II SA/Kr 569/21

II SA/Kr 569/21 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2021-08-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-05-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Andrzej Irla /przewodniczący sprawozdawca/
Paweł Darmoń
Tadeusz Kiełkowski
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III OSK 7364/21 - Postanowienie NSA z 2024-05-29
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję tego samego organu
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
art 2 ust 1 i 2 , art 5 ust 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Irla (spr.) Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi Firma A z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Szpitala Miejskiego Specjalistycznego im. [...] w K. z dnia 24 marca 2021 r., znak [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Szpitala Miejskiego Specjalistycznego im. [...] w K. z dnia 1 marca 2021 r., znak: [...]; 2. zasądza od Dyrektora Szpitala Miejskiego Specjalistycznego im. [...] w K. na rzecz Firma A z siedzibą w K. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
1.
Wnioskodawca [...] sp. z o.o. sp. k. w K. (dalej "Spółka"), w piśmie z dnia 15 lutego 2021 r. uzupełnionym pismem z dnia 22 lutego 2021 r., domagała się od Dyrektora Szpitala Miejskiego Specjalistycznego im. [...] w K. (dalej "Szpital") udostępnienia informacji publicznej dotyczącej planowanych kosztów i prac związanych z dostosowaniem lądowiska cywilnego "[...]" do przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27.06.2019 r. w sprawie szpitalnego oddziału ratunkowego (Dz. U. z 2019 r., poz. 1213). W ramach powyżej zgłoszonego żądania Spółka domagała się udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy:
1. ujęty w harmonogramie przetarg na roboty budowlane przystosowujące lądowisko do przepisów rozporządzenia obejmuje również prace projektowe oraz koszty związane z przeprowadzeniem procedur administracyjnych i uzyskaniem niezbędnych uzgodnień;
2. czy Szpital zlecił, a jeśli tak, to w jakim trybie - wykonanie prac projektowych na dostosowanie lądowiska do przepisów rozporządzenia;
3. czy zawarto umowę z biurem projektowym na prace projektowe na dostosowanie lądowiska do przepisów rozporządzenia;
4. jaka jest przewidziana wysokość wynagrodzenia za prace projektowe;
5. jaki jest całościowy, szacowany koszt dostosowania lądowiska do przepisów rozporządzenia.
W zakresie udostępnienia dokumentacji, Spółka domagała się przekazania:
1. umów o prace projektowe na dostosowanie lądowiska do przepisów rozporządzenia;
2. innych zawartych umów na dostosowanie lądowiska do przepisów rozporządzenia;
3. kosztorysu na dostosowanie lądowiska do przepisów rozporządzenia, o ile został sporządzony.
W uzasadnieniu wniosku [...] sp. z o.o. sp. k. w K. wskazała, że przeprowadzenie procedury przetargowej na roboty budowlane dostosowujące lądowisko przy Szpitalu [...] do obowiązujących przepisów zostało przewidziane na II kwartał 2021 r. Spółka zauważyła, że wykonanie robót budowlanych powinno zostać poprzedzone sporządzeniem dokumentacji projektowej oraz wykonaniem zamiennego lub nowego projektu budowlanego, a także uzyskaniem uzgodnień z odpowiednimi organami administracji. Jak wskazywała, dostępne publicznie informacje na temat przedmiotowej inwestycji nie podają całościowych kosztów wykonania modernizacji lądowiska, w tym w szczególności nie jest dostępna informacja o kosztach związanych z pracami projektowymi. W ocenie Spółki, Szpital, jako samodzielny zakład opieki zdrowotnej wykonujący zadania publiczne w zakresie ochrony zdrowia, jak również dysponujący majątkiem publicznym zobowiązany jest do udostępnienia żądanej informacji publicznej.
W piśmie z dnia 22 lutego 2021 r. Spółka domagała się również udostępnienia informacji i dokumentów dotyczących zasad korzystania przez Szpital z drogi wewnętrznej (oznaczonej na załączonym do pisma zdjęciu) w związku z wykonywaniem operacji lotniczych oraz transportem pacjentów ze śmigłowców do Szpitala.
2.
Dyrektor Szpitala Miejskiego Specjalistycznego im. [...] w K. w decyzji z dnia 1 marca 2021 r. (nr [...]) odmówił [...] sp. z o.o. sp. k. w K. udostępnienia żądanej informacji publicznej. Jako podstawę prawną tego rozstrzygnięcia wskazał art. 5 ust. 2 i art. 16 ust. 1 w zw. z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. 2015 r., poz. 2058).
Uzasadniając tę decyzję podał, że wniosek złożony przez [...] sp. z o.o. sp. k. w K. stanowi nadużycie prawa do dostępu do informacji publicznej, jak również, że żądana informacja podlega ograniczeniu ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa i prywatność osoby fizycznej. Akcentował m.in., że wnioskowane informacje dotyczą bezpośrednio sporu jaki powstał między wnioskodawczynią a Szpitalem. Spór ten dotyczy kolizji planowanej przez Spółkę inwestycji, z przyszpitalnym lądowiskiem. Celem uzyskania oczekiwanych danych jest wyłącznie interes prywatny wnioskodawczyni w zakresie informacji i dokumentów dotyczących funkcjonowania przyszpitalnego lądowiska. Jak podkreślał Dyrektor Szpitala w opisywanej decyzji, Spółka w ramach planowanej w sąsiedztwie inwestycji zamierza wybudować 35 metrowy budynek. Wysokość tego obiektu przewyższa normy wysokościowe dla obiektów znajdujących się w obszarze powierzchni i startu lądowiska i negatywnie wpłynie na bezpieczeństwo i regularność operacji lotniczych. W związku z powyższym, Szpital wszczął postępowania zmierzającej do uchylenia lub zmiany uzyskanej przez Spółkę decyzji o pozwoleniu na budowę dla inwestycji polegającej na budowie tego 35 metrowego budynku. W ocenie Dyrektora Szpitala, wniosek Spółki o udostępnienie informacji publicznej nie jest podyktowany troską o dobro publiczne, lecz ma na celu wykorzystanie uzyskanych informacji do dyskredytowania działań podejmowanych przez Szpital, w tym jego Dyrektora i wykonawców robót budowalnych przy lądowisku.
Zwrócono także uwagę na ograniczenie udostępnienia oczekiwanych przez Spółkę informacji publicznych z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy. Wskazano w tym zakresie, że w trakcie procedury wyboru wykonawcy, wzór umowy na wykonanie prac został przekazany wybranemu wykonawcy. Umowa ta ma wartość gospodarczą i może stanowić źródło informacji dla konkurencji. W tejże umowie zawarto klauzule zobowiązujące strony do zachowania w poufności danych nią objętych.
Podkreślał Dyrektor Szpitala, iż kierowana przez niego jednostka należy do sektora finansów publicznych, stosownie do art. 9 pkt 10 ustawy o finansach publicznych. Klauzule umowne wyłączające jawność danych określone są w art. 35 ustawy. W umowie o dostosowanie lądowiska do przepisów prawa zawarto klauzule o wyłączeniu jej jawności z uwagi na istotny interes publiczny. W ocenie Dyrektora Szpitala, ujawnienie np. danych wykonawcy może zagrażać realizacji robót albowiem wnioskodawca może wpływać na te podmioty narzucając im sposób realizacji prac. Zwrócono uwagę, że w trakcie postępowania zmierzającego do zawarcia umowy jeden z potencjalnych wykonawców odmówił złożenia oferty z uwagi na konflikt interesów, gdyż wcześniej wykonywał prace na rzecz Spółki.
W ocenie Szpitala, w rozpatrywanej sprawie prawo do informacji publicznej podlegało ograniczeniu także z uwagi na prywatność osoby fizycznej. W zawartej umowie wskazano bowiem osoby odpowiedzialne za kontakty i realizację umowy. Nadto podkreślono, że w razie ujawnienia takich danych podmioty prowadzące działalność konkurencyjną w zakresie objętym umową mogłyby uzyskać możliwość "popełnienia czynów niedozwolonej konkurencji".
3.
[...] sp. z o.o. sp. k. w K. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Dyrektora Szpitala Miejskiego Specjalistycznego im. [...] w K. z dnia 1 marca 2021 r. Spółka kwestionowała odmowę udostępnienia żądanych informacji publicznych akcentując brak nadużycia prawa do uzyskania przedmiotowych informacji oraz brak naruszenia tajemnicy przedsiębiorstwa, czy też prywatności osoby fizycznej.
4.
Dyrektor Szpitala Miejskiego Specjalistycznego im. [...] w K. decyzją z dnia 24 marca 2021 roku (nr [...]) utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 1 marca 2021 roku nr [...] odmawiającą spółce udostępnienia informacji publicznej. Przedstawił argumentację identyczną do zaprezentowanej w pierwszej wydanej w sprawie decyzji.
5.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Dyrektora Szpitala Miejskiego Specjalistycznego im. [...] w K. z dnia 24 marca 2021 roku wniosła [...] sp. z o.o. sp. k. w K..
Zarzuciła naruszenie:
- przepisów prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, co skutkowało błędnym ustaleniem, że:
a) wniosek skarżącej o udostępnienie informacji publicznej stanowi nadużycie prawa do informacji,
b) wnioskowane informacje podlegają ograniczeniu ze względu na tajemnice przedsiębiorstwa, prywatność osoby fizycznej, istotny interes publiczny;
c) celem wystąpienia przez skarżącą o udostępnienie informacji objętych wnioskiem jest wyłącznie jej interes prywatny;
- naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:
. art. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej (dalej jako u.d.i.p.) poprzez błędny brak zastosowania i brak udzielenia skarżącej informacji publicznej mimo, iż przysługuje ona każdej osobie bez względu na to czy posiada ona interes prawny lub faktyczny;
. art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że do udostępnienia każdej informacji publicznej, w tym nieprzetworzonej, konieczne jest wykazanie przesłanki interesu publicznego, podczas gdy udostępnienie informacji publicznej nieprzetworzonej nie wymaga wykazania spełnienia takiej przesłanki;
. art. 5 ust. 2 u.d.i.p. poprzez nieprawidłowe zastosowanie do niniejszej sprawy i stwierdzenie, że prawo do udostępnienia informacji, o których udostępnienie wnosiła skarżąca podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy, podczas gdy w przedmiotowej sprawie informacje, o których udostępnienie wnosiła skarżąca nie naruszały prywatności osoby fizycznej lub tajemnicy przedsiębiorstwa, co więcej, nie stanowią one tajemnicy przedsiębiorcy oraz informacji niejawnej, co doprowadziło do odmowy udostępnienia informacji oraz dokumentów dotyczących umów o prace projektowe oraz umów z innymi wykonawcami zawartymi w związku z dostosowaniem lądowiska do przepisów wskazywanego wyżej Rozporządzenia, w szczególności umów z wykonawcami, usługodawcami ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa oraz prywatność osób fizycznych, mimo że informacje te nie stanowią tajemnicy przedsiębiorstwa, a także gdy możliwe było udostępnianie tych informacji w sposób nienaruszający wskazanych dóbr chronionych, poprzez tzw. anonimizację danych wrażliwych, w przypadku gdy te dane nie stanowią istoty żądanej informacji;
. art. 10 ust. 1 u.d.i.p. poprzez nieuprawnioną odmowę udzielenia skarżącej żądanej informacji, mimo przedłożenia stosownego wniosku;
. art. 18 ust. 1 i ust. 2 ustawy Prawo zamówień publicznych poprzez jego niezastosowanie i ograniczenie dostępu do informacji związanych z postępowaniem o udzielenie zamówienia
. art. 33 ust. 1 ustawy o finansach publicznych poprzez niewłaściwe zastosowanie i ograniczenie dostępu do informacji w zakresie dotyczącym gospodarowaniem środkami publicznymi, podczas gdy informacje te są jawne;
. art. 35 ustawy o finansach publicznych poprzez błędną interpretację i uznanie, że klauzule wyłączające jawność mogą obejmować informacje w przedmiocie wynagrodzenia oraz zakresu prac.
. art. 11 ust. 2 oraz ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji z dnia 16 kwietnia 1993 r. (tj. Dz.U.2020 r., poz. 1913) poprzez błędną interpretację i uznanie, że tajemnicą przedsiębiorstwa objęte są informacje objęte wnioskiem Skarżącej (w szczególności dotyczące zakresu prac oraz wynagrodzenia).
Skarżąca żądała uchylenia zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenia kosztów postępowania.
W zakresie zarzutu uchybienia należytego zgromadzenia materiału dowodowego wskazała, że Szpital nie odniósł się do przedstawionych przez Spółkę dowodów dołączonych do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w postaci wydruków ze stron internetowych, odpowiedzi Prezydenta Miasta K. na interpelację z dnia 10 grudnia 2020 roku, czy zapytania Radnego Miasta K., które nie tylko wskazywały zakres kosztów, które ponieść miałaby Gmina Miasta K. z tytułu dostosowania lądowiska do przepisów Rozporządzenia ale również pokazywały, że potrzeba uzyskania informacji w tym zakresie pochodzi nie tylko od skarżącej lecz przede wszystkim od mieszkańców K. oraz, że kwestia przebudowy lądowiska budzi zainteresowanie opinii publicznej. Wynika to z faktu, iż od prawidłowości wykonania prac, które wpływają bezpośrednio na bezpieczeństwo operacji lotniczych, zależy brak zagrożenia osób transportowanych śmigłowcami lotniczego pogotowia ratunkowego oraz znajdujących się w pobliżu lądowiska. Jednocześnie Szpital, mimo udzielonych przez skarżącą szczegółowych wyjaśnień, dotyczących jej motywacji dla uzyskania informacji w zakresie wskazanym we wniosku o udostępnienie informacji publicznej (czego skarżąca nie musiała wykazywać, z uwagi na brzmienie art. 2 ust. 2 u.d.i.p.) niezasadnie wskazywał, że celem uzyskania informacji jest wyłącznie prywatny interes Spółki, powołując się w tym zakresie na odrębne postępowania, w których uczestnikami są skarżąca oraz Szpital. W skardze zaakcentowano, że ustalenie, jaki zakres prac planuje wykonać Szpital w związku z dostosowaniem lądowiska do przepisów Rozporządzenia, a tym samym, jakie koszty w związku z tym zostały poniesienie - nie pozostaje w żadnym związku z toczącymi się postępowaniami administracyjnymi odnośnie udzielonego spółce pozwolenia na budowę, a także z ustaleniem, czy pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego oraz pozwolenie zamienne zostało wydane zgodnie z prawem. W ocenie Spółki, Dyrektor Szpitala na podstawie błędnie ustalonego stanu faktycznego, z pominięciem twierdzeń oraz dowodów przedstawionych przez skarżącą, w sposób nieprawidłowy doszedł do przekonania, że wniosek skarżącej o udostępnienie informacji publicznej stanowi nadużycie prawa do informacji, a także, że celem wystąpienia o udostępnienie informacji objętych wnioskiem jest wyłącznie jej interes prywatny.
W zakresie zarzutu braku nadużycia prawa do dostępu do informacji publicznej Spółka podała, iż informację publiczną stanowi każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które władzę publiczną realizują lub gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Zauważyła, że Szpital powołując się na dopuszczoną w wyjątkowych przypadkach konstrukcję nadużycia prawa do dostępu do informacji publicznej, próbuje wykorzystać tę konstrukcję w sposób dla siebie korzystny. Wskazała Spółka, że celem ustawy o dostępie do informacji publicznej jest zagwarantowanie wnioskodawcy dostępu do informacji w określonym przez ustawę zakresie i terminie. Oznacza to, że zasadą jest udostępnienie informacji, a wyjątkiem jej odmowa. Prawo to ma służyć tworzeniu społeczeństwa obywatelskiego, poprzez zwiększanie transparentności w działaniach władzy publicznej, chronić i umacniać zasady obowiązujące w demokratycznym państwie prawa, wreszcie zapewniać społeczną kontrolę nad działaniami organów władzy publicznej.
Podkreśliła, że nadużycia prawa dostępu do informacji publicznej definiowane jest jako próba korzystania z instytucji dostępu do informacji publicznej dla osiągnięcia celu innego aniżeli troska o dobro publiczne, jakim jest w szczególności prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, przestrzegania prawa przez podmioty życia publicznego, jawności funkcjonowania administracji i innych organów. W ocenie Spółki, to Dyrektor Szpitala usiłuje obrócić powyższe rozumienie nadużycia prawa do dostępu do informacji publicznej, w sposób najbardziej dla niego korzystny. W sprawie nie ulega wątpliwości, że Szpital nie załatwił wniosku strony, zaś okoliczności sprawy nie wskazują na to, aby Szpital miał problemy uniemożliwiające rozpatrzenie wniosku w terminie. Dopiero istnienie tego rodzaju okoliczności, w połączeniu ze stwierdzeniem, że wnioskodawca zmierza do realizacji innego celu aniżeli troska o dobro publiczne, mogłyby usprawiedliwiać zastosowanie konstrukcji nadużycia prawa do informacji publicznej.
W zakresie zarzutu braku naruszenia prywatności osoby fizycznej oraz tajemnicy przedsiębiorstwa wskazała skarżąca na to, że już we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zwrócono uwagę na możliwość przedstawienia żądanych umów z usunięciem danych osobowych, czy innych danych wrażliwych. Podkreślono, że żądanie przedstawienia umów zawartych w związku z realizacją przebudowy lądowiska miało na celu uzyskanie informacji o zakresie oraz warunkach wykonania planowanych prac, a nie ustalenie danych osobowych osób fizycznych, które miałyby być ujawnione w żądanych dokumentach. Skarżąca Spółka powołała pogląd zawarty w wyroku Sądu Najwyższego z 8 listopada 2012 r. (sygn. akt I CSK 190/12) zgodnie z którym "ujawnienie imion i nazwisk osób zawierających umowy cywilnoprawne z jednostką samorządu terytorialnego nie narusza prawa do prywatności tych osób, o którym mowa w art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.)." Zwróciła też uwagę, że zgodnie z art. 35 ustawy o finansach publicznych informacje dotyczące zakresu zlecenia, sposobu wykonania czy też wynagrodzenia nie mogą podlegać ograniczeniu ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa. Zgodnie z tym przepisem, klauzule takie należy traktować jako niezastrzeżone. Powyższy przepis wyraźnie wskazuje jakie dane mogą być objęte takimi klauzulami, co nie ma jednak zastosowania na gruncie sprawy. "Istotne jest, że w żadnym z ww. przypadków, przedsiębiorca nie może zastrzec tajemnicą przedsiębiorstwa informacji dotyczących ceny, terminu wykonania zamówienia, okresu gwarancji, warunków płatności, nawet jeżeli umowa nie jest realizowana w obszarze zamówień publicznych, co wynika z ogólnej zasady jawności finansów publicznych, w tym m.in. jawności umów, których przedmiotem jest dyspozycja środkami publicznymi" (wyroki WSA w Warszawie z 12.1.2018 r, II SA/Wa 1525/17, tak też np. wyr. WSA w Warszawie z 13.12.2016 r., II SA/Wa 1001/16).
Skarżąca podkreślała także, iż inwestycja obejmująca budowę przedmiotowego lądowiska została sfinansowana z budżetu Miasta K. oraz ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego dla Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko. Modernizacja lądowiska celem dostosowania go do wymogów Rozporządzenia również miałaby być finansowana z budżetu Miasta K.. Zgodnie zaś z art. 33 ust. 1 ustawy o finansach publicznych "gospodarka środkami publicznymi jest jawna". Jawnymi są informacje o umowach zawieranych przez jednostki sektora finansów publicznych, zwłaszcza o kontrahencie jednostki sektora finansów publicznych oraz kwocie jaką uzyskali na podstawie zawartych umów (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 13 lipca 2016 r., sygn. akt: IV SA/Gl 391/16). Zgodnie natomiast z art. 18 ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych, ograniczenie dostępu do informacji związanych z postępowaniem o udzielenie zamówienia może nastąpić tylko w przypadkach określonych w ustawie.
Podkreślono, że klasyfikacja informacji dotyczących postępowania w sprawie zamówienia publicznego jako informacji niejawnych, o których mowa w ustawie o ochronie informacji niejawnych budzi poważne wątpliwości. Samo zastrzeżenie klauzul wyłączających jawność nie przesądza, że dana informacja może zostać ograniczona ze względu na tajemnice przedsiębiorstwa. Spółka zwróciła uwagę, że argumentacja organu w tym zakresie jest więc w całości chybiona, gdyż prowadziłaby do wniosku, że każda umowa, które zostanie zawarta przez podmiot dysponujący majątkiem publicznym (nie w trybie ustawy prawo zamówień publicznych), a w której zastrzeżono klauzule wyłączenia jawności, nie podlegałyby ujawnieniu w trybie dostępu do informacji publicznej.
6.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Szpitala Miejskiego Specjalistycznego im. [...] w K. domagał się jej oddalenia. Podał, iż skarżąca wykorzystuje wszelkie informacje pozyskane, czy to od organu czy też innych podmiotów, w tym mediów - przeciwko Szpitalowi w celu realizacji swoich prywatnych celów. W ocenie strony przeciwnej, Spółka próbuje wywrzeć na Dyrektorze Szpitala oraz na Gminie Miejskiej K. presję aby podmioty te zawarły z nim porozumienie, w którym wycofane zostaną wszelkie środki odwoławcze od posiadanych przez skarżącego decyzji, związanych z zamierzoną inwestycją budowlaną, a tym samym skarżąca Spółka będzie mogła kontynuować inwestycję budowlaną w postaci budowy prawie 35 m budynku wchodzącego w kolizję z funkcjonującym przy Szpitalu lądowiskiem. Ponownie akcentowano okoliczność, że skarżąca Spółka pragnie pozyskać od organu dane dotyczące kosztów i etapów inwestycji związanej z dostosowaniem lądowiska do zmienionych przepisów nie dla interesu publicznego, lecz wyłącznie interesu własnego. Dyrektor Szpitala powołał m.in. wyrok WSA w Krakowie z dnia 16 grudnia 2019 r., sygn. akt II SAB/Kr 400/19, w którym wskazano, że "Przedmiotem informacji publicznej są zagadnienia, które mają znaczenie dla większej ilości osób, czy grup obywateli lub też są ważne z punktu widzenia poprawności funkcjonowania organów państwa. Celem ustawy nie jest zatem zaspokajanie indywidualnych (prywatnych) potrzeb w postaci uzyskiwania informacji dotyczących wprawdzie kwestii publicznych, lecz przeznaczonych dla celów handlowych, edukacyjnych, zawodowych czy też na potrzeby toczących się postępowań sądowych. Ustawa o dostępie do informacji publicznej ma służyć uniwersalnemu dobru powszechnemu związanemu z funkcjonowaniem publicznych instytucji. Wnioski o udostępnienie informacji publicznej składane przez podmioty, których interesów dotyczą, nie są wnioskami o udzielenie informacji publicznej, nie odnoszą się bowiem do "sprawy publicznej".
W piśmie z dnia 5 sierpnia 2021 r. Spółka podtrzymała wyrażoną wcześniej ocenę zaskarżonych decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna i skutkowała uchyleniem obu zaskarżonych decyzji Dyrektora Szpitala Miejskiego Specjalistycznego im[...] w K..
W sprawie nie ulegało wątpliwości to, iż żądane przez [...] sp. z o.o. sp. k. w K. dane obejmowały informacje stanowiące informacją publiczną w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. 2020 r., poz. 2176; dalej u.d.i.p.). Stosownie bowiem do art. 1 ust. 1 tej ustawy, informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych. Według art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c) ustawy, udostępnieniu podlega w szczególności informacja publiczna o majątku publicznym, w tym majątku jednostki samorządu terytorialnego. Analizując treść złożonego przez Spółkę wniosku o udostępnienie informacji publicznej należało stwierdzić, że zmierzał on do pozyskania wiedzy (informacji i dokumentów) odnoszących się w istocie do zagadnień związanych z procesem inwestycyjnym (budowlanym) realizowanym przez Szpital Miejski, a zatem jednostkę organizacyjną, której organem założycielskim jest Gmina Miejska K.. Skoro więc w sprawie chodziło o informacje odnoszące się do inwestycji gminnej, tj. realizowanej ze środków publicznych (jednostki samorządu terytorialnego), to informacje takie stanowią informację publiczną stosownie do powołanych wyżej przepisów. W kontrolowanej sprawie nie było też sporu co do tego, że Dyrektor Miejskiego Szpitala Specjalistycznego im. [...] w K., jako reprezentujący gminną jednostkę organizacyjną – jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania posiadanej informacji publicznej. Podmioty bowiem reprezentujące osoby prawne samorządu terytorialnego – stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. - obowiązane są do udostępniania informacji publicznej.
Spór w kontrolowanej sprawie dotyczył odmowy udostępnienia oczekiwanych przez Spółkę informacji z powołaniem się przez podmiot zobowiązany na nadużycie przez wnioskodawcę prawa oraz z powołaniem się na naruszenie tajemnicy przedsiębiorcy, a także na potrzebę ochrony prywatności osoby fizycznej. W ocenie sądu, w stanie kontrolowanej sprawy brak było jednak podstaw do przyjęcia wystąpienia wskazanych wyżej przesłanek, mających uzasadniać słuszność odmowy udostępnienia żądanej informacji publicznej.
Na wstępie należy zauważyć, iż prawo do uzyskiwania informacji publicznej jest prawem określonym konstytucyjnie (por. art. 61 ust. 1 Konstytucji RP). Konstytucja RP stanowi także o tym, kiedy prawo do uzyskania informacji publicznej może zostać ograniczone. Stosownie bowiem do art. 61 ust. 3 ustawy zasadniczej, ograniczenie powyższego prawa, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa. W tym zakresie należy więc stwierdzić, że "nadużycie prawa do informacji publicznej" nie stanowi aktualnie normatywnej przesłanki wykluczającej dostęp zainteresowanego podmiotu do uzyskania wiedzy o sprawach publicznych. Pojęcie bowiem "nadużycia prawa" zostało wypracowane przez orzecznictwo sądowoadministracyjne i doktrynę prawniczą, jako remedium na pojawiające się w praktyce stosowania u.d.i.p. sytuacje wypaczające istotę tej regulacji. Zasadniczo należy stwierdzić, że zagadnienie "nadużycia prawa do uzyskania informacji publicznej" wiązane jest z sytuacjami, w których wnioskodawca generuje, mimo uzyskania informacji publicznej, dalsze wnioski jedynie po to tylko, aby utrudnić działanie podmiotu zobowiązanego lub też, gdy żądne informacje posłużyć mają załatwieniu sprawy indywidualnej. W takich sytuacjach uznawać można, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej może stanowić o nadużyciu tej instytucji, co zaprzecza realizacji prawa, o którym mowa w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP. Poczynić jednak należy zastrzeżenie, iż dopuszczalność zasadnego przyjęcia wystąpienia w danej sprawie nadużycia prawa do uzyskania informacji publicznej możliwa jest wyłącznie w sytuacjach, które kwalifikowane mogą być jako oczywiste, tj. obiektywnie usprawiedliwione. Oceniając każdorazowo wskazany aspekt tego zagadnienia trzeba mieć też na uwadze, że stosownie do art. 2 ust. 2 u.d.i.p. od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Inaczej mówiąc, w sytuacjach wątpliwych nie można wzywać wnioskodawcy, aby ten podał, po co składa wniosek (por. wyrok NSA z dnia 8 października 2020 r., sygn. akt I OSK 1969/18), gdyż motywacja wnioskodawcy uzyskania informacji o sprawach publicznych jest zasadniczo prawnie irrelewantna. Podkreślić stanowczo trzeba, że prawo dostępu do informacji publicznej posiada charakter otwarty i powinno być jak najszersze, zaś podmioty zobowiązane poza przypadkiem określonym w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. (tj. uzyskania informacji przetworzonej) nie mogą żądać od wnioskodawcy przedstawienia intencji, dla których żąda określonych informacji publicznych (wyrok NSA z dnia 7 lipca 2021 r., sygn. akt III OSK 3195/21). Sąd nie jest ani uprawniony, ani też predestynowany do dokonywania oceny pobudek obywateli, ubiegających się o udzieleni im informacji publicznej, czy też zakresu korzystania z przyznanych im praw podmiotowych (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 29 kwietnia 2015 r.; sygn. akt II SAB/Kr 16/15).
W ocenie sądu, powoływany przez Dyrektora Szpitala argument o sporze między stronami, który dotyczy udzielonego Spółce pozwolenia na budowę, nie uprawnia do przyjęcia, że żądanie informacji publicznej stanowić może nadużycie prawa do uzyskania tej informacji. Dyrektor Szpitala akcentował, że pozyskana w wyniku realizacji wniosku wiedza, nie będzie służyć żadnym celom publicznym, lecz odnosić się będzie wyłącznie do prywatnego interesu Spółki. Podkreślić jednak trzeba, iż informacje o koszcie zamierzonych prac związanych z przystosowaniem szpitalnego lądowiska do wymogów prawa, w tym koszcie zleconych prac projektowych, wiedza o zawarciu umowy z biurem projektowym – nie pozostają w związku ze sposobem załatwienia jakiejkolwiek sprawy indywidualnej skarżącej Spółki, a w szczególności sprawy toczącej się przed organami administracji publicznej a dotyczącej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego w sąsiedztwie Szpitala. Aspekt finansowy wskazanych wyżej umów, fakt i zakres zleconych prac projektowych – nie służą jeszcze załatwieniu sprawy dotyczącej nadzwyczajnego trybu weryfikacji legalności uzyskanego wcześniej przez Spółkę pozwolenia na budowę. Jak wyżej już zauważono – udostępnienie informacji publicznej nie jest zależne od wykazania (posiadania) interesu prawnego lub faktycznego (art. 2 ust. 2 u.d.i.p.). Zarazem wskazane informacje i dokumenty stanowią bez wątpienia informację publiczną o wydatkowaniu gminnych środków pieniężnych oraz o działalności inwestycyjnej miejskiej jednostki. Zwrócić przy tym należy uwagę, że całkowicie nieakceptowalna byłaby sytuacja, w której – z jednej strony – w przypadku odmowy Spółce, z uwagi na nadużycie prawa udzielenia żądanych informacji, gdyż dotyczyć one miałyby prywatnych spraw tego podmiotu, z drugiej zaś strony, dostęp do tych samych informacji byłby nieskrępowany dla innych osób (podmiotów), które nie pozostają w sporze ze Szpitalem. Taka sytuacja byłaby zaprzeczeniem idei transparentności funkcjonowania organów władzy oraz dostępu szerokiego grona podmiotów do informacji publicznej. Z przedstawionych względów wyłącznie istniejący między stronami spór odnośnie legalności planowanej przez Spółkę inwestycji - w ocenie sądu - nie może wpływać na dopuszczalność odmowy udostępnienia spornej informacji z powołaniem się na nadużycie konstytucyjnego prawa do dostępu do informacji publicznej. Prawo dostępu do informacji publicznej ma charakter powszechny, bowiem jest przyznane każdemu (art. 2 ust. 1 u.d.i.p.).
W zakresie odmowy udostępnienia informacji publicznej, tj. umów, które Szpital zawarł w związku z dostosowaniem lądowiska do wymogów prawa, w zaskarżonych decyzjach wskazano, że informacja ta podlega ograniczeniu także z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy. Podano, że w umowie są zapisy o jej poufnym charakterze. Oceniając ten aspekt sprawy należy wskazać, że stosownie do art. 5 ust. 2 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu m.in. na tajemnicę przedsiębiorcy. Przepis ten określa więc wyjątek od zasady jawności informacji publicznych i nie może być interpretowany w sposób naruszający tę zasadę. W konsekwencji należy stwierdzić, że interpretacja dopuszczająca możliwość objęcia tajemnicą przedsiębiorstwa informacji publicznej na podstawie zastrzeżenia umownego musi być uznana za wadliwą. Zastrzeżenie zawarte w umowie może stać się skuteczne tylko w sytuacji, gdy zastrzeżone informacje obiektywnie mają charakter tajemnicy przedsiębiorcy. Brak spełnienia powyższej przesłanki w konsekwencji dowodzi, że to zadeklarowane zastrzeżenie staje się bezskuteczne w zakresie regulacji objętych cytowaną wyżej ustawą o dostępie do informacji publicznej (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 30 czerwca 2020 r., sygn. akt II SA/Go 197/20). Zwrócić należy uwagę, że pojęcie tajemnicy przedsiębiorstwa zostało zdefiniowane w art. 11 ust. 2 ustawy z 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1913; dalej u.z.n.k.). Stosownie do powołanego przepisu, przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności. Dyrektor Szpitala w decyzji z dnia 1 marca 2021 r. podał, że ujawnienie informacji zawartych w tej umowie np. poprzez ujawnienie wykonawcy, może naruszyć istotny interes publiczny, gdyż Spółka może wpływać na te podmioty i narzucać im sposób realizacji prac, czy też zmusić do powstrzymania się od ich wykonywania. W ocenie sądu, powołane okoliczności nie stanowią skutecznej przesłanki odmowy udostępnienia informacji publicznej, gdyż opierają się w istocie wyłącznie na subiektywnych, niczym niepopartych obawach Szpitala o prawidłowość realizacji inwestycji (lądowiska). Z akt sprawy, jak też z prezentowanych przez podmiot zobowiązany twierdzeń nie wynikają przy tym żadne okoliczności uzasadniające przyjęcie, iż żądana informacja stanowić może jakąkolwiek tajemnicę przedsiębiorstwa, a tym samym aby wyłączona mogła być możliwość udostępnienia informacji objętych wnioskiem strony skarżącej. Samo przy tym zastrzeżenie poufności umowy zawartej przez podmiot publiczny z wykonawcą określonych robót, nie może być postrzegane jako uniwersalny i skuteczny mechanizm wykluczający udostępnienie informacji publicznej.
Nie sposób też podzielić twierdzeń podmiotu zobowiązanego odnośnie ograniczenia prawa do informacji publicznej ze względu na prywatność osób fizycznych. W tym zakresie trafnie wskazywała skarżąca Spółka na możliwości i celowość przeprowadzenia anonimizacji wnioskowanych dokumentów w zakresie danych, które mogłyby naruszyć prywatność określonych osób. Niejasne jest przy tym stanowisko Dyrektora Szpitala, że przez ujawnienie danych osobowych "podmioty prowadzące działalność konkurencyjną mogą uzyskać możliwość popełnienia czynów niedozwolonej konkurencji".
Mając powyższe na uwadze, sąd stwierdził, że Dyrektor Szpitala Miejskiego Specjalistycznego im. [...] w K. w obu kontrolowanych decyzjach naruszył, gwarantowane skarżącemu art. 61 Konstytucji i skonkretyzowane w art. 2 ust. 1 i 2 u.d.i.p. prawo do uzyskania informacji publicznej. Z tych przyczyn konieczne było uchylenie zaskarżonych decyzji jako niezgodnych z prawem materialnym (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019 r., poz. 2325; dalej p.p.s.a.), w tym naruszających art. 5 ust. 2 u.d.i.p.
O kosztach postępowania orzeczona na podstawie art. 200 oraz art. 205 par. 2 p.p.s.a. Stosownie do tych przepisów, w razie uwzględnienia skargi przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, a zwrot ten obejmuje również wynagrodzenie zawodowego pełnomocnika reprezentującego stronę skarżącą.