II SA/Wr 2301/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2005-03-18
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlanarozbiórkatymczasowy obiekt budowlanyzgłoszenie budowydecyzja administracyjnapostępowanie administracyjneWSAWojewódzki Sąd Administracyjny

WSA we Wrocławiu oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego kiosku, uznając, że zgłoszenie budowy po fakcie nie sanuje naruszenia prawa budowlanego.

Skarga dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę drewnianego kiosku, który został wybudowany bez wymaganego zgłoszenia lub pozwolenia na budowę. Inwestorka argumentowała, że późniejsze zgłoszenie sanuje wadę, a także zarzucała naruszenie przepisów KPA przez organy administracji. Sąd uznał jednak, że samowola budowlana została stwierdzona prawidłowo, a zgłoszenie po fakcie nie jest skuteczne. Zarzuty naruszenia KPA również okazały się bezzasadne.

Sprawa dotyczyła skargi A. P. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W., utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. G. nakazującą rozbiórkę drewnianego kiosku. Organ I instancji stwierdził, że kiosk o wymiarach 8m x 3m, wybudowany w [...]r., stanowił tymczasowy obiekt budowlany, którego budowa wymagała zgłoszenia zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Zgłoszenie dokonane dwa lata po wybudowaniu obiektu nie spełniało wymogów art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego, co skutkowało zastosowaniem art. 48 Prawa budowlanego i nakazem rozbiórki. W odwołaniu skarżąca podnosiła, że zgłoszenie sanowało wadę, a obiekt nie naruszał ładu przestrzennego. Zarzucała również naruszenie art. 9 KPA przez błędne pouczenie o konieczności uzyskania pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, podkreślając, że samowola budowlana wymaga zastosowania art. 48 Prawa budowlanego, a zgłoszenie po fakcie nie sanuje naruszenia. W skardze do WSA skarżąca powtórzyła zarzuty naruszenia art. 9 KPA (błędne pouczenie), art. 10 § 1 KPA (uniemożliwienie wypowiedzenia się co do dowodów) oraz art. 28 KPA (niezawiadomienie właściciela nieruchomości). Sąd uznał skargę za bezzasadną. Stwierdził, że strony zostały prawidłowo zawiadomione o wszczęciu postępowania i terminie oględzin, a zarzut naruszenia art. 9 KPA dotyczył innego organu (Starostwa Powiatowego) i nastąpił po fakcie samowoli budowlanej, nie mając wpływu na skutki prawne. Sąd podkreślił, że budowa bez wymaganego zgłoszenia lub pozwolenia stanowi samowolę budowlaną, a art. 48 Prawa budowlanego nakłada na organ obowiązek wydania decyzji nakazującej rozbiórkę. Zgłoszenie po fakcie nie jest prawnie dopuszczalne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, zgłoszenie dokonane po fakcie wybudowania obiektu nie spełnia wymogów art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego i nie sanuje naruszenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zgłoszenie musi nastąpić przed zamierzonym terminem rozpoczęcia robót budowlanych. Dokonanie zgłoszenia po wybudowaniu obiektu stanowi samowolę budowlaną, która obliguje organ do wydania nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

Prawo budowlane art. 48

Ustawa Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 30 § ust. 1 pkt 1

Ustawa Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 30 § ust. 2

Ustawa Prawo budowlane

PPSA art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

Prawo budowlane art. 3 § pkt 5

Ustawa Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 29 § ust. 1 pkt 5a

Ustawa Prawo budowlane

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Samowola budowlana została stwierdzona prawidłowo. Zgłoszenie budowy po fakcie nie sanuje naruszenia prawa budowlanego. Zarzuty naruszenia KPA przez organy administracji okazały się bezzasadne.

Odrzucone argumenty

Zgłoszenie budowy dokonane po fakcie wybudowania obiektu sanuje wadę prawną. Organ I instancji naruszył art. 9 KPA poprzez błędne pouczenie strony o konieczności uzyskania pozwolenia na budowę. Organ I instancji naruszył art. 10 § 1 KPA poprzez uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Organ I instancji naruszył art. 28 KPA poprzez niezawiadomienie właściciela nieruchomości o toczącym się postępowaniu.

Godne uwagi sformułowania

zgłoszenie po fakcie, jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie, nie stanowi okoliczności zwalniającej z odpowiedzialności z tytułu naruszenia ustawy- Prawo budowlane. zgłoszenie po fakcie wykonanych robót, albowiem w myśl art. 30 ust. 2, zgłoszenia należy dokonać przed zamierzonym terminem rozpoczęcia robót budowlanych. jedyną i istotną przesłanką nakazania rozbiórki obiektu budowlanego na podstawie art.48 powołanej ustawy jest stwierdzenie samowoli budowlanej. decyzje te mają charakter związany, co oznacza, że organ był zobligowany do wydania nakazu rozbiórki w zaistniałych okolicznościach.

Skład orzekający

Alicja Palus

Asesor WSA

Anna Siedlecka

Sędzia WSA /sprawozdawca/

Mieczysław Górkiewicz

Sędzia WSA /przewodniczący/

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że zgłoszenie budowy po fakcie nie sanuje samowoli budowlanej i obliguje organ do wydania nakazu rozbiórki. Interpretacja przepisów KPA dotyczących czynnego udziału strony i obowiązku informacyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji samowoli budowlanej w kontekście tymczasowych obiektów budowlanych i przepisów Prawa budowlanego z 1994 r.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje częsty problem samowoli budowlanej i konsekwencji prawnych. Choć nie jest przełomowa, stanowi dobry przykład praktycznego zastosowania przepisów Prawa budowlanego i KPA.

Samowola budowlana: Czy zgłoszenie po fakcie ratuje przed rozbiórką?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wr 2301/02 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2005-03-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-10-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Alicja Palus
Anna Siedlecka /sprawozdawca/
Mieczysław Górkiewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Sygn. powiązane
II OSK 831/05 - Wyrok NSA z 2006-05-18
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA - Mieczysław Górkiewicz Sędzia WSA - Anna Siedlecka /sprawozdawca/ Asesor WSA - Alicja Palus Protokolant - Katarzyna Grott po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi A. P. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki drewnianego kiosku położonego w S. P. przy ul. T. [...] oddala skargę
Uzasadnienie
Sygn. akt IISA/Wr 2301/02 1
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...]r. Nr [...]Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J. G., na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( Dz.U. Nr 89, poz. 414 ze zm.), nakazał A. P. rozbiórkę drewnianego kiosku - wypożyczalni sprzętu narciarskiego położonego w S. P. przy ul. T. [...] na działce nr [...].
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego ustalono, iż w [...]r. na ww. działce A. P. wybudowała drewniany budynek o wymiarach 8m x 3m. Obiekt ten nie jest trwale związany z gruntem. Zgodnie z art. 3 pkt 5 ustawy Prawo budowlane jest to tymczasowy obiekt budowlany. Budowa takiego obiektu wymaga zgłoszenia ( art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy). Inwestor dokonał zgłoszenia w dniu [...]r., a więc około dwa lata po wybudowaniu obiektu. W ten sposób dokonane zgłoszenie nie spełnia wymogów art. 30 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, stąd organ I instancji stwierdził, że obiekt wybudowano z naruszeniem art. 48 tej ustawy.
W odwołaniu A. P. zarzuca zaskarżonej decyzji wadliwość merytoryczną, w związku z tym wniosła o jej uchylenie.
Skarżąca twierdzi, że dokonując zgłoszenia robót budowlanych konwalidowała tym samym wymogi art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego. Na skutek powyższego wybudowanie obiektu zostało zgłoszone, co stanowiło spełnienie wymogów przewidzianych w powyższym przepisie Ponadto wybudowany obiekt jest budynkiem drewnianym o przenośnej konstrukcji, co czyni go obiektem tymczasowym. W związku z tym jego postawienie nie narusza ładu przestrzennego i przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Z powyższych względów nie można zarzucić stronie, że nie dopełniła warunków wskazanych w art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego, poprzez dokonanie zgłoszenia, które miało charakter sanacyjny wobec wymogów ustawy.
Nadto organ I instancji dopuścił się naruszenia art. 9 kpa, który stanowi o obowiązku udzielania stronom informacji faktycznych i prawnych w toku prowadzonego postępowania. Naruszenie tej zasady polegało na wskazaniu strome w piśmie z dnia [...]r. konieczności wystąpienia do organu z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę w zamian zgłoszenia postawienia domku drewnianego, które nie zostało przyjęte, a następnie powołaniu się w zaskarżonej decyzji na fakt, że zgłoszenie zostało złożone w formie
Sygn. akt IISA/Wr 2301/02 2
prawidłowej, jednakże po upływie ok. dwuletniego okresu od postawienia domku.
Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy stwierdził, że bezspornym w sprawie jest fakt wzniesienia przedmiotowego obiektu w sposób samowolny, bez dopełnienia obowiązków nakazanych przez ustawę Prawo budowlane, w postaci dokonania zgłoszenia zamiaru przystąpienia do realizacji tymczasowego obiektu budowlanego. Obowiązek taki nakłada przepis art. 30 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 29 ust. 1 pkt 5a prawa budowlanego. Ponieważ ustalono, że inwestorka nie dopełniła, przed przystąpieniem do realizacji obiektu wspomnianego obowiązku, organ I instancji zobowiązany był do zastosowania art. 48 Prawa budowlanego, stanowiącego o nakazie rozbiórki. Organ odwoławczy podkreślił, że organy nadzoru budowlanego nie posiadają możliwości do orzekania w inny sposób, niż to zostało uczynione, w przypadku stwierdzenia samowoli budowlanej. Ponadto dokonanie zgłoszenia po fakcie, jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie, nie stanowi okoliczności zwalniającej z odpowiedzialności z tytułu naruszenia ustawy- Prawo budowlane. Nie powoduje sanacji dokonanych naruszeń także zgłoszenie po fakcie wykonanych robót, albowiem w myśl art. 30 ust. 2, zgłoszenia należy dokonać przed zamierzonym terminem rozpoczęcia robót budowlanych.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego pełnomocnik A.P. zarzuca naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, mające wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie :
1) art. 9 Kpa poprzez błędne pouczenie strony o obowiązku wystąpienia do organu z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę, w sytuacji gdy ustawa -Prawo budowlane, przewidywała dla przedmiotowych spraw jedynie obowiązek zgłoszenia,
2) art. 10 § 1 Kpa poprzez uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji,
3) art. 28 Kpa poprzez nie zawiadomienie właściciela nieruchomości o
toczącym się postępowaniu i przysługujących mu prawach strony.
Wobec powyższego wnosi o uchylenie zaskarżonych decyzji.
Sygn. akt IISA/Wr 2301/02 3
Przede wszystkim organ naruszył fundamentalną zasadę wynikająca z art. 9 kpa poprzez błędne pouczenie skarżącej o tym, że musi uzyskać pozwolenie na budowę dla postawienia tymczasowego obiektu budowlanego, dla którego przepisy prawa budowlanego wymagają jedynie zgłoszenie. Skutki prawne udzielenia nieprawidłowej informacji nie powinny obciążać strony.
Organ I instancji naruszył również zasadę wyrażoną w art. 10 § 1 Kpa, tj. zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu, gdyż nie zapewnił stronie po dokonaniu w dniu [...]r. wizji lokalnej, możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów w sprawie oraz uniemożliwienia zgłoszonych żądań.
Nadto strona skarżąca zarzuca, że organ I instancji nie zawiadomił właściciela nieruchomości sp. z o.o. "A" we W. o toczącym się postępowaniu, który ma przymiot strony w niniejszej sprawie.
W odpowiedzi na skargę D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W.wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że zasady ogólne Kodeksu postępowania administracyjnego są normami prawnymi, które organ prowadzący postępowanie administracyjne obowiązany jest przestrzegać. Organ administracji, który kieruje całym postępowaniem winien czuwać nad tym aby, prawo nie zostało naruszone a także aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości przepisów prawa.
Sąd stwierdza, że podniesione w skardze zarzuty nie są słuszne. Z akt sprawy wynika, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J. G., w wyniku otrzymania zawiadomienia przez Starostwo Powiatowe w J. G. o podejrzeniu popełnienia samowoli budowlanej w S. P. na działce nr [...], pismem z dnia [...]r. zawiadomił strony, tj. skarżącą i "Al" Sp. z o.o. o wszczęciu z urzędu w niniejszej sprawie postępowania. Pouczył również, zgodnie z art. 10 kpa , o prawie strony do czynnego udziały w każdym stadium postępowania, w tym do możliwości przeglądania akt sprawy, sporządzania' z nich notatek i odpisów, składania oświadczeń dotyczących rozpatrywanej' sprawy. Obie strony postępowania zostały również zawiadomione o terminie ([...]r.) i miejscu oględzin obiektu samowolnie postawionego, w czynności której uczestniczyły (w imieniu skarżącej jej pełnomocnik L. S.). Strona miała zatem zapewniony czynny udział w toczącym się postępowaniu administracyjnym.
Sygn. akt IISA/Wr 2301/02 4
Bezzasadny jest również zarzut naruszenia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. G. art. 9 Kpa, gdyż podniesione zarzuty o błędnej informacji w zakresie konieczności uzyskania pozwolenia na budowę dotyczyły zupełnie innego organu ( Starostwa Powiatowego w J. G.), co nie może mieć znaczenia w niniejszej sprawie tym bardziej, że fakt wystąpienia samowoli budowlanej miał miejsce w [...]r., błędna zaś informacja udzielona przez Starostwo została przekazana w piśmie z dnia [...]r., a więc kilkanaście miesięcy po zaistnieniu przedmiotowej samowoli. Informacja ta nie mogła mieć żadnego znaczenia dla skutków prawnych wynikających z faktu dopuszczenia się przez inwestora samowoli budowlanej, przed uzyskaniem błędnego pouczenia.
Nie ulega wątpliwości, że przedmiotowy obiekt budowlany został postawiony w [...]r. bez pozwolenia lub zgłoszenia. Stwierdzić zatem należy, na co słusznie wskazały organy obu instancji w zaskarżonych decyzjach, że wzniesienie spornego obiektu budowlanego wymagało zgłoszenia właściwemu organowi ( art. 30 ust. 1 pkt 1 w zakresie art. 5a). Niedopełnienie obowiązku zgłoszenia zamiaru budowy i zrealizowanie obiektu bez dopełnienia tych warunków skutkuje wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu na podstawie art. 48 ustaw z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane. Okoliczności takie jak zgłoszenie wybudowanego obiektu celem "uzdrowienia" niedopełnienia obowiązku zgłoszenia, są prawnie niedopuszczalne. Tak więc jedyną i istotną przesłanką nakazania rozbiórki obiektu budowlanego na podstawie art.48 powołanej ustawy jest stwierdzenie samowoli budowlanej. Przy tym decyzje te mają charakter związany, co oznacza, że organ był zobligowany do wydania nakazu rozbiórki w zaistniałych okolicznościach.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI