II SA/Kr 580/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2004-04-23
NSAAdministracyjneŚredniawsa
pomoc społecznazasiłek celowyremont mieszkaniaprawo do świadczeńpracownik socjalnyzarządzanie środkamizdolność do czynności prawnychdecyzja administracyjnakontrola sądowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o wypłacie zasiłku celowego do rąk pracownika socjalnego, uznając brak podstaw prawnych do takiego rozstrzygnięcia.

Pani J. J. otrzymała zasiłek celowy na remont mieszkania, jednak organ administracji zdecydował o wypłacie środków do rąk pracownika socjalnego, powołując się na jej stan psychiczny i trudności w samodzielnym zarządzaniu. Strona skarżąca nie zgodziła się z tym, argumentując, że nie kwestionuje kwoty, ale sposób wypłaty, czując się pokrzywdzona i nie ufając pracownikowi socjalnemu. Sąd administracyjny uznał, że brak jest podstaw prawnych do takiej formy wypłaty świadczenia.

Sprawa dotyczyła skargi Pani J. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji o przyznaniu zasiłku celowego na remont mieszkania. Kluczowym punktem spornym była forma wypłaty – organ pierwszej instancji orzekł, że zasiłek zostanie wypłacony do rąk pracownika socjalnego, uzasadniając to trudną sytuacją materialną i psychiczną strony oraz jej niezdolnością do samodzielnego zorganizowania remontu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało tę decyzję, wskazując na głęboką depresję skarżącej i potrzebę racjonalnego wydatkowania środków przez pracownika socjalnego. Pani J. J. wniosła skargę, kwestionując jedynie sposób wypłaty, nie zgodziła się na dysponowanie jej środkami przez inną osobę i twierdziła, że jest zdrowa psychicznie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uwzględnił skargę, uchylając zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wypłaty zasiłku do rąk pracownika socjalnego. Sąd stwierdził, że ustawa o pomocy społecznej nie przewiduje podstaw prawnych do orzekania o wypłacie świadczeń do rąk pracownika socjalnego, a świadczenia te powinny być wypłacane osobie uprawnionej. Jedynie w uzasadnionych przypadkach, w szczególności przy niezgodnym z przeznaczeniem korzystaniu ze świadczeń, możliwe jest przyznanie ich w formie niepieniężnej, co nie miało miejsca w tej sprawie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, ustawa o pomocy społecznej nie przewiduje podstaw prawnych do orzekania o wypłacie świadczeń do rąk pracownika socjalnego. Świadczenia te powinny być wypłacane osobie uprawnionej.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że ustawa o pomocy społecznej nie zawiera przepisów pozwalających na wypłatę świadczeń do rąk pracownika socjalnego. Świadczenia te mają charakter osobisty i powinny być wypłacane bezpośrednio uprawnionemu. Możliwa jest jedynie wypłata w formie niepieniężnej w uzasadnionych przypadkach, co nie było przedmiotem tej sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji, jeśli naruszono prawo materialne lub procesowe, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Pomocnicze

u.p.s. art. 2 § b

Ustawa o pomocy społecznej

Prawo do świadczeń przysługuje osobom posiadającym obywatelstwo polskie, zamieszkującym i przebywającym na terytorium RP, spełniającym kryteria dochodowe.

u.p.s. art. 4

Ustawa o pomocy społecznej

Określa kryteria dochodowe uprawniające do świadczeń.

u.p.s. art. 6 § 3

Ustawa o pomocy społecznej

W uzasadnionych wypadkach, w szczególności przy korzystaniu ze świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej w sposób niezgodny z przeznaczeniem, kierownik ośrodka pomocy społecznej może przyznać te świadczenia w formie niepieniężnej.

p.u.s.a. art. 97 § 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Reguluje przekazanie spraw do rozpoznania przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne po zmianie przepisów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak podstaw prawnych do wypłaty zasiłku celowego do rąk pracownika socjalnego. Osoba posiadająca pełną zdolność do czynności prawnych ma prawo do samodzielnego dysponowania przyznanymi jej świadczeniami.

Odrzucone argumenty

Stan psychiczny strony uzasadnia wypłatę świadczenia do rąk pracownika socjalnego w celu zapewnienia racjonalnego wydatkowania środków. Strona nie jest w stanie samodzielnie zadbać o swoje potrzeby mieszkaniowe i rozsądnie wydatkować zasiłku.

Godne uwagi sformułowania

brak jest podstaw prawnych do orzekania o wypłacie świadczeń z pomocy społecznej przyznanych uprawnionym stronom do rąk pracownika socjalnego Świadczenia z pomocy społecznej maja charakter świadczeń osobistych i powinny podlegać wypłacie osobie uprawnionej do tychże świadczeń Pani J. J. posiada pełną zdolność do czynności prawnych, może, zatem zaciągać zobowiązania i dysponować swoimi prawami.

Skład orzekający

Andrzej Irla

przewodniczący

Andrzej Niecikowski

członek

Anna Znamiec

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wypłaty świadczeń z pomocy społecznej i ochrony praw osób uprawnionych do tych świadczeń."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wypłaty zasiłku celowego do rąk pracownika socjalnego, ale ogólne zasady dotyczące wypłaty świadczeń osobom posiadającym pełną zdolność do czynności prawnych są szerzej stosowalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje konflikt między potrzebą ochrony osoby w trudnej sytuacji a jej prawem do samodzielnego decydowania o środkach. Jest to przykład, jak organy administracji mogą nadmiernie ingerować w prawa obywateli, nawet z dobrych intencji.

Czy pracownik socjalny może decydować, jak wydasz swoje pieniądze? Sąd administracyjny odpowiada.

Dane finansowe

WPS: 500 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 580/01 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2004-04-23
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2001-02-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Andrzej Irla /przewodniczący/
Andrzej Niecikowski
Anna Znamiec /sprawozdawca/
Symbol z opisem
632  Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sentencja
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 kwietnia 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie NSA Andrzej Niecikowski AWSA Anna Znamiec ( spr.) Protokolant Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2004r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia [...] 2000r. Nr: [...] w przedmiocie zasiłku celowego u c h y l a zaskarżoną decyzję i poprzedzającą j ą decyzję organu I instancji w zakresie rozstrzygnięcia o wypłacie zasiłku celowego do rąk pracownika socjalnego.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...].10.2000 r. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w N., znak [...] przyznał Pani J. J. zasiłek celowy z przeznaczeniem na remont mieszkania w kwocie 500,00 zł. W decyzji organ orzekł, że zasiłek zostanie wypłacony do rąk pracownika socjalnego. W uzasadnieniu decyzji organ l instancji przyjął, że przyznanie przedmiotowego świadczenia - zasiłku celowego na remont mieszkania jest uzasadnione w celu zaspokojenia niezbędnych potrzeb bytowych Pani J. J. Na podstawie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego organ l instancji ustalił, że Pani J. J. znajduje się w trudnej sytuacji materialnej - dom, w którym mieszka wymaga remontu, którego nie jest w stanie przeprowadzić z własnych środków. Organ l Instancji przyjął, że Pani J. J. nie jest w stanie sama zorganizować sobie czynności związanych z remontem, a zatem podjął, rozstrzygnięcie, że wypłata kwoty zasiłku celowego nastąpi do rak pracownika socjalnego.
Od powyższej decyzji Pani J. J. wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N., podnosząc, że nie kwestionuje wysokości przyznanego zasiłku celowego, ale nie zgadza się na wypłatę kwoty zasiłku celowego do rąk pracownika socjalnego, gdyż nie ma do niego zaufania. Strona uważa, że decyzja w tym zakresie jest dla niej krzywdząca, gdyż nie może korzystać z przyznanych środków pieniężnych i wydać je we właściwy sposób. Pracownik socjalny w sposób wadliwy wydatkował będzie przyznane jej środki.
W dniu [...].11.2000 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpatrzeniu odwołania Pani J. J. wydało decyzję (znak [...]), utrzymującą w mocy decyzję organu l instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu decyzji przyjęło, że zawarta w decyzji organu l instancji dyspozycja o wypłacie przyznanego stronie zasiłku celowego do rąk pracownika socjalnego jest słuszna. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. stwierdziło, że Pani J. J. znajduje się w stanie głębokiej depresji psychicznej, której przejawem jest m. in. upatrywanie w otaczających ją ludziach swoich wrogów. W ocenie Kolegium ten stan choroby strony pozwala z dużym prawdopodobieństwem przypuszczać, że nie jest ona w stanie dostatecznie starannie zadbać o swoje sprawy związane z poprawą warunków mieszkaniowych i rozsądnie wydatkować przyznany zasiłek celowy. Pracownik socjalny, kierując się dobrem Pani J. J. wykorzysta te pieniądze w sposób racjonalny na sfinansowanie najpilniejszych potrzeb mieszkaniowych.
Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] Pani J. J. wniosła skargę do naczelnego Sądu Administracyjnego, podnosząc argumenty już powołane w odwołaniu. Skarżąca twierdzi, że zaskarżona decyzja jest dla niej krzywdząca. Podnosi, że od dnia 29.09.2000 r. do dnia złożenia skargi (22.02.2001 r.) dostarczono jej tylko piecyk w cenie 135,00 zł i pomalowano pokój, natomiast nie wykonano żadnego remontu. Pewne czynności musiała zrobić we własnym zakresie. Pani J. J., podaje w skardze, że sama dysponuje posiadanymi środkami finansowymi, robi zakupy, podejmuje pieniądze na poczcie. Nie godzi się na to aby ktokolwiek dysponował przyznanymi jej środkami pieniężnymi, nikogo też nie upoważniała do dysponowania środkami z zasiłku celowego. Skarżąca twierdzi, że jest zdrowa psychicznie i może sama zarządzać swoim majątkiem. Skarżąca wnosi o wypłatę do jej rąk przyznanego zasiłku celowego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji wniosło o oddalenie skargi. W ocenie Kolegium strona skarżąca nie orientuje się w zakresie najpilniejszych potrzeb poprawy swych warunków mieszkaniowych. W skardze nie sprecyzowała na co pragnie przeznaczyć przyznany zasiłek celowy. W ocenie Kolegium istnieje uzasadniona wątpliwość czy świadczenie pieniężne wypłacone bezpośrednio Pani J. J. byłoby przez nią roztropnie zainwestowane w mieszkanie.
Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi.
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone decyzje w zakresie rozstrzygnięcia o wypłacie zasiłku celowego do rąk pracownika socjalnego wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (t. jedn. Dz. U. z 1998 r., Nr 64, poz. 414 z późn. zm.) celem pomocy społecznej jest zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych osób i rodzin oraz umożliwianie im bytowania w warunkach odpowiadających godności człowieka. Na mocy przepisu art. 2 b cyt. ustawy prawo do świadczeń pomocy społecznej przysługuje osobom posiadającym obywatelstwo polskie, zamieszkującym i przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w ustawie, jeżeli spełniają kryteria dochodowe określone w przepisie art. 4 cyt. ustawy. W ustawie o pomocy społecznej brak jest podstaw prawnych do orzekania o wypłacie świadczeń z pomocy społecznej przyznanych uprawnionym stronom do rąk pracownika socjalnego. Świadczenia z pomocy społecznej maja charakter świadczeń osobistych i powinny podlegać wypłacie osobie uprawnionej do tychże świadczeń. Na mocy przepisu art. 6 ust. 3 cyt. ustawy w uzasadnionych wypadkach, a w szczególności w przypadku korzystania ze świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej w sposób niezgodny z przeznaczeniem, kierownik ośrodka pomocy społecznej może przyznać te świadczenia w formie niepieniężnej. Pani J. J. posiada pełną zdolność do czynności prawnych, może, zatem zaciągać zobowiązania i dysponować swoimi prawami. Strona skarżąca nie ustanawiała również pełnomocników do odbioru przyznanego zasiłku celowego na remont mieszkania. W związku z powyższym brak było podstaw prawnych do orzekania przez organy l i II instancji o wypłacie przyznanego Pani J. J. zasiłku celowego na remont mieszkania do rąk pracownika socjalnego.
Biorąc powyższe pod uwagę, orzeczono jak w sentencji na podstawie przepisu art. 145 par. 1 pkt 1 lit a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI