia sądów odnośnie stanu faktycznego przed 2018 r. znajdują potwierdzenie w aktach administracyjnych przedstawionych przez MWINB do niniejszej sprawy. Jak jednak jednoznacznie wynika z tych akt, organy prawidłowo ustaliły, że oprócz przedmiotowego postępowania, które dotyczyło ogrodzenia, uprzednio pełniącego także funkcję muru oporowego, działka nr [...] była objęta była również postępowaniem w sprawie zrealizowanego na niej budynku mieszkalnego jednorodzinnego z odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego. W tym drugim postępowaniu, po prawomocnym wyroku WSA w Krakowie z 25 września 2015 r. sygn. II SA/Kr 786/15, w wyniku ponownie prowadzonego postepowania PINB decyzją nr [...] z 29 listopada 2016 r. nałożył na inwestorów A. O. i M. O. obowiązek m.in. wykonania określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem poprzez m.in. wykonanie odwodnienia liniowego wód opadowych z terenu działki nr [...] na długości 24 m z koryt betonowych biegnących przy ogrodzeniu pomiędzy działkami nr [...] i [...] Zatem teren obejmujący bezpośrednie sąsiedztwo granicy pomiędzy ww. działkami był przedmiotem badania zarówno w ww. postępowaniu, jak i w postepowaniu niniejszym. W konsekwencji sformułowanych decyzją nr [...] z 29 listopada 2016 r. i wykonanych przez inwestorów nakazów, dokonali oni m.in. położenia koryta odwadniającego po swojej stronie granicy między działkami i rozplantowali nawiezioną uprzednio ziemię na działce nr [...]. Ta zmiana została potwierdzona zarówno oględzinami z 26 stycznia 2018 r. w postępowaniu znak [...], które stwierdziły wykonanie przez inwestorów nałożonego obowiązku, jak i oględzinami z 10 kwietnia 2018 r. w sprawie niniejszej. Ustalenia te znajdują też jednoznaczne potwierdzenie w dokumentacji fotograficznej załączonej do protokołu oględzin (k. 162-171 akt PINB znak: [...]). Powyższa zmiana spowodowała, że murek z zamontowanymi słupkami stalowymi nie pełni już funkcji zabezpieczającego osuwanie się ziemi na teren działki nr [...]. Po wykonaniu koryta stanowiącego odwodnienie liniowe wód opadowych z terenu działki nr [...] i rozplantowaniu uprzednio nawiezionej ziemi nie ma już skarpy przy murku obiektu budowlanego pomiędzy dz. nr [...] i nr [...]. Pozostało jedynie naturalnie występujące w tej okolicy delikatne nachylenie terenu, które nie wymaga jednak stosowania konstrukcji oporowych. Co istotne, wypowiadając się odnośnie mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego, WSA w Krakowie wprost wskazał w wyroku z 16 września 2015 r. sygn. II SA/Kr 785/15, że obiekt budowlany należy kwalifikować mając na uwadze jego główne przeznaczenie. Powyższe stanowisko, o decydującym znaczeniu funkcji i rzeczywistego oddziaływania, przy ocenie i kwalifikacji murków, jako potencjalnych konstrukcji oporowych na gruncie prawa budowlanego, potwierdza przywołane przez organ II instancji orzecznictwo. Stanowisko powyższe podziela również Sąd w składzie orzekającym. Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że PINB należycie wywiązał się ze swej roli w postępowaniu I instancji i zlecając przedstawienie ekspertyzy technicznej doprowadził do jednoznacznego wykazania, że obecnie murek ogrodzenia, mimo dość dużych gabarytów podmurówki i wsporników, nie spełnia funkcji muru oporowego, co wykazują dobitnie obliczenia statyczne zawarte w ww. opinii (k. 190-193 akt PINB znak: [...]). Ekspertyzę powyższą organy obu instancji poddały prawidłowej ocenie, z uwzględnieniem wytycznych zawartych w art. 80 K.p.a. Sąd podziela stanowisko, że ekspertyza ta w zakresie swojej treści jest sporządzona prawidłowo, a wnioski z niej płynące są logiczne, spójne i zgodne z doświadczeniem życiowym. Podnoszona w odwołaniu wadliwość ekspertyzy ze względu na jej braki wymienione w piśmie z 25 czerwca 2019 r., nie jest zasadna, co prawidłowo wyjaśnił organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W konsekwencji sporny murek znajdujący się w obrębie granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...], na którym zamocowano słupki stalowe z rozpiętą siatką stalową, po wykonaniu odwodnienia i usunięciu nawiezionej ziemi, co doprowadziło do wyrównania terenu do pierwotnie istniejącego poziomu, nie utrzymuje już ziemi przed osuwaniem się z terenu działki inwestorów (nr [...]) na działkę nr [...]. Nie ma zatem obecnie podstaw do zaliczenia przedmiotowego muru jako budowli stanowiącej konstrukcję oporową w rozumieniu art. 3 pkt 3 P.b. i kwestionowania zgodności ww. obiektu budowlanego z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej. Wskutek powyższego nie sposób uznać, by - jak chciała skarżąca - postępowanie mogło być prowadzone w oparciu o art. 48 P.b., bowiem ogrodzenie międzysąsiedzkie, którego wysokość nie przekracza 2,20 m, nie podlega reglamentacji prawa budowlanego. Opis przedmiotu postępowania również prawidłowo zmieniono zgodnie ze zmianą stanu faktycznego sprawy. W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd za prawidłowe uznał zaakceptowanie przez organ odwoławczy stwierdzenie w decyzji I instancji braku podstaw do nałożenia obowiązku na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. Sąd podziela też stanowisko organów, że ewentualne naruszenia prawa własności należą do dziedziny prawa cywilnego i mogą być przedmiotem postępowania przed sądem powszechnym. Natomiast co do kwestii hydrologicznych związanych z opinii hydrologiczną z 2014 r. należy wskazać, że co do zasady zagadnienia stosunków wodnych istotnie podlegają kompetencji wójta, burmistrza lub prezydent miasta, stosownie do regulacji ustawy Prawo wodne i nie znajdują się w kognicji organów nadzoru budowlanego. Jednak w kwestii wskazanej opinii hydrologicznej zauważyć trzeba, że WSA w Krakowie prawomocnym wyrokiem z 25 września 2015 r. sygn. II SA/Kr 786/15 przesądził, że: "pojęcie "zgodności z prawem" w niniejszej sprawie będzie dla organu oznaczać także zgodność z art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 145), nie zaś tylko i wyłącznie z przepisami techniczno – budowlanymi. Należy bowiem wskazać, że organ nadzoru budowlanego jest właściwy do podejmowania czynności w ramach zmiany stosunków wodnych w zakresie dotyczącym realizacji obiektów budowlanych (tak NSA w Warszawie w wyroku z dnia 16 grudnia 2014r. sygn. II OSK 1337/13). W niniejszej sprawie ewentualne zmiany stosunków wodnych i ich skutki są już znane, tym łatwiej będzie zatem organowi ustalić stan faktyczny i ewentualnie nałożyć stosowne obowiązki na inwestorów.". Zatem wskazywana przez skarżącą opinia hydrologiczna musiała być uwzględniona przez PINB w decyzji nr [...] z 29 listopada 2016 r., co skutkowało m.in. nałożeniem na inwestorów A. O. i M. O. obowiązku wykonania odwodnienia liniowego wód opadowych z terenu działki nr [...] na długości 24 m z koryt betonowych biegnących przy ogrodzeniu pomiędzy działkami nr [...] i [...] Mając powyższe na uwadze skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, a Sąd, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, nie dostrzegł uchybień uzasadniających wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Organy prowadzące postępowanie prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny sprawy oraz dokonały właściwej wykładni przepisów prawa. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub w razie naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził takich uchybień, dlatego oddalił skargę, o czym orzekł na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę