II SA/Kr 567/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi J. C. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Limanowej o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wybudowanego ogrodzenia na działce ew. nr [...] w Mszanie Górnej. Organy nadzoru budowlanego dwukrotnie umarzały postępowanie, uznając, że budowa ogrodzenia o wysokości do 2,20 m nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, a kwestie naruszenia granic nieruchomości czy utrudnień w korzystaniu z drogi dojazdowej należą do właściwości sądów cywilnych. Skarżący zarzucał, że wykonane prace to budowa muru oporowego, a nie remont czy nadbudowa ogrodzenia, co wymaga pozwolenia na budowę, oraz że ogrodzenie zagraża bezpieczeństwu i narusza granice działki drogowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję, uznając umorzenie postępowania za przedwczesne. Sąd wskazał, że organy nie dokonały prawidłowej kwalifikacji wykonanych robót budowlanych, a materiał dowodowy jest wystarczający do dokonania takiej oceny. Sąd podkreślił, że jeśli obiekt pełni funkcję muru oporowego, wymaga pozwolenia na budowę, nawet jeśli pełni jednocześnie funkcję ogrodzenia. Sąd nakazał organom ponowne rozpatrzenie sprawy, z uwzględnieniem tej kwalifikacji oraz wyjaśnieniem kwestii usytuowania ogrodzenia, różnicy poziomów gruntu, roli podmurówki, a także potencjalnego naruszenia praw osób trzecich.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaKwalifikacja robót budowlanych jako mur oporowy vs. ogrodzenie, znaczenie funkcji obiektu dla jego klasyfikacji prawnej, zasady prowadzenia postępowań administracyjnych w sprawach budowlanych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i przepisów Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dacie wykonania robót.
Zagadnienia prawne (4)
Czy wykonane prace budowlane polegające na nadbudowie istniejącego ogrodzenia, które podwyższyło jego wysokość i zmieniło ukształtowanie terenu, stanowią budowę muru oporowego wymagającego pozwolenia na budowę, czy też remont/nadbudowę ogrodzenia, które nie wymaga pozwolenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Jeśli dominującą funkcją konstrukcji jest zabezpieczanie przed osuwaniem się ziemi, należy uznać, że stanowi ona mur oporowy, który wymaga pozwolenia na budowę, nawet jeśli pełni jednocześnie funkcję ogrodzenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego nie dokonały prawidłowej kwalifikacji wykonanych robót budowlanych. Kwalifikacja obiektu budowlanego powinna być dokonana przede wszystkim ze względu na jego przeznaczenie i funkcję. Jeśli obiekt ma za zadanie zabezpieczać teren przed osuwaniem się gruntu, jest to mur oporowy, który wymaga pozwolenia na budowę, niezależnie od tego, czy pełni również funkcję ogrodzenia.
Czy postępowanie administracyjne w sprawie budowy ogrodzenia, które nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, jest bezprzedmiotowe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli wykonany obiekt budowlany może być zakwalifikowany jako mur oporowy, który wymaga pozwolenia na budowę, wówczas postępowanie nie jest bezprzedmiotowe.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego było przedwczesne, ponieważ organy nie rozstrzygnęły merytorycznie sprawy, a w szczególności nie dokonały prawidłowej kwalifikacji wykonanych robót budowlanych, które mogły stanowić budowę muru oporowego.
Czy organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 K.p.a. (decyzja kasacyjna), uchylając decyzję organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia?
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy naruszył art. 138 § 2 K.p.a. poprzez wydanie decyzji kasacyjnej z wewnętrznymi sprzecznościami w uzasadnieniu i brakiem jasności co do relewantności wytkniętych braków.
Uzasadnienie
Sąd uchylił decyzję organu odwoławczego, ponieważ nie spełniała ona wymogów art. 138 § 2 K.p.a. Uzasadnienie zawierało sprzeczności między ustaleniami organu a materiałem dowodowym oraz niejasności co do tego, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Czy kwestie naruszenia granic nieruchomości lub utrudnień w korzystaniu z drogi dojazdowej należą do właściwości organów nadzoru budowlanego, czy sądów cywilnych?
Odpowiedź sądu
Organy nadzoru budowlanego nie są właściwe do ochrony właściciela przed naruszeniem jego praw cywilnych; celem postępowania jest doprowadzenie robót do stanu zgodnego z prawem administracyjnym.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że organy nadzoru budowlanego nie są właściwe do rozstrzygania sporów cywilnoprawnych dotyczących naruszenia własności czy utrudnień w korzystaniu z nieruchomości. Kwestie te należą do właściwości sądów powszechnych.
Przepisy (22)
Główne
p.b. art. 28
Ustawa - Prawo budowlane
Ogólna zasada wymagająca pozwolenia na budowę dla obiektów budowlanych nieobjętych zwolnieniem.
k.p.a. art. 105 § § 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Umorzenie postępowania w przypadku jego bezprzedmiotowości.
Pomocnicze
p.b. art. 3 § pkt 1, 3, 6, 7a
Ustawa - Prawo budowlane
Definicje obiektu budowlanego, budowli, budowy, przebudowy, remontu.
p.b. art. 29 § ust. 1 pkt 23
Ustawa - Prawo budowlane
Zwolnienie z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę dla budowy ogrodzeń o wysokości do 2,20 m.
p.b. art. 30 § ust. 1 pkt 3
Ustawa - Prawo budowlane
Wymóg zgłoszenia budowy ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m.
p.b. art. 51 § ust. 1 w zw. z art. 51 ust. 7
Ustawa - Prawo budowlane
Przepisy dotyczące samowolnych robót budowlanych, znajdujące zastosowanie, gdy inwestor odstąpił od warunków zgłoszenia.
k.p.a. art. 7
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności i prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 8
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.
k.p.a. art. 11
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada przekonywania.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 78 § § 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów.
k.p.a. art. 80
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny przez organ, czy okoliczności faktyczne uzasadniają wydanie decyzji.
k.p.a. art. 138 § § 2
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanki wydania decyzji kasacyjnej przez organ odwoławczy.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania przez sąd administracyjny (akta sprawy).
p.p.s.a. art. 135
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1) lit.c)
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach postępowania.
rozp. ws. warunków technicznych art. 42 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Warunki techniczne dotyczące usytuowania ogrodzeń.
ustawa COVID-19 art. 15zzs4 § ust. 2 i 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Przepisy dotyczące prowadzenia rozpraw i posiedzeń zdalnych w sądach administracyjnych w okresie stanu epidemii/zagrożenia epidemicznego.
u.p.b. art. 3 § pkt 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja budowli, w tym konstrukcji oporowych.
u.p.b. art. 140
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Roszczenia cywilne właściciela.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wykonane prace budowlane stanowią budowę muru oporowego, a nie remont/nadbudowę ogrodzenia, co wymaga pozwolenia na budowę. • Postępowanie administracyjne nie było bezprzedmiotowe, ponieważ istniał przedmiot sprawy podlegający rozstrzygnięciu administracyjnoprawnemu. • Organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania administracyjnego, wydając decyzję kasacyjną z naruszeniem art. 138 § 2 K.p.a.
Odrzucone argumenty
Budowa ogrodzenia o wysokości do 2,20 m nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. • Kwestie naruszenia granic nieruchomości i utrudnień w korzystaniu z drogi dojazdowej należą do właściwości sądów cywilnych.
Godne uwagi sformułowania
obiekt budowlany należy kwalifikować mając na uwadze jego przeznaczenie. • jeżeli dominującą funkcją konstrukcji jest zabezpieczanie przed osuwaniem się ziemi, należy uznać, że stanowi ona mur oporowy • nawet jeżeli obiekt posadowiony na granicy działki i będący murem oporowym, pełni jednocześnie funkcję ogrodzenia, w myśl art. 29 ust. 1 pkt 23 prawa budowlanego, nie korzysta on ze zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.
Skład orzekający
Joanna Tuszyńska
przewodniczący sprawozdawca
Agnieszka Nawara-Dubiel
sędzia
Sebastian Pietrzyk
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Kwalifikacja robót budowlanych jako mur oporowy vs. ogrodzenie, znaczenie funkcji obiektu dla jego klasyfikacji prawnej, zasady prowadzenia postępowań administracyjnych w sprawach budowlanych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i przepisów Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dacie wykonania robót.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu budowy ogrodzeń i potencjalnych sporów sąsiedzkich, a także złożonej interpretacji przepisów prawa budowlanego dotyczących murów oporowych. Pokazuje, jak ważne jest prawidłowe zakwalifikowanie obiektu budowlanego.
“Czy Twoje ogrodzenie to mur oporowy? Sąd wyjaśnia, kiedy zwykłe ogrodzenie wymaga pozwolenia na budowę.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.