II SA/Kr 579/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Krakowie uchylił decyzje Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych nakazujące R.Z. przywrócenie pasa drogowego do stanu poprzedniego, uznając brak dowodów na wykonanie przez niego samowolnych prac.
Sprawa dotyczyła decyzji Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych nakazującej R.Z. przywrócenie pasa drogowego do stanu poprzedniego poprzez rozbiórkę samowolnie wykonanego zjazdu. R.Z. kwestionował wykonanie prac, wskazując na istniejący od lat zjazd i brak dowodów na jego ingerencję. WSA w Krakowie uchylił zaskarżone decyzje, stwierdzając naruszenie przepisów K.p.a. i ustawy o drogach publicznych, w szczególności brak należytego ustalenia stanu faktycznego i osoby odpowiedzialnej za samowolne prace.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę R.Z. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych nakazującą przywrócenie pasa drogowego do stanu poprzedniego. Organ administracyjny stwierdził samowolne prace przy przebudowie zjazdu do działki sąsiadującej z drogą publiczną i nakazał R.Z. rozbiórkę zjazdu. R.Z. wniósł o ponowne rozpoznanie sprawy, argumentując, że nie wykonywał żadnych prac przy zjeździe, który istnieje od co najmniej 25 lat, a decyzja organu jest wadliwa i sprzeczna z przepisami. Przedstawił dokumenty potwierdzające jego prawo do działki i służebność przejazdu. W kolejnej decyzji organ uchylił nakaz rozbiórki, ale nakazał rozbiórkę części zjazdu wykonanej bez zezwolenia i odtworzenie skarpy, nadal obciążając R.Z. obowiązkiem. Skarżący powtórzył zarzut, że nie wykonywał prac. WSA w Krakowie uznał skargę za zasadną, stwierdzając naruszenie przepisów K.p.a. i ustawy o drogach publicznych. Sąd podkreślił brak czynności dowodowych zmierzających do ustalenia, kto wykonał prace, brak protokołu oględzin z udziałem strony oraz nieustosunkowanie się organu do twierdzeń R.Z. Sąd uznał, że organ poprzestał na domniemaniu odpowiedzialności właściciela sąsiadującej działki, mimo że R.Z. był jedynie współwłaścicielem.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie wykonał należytych czynności dowodowych w celu ustalenia sprawcy samowolnych prac, opierając się jedynie na domniemaniu, że jest nim właściciel sąsiadującej działki.
Uzasadnienie
Sąd wskazał na brak protokołu oględzin, brak czynnego udziału strony w postępowaniu dowodowym oraz nieustosunkowanie się organu do twierdzeń strony.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (7)
Główne
u.d.p. art. 36
Ustawa o drogach publicznych
Przepis zezwala na nakazanie usunięcia skutków samowoli osobie, która się jej dopuściła. Organ nie może poprzestać na domniemaniu odpowiedzialności.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla decyzję, jeśli narusza prawo materialne lub procesowe.
Pomocnicze
k.p.a. art. 107
Kodeks postępowania administracyjnego
Decyzja musi spełniać wymogi formalne, w tym zawierać właściwe uzasadnienie.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
p.p.s.a. art. 97 § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący orzekania o kosztach.
u.NSA art. 55 § 1
Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym
Przepis dotyczący kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak dowodów na wykonanie przez R.Z. samowolnych prac w pasie drogowym. Istniejący zjazd jest starszy niż 25 lat i nie był przez R.Z. poszerzany ani modyfikowany. Organ nie przeprowadził należytego postępowania dowodowego i nie ustosunkował się do wyjaśnień strony. Decyzja organu jest sprzeczna z przepisami K.p.a. i ustawy o drogach publicznych.
Odrzucone argumenty
Organ administracyjny argumentował, że R.Z. został zatrzymany podczas wykonywania prac i jest właścicielem sąsiadującej działki, co uzasadnia skierowanie do niego nakazu.
Godne uwagi sformułowania
organ poprzestaje na domniemaniu, że sprawcą jest właściciel działki bezpośrednio sąsiadującej z drogą publiczną nie wykonano żadnej czynności dowodowej, zmierzającej do ustalenia, kto wykonał prace wymienione w decyzji brak protokołu oględzin spornego miejsca, który byłby potwierdzony podpisem strony
Skład orzekający
Wiesław Kisiel
przewodniczący sprawozdawca
Elżbieta Kremer
członek
Piotr Lechowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Naruszenie przepisów K.p.a. w zakresie postępowania dowodowego, konieczność dokładnego ustalania stanu faktycznego i odpowiedzialności stron w sprawach dotyczących samowolnych prac w pasie drogowym."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i interpretacji przepisów K.p.a. oraz ustawy o drogach publicznych w kontekście samowolnych prac.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje typowe problemy proceduralne w postępowaniu administracyjnym, gdzie brak należytego ustalenia stanu faktycznego i odpowiedzialności strony prowadzi do uchylenia decyzji. Jest to ciekawe dla prawników procesowych.
“Czy można ukarać za coś, czego się nie zrobiło? WSA w Krakowie wyjaśnia, jak organ powinien ustalać fakty.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 579/02 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2005-01-25 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2002-02-28 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Elżbieta Kremer Piotr Lechowski Wiesław Kisiel /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 603 Utrzymanie i ochrona dróg publicznych i innych dróg ogólnodostępnych, ruch na tych drogach, koleje, lotnictwo cywilne, p Skarżony organ Inne Treść wyniku uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Kisiel sprawozdawca Sędziowie: WSA Elżbieta Kremer NSA Piotr Lechowski Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2005 r sprawy ze skargi R.Z. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych z dnia 30 stycznia 2002 r. , Nr : [...] w przedmiocie przywrócenia pasa drogowego do stanu poprzedniego I uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję tegoż organu z dnia [...]2001 Nr: [...], II orzeka , że uchylone decyzje nie mogą być wykonane Uzasadnienie W dniu [...] 2001 r. pracownik organu administracyjnego stwierdził (w piśmie z dnia [...] 2001 r.), że w miejscowości M., na [...]+[...] kilometrze prowadzone były bez wymaganego pozwolenia prace przy przebudowie zjazdu do działki sąsiadującej z drogą publiczną. Podczas wykonywania zjazdu została naruszona skarpa nasypu (podkopu) i wykonano utwardzenie pasa pod parking. Zgodnie z tą relacją, zjazd oraz inne prace wykonywał właściciel posesji nr [...] pan R.Z., zam. M. [...]. Pismo zostało podpisane wyłącznie przez kierownika służby liniowej organu. Powyższe ustalenie spowodowało doręczenie w dniu [...] 2001 r. R.Z. zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie samowolnie naruszonego pasa drogowego drogi krajowej nr [...] W.- K. w miejscowości M., na [...]+[...] kilometrze. Stronie wyznaczono 7 dniowy termin przedłożenia stosownych dokumentów i złożenia wyjaśnień. W dniu [...] 2001 r. do organu administracyjnego wpłynęło pisemne wyjaśnienie R.Z. , że jest on właścicielem działki nr [...], która nie sąsiaduje z drogą publiczną. Strona ma zapewniony dostęp do swej działki z drogi publicznej dzięki służebności przejazdu i przechodu przez działkę nr [...]. Zjazd z drogi publicznej istnieje co najmniej od 25 lat i strona nie dokonywała w jego obrębie żadnych prac. Do pisma strona dołączyła odpis z księgi wieczystej nr [...], z którego wynika, że R.Z. jest właścicielem działki nr [...] i przysługuje mu służebność gruntowa polegająca na prawie przejazdu i przechodu przez działkę nr [...]. Drugim załącznikiem jest decyzja z dnia [...] 1999 r., zezwalająca R.Z. na użytkowanie budynku mieszkalnego położonego na działce nr [...] we wsi M. W kolejnej notatce służbowej podpisanej wyłącznie przez pracowników organu administracyjnego powtórzono ustalenia dokonane w czasie poprzedniej kontroli w dniu [...] 2001 r. Kolejnym dokumentem w aktach sprawy przedłożonych Sądowi jest decyzja Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych z dnia [...] 2001 r., nr [...], wydana na podstawie art.36 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U.r.2000, nr 71, poz.838 z późn.zm.) oraz art.104 K.p.a. W decyzji tej nakazano R.Z. przywrócenie pasa drogowego drogi krajowej nr [...] W. - K. w miejscowości M., na [...]+[...] kilometrze do stanu poprzedniego (dosłownie w decyzji napisano "do stanu pierwotnego") poprzez całkowitą rozbiórkę samowolnie wykonanego zjazdu ze wspomnianej drogi publicznej do działek [...] i [...]. Obowiązek został nałożony na R.Z. W uzasadnieniu stwierdzono, że zjazd został wykonany samowolnie, a to upoważniało organ administracyjny do wydania decyzji. We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy R.Z. domagał się uchylenia powyższej decyzji, uzasadniając to wadami samej decyzji i poprzedzającego ją postępowania. Decyzja nie spełnia wymogów art.107 K.p.a., przez brak właściwego uzasadnienia. Nie nawiązuje w ogóle do dokumentacji zgromadzonej w sprawie, w szczególności - do wyjaśnień strony. Decyzja jest też sprzeczna z art.29 ust.2 i art.36 ustawy o drogach publicznych, gdyż R.Z. nie wykonał, ani nie zmienił zjazdu, wymienionego w decyzji. Nakazywanie przywrócenie stanu rzeczy poprzez rozbiórkę nie ma podstaw prawnych skoro zjazd istnieje co najmniej do 25 lat. Strona przedstawiła też organowi administracyjnemu odpis z księgi wieczystej nr [...], prowadzonej dla działki nr [...] w M. Jak współwłaściciele zostali ujawnieni: A.T. w [...] częściach, K.N. w [...], R.Z. w [...]. Tu również wpisana jest służebność gruntowa na rzecz każdoczesnego właściciela działki nr [...]. W ponownej decyzji [...] 2001 r., nr [...], zaskarżonej do sądu i będącej przedmiotem niniejszego postępowania sądowego - Generalny Dyrektor Dróg Publicznych uchylił nakaz rozbiórki spornej zjazdu i w to miejsce nakazał stronie dokonanie rozbiórki w tej części, która została wykonana bez wymaganego prawem zezwolenia, tzn. zjazd należy przywrócić do szerokości 3,0 metrów o nawierzchni gruntowej oraz należy odtworzyć naruszoną skarpę korpusu drogowego drogi krajowej. W uzasadnieniu ponownie powołano się na kompetencję do nakazania usunięcia skutków prac samowolnie wykonanych w pasie drogowym. Przesłanką skierowania nakazu do R.Z. jest jego tytuł prawny do działki nr [...] oraz fakt, że został on zatrzymany podczas wykonywania prac przy przedmiotowym zjeździe. Skarga ponownie powtarza najważniejszy zarzut, tj. skierowanie nakazu usunięcia zmian do R.Z., gdy on żadnych prac przy zjeździe nie wykonywał. Wcześniejsze wyjaśnienia w tej sprawie nie zostały rozpatrzone przez organ administracyjny. Skarżący potwierdza fakt, że w dniu [...] 2001 r. pracownicy organu administracyjnego zastali go przy spornym zjeździe. Skarżący twierdzi, że "inspektor, który mnie tam spotkał, spisał moje dane nie pytając w ogóle kto zjazd wykonał, stwierdzając, że mam niezwłocznie usunąć rusztowania pod krawężniki co tez uczyniłem od razu po jego interwencji. Były to jedyne pace jakie wykonałem (i bezzwłocznie usunąłem ich skutki) w obrębie spornego zjazdu." W odpowiedzi na skargę organ administracyjny domaga się oddalenia skargi Decyzje zostały skierowane do współwłaścicieli działki nr [...], tj. do A.T., K.N. i R.Z. Skarżący R.Z. dodatkowo jest właścicielem działki nr [...]. Dowodzi to, że decyzja została prawidłowo zaadresowana. Fakt samowolnego wykonania prac w obrębie pasa drogowego jest bezsporny, co kilkakrotnie stwierdzili pracownicy organu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje : Skarga jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] 2001 r. zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego i K.p.a. Również odpowiedź na skargę oparta jest na założeniach nie mających oparcia w prawie przedmiotowym. Prawidłowo więc strona zarzuca organowi administracyjnemu naruszenie art.107 K.p.a., do czego trzeba dodać - brak realizacji dyrektywy art.7 i 77 K.p.a. W całym postępowaniu administracyjnym nie wykonano żadnej czynności dowodowej, zmierzającej do ustalenia, kto wykonał prace wymienione w decyzji. Nawet te czynności które zostały wykonane (spotkanie pracownika organu administracyjnego i strony w dniu [...] 2001 r.) nie zostały należycie udokumentowane, tj. brak protokołu oględzin spornego miejsca, który byłby potwierdzony podpisem strony. Mimo że kluczowe znaczenie dla sprawy ma ustalenie faktów, tj. przebiegu granicy pasa drogowego w zastawieniu z miejscem wykonania prac przez stronę, wcześniejszej szerokości zjazdu, rodzaju nawierzchni, zakresu naruszenia podstawy nasypu drogowego, to nie ma żadnego dowodu, aby te fakty rzetelnie ustalano w zachowaniem art.79 w zw. z art.67 i art.81 K.p.a., tj. przy zagwarantowaniu stronie czynnego udziału w takich oględzinach, z respektowaniem zasad dokumentowania poszczególnych czynności dowodowych. Organ administracyjny nie ustosunkował się w decyzji do wielokrotnie powtarzanego przez stronę twierdzenia, że nie dokonywała poszerzenia zjazdu, jego nawierzchni, ani nie uszkodziła nasypu drogowego. Sąd podziela też zdanie strony, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] 2001 r. jest niezgodna przez przepisami ustawy o drogach publicznych, powołanymi w podstawie prawnej decyzji. Podczas, gdy art.36 ustawy o drogach publicznych zezwala nakazać usunięcie skutków samowoli osobie która tego czynu się dopuściła, to organ poprzestaje na domniemaniu, że sprawcą jest właściciel działki bezpośrednio sąsiadującej z drogą publiczną. Nawet to domniemanie nie tłumaczy faktu, dlaczego za sprawcę samowoli przyjęto R.Z., skoro jest on współwłaścicielem działki nr [...] jedynie w [...] części. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270, zm. Dz.U. r.2004, nr 162, poz. 1692). O kosztach orzeczono na podstawie art.97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.r.2002, nr 153, poz.1271, zm. Dz.U.r.2002, nr 240, poz.2052, Dz.U. r.2003, nr 171, poz.1663 i nr 192, poz.1873 i nr 124, poz.1153 oraz nr 228, poz.2256 i poz.2261) w zw. z art.55 ust.1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. nr 74, poz. 368 ze zm.).