II SA/Kr 571/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę dziennikarza na odmowę dostępu do akt sprawy karnej, uznając, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, a dostęp do akt reguluje Kodeks postępowania karnego.
Dziennikarz M. J. złożył skargę do WSA w Krakowie na decyzję Prezesa Sądu Rejonowego odmawiającą mu dostępu do akt sprawy karnej, powołując się na Prawo prasowe i Konstytucję. Sąd odrzucił skargę, stwierdzając, że sprawa nie należy do jego właściwości, ponieważ dostęp do akt spraw sądowych reguluje Kodeks postępowania karnego, a nie Prawo prasowe czy ustawa o dostępie do informacji publicznej. Dodatkowo, sąd uznał, że dziennikarz nie spełniał wymogów do skorzystania z Prawa prasowego, a jego rejestracja jako wydawcy czasopisma wygasła.
Skarżący, M. J., dziennikarz i właściciel portalu zarejestrowanego jako wydawnictwo prasowe, zwrócił się do Prezesa Sądu Rejonowego z wnioskiem o zgodę na przeglądanie akt toczącego się postępowania karnego, powołując się na potrzebę weryfikacji rzekomych naruszeń prawa procesowego i materialnego. Po odmowie Prezesa Sądu, Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, twierdząc, że odmowa narusza Prawo prasowe, Konstytucję (jawność postępowania) i wolność prasy. Sąd administracyjny odrzucił skargę, uznając ją za niedopuszczalną. W uzasadnieniu wskazano, że sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych, ponieważ dostęp do akt spraw sądowych jest regulowany przez Kodeks postępowania karnego (art. 156 § 1 k.p.k.), a nie Prawo prasowe czy ustawę o dostępie do informacji publicznej. Sąd podkreślił, że wniosek o dostęp do akt sprawy karnej nie jest wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, a przepisy k.p.k. wyczerpująco regulują tę kwestię. Dodatkowo, sąd zwrócił uwagę, że rejestracja czasopisma Skarżącego wygasła, co mogło wpływać na jego legitymację do powoływania się na Prawo prasowe.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, skarga taka nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Uzasadnienie
Dostęp do akt spraw sądowych regulowany jest przez Kodeks postępowania karnego, a nie Prawo prasowe czy ustawę o dostępie do informacji publicznej. Wniosek o dostęp do akt sprawy karnej nie jest wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (8)
Główne
k.p.k. art. 156 § § 1
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 roku Kodeks postępowania karnego
Przepisy k.p.k. wyczerpująco regulują kwestie dostępu do akt sprawy karnej, wyłączając w tym zakresie stosowanie trybu i formy dostępu określonej w u.d.i.p. Dostęp dla osób innych niż strony wymaga zgody prezesa sądu.
p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Pomocnicze
PrPras art. 4 § ust. 1, 3, 4
Ustawa z dnia 26 stycznia 1984 roku Prawo prasowe
Przepis ten dotyczy obowiązku udzielania informacji przez przedsiębiorców i podmioty niezaliczane do sektora finansów publicznych, a nie sądów. Tryb z art. 4 PrPras nie jest konkurencyjny do trybu z ustawy o dostępie do informacji publicznej.
u.d.i.p. art. 1 § ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji publicznych, co oznacza prymat przepisów szczególnych.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1-9
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kognicji sądów administracyjnych.
PrPras art. 3a
Ustawa z dnia 26 stycznia 1984 roku Prawo prasowe
W zakresie prawa dostępu prasy do informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej.
PrPras art. 23
Ustawa z dnia 26 stycznia 1984 roku Prawo prasowe
Rejestracja czasopisma traci ważność z mocy prawa po upływie określonego czasu od rejestracji, jeśli nie wydano egzemplarza ani nie wystąpiono o zachowanie rejestracji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga nie należy do właściwości sądu administracyjnego, gdyż dostęp do akt spraw sądowych reguluje Kodeks postępowania karnego. Wniosek o dostęp do akt sprawy karnej nie jest wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej. Rejestracja czasopisma Skarżącego wygasła, co podważa jego legitymację do powoływania się na Prawo prasowe.
Odrzucone argumenty
Odmowa dostępu do akt narusza Prawo prasowe i Konstytucję (jawność postępowania).
Godne uwagi sformułowania
Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Przepisy K.p.k. w sposób pełny regulują kwestie dostępu do akt sprawy karnej, wyłączając w tym zakresie stosowanie trybu i formy dostępu określonej w u.d.i.p. Wniosek o dostęp do akt postępowania karnego nie stanowi wniosku o dostęp do informacji publicznej.
Skład orzekający
Sebastian Pietrzyk
przewodniczący sprawozdawca
Joanna Człowiekowska
sędzia
Mirosław Bator
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości sądu administracyjnego w sprawach dotyczących dostępu do akt spraw sądowych oraz rozróżnienie między dostępem do informacji publicznej a dostępem do akt spraw."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji dziennikarza ubiegającego się o dostęp do akt sprawy karnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważne rozróżnienie między różnymi trybami dostępu do informacji i akt, co jest kluczowe dla praktyków prawa. Pokazuje również, jak przepisy proceduralne mogą decydować o dopuszczalności skargi.
“Dostęp do akt sprawy karnej: Czy Prawo prasowe zawsze działa?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 571/22 - Postanowienie WSA w Krakowie Data orzeczenia 2023-09-07 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-05-06 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Joanna Człowiekowska Mirosław Bator Sebastian Pietrzyk /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6480 Sygn. powiązane III OZ 162/23 - Postanowienie NSA z 2023-04-19 Skarżony organ Prezes Sądu Treść wyniku odrzucono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk (spr.) Sędziowie: WSA Joanna Człowiekowska WSA Mirosław Bator Protokolant: sekretarz sądowy Anna Frasik-Mazurek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2023 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Prezesa Sądu Rejonowego dla Krakowa - Śródmieścia w Krakowie z dnia 7 marca 2022 r. nr Adm.S-0163-8/22 w przedmiocie odmowy dostępu do informacji publicznej postanawia: odrzucić skargę. Uzasadnienie Pan M. J. (dalej też jako "Skarżący") złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w trybie art. 4 ust. 4 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 roku Prawo prasowe skargę na "decyzję o odmowie udzielenia informacji prasowej". Skarga została złożona w następujących okolicznościach. Skarżący w formie elektronicznej – mailowej w dniu 22 lutego 2022 r. zwrócił się do Prezesa Sądu Rejonowego dla K. Ś. w K. z wnioskiem o wyrażenie zgody na "przeglądanie akt" toczącego się postępowania karnego pod sygn. [...] We wskazanym wniosku Skarżący zaznaczył, że redakcja otrzymała korespondencję o treści: "Mam rozprawę, zażalenie na decyzje prokuratora. Otrzymałam zawiadomienie z omyłką pisarską dotyczącą mojego imienia, na portalu również zarejestrowano tak sprawę i nie otrzymałam dostępu. Kiedy zwróciłam się o wgląd do akt sędzia się nie zgodził, ponieważ dotyczyło to rzekomo innej osoby. To celowe działania. Po czym poprawiono błąd na portalu pod tą samą sygnaturą. Ta rozprawa celowo wyznaczona jest na 3 ponieważ 15 odbędzie się rozprawa przeciwko adwokatowi na której zeznaje mój mąż." W związku z tym, przygotowując się do publikacji prasowej zawnioskowano o wyrażenie zgody na "przeglądanie akt" toczącego się postępowania karnego pod sygn. II K [...] Do wskazanego wniosku dołączono skan postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 23 lipca 2020 roku, sygn. [...] o zarejestrowaniu wydawania czasopisma pt. "[...]" i o wpisaniu do rejestru dzienników i czasopism pod poz. Pr. 3016 następujących danych: "w rubr. 1 - 1; w rubr. 2 - dnia 23 lipca 2020 roku; w rubr. 3 - "Centralny [...]" [...], ul. [...] ; w rubr. 4 - M. J., urodzony [...] roku w T., syn K. i H., obywatelstwa polskiego, nie karany, zamieszkały [...], ul. [...]; w rubr. 5 - M. J. [...] L., ul. [...]; w rubr. 6 - dziennik." Ponadto dołączono skan "Legitymacji prasowej" wystawionej na nazwisko M. J.. W odpowiedzi na powyższy wniosek Prezes Sądu Rejonowego dla K. Ś. w K. w dniu 7 marca 2022 roku odmówił wglądu do akt sprawy o sygn. [...] W związku z odmową wglądu do akt sprawy pan M. J. złożył pismem z dnia 8 marca 2022 roku skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w trybie art. 4 ust. 4 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 roku Prawo prasowe skargę na "decyzję o odmowie udzielenia informacji prasowej" Skarżący wskazał, że jest właścicielem portalu [...] zarejestrowanego jako wydawnictwo prasowe pod numerem [...] przez Sąd Okręgowy w K. postanowieniem z dnia 23 lipca 2020 roku wydanym pod sygn. I Ns Rej. [...] Wskazał, że pismem elektronicznym z dnia 16 grudnia 2021 r., przesłanym do zobowiązanego wniósł o ujawnienie mu informacji niezbędnych do sporządzenia krytyki prasowej. We wskazanym piśmie, z dnia 16 grudnia 2021 roku, zaznaczono, że "w toku gromadzenia materiałów prasowych skarżący uzyskał informacje, iż w toku rozpoznania sprawy doszło do kwalifikowanego naruszenia prawa procesowego i materialnego na szkodę pracownika. Celem zweryfikowania tej okoliczności zgodnie z dyspozycją Art. 6 ust. 1 Ustawy Prawo Prasowe - skarżący wniósł o wydanie odpisu zanonimizowanych dokumentów z akt postępowania". Ponadto wskazano, że "celem spełnienia przesłanek Art. 6 ust. 1 prasa zobowiązana jest do rzetelnego gromadzenia materiałów prasowych w tym po myśli Art. 6 KC zgromadzenia dowodów na zarzuty jakie zamierza publicznie postawić w krytyce prasowej. Uzyskanie odpisu dowodu z dokumentu jest więc niezbędne dla spełnienia przesłanek rzetelności w gromadzeniu materiału niezbędnego do krytyki prasowej." Tymczasem organ w dniu 7 marca 2022 r., zgodnie z art. 4 ust. 3 Ustawy Prawo Prasowe odmówił udostępnienie odpisu dokumentów z akt postępowania, które jest jawne. Jest to niezgodne z art. 45 ust. 1 Konstytucji nakazującego jawne rozpoznanie sprawy sądowej. Jawność akt postępowania jest zasada konstytucyjna a nie wyjątkiem który może być wprowadzony tylko w przypadkach określonych w Art. 31 ust. 3 Konstytucji i nie może tenże wyjątek naruszać istoty prawa do jawności postępowania. Odmowa ujawnienia danych narusza konstytucyjne prawo wolności prasy i wprowadza formę cenzury prewencyjnej - zakaz opisywania niezgodnego z prawem działania władz publicznych poprzez uniemożliwienie ujawnienia dowodu na ta okoliczność łamania prawa przez organy sądowe. Do skargi dołączono wydruk korespondencji mailowej kierowanej przez Skarżącego w dniu 7 marca 2022 roku do Sądu Rejonowego dla K. N. H. w K. Wydział IV Pracy oraz pismo Wiceprezesa Sądu Rejonowego dla K. – Ś. w K. z dnia 7 marca 2022 roku, którym w odpowiedzi na wniosek Skarżącego z dnia 22 lutego 2022 roku odmówiono wglądu do akt sprawy o sygn[...] W odpowiedzi na skargę Prezes Sąd Rejonowego dla K. – Ś. w K. wniósł o odrzucenie skargi, z tego powodu, że uprawnienie do zaskarżenia udzielenia prasie informacji, o jakim mowa w art. 4 ust. 4 ustawy Prawo Prasowe, przysługuje wyłącznie "prasie" w znaczeniu podmiotowym tj. wyłącznie dziennikarzowi, redaktorowi i redaktorowi naczelnemu dziennika lub czasopisma (por. art. 7 ustawy prawo prasowe), które podlegają rejestracji (por. art. 20 ustawy prawo prasowe). Podkreślono, że rejestracja czasopisma "Centralny Szpital Psychiatryczny" utraciła ważność, z mocy samego prawa (art. 23 ustawy prawo prasowe), z dniem 23 lipca 2021 r. - do tego dnia bowiem nie wydano ani jednego egzemplarza, w jakiejkolwiek formie, tegoż periodyku, ani nie wystąpiono o zachowanie rejestracji. Jedyną aktywnością, związaną w jakikolwiek sposób z zarejestrowanym tytułem, było i jest prowadzenie fanpage`a na Facebook'u, pod adresem: centralny szpital psychiatryczny oraz założenie profilu w serwisie twitter. Tego typu aktywność nie jest jednak "wydawaniem czasopisma", nawet w liberalnym i dostosowanym do współczesnych realiów rozumieniu terminu "czasopismo" - nie spełnia podstawowego wymogu "periodyczności", odnoszącego się do "prasy" i "czasopism" (por. art. 7 ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy prawo prasowe). Dodatkowo, wskazać trzeba, że w przypadku publikacji treści, za pośrednictwem platform takich jak facebook, czy twitter, to właściciele tych platform, zgodnie z ich regulaminami, mają pełnię praw autorskich i ostateczną kontrolę nad dopuszczonymi tam treściami, a nie osoba, czy podmiot umieszczający tam wpisy. Trudno zatem uznać, aby podmiot umieszczający wpisy na tych platformach, w jakikolwiek sposób "wydawał tytuł prasowy", w rozumieniu odpowiednich przepisów prawa prasowego, tworzył zespół redakcyjny, czy zbierał materiały w sposób wymagany od pełniącej ogólnoinformacyjną funkcję prasy. Dlatego, skoro Skarżący nie jest dziennikarzem i nie reprezentuje czasopisma, gdyż jego rejestracja utraciła już ważność, wskutek braku wydania go przez okres ponad 1 roku od rejestracji i braku wystąpienia o zachowanie rejestracji (art. 23 prawa prasowego) - skarga powinna podlegać odrzuceniu, jako wniesiona przez podmiot nieuprawniony do jej złożenia. Niezależnie od powyższego, skarga i tak musiałaby zostać oddalona, albowiem wniosek o udostępnienie akt sprawy, złożony na podstawie prawa prasowego (jak sprecyzowano w skardze art. 4 ustawy prawo prasowe), nie mógł zostać skutecznie skierowany do Sądu, czy też Prezesa Sądu. Zgodne z brzmieniem art. 4 ust. 1 prawa prasowego, uprawnienia w nim przewidziane, służą do pozyskiwania jedynie "informacji", a nie dostępu do dokumentów (jak tego żądał skarżący), a przy tym przepis ten w ogóle a contrario nie znajduje zastosowania do jednostek sektora finansów publicznych (a taką jednostką jest Sąd Rejonowy dla K. - Ś. w K.). Dlatego zgłoszone mailem z dnia 22 lutego 2022 r. żądanie (bo tego żądania w gruncie rzeczy dotyczy skarżona "decyzja" Prezesa tut. Sądu z dnia 7 marca 2022 r., a nie błędnie załączonego chyba przez samego skarżącego maila z dnia 16 grudnia 2016 r. - por. załączniki do skargi z treścią akt administracyjnych sprawy), nie mieściło się w ogóle w treści uprawnienia z art. 4 prawa prasowego. Po drugie, brak jest także legitymacji biernej, wynikającej z art. 4 prawa prasowego, po stronie skarżonego organu/podmiotu. Co więcej, wniosek przesłany mailem z dnia 22 lutego 2022 r. (do jakiego odnosiła się skarżona skargą decyzja prezesa) dotyczył ,,udostępnienia akt" sprawy karnej, a zasady udostępnia takich akt wyczerpująco uregulowane są w art. 156 § 1 k.p.k., zgodnie z którym został on prawidłowo rozpoznany. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje. Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634), dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Wskazać również należy, że zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uzasadnienie do wyroku NSA z 9 lipca 2008 r., sygn. II OSK 795/07). W myśl art. 145 § 1 pkt 1) p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a. Ponadto stosownie do art. 58 § 1 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę: 1) jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego; 2) wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia; 3) gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi; 4) jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona; 5) jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie; 5a) jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego; 6) jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Wniesiona skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. W pierwszej kolejności trzeba wskazać, że przedmiotem skargi jest odmowa udostępnienia Skarżącemu, na jego wniosek z dnia 22 lutego 2022 r., akt toczącego się przed Sądem Rejonowym dla K. – Ś. w K. postępowania karnego pod sygn[...] Sam Skarżący w skardze powołuje się na wniosek, który złożył w dniu 16 grudnia 2021 r., jednakże jak wynika z treści korespondencji przedłożonej przez organ faktycznie wniosek dotyczący udostępnienia akt sprawy karnej prowadzonej pod sygn[...] został złożony w formie elektronicznej (mailowej) w dniu 22 lutego 2022 roku. W odpowiedzi na ten wniosek Wiceprezes Sądu Rejonowego dla K. – Ś. w K. pismem z dnia 7 marca 2022 roku, odmówił Skarżącemu wglądu do akt sprawy o sygn. [...] Skarżący podnosi ponadto, że skarga została złożona w trybie art. 4 ust. 4 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 roku Prawo prasowe (t.j. Dz. U. z 2018 roku, poz. 1914 ze zm.) – dalej jako "PrPras". Zgodnie z art. 4 PrPras: "1. Przedsiębiorcy i podmioty niezaliczone do sektora finansów publicznych oraz niedziałające w celu osiągnięcia zysku są obowiązane do udzielenia prasie informacji o swojej działalności, o ile na podstawie odrębnych przepisów informacja nie jest objęta tajemnicą lub nie narusza prawa do prywatności. 2. (skreślony). 3. W przypadku odmowy udzielenia informacji, na żądanie redaktora naczelnego, odmowę doręcza się zainteresowanej redakcji w formie pisemnej, w terminie trzech dni; odmowa powinna zawierać oznaczenie organu, jednostki organizacyjnej lub osoby, od której pochodzi, datę jej udzielenia, redakcję, której dotyczy, oznaczenie informacji będącej jej przedmiotem oraz powody odmowy. 4. Odmowę, o której mowa w ust. 3, lub niezachowanie wymogów określonych w tym przepisie, można zaskarżyć do sądu administracyjnego w terminie 30 dni; w postępowaniu przed sądem stosuje się odpowiednio przepisy o zaskarżaniu do sądu decyzji administracyjnych. 5. (uchylony). 6. (uchylony)." Ze względu na adresata wniosku złożonego przez Skarżącego przytoczyć należy również treść art. 3a PrPras, zgodnie z którym "w zakresie prawa dostępu prasy do informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1330 i 1669)". Jak wynika z treści przytoczonych przepisów Prawo prasowe przewiduje dwa odrębne tryby udzielania informacji prasie. Pierwszy z tych trybów realizuje się na zasadzie z art. 3a PrPras, drugi natomiast na podstawie art. 4 PrPras. Trzeba przy tym zauważyć, że obydwa tryby nie są konkurencyjne. To znaczy, że nie jest możliwe swobodne czy też wymienne korzystanie z jednego czy też drugiego trybu. Tryb uregulowany w art. 3a PrPras ma zastosowanie do podmiotów obowiązanych do udzielania informacji publicznej, natomiast tryb uregulowany w art. 4 PrPras dotyczy innych podmiotów, to jest przedsiębiorców i podmiotów niezaliczanych do sektora finansów publicznych oraz niedziałających w celu osiągnięcia zysków. Nie budzi przy tym wątpliwości, że Prezes Sądu Rejonowego dla K. – Ś. w K. jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 roku, poz. 902 ze zm.) – dalej jako "u.d.i.p." i nie jest podmiotem wymienionym w art. 4 ust. 1 PrPras. Z tego powodu wniosek Skarżącego, będącego dziennikarzem, skierowany do organu jako podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, należało rozpoznać w trybie u.d.i.p. przewidzianym w art. 3a PrPras. W myśl art. 6 ust. 1 pkt 4) lit. a) u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych. Dokumentem urzędowym - zgodnie z art. 6 ust. 2 u.d.i.p. - jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy. Trzeba przy tym wskazać, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie znajduje zastosowania do wszelkiego typu informacji publicznych. Zgodnie z art. 1 ust. 2 u.d.i.p. przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Oznacza to, że stosowanie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej jest niedopuszczalne wówczas, gdy żądane informacje, mające charakter informacji publicznych, mogą być udostępnione w innym trybie. Przepis ten świadczy o tym, iż ustawodawca zdecydował się na przyznanie prymatu obowiązującym już ustawom, które określają szczególny, odrębny od przewidzianego w u.d.i.p., tryb dostępu do informacji. Do takich przepisów przewidujących odrębny tryb dostępu do informacji należą przepisy ustawy z dnia 6 czerwca 1997 roku Kodeks postępowania karnego (t.j. Dz. U. z 2022 roku, poz. 1375 ze zm.) – dalej jako "K.p.k." Trzeba przy tym zaznaczyć, że przepisy K.p.k. w sposób pełny regulują kwestie dostępu do akt sprawy karnej, wyłączając w tym zakresie stosowanie trybu i formy dostępu określonej w u.d.i.p. Zgodnie z art. 156 § 1 k.p.k., stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym udostępnia się akta sprawy sądowej oraz daje możność sporządzenia z nich odpisów lub kopii. Za zgodą prezesa sądu akta te mogą być udostępnione również innym osobom. Informacje o aktach sprawy mogą być udostępnione także za pomocą systemu teleinformatycznego, jeżeli względy techniczne nie stoją temu na przeszkodzie. Wskazana norma art. 156 § 1 K.p.k. ogranicza krąg podmiotów uprawnionych do zapoznania się z aktami sprawy sądowej. Zacytowany powyżej § 1 zdanie drugie wprost stanowi, że akta sprawy mogą zostać udostępnione innym osobom niż strony, obrońcy, pełnomocnicy i przedstawiciele ustawowi wyłącznie za zgodą prezesa sądu. Z treści tego przepisu wynika, że podmioty inne niż strona i jej przedstawiciele, w tym również na gruncie niniejszej sprawy Skarżącego, mogą mieć udostępnione akta sądowe na zarządzenie Prezesa Sądu. Brzmienie przepisu wskazuje jedynie na możliwość udzielenia zgody, a zatem instytucja dostępu do akt ma fakultatywny charakter. Brak jest ponadto przesłanek, jakimi powinien kierować się ten organ (Prezes Sądu), udzielając lub odmawiając udzielenia zgody udostępnienia akt (por. np. D. Świecki, Komentarz do art. 156 teza 3 i 6 – Komentarz do Kodeksu postępowania karnego, LEX/el, zob. też T. Grzegorczyk, Kodeks postępowania karnego komentarz, t. 1, WK 2014, s. 540, oraz zob. też S. Steinborn komentarz do art. 156 K.p.k. [w:] J. Grajewski, L. Paprzycki, S. Steinborn, Kodeks postępowania karnego komentarz, t. 1, WK 2015). Złożony przez Skarżącego wniosek został rozpatrzony przez Prezesa Sądu Rejonowego dla K. – Ś. w K. rozpatrzony we wskazanym powyżej trybie. Dodatkowo trzeba też wskazać, w świetle złożonego przez Skarżącego wniosku o dostęp do akt sprawy karnej, że wniosek ten nie może zostać również zakwalifikowany jako wniosek o udostępnienie informacji publicznej, a to z tego powodu, że Skarżący w złożonym wniosku nie wskazał konkretnej informacji, lecz zawnioskował ogólnie o wyrażenie zgody na "przeglądanie akt" toczącego się postępowania karnego. Wnioski tak sformułowane nie są żądaniem udostępnienia informacji publicznej i nie mogą być w związku z tym rozpoznane w trybie u.d.i.p. (por. uzasadnienie do uchwały 7 Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2013 r. sygn. I OPS 7/13). Reasumując powyższe należy wskazać, że zasady dostępu do akt postępowania karnego w sposób wyczerpujący regulują przepisy K.p.k., a jednocześnie wniosek o dostęp do akt postępowania karnego nie stanowi wniosku o dostęp do informacji publicznej. Mając na uwadze powyższe okoliczności należy wskazać, że zakres kognicji sądów administracyjnych został określony w art. 3 § 2 pkt 1 – 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634) – dalej jako "p.p.s.a.". Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a.: Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 i 2185), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 i 2707), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 813, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Skarga na zarządzenie Prezesa Sądu wydane w trybie art. 156 § 1 K.p.k. nie mieści się w kognicji sądów administracyjnych, dlatego też przedmiotowa skarga – jako nienależąca do właściwości sądu administracyjnego – podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1) p.p.s.a. Skarżący nie uiścił wpisu od skargi, w związku z tym Sąd nie orzekł o zwrocie wpisu stosownie do art. 232 § 1 pkt. 1) p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI