II OSK 1017/07

Naczelny Sąd Administracyjny2007-08-03
NSAAdministracyjneŚredniansa
warunki zabudowypostępowanie administracyjneumorzenie postępowanianastępstwo prawneprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymibezczynność organuskarga kasacyjnaNSA

NSA uchylił postanowienie WSA o umorzeniu postępowania, uznając, że sąd niższej instancji nie zbadał wystarczająco przyczyn ustania przesłanki zawieszenia postępowania po śmierci stron.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu umorzył postępowanie w sprawie o bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, zawieszając je wcześniej z powodu śmierci stron. Sąd niższej instancji nie zbadał jednak wystarczająco kręgu następców prawnych i przyczyn ustania przesłanki zawieszenia. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie WSA, wskazując na potrzebę dokładniejszego zbadania okoliczności i prawa strony do sądu.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej J. C. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 grudnia 2004 r., sygn. akt II SAB/Wr 6/98, o umorzeniu postępowania w sprawie ze skargi K. i E. C. oraz K. K. na bezczynność Prezydenta Miasta L. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. WSA umorzył postępowanie, wskazując na zawieszenie go w 1999 r. z powodu śmierci stron i brak odpowiedzi na pisma wzywające do wskazania następców prawnych. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za uzasadnioną. Zgodnie z art. 130 § 1 p.p.s.a., sąd umarza postępowanie w razie braku następcy prawnego lub po upływie trzech lat od daty zawieszenia. NSA podkreślił, że umorzenie powinno być poprzedzone zbadaniem, czy nie zaszły okoliczności sprzeciwiające się takiemu rozstrzygnięciu, aby zapewnić stronie prawo do sądu. W niniejszej sprawie, mimo że w aktach znajdowały się dokumenty wskazujące, że spadkobiercą po zmarłych rodzicach był J. C., WSA umorzył postępowanie bez należytego wyjaśnienia przyczyn zwrotu korespondencji i ustania przesłanki zawieszenia. NSA uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że prawidłowo rozumiany przepis art. 130 § 1 p.p.s.a. nie dopuszcza umorzenia, gdy przesłanka zawieszenia ustała.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd administracyjny nie może umorzyć postępowania bez należytego zbadania ustania przyczyny zawieszenia, zwłaszcza gdy istnieją następcy prawni, aby zapewnić stronie prawo do sądu.

Uzasadnienie

Umorzenie postępowania na podstawie art. 130 § 1 p.p.s.a. jest środkiem represyjnym wobec bezczynności stron, ale musi być poprzedzone zbadaniem, czy nie zaszły okoliczności sprzeciwiające się takiemu rozstrzygnięciu. Wadliwe umorzenie może pozbawić następców prawnych prawa do rozpoznania skargi. Sąd powinien zbadać przyczyny zwrotu korespondencji i ustalić, czy przesłanka zawieszenia faktycznie ustała.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 130 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd umarza postępowanie w razie stwierdzenia braku następcy prawnego strony, która utraciła zdolność sądową, a w każdym razie po upływie trzech lat od daty postanowienia o zawieszeniu z tej przyczyny. Prawidłowe zastosowanie przepisu musi zapewniać stronie prawo do sądu i wymaga zbadania, czy nie zaszły okoliczności sprzeciwiające się umorzeniu, zwłaszcza gdy przesłanka zawieszenia faktycznie ustała.

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Na podstawie tego przepisu NSA uchylił zaskarżone postanowienie.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 124 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sądu jako podstawa do prawidłowego zastosowania art. 130 § 1 p.p.s.a.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd niższej instancji nie zbadał wystarczająco kręgu następców prawnych zmarłych stron. Sąd niższej instancji nie zbadał, czy faktycznie ustała przyczyna zawieszenia postępowania. Umorzenie postępowania było wadliwe i naruszało prawo strony do sądu.

Godne uwagi sformułowania

Prawidłowe rozumiany przepis art. 130 § 1 p.p.s.a. nie dopuszcza możliwości umorzenia postępowania w wypadku, gdy nie było podstaw do jego zawieszenia lub gdy przesłanka zawieszenia w trakcie biegu trzyletniego terminu ustała. Wadliwe umorzenie przez sąd postępowania, może prowadzić w istocie do pozbawienia następców prawnych zmarłego prawa do rozpoznania skargi.

Skład orzekający

Andrzej Gliniecki

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 130 § 1 p.p.s.a. w kontekście umorzenia postępowania po śmierci strony i konieczności badania ustania przesłanki zawieszenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w sądach administracyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną dotyczącą prawa do sądu i prawidłowego umarzania postępowań, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Czy śmierć strony zawsze oznacza koniec postępowania? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1017/07 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2007-08-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-06-25
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Gliniecki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Umorzenie postępowania
Sygn. powiązane
II SAB/Wr 6/98 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2004-12-14
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 185 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. C. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 grudnia 2004 r., sygn. akt II SAB/Wr 6/98 o umorzeniu postępowania w sprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu w sprawie ze skargi K. i E. C. i K. K. na bezczynność Prezydenta Miasta L. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 14 grudnia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu umorzył postępowanie ze skargi K. i E. C. i K. K. na bezczynność Prezydenta Miasta L. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że postanowieniem z dnia 8 grudnia 1999 r. Sąd zawiesił postępowanie w sprawie w związku ze śmiercią stron postępowania K. i E. C. Pismami z dnia 27 czerwca 2002 r., 10 czerwca i 7 lipca 2003 r. Sąd zwracał się do skarżącego K. K. i do J. C. (syna zmarłych skarżących) o nadesłanie informacji, czy zostało przeprowadzone postępowanie spadkowe po K. i E. C. i wskazanie kręgu następców prawnych. Następnie Sąd pismami z dnia 28 października 2003 r. i 8 lipca 2004 r. zwracał się do skarżącego i do J. C. o nadesłanie oświadczenia, czy podtrzymują skargę. Działania te pozostały bez odpowiedzi, dlatego Sąd na podstawie art. 130 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. umorzył postępowanie w sprawie.
W skardze kasacyjnej od tego postanowienia wniesionej w dniu 3 kwietnia 2007 r. (postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2007 r. Sąd przywrócił termin do wniesienia skargi kasacyjnej) J. C. wniósł o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając naruszenie przepisów postępowania przez uznanie, że zachodziła podstawa do umorzenia postępowania. W skardze kasacyjnej podniesiono, że w dacie orzekania o umorzeniu postępowania Sądowi wiadomym było, że następcą prawnym po zmarłych rodzicach był J. C.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest oparta na usprawiedliwionych podstawach. W myśl art. 130 § 1 zdanie drugie p.p.s.a. sąd umarza postępowanie w razie stwierdzenia braku następcy prawnego strony, która utraciła zdolność sądową, a w każdym razie po upływie trzech lat od daty postanowienia o zawieszeniu z tej przyczyny.
W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że instytucja umorzenia postępowania związana z niemożnością nadania sprawie dalszego biegu jest środkiem represyjnym wobec procesowej bezczynności stron w sytuacji, gdy ich aktywność mogłaby doprowadzić do usunięcia przyczyny zawieszenia postępowania (por. postanowienie SN z 17 grudnia 1998 r., II CKN 713/98). Nie ma jednak wątpliwości, że prawidłowe zastosowanie art. 130 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a. musi zapewniać stronie prawo do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji). Wadliwe umorzenie przez sąd postępowania, może prowadzić w istocie do pozbawienia następców prawnych zmarłego prawa do rozpoznania skargi. Umorzenie postępowania powinno być zatem poprzedzone zbadaniem, czy w sprawie nie zaszły okoliczności sprzeciwiające się wydaniu takiego rozstrzygnięcia. Z tych przyczyn należało uznać skargę kasacyjną za uzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, przed podjęciem rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia postępowania sądowego, powinien był wyjaśnić przyczyny zwrotu korespondencji. Istniała możliwość ewentualnego usunięcia przyczyny zawieszenia postępowania i nadanie sprawie dalszego biegu.
Prawidłowo rozumiany przepis art. 130 § 1 p.p.s.a. nie dopuszcza możliwości umorzenia postępowania w wypadku, gdy nie było podstaw do jego zawieszenia lub gdy przesłanka zawieszenia w trakcie biegu trzyletniego terminu ustała. Tymczasem w niniejszym postępowaniu, w konsekwencji nieustalenia przyczyny zwrotu korespondencji, postępowanie w sprawie umorzono, podczas gdy powód zawieszenia postępowania faktycznie ustał (w aktach sprawy znajdują się kserokopie postanowień Sądu Rejonowego w L. z dnia 9 lipca 1999 r., sygn. akt I NS 499/99 i z dnia 7 września 2000 r., sygn. akt I Ns 1250/99, z których wynika, że po zmarłych rodzicach spadek objął w całości J. C.).
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI