II SA/Kr 57/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą uznania zastrzeżeń do planu urządzenia lasu, wskazując na niewłaściwe zastosowanie definicji lasu i brak należytego postępowania dowodowego.
Skarżący D. A. wniósł zastrzeżenia do projektu uproszczonego planu urządzenia lasu, kwestionując zakwalifikowanie jego działki jako lasu. Organy administracji odmówiły uznania zastrzeżeń, opierając się głównie na zapisach ewidencji gruntów i łącznej powierzchni sąsiadujących działek. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje obu instancji, stwierdzając naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy o lasach, w szczególności poprzez brak zbadania kryterium przeznaczenia gruntu do produkcji leśnej i nieuwzględnienie faktycznego stanu działki.
Sprawa dotyczyła skargi D. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie, utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Tarnowa odmawiającą uznania zastrzeżeń do projektu uproszczonego planu urządzenia lasu. Skarżący kwestionował zakwalifikowanie jego działki o powierzchni 0,0889 ha jako lasu, mimo że formalnie była ona tak oznaczona w ewidencji gruntów i sąsiadowała z inną działką leśną, tworząc łącznie obszar 0,3352 ha. Organy administracji uznały, że działka spełnia definicję lasu, opierając się na zapisach ewidencyjnych i łącznej powierzchni, nie badając jednak kryterium przeznaczenia gruntu do produkcji leśnej ani faktycznego stanu działki. Skarżący argumentował, że jego działka nie spełnia definicji lasu, jest zdegradowana, pozbawiona drzewostanu i nie nadaje się do gospodarki leśnej, a jej włączenie do planu urządzenia lasu obniża jej wartość. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że dla uznania gruntu za las konieczne jest spełnienie trzech kryteriów: przyrodniczego (pokrycie roślinnością leśną), przestrzennego (zwarta powierzchnia co najmniej 0,10 ha) oraz przeznaczenia (do produkcji leśnej lub inne wskazane w ustawie). Sąd stwierdził, że organy obu instancji nie zbadały kryterium przeznaczenia, a także zignorowały istotne okoliczności faktyczne, takie jak położenie działki w mieście, jej częściowe wykorzystanie jako parking, czy degradacja roślinności. Sąd uznał, że organy naruszyły przepisy K.p.a. (art. 7, 77 § 1, 107 § 3) oraz ustawy o lasach (art. 3, 19 ust. 3, 21 ust. 5), poprzestając na danych ewidencyjnych i nie przeprowadzając wystarczającego postępowania dowodowego. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, dla uznania gruntu za las konieczne jest spełnienie kryterium przyrodniczego, przestrzennego (co najmniej 0,10 ha zwartej powierzchni) oraz kryterium przeznaczenia (do produkcji leśnej lub inne wskazane w ustawie). Samo spełnienie kryterium ewidencyjnego i łącznej powierzchni z sąsiednimi działkami nie jest wystarczające, jeśli nie zbadano kryterium przeznaczenia i faktycznego stanu gruntu.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że organy administracji nie zbadały kluczowego kryterium przeznaczenia gruntu do produkcji leśnej, a także zignorowały faktyczny stan działki (degradacja, brak roślinności, wykorzystanie jako parking), opierając się jedynie na zapisach ewidencji gruntów i łącznej powierzchni z sąsiednimi działkami. Brak zbadania tych okoliczności stanowi naruszenie przepisów K.p.a. i ustawy o lasach.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (10)
Główne
u.l. art. 3
Ustawa o lasach
Definicja lasu wymaga spełnienia kryteriów przyrodniczego, przestrzennego i przeznaczenia. Samo spełnienie kryterium ewidencyjnego nie jest wystarczające.
u.l. art. 21 § 5
Ustawa o lasach
Termin na składanie zastrzeżeń do projektu planu urządzenia lasu.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organów administracji działania na straży praworządności i dokładnego wyjaśniania stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
Pomocnicze
u.l. art. 19 § 3
Ustawa o lasach
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1
p.p.s.a. art. 134
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Działka skarżącego nie spełnia definicji lasu z ustawy o lasach ze względu na brak roślinności, degradację i brak przeznaczenia do produkcji leśnej. Organy administracji nie zbadały kryterium przeznaczenia gruntu do produkcji leśnej. Organy administracji nie przeprowadziły wystarczającego postępowania dowodowego, opierając się jedynie na danych ewidencyjnych. Połączenie powierzchni działki skarżącego z sąsiednią działką nie może być podstawą do uznania jej za las, jeśli sama nie spełnia definicji. Fizyczny stan działki (brak drzewostanu, degradacja) oraz jej położenie w mieście i wykorzystanie jako parking wskazują, że nie jest ona lasem.
Odrzucone argumenty
Organy administracji uznały działkę za las na podstawie zapisów ewidencji gruntów i łącznej powierzchni z sąsiednią działką, przekraczającej 0,10 ha.
Godne uwagi sformułowania
Organy przyjęły, że działka skarżącego [...] wraz z inną działką [...] stanowią las o łącznej powierzchni 0, 3352 ha. Z akt sprawy wynika przy tym, że w ogóle organy nie badały kryterium przeznaczenia tych działek do produkcji leśnej. Nie wykazano zatem, aby trzecie kryterium istotne dla uznania, że mamy do czynienia z lasem było spełnione. Organy w ogóle w tym kierunku nie prowadziły postępowania dowodowego. Tymczasem istotne okoliczności w realiach niniejszej sprawy, które umknęły uwadze organu to uwarunkowania w/w działek wynikające z sytuacji faktycznej. Nie można polegać wyłącznie na danych z ewidencji gruntów. Nie można przyjąć uproszczonego planu urządzania lasu dla gruntów, które nie stanowią lasu w rozumieniu art. 3 u.l.
Skład orzekający
Magda Froncisz
sędzia
Monika Niedźwiedź
sprawozdawca
Sebastian Pietrzyk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja definicji lasu w ustawie o lasach, obowiązki organów administracji w zakresie postępowania dowodowego i badania stanu faktycznego, znaczenie kryterium przeznaczenia gruntu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rozdrobnionych gruntów leśnych w kontekście planów urządzenia lasu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie stanu faktycznego i stosowanie definicji ustawowych, a nie tylko opieranie się na formalnych zapisach ewidencyjnych. Pokazuje też, jak prawo własności może kolidować z celami ochrony środowiska.
“Czy Twój las to na pewno las? Sąd wyjaśnia, kiedy zapis w ewidencji nie wystarczy.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 57/25 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2025-03-14 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-01-15 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Magda Froncisz Monika Niedźwiedź /sprawozdawca/ Sebastian Pietrzyk /przewodniczący/ Symbol z opisem 6161 Lasy oraz zalesianie gruntów rolnych Hasła tematyczne Lasy Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku uchylono decyzję organu II i I instancji Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 572 art. 7, art. 77, art. 107 par. 3 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk Sędziowie: Sędzia WSA Magda Froncisz Sędzia WSA Monika Niedźwiedź (spr.) Protokolant: starszy referent sądowy Paulina Filipek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2025 r. sprawy ze skargi D. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 9 grudnia 2024 r. znak SKO.Leśn./4173/1/2024 w przedmiocie odmowy uznania zastrzeżeń do projektu uproszczonego planu urządzenia lasu uchyla zaskarżaną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Uzasadnienie Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 9 grudnia 2024 r. nr SKO.Leśn./4173/1/2024 orzeczono o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta Miasta Tarnowa z dnia 22 października 2024 roku numer WOŚ.6160.3.5.2024.M2 odmawiającej uznania zastrzeżeń D. A. do projektu uproszczonego planu urządzenia lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa, należących do osób fizycznych położonych w Tarnowie. Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. Organ I instancji odmówił uznania zastrzeżeń D. A. do projektu uproszczonego planu urządzenia lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa, należących do osób fizycznych położonych w Tarnowie, na działce nr [...] obr. [...]. Organ I instancji ustalił, zaś organ odwoławczy te ustalenia uznał za prawidłowe, że działka nr [...] obr. [...] o powierzchni 0,0889 ha stanowiąca Ls bezpośrednio sąsiaduje z działką nr [...] obr. [...] stanowiącą również las (Ls) o powierzchni 0,2463 ha tworząc zwartą powierzchnię leśną o łącznej powierzchni 0,3352 ha. Z powyższych przyczyn, zastrzeżenia wniesione przez D. A. w dniu 4.09.2024 r. do projektu uproszczonego planu urządzenia lasów (wyłożonego w terminie od 5.08.2024 r. do 5.10.2024 r.) okazały się nieuzasadnione, w związku z czym zaskarżona decyzja Prezydenta Miasta Tarnowa odpowiada prawu. Z uwagi na przedstawione wyjaśnienia oraz ustalenia organu odwoławczego, organ uznał, że podniesione zarzuty odwołania nie zasługują na uwzględnienie. Kolegium wskazało, że postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami k.p.a., a z uwagi na nie budzące wątpliwości zapisy ewidencji gruntów z których wynika zaewidencjonowanie wymienionych działek jako lasy zgodnie z ustawą o lasach brak jest uzasadnienia do przeprowadzenia oględzin. Organ odwoławczy wskazał, że materialnoprawną wydania decyzji w przedmiocie uznania zastrzeżeń do uproszczonego planu urządzenia lasów stanowi art. 21 ust. 5 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 530 z późn. zm.) - dalej u.l., zgodnie z którym, w terminie 30 dni od daty wyłożenia projektu uproszczonego planu urządzenia lasu zainteresowani właściciele lasów mogą składać zastrzeżenia i wnioski w sprawie planu. Starosta wydaje decyzje w sprawie uznania lub nieuznania zastrzeżeń lub wniosków. Wskazano także, że zgodnie z art. 3 u.l., lasem jest grunt o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) - drzewami i krzewami oraz runem leśnym - lub przejściowo jej pozbawiony: przeznaczony do produkcji leśnej lub stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego albo wpisany do rejestru zabytków; związany z gospodarką leśną, zajęty pod wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej: budynki i budowle, urządzenia melioracji wodnych, linie podziału przestrzennego lasu, drogi leśne, tereny pod liniami energetycznymi, szkółki leśne, miejsca składowania drewna, a także wykorzystywany na parkingi leśne i urządzenia turystyczne. Jednocześnie wskazano, że o tym, czy dany grunt jest lasem w rozumieniu art. 3 pkt 1 u.l., decyduje w pierwszej kolejności zapis w ewidencji gruntów. Tego dowodu nie mogą samodzielnie kwestionować organy administracji poprzez klasyfikowanie danego gruntu jako lasu wyłącznie w oparciu o definicję ustawową zawartą w ustawie o lasach i z pominięciem wpisu w ewidencji. Lasem w rozumieniu powołanej ustawy jest więc każdy grunt, który spełnia prawne przesłanki przewidziane w jej art. 3 pkt 1 lub 2, bez względu na to, czy na gruncie tym znajduje się roślinność leśna i czyją pozostaje własnością. Za las należy także uznać grunt o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi), drzewami i krzewami oraz runem leśnym, który nie spełnia żadnego dodatkowego kryterium z art. 3 pkt 1 lit. a, b i c ustawy (nie jest przeznaczony do produkcji leśnej, nie stanowi rezerwatu przyrody, ani nie został wpisany do rejestru zabytków. O tym, czy dany grunt jest lasem decyduje zatem, co do zasady, zapis w ewidencji gruntów (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 18.07.2023 r., II SA/Bd 490/23, LEX nr 3623745). Podobnie wypowiedział się WSA w Gdańsku w wyroku z 27.02.2020 r. (III SA/Gd 811/19, LEX nr 2854768), w którym wskazał, że w procesie sporządzania projektu uproszczonego planu urządzenia lasu nie ma możliwości kwestionowania danych zawartych w ewidencji gruntów czy też zmiany klasyfikacji gruntów. Kwestie te uregulowane są w odrębnych przepisach i podlegają rozpoznaniu w odrębnych postępowaniach. Na powyższą decyzję skargę złożył Pan D. A. Zaskarżonej decyzji zarzucam naruszenie przepisów mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia tj: 1. art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy o lasach; 2. art. 21 ust. 4 ustawy o lasach 3. art. 21 ust. 5 ustawy o lasach poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie polegające na odmówieniu uznania zastrzeżeń Skarżącego a co za tym idzie umieszczenia nieprawdziwych informacji w uproszczonym planie urządzenia lasu w zakresie działki nr [...] obręb [...], a to w zakresie uznania, iż działka Skarżącego spełnia definicję lasu z ustawy o lasach, w sytuacji kiedy takie stanowisko jest sprzeczne z okolicznościami faktycznymi dotyczącymi działki Skarżącego. 4. art. 3 pkt 1 ustawy o lasach, co w konsekwencji skutkowało arbitralnym stanowiskiem organu i wydania zaskarżonej decyzji, na podstawie której odmówiono odwołującemu się uznania zastrzeżenia do projektu uproszczonego planu urządzenia lasu dla lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa, należących do osób fizycznych, położonych w Tarnowie. 5. art. 6 ust 1 pkt 7 w zw. z art. 18 ust. 1 i 4 ustawy o lasach, poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie polegające na zawarciu w projekcie uproszczonego planu urządzania lasu nieprawdziwych danych w zakresie opisu lasu oraz zakwalifikowaniu działki należącej do skarżącego w kategorycznym wskazaniem przez organ, iż użytek leśny działki stanowiącej własność skarżącego wraz z użytkiem z sąsiadującej działki w sumie tworzy grunt o powierzchni 0,3352 ha, a tym samym spełnia kryterium powierzchniowe zawarte w ustawie o lasach, podczas gdy grunt stanowiący własność Skarżącego nie może być traktowany lako las, gdyż nie spełnia definicji lasu z art. 3 ustawy o lasach, ani też faktycznie gruntem leśnym nie jest, albowiem działka skarżącego fizycznie nie spełnia wymogów dotyczących lasu albowiem drzewostanu praktycznie na tej części działki już nie ma, wiele z drzew z powodu wieku zostały zniszczone na skutek działań atmosferycznych co skutkowało zbutwieniem drzewostanu ich degradacją oraz ich złamaniem. Właściciel działki nie ma zamiaru prowadzić gospodarki leśnej albowiem w jego opinii nie jest już możliwe fizyczne odtworzenie funkcji lasu i uzyskanie jakiegokolwiek produktu leśnego, zwłaszcza nawet w kontekście funkcjonującego nieopodal przedszkola, które chociażby na spacerach lub zabawach na wolnym powietrzu przez dzieci zadeptują tak drzewa młode jak i runo leśne, co więcej przedszkole wykorzystuje także działkę Skarżącego do celów parkingowych dla rodziców przyprowadzających dzieci do placówki. W uzasadnieniu zarzutów skargi wskazuje on, że grunty oznaczone na działce skarżącego jako Is stanowią powierzchnię 0,0889 ha na działce nr [...] obręb [...], które zgodnie z terminologią zawartą w art. 3 ust. 1 ustawy o lasach nie wyczerpały przesłanek ustawowych aby zakwalifikować tę powierzchnię jako las. Skarżący nie może też zgodzić z twierdzeniami organu, iż łączenie powierzchniowe jego działki a także działki sąsiadującej z działką odwołującego się powoduje wypełnienie przesłanek kryterium powierzchniowego zgodnie z ustawą o lasach. Z takim ujęciem rozszerzenia przez organ powierzchni działki należącej do Skarżącego po to tylko by jego cześć działki wypełniła przesłani ustawowe aby zakwalifikować ją jako las niestety ale ostać się nie może, albowiem działka odwołującego się fizycznie nie spełnia wymogów dotyczących lasu albowiem drzewostanu praktycznie na tej części działki już nie ma, wiele z drzew z powodu wieku zostały zniszczone na skutek działań atmosferycznych co skutkowało zbutwieniem drzewostanu ich degradacją oraz ich złamaniem. Właściciel działki nie ma zamiaru prowadzić gospodarki leśnej albowiem w jego opinii nie jest już możliwe fizyczne odtworzenie funkcji lasu i uzyskanie jakiegokolwiek produktu leśnego, zwłaszcza nawet w kontekście funkcjonującego nieopodal przedszkola, które chociażby na spacerach lub zabawach na wolnym powietrzu przez dzieci zadeptują tak drzewa młode jak i runo leśne. Umieszczenie działki należącej do odwołującego się w uproszczonym planie urządzenia lasu jest niezgodne z ustawą albowiem działka odwołującego się nie spełnia wymagań ustawowych, albowiem powierzchnia nie przekracza 10 arów, co więcej umieszczenie działki odwołującego się w uproszczonym planie urządzenia lasu jest dla niego niekorzystne pod względem ekonomicznym powodując iż działka w sposób znaczny straciła na wartości. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że w przedmiotowej sprawie prowadzone jest postępowanie administracyjne, a przedmiotem postępowania w sprawie dotyczyło zgłoszenia zastrzeżeń do projektu uproszczonego planu urządzenia lasu przez odwołującego się. Tymczasem w aktach sprawy oraz w treści zaskarżonej decyzji a zwłaszcza w jej uzasadnieniu bark jest informacji o tym, kiedy wyłożono projekt uproszczonego planu lasu oraz czy wniesione zastrzeżenia zostały wniesione w terminie przewidzianym a przepisie art. 21 ust. 5 ustawy o lasach. Ta okoliczność z punktu widzenia okoliczności sprawy powoduje powstanie istotnych wątpliwości, co do zasadności prowadzonego postępowania, w tym ustalenia, czy nie zaistniała przesłanka bezprzedmiotowości postępowania, z zastrzeżeniem, że dopiero po zakończeniu postępowania administracyjnego w sprawie zastrzeżeń i wniosków może nastąpić zatwierdzenie planu. Niestety w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji brak jest tych informacji. Podkreśla, że procedura zastrzeżeń i wniosków do projektu uproszczonego planu urządzania lasu, o której stanowi art. 21 ust. 5 ustawach o lasach. W jej trakcie właściciele działek leśnych mogą sygnalizować organowi planistycznemu, że grunt uwidoczniony w ewidencji jako las, a w konsekwencji planowany do objęcia projektowanym planem, nie spełnia cech właściwych definicji gruntu, w związku z czym nie powinien być włączany do terenów objętych takimi dokumentami. Co więcej zgodnie z art. 6 ust 1 pkt 6 i 7 ustawy o lasach, uproszczony plan urządzenia lasu, jest dokumentem zawierającym m.in. skrócony opis lasu przy czym jest on również podstawowym dokumentem gospodarki leśnej opracowanym dla określonego obiektu, zawierającym opis i ocenę stanu lasu oraz cele, zadania i sposoby prowadzenia gospodarki leśnej. Niestety ale aktualny projekt uproszczonego planu urządzania lasu zawiera nieprawdziwe informacje w zakresie opisu i oceny stanu gruntu, który choć formalnie kwalifikowany jako las co wynika z ewidencji gruntów to faktycznie od wielu lat nie posiada już cech lasu, ani też nie spełnia definicji ustawowej gruntu określonego lako las zawartej w art. 3 ustawy o lasach. Celem złożenia zastrzeżeń do planu przez Skarżącego było przede wszystkim wskazanie na nieprawdziwe dane w dokumentach, które były tak naprawę powielane z dokumentów, w których formalnie działka Skarżącego zakwalifikowana jest jako las, podczas gdy założeniem przeprowadzonych postępowań w sprawie sporządzania planów powinno być uaktualnienie i zbieranie aktualnie prawdziwych danych, a nie kopiowanie dotychczasowych z ewidencji gruntów, które już na etapie sporządzania aktualnego planu są już od wielu lat nieaktualne. Mając na uwadze powyższe należy niewątpliwie wskazać, iż organy administracyjne wydające zaskarżone decyzje niewątpliwie naruszyły ciążące na nich obowiązki wynikające z art. 7 i 77 § 1 kpa, zwłaszcza co do obowiązku zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego zwłaszcza w kontekście niewyjaśnienia kwestii trwałego czy przejściowego pozbawienia roślinności - upraw leśnych na działce Skarżącego, objętej przedmiotowym postępowaniem co oczywiście mogło mieć istotne znaczenie do załatwienia sprawy. Co więcej organ administracyjny II instancji naruszył ponadto art. 15 kpa., który nakłada obowiązek rozpatrzenia przez organ II instancji ponownego rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie, albowiem w niniejszej sprawie nie podjął w zasadzie żądnych kroków oprócz wydania zaskarżonej decyzji, które miały by na celu wyjaśnienie wszystkich wątpliwości w sprawie, ograniczając swoje działania wyłącznie do powielenia uzasadnienia wydanego w decyzji przez organ I instancji. Tak naprawdę dopiero po wnikliwym dokonaniu wszystkich czynności dowodowych, przeprowadzenia wnikliwej kontroli działki należącej do Skarżącego będzie można wywodzić wnioski czy w rzeczywistości grunt w dalszym ciągu spełnia przesłanki ustawy o lasach. Niestety w niniejszej sprawie oprócz powielania zapisów z ewidencji gruntów przez organy administracyjne, zabrakło rzeczywistej kontroli w tym zakresie, dlatego z tych względów obie zaskarżone decyzje ostać się nie mogą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych). Istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się zatem do ustalenia, czy w określonym przypadku jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Kontrola ta powinna zawsze przebiegać na trzech płaszczyznach: 1) oceny zgodności rozstrzygnięcia (decyzji lub innego aktu) lub działania z prawem materialnym, 2) dochowania wymaganej prawem procedury, 3) respektowania reguł kompetencji. Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024, poz. 935 ze zmianami, dalej p.p.s.a.) stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Podstawą materialnoprawną skarżonej decyzji są przepisy ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 530 z późn. zm.) - dalej u.l. Zgodnie z art. 19 ust. 2 u.l. Uproszczone plany urządzenia lasu, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4, sporządza się dla lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa oraz dla lasów wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. Stosownie do art. 19 ust. 3 u.l. Dla lasów rozdrobnionych o powierzchni do 10 ha, niestanowiących własności Skarbu Państwa, zadania z zakresu gospodarki leśnej określa decyzja starosty wydana na podstawie inwentaryzacji stanu lasów. W myśl z kolei art. 19 ust. 4 u.l. dla lasów rozdrobnionych o powierzchni do 10 ha, wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, zadania z zakresu gospodarki leśnej na podstawie inwentaryzacji stanu lasów określa nadleśniczy. Zgodnie z art. 21 ust. 4 u.l. projekt uproszczonego planu urządzenia lasu wykłada się do publicznego wglądu na okres 60 dni w siedzibie urzędu gminy. O wyłożeniu projektu uproszczonego planu urządzenia lasu wójt (burmistrz, prezydent miasta) informuje pisemnie właścicieli lasów, z zaznaczeniem, że uproszczony plan urządzenia lasu będzie podstawą naliczenia podatku leśnego. Zgodnie zas z art. 21 ust. 5 u.l. w terminie 30 dni od daty wyłożenia projektu uproszczonego planu urządzenia lasu zainteresowani właściciele lasów mogą składać zastrzeżenia i wnioski w sprawie planu. Starosta wydaje decyzje w sprawie uznania lub nieuznania zastrzeżeń lub wniosków. Kluczowa jest zawarta w art. 3 u.l. definicja lasu. Zgodnie z art. 3 u.l., lasem jest grunt o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) - drzewami i krzewami oraz runem leśnym - lub przejściowo jej pozbawiony: przeznaczony do produkcji leśnej lub stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego albo wpisany do rejestru zabytków; związany z gospodarką leśną, zajęty pod wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej: budynki i budowle, urządzenia melioracji wodnych, linie podziału przestrzennego lasu, drogi leśne, tereny pod liniami energetycznymi, szkółki leśne, miejsca składowania drewna, a także wykorzystywany na parkingi leśne i urządzenia turystyczne. Przedstawiona powyżej definicja "lasu" była rozważana w orzecznictwie i doktrynie, a stanowisko w tej kwestii ewoluowało (zob. Danecka Daria, Radecki Wojciech, Ustawa o lasach. Komentarz, wyd. IV, Lex/el., Komentarz do art. 3). Początkowo przyjmowano stanowisko zaprezentowane w orzecznictwie Sądu Najwyższego. W wyroku wyrok SN z 28.01.2009 r., IV CSK 353/08 uznał, że w świetle art. 3 pkt 1 za las należy także uznać grunt o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi), drzewami i krzewami oraz runem leśnym, który nie spełnia żadnego dodatkowego kryterium z art. 3 pkt 1 lit. a, b i c – nie jest przeznaczony do produkcji leśnej, nie stanowi rezerwatu przyrody ani nie został wpisany do rejestru zabytków. Dodatkowe kryteria dotyczą gruntów o obszarze co najmniej 0,10 ha przejściowo pozbawionych roślinności leśnej. Jednak obecnie dominujący w orzecznictwie i doktrynie pogląd wskazuje na istotność dodatkowych kryteriów także dla gruntów, które nie są przejściowo pozbawione roślinności leśnej. Twierdzenie, że wystarczające jest spełnienie dwu pierwszych z wymaganych przesłanek, jest błędne (wyrok NSA z 23.04.2013 r., I OSK 1983/11, LEX nr 1336348). Do tego wyroku nawiązał NSA w 2015 r., uznając, że dla ustalenia, że grunt jest lasem w znaczeniu prawa administracyjnego, konieczne jest spełnienie nie tylko kryterium przyrodniczego (pokrycie roślinnością leśną) i kryterium przestrzennego (zwarta powierzchnia co najmniej 0,10 ha), lecz także kryterium przeznaczenia (do produkcji leśnej, lit. a pkt 1 art. 3) bądź jednej z pozostałych przesłanek z lit. b (grunt stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego) czy lit. c (grunt wpisany do rejestru zabytków). Kryteria podstawowe: przyrodnicze, przestrzenne i przeznaczenia muszą byś spełnione łącznie, by można mówić o lesie w znaczeniu art. 3 pkt 1 u.l. (wyrok NSA z 2.10.2015 r., II OSK 308/14, A. Habuda, Prawna definicja lasu i kategoryzacja lasów [w:] Polskie prawo leśne, red. A. Habuda, Warszawa 2016, s. 101–112). Decydującego znaczenia dla uznania gruntu za las nie ma spełnienie kryterium przyrodniczego, lecz kryterium przeznaczenia, co wprost wynika z przyjęcia przez prawodawcę, iż lasem jest zarówno grunt pokryty roślinnością leśną, jak i przejściowo jej pozbawiony, jeżeli jest przeznaczony do produkcji leśnej. O kwalifikacji prawnej gruntu nie rozstrzyga rodzaj znajdującej się na nim roślinności (czy nawet jej brak), ale przeznaczenie gruntu do produkcji leśnej (wyrok NSA z dnia 23 września 2020 r. sygn. II OSK 1386/20, wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2020 r. sygn. akt II OSK 1006/19, wyrok NSA z dnia 2 października 2015 r. sygn. akt II OSK 308/14, wyrok NSA z dnia 23 maja 2013 r. sygn. akt II OSK 215/12, wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 1983/11). Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 u.l. gospodarką leśną jest działalność leśną w zakresie urządzania, ochrony i zagospodarowania lasu, utrzymania i powiększania zasobów i upraw leśnych, gospodarowania zwierzyną, pozyskiwania - z wyjątkiem skupu - drewna, żywicy, choinek, karpiny, kory, igliwia, zwierzyny oraz płodów runa leśnego, a także sprzedaż tych produktów oraz realizację pozaprodukcyjnych funkcji lasu. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że skarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie odpowiadają prawu, zaś zarzuty skargi zasługują na uwzględnienie. Organy przyjęły, że działka skarżącego nr [...] wraz z inną działką [...] obr. [...] stanowią las o łącznej powierzchni 0, 3352 ha. Są to według ewidencji gruntów użytki leśne (Ls), zaś łączna powierzchnia tych działek przekracza 0, 10 ha. Z akt sprawy wynika przy tym, że w ogóle organy nie badały kryterium przeznaczenia tych działek do produkcji leśnej. Nie wykazano zatem, aby trzecie kryterium istotne dla uznania, że mamy do czynienia z lasem było spełnione. Organy w ogóle w tym kierunku nie prowadziły postępowania dowodowego. Tymczasem istotne okoliczności w realiach niniejszej sprawy, które umknęły uwadze organu to uwarunkowania w/w działek wynikające z sytuacji faktycznej. Są to działki położone w Tarnowie, w pobliżu dużego układu komunikacyjnego (Aleja [...]) oraz zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Część działki skarżącego jest wykorzystywana jako parking przez rodziców dzieci uczęszczających do pobliskiego przedszkola. Obie działki, przynajmniej częściowo jak wynika z dokumentacji fotograficznej znajdującej się w aktach organu I instancji, są pozbawione roślinności. Skarżący wskazuje, że nie jest już możliwe fizyczne odtworzenie funkcji lasu z uwagi na degradacje tego obszaru. Sam zaś z tego powodu nie zamierza prowadzić gospodarki leśnej. W tym miejscu należy zaakcentować, że zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W myśl zaś art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Tymczasem organy obu instancji poprzestały na kryterium ewidencyjnego przeznaczenia gruntów oraz kryterium powierzchni całkowicie pomijając w/w okoliczności istotne z punktu widzenia kryterium przeznaczenia. Nie przeprowadzono żadnego dodatkowego postępowania wyjaśniającego, które pozwoliłoby wyjaśnić, czy spełnione jest także kryterium związku z gospodarką leśną. Podkreślenia wymaga, że w realiach niniejszej sprawy, w sytuacji, gdy grunty położone są w mieście, a szybko postępująca urbanizacja prowadzi do zmiany zagospodarowania terenu, nie można polegać wyłącznie na danych z ewidencji gruntów. W realiach niniejszej sprawy także ważenie interesu społecznego (ochrona lasów) oraz słusznego interesu obywateli (prawo własności) odgrywa szczególnie istotną rolę. Nie można przyjąć uproszczonego planu urządzania lasu dla gruntów, które nie stanowią lasu w rozumieniu art. 3 u.l. Oznaczałoby to nie tylko naruszenie przepisów prawa materialnego u.l., ale także nieuzasadnioną ingerencję w konstytucyjnie chronione prawo własności. Natomiast nie można uczynić organowi zarzutu łącznego potraktowania działek ([...] i [...]) ponieważ zgodnie z orzecznictwem dla uznania gruntu za las warunkiem koniecznym jest, aby stanowił on zwartą powierzchnię wynosząca co najmniej 0.10 ha przy czym nie ma znaczenia czy grunt ten obejmuje (składa się) w znaczeniu cywilnoprawnym jedną czy więcej działek sąsiadujących ze sobą (wyrok WSA w Krakowie z dnia 31 maja 2019 sygn. II SA/Kr 414/19). Jako, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są wadliwe i naruszają art. 7, art. 77 § i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 3 oraz art. 19 ust. 3 i art. 21 ust. 5 u.l. Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c. orzekł o ich uchyleniu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI