II SA/Kr 557/20

II SA/Kr 557/20 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2020-07-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-05-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Magda Froncisz
Małgorzata Łoboz /przewodniczący/
Paweł Darmoń /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 3197/20 - Wyrok NSA z 2023-09-20
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
art. 3 pkt. 9, art. 48
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Małgorzata Łoboz SWSA Paweł Darmoń (spr.) SWSA Magda Froncisz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 lipca 2020 r. sprawy ze skargi A. L. i K. L. na postanowienie Nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 6 marca 2020 r., znak: [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia dokumentów skargę oddala.
Uzasadnienie
Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] z dnia 6 marca 2020 r, znak ; [...] uchylił postanowienie PINB w K. – Powiat G. z dnia 17 lutego 2017 r znak [...], wydane na podstawie art. 50 ust 1 pkt 3 i ust 3, art. 80 ust 2 pkt 1, art. 83 ust 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r prawo budowlane i art. 123 k.p.a., którym nie orzeczono w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych związanych z budową trejażu, zrealizowanego na działce nr [...] obręb [...] przy ul. [...] na podstawie skutecznego zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych z naruszeniem art. 30 ust 1 prawa budowalnego z uwagi na ich faktyczne zakończenie oraz postanowiono nałożyć na inwestora A. L. obowiązek przedłożenia w PINB w K. – Powiat G. w terminie 30 dni następujących dokumentów: 1. Inwentaryzacji architektoniczno budowlanej trejażu, 2. Ekspertyzy technicznej określającej sposób, prawidłowość i zgodność z obowiązującymi przepisami techniczno – budowlanymi oraz obowiązującymi normami i zasadami wiedzy technicznej, robót budowlanych związanych z budową trejażu, z odniesieniem do ich statyki i bezpiecznego użytkowania oraz ewentualnego wpływu na bezpieczeństwo ludzi i mienia oraz nieruchomości bezpośrednio sąsiadującej z w.w. działką ( w tym muru posadowionego na granicy działek nr [...] i [...] oraz [...]).
Jak wyjaśnił organ II instancji - przedmiotem postępowania są roboty budowlane polegające na wybudowaniu pergoli (trejażu) zlokalizowanego na działce nr [...] obręb [...] przy ul. [...] w K.. W ocenie organu odwoławczego jest to samodzielny obiekt budowlany, ponieważ żaden z jej elementów nie jest podobny do urządzeń technicznych, które zostały wymienione w art. 3 pkt 9 prawa budowlanego, jak również nie stanowi przejazdu, ogrodzenia, placu postojowego, czy też placu pod śmietniki. W związku z tym konstrukcja ta stanowi samodzielną pod względem technicznym i użytkowym całość, stanowiącą budowlę w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. Budowa takiej budowli bez decyzji pozwolenia na budowę stanowi samowolę budowlaną w rozumieniu art. 48 ust 1 ustawy prawo budowlane, zgodnie z którym właściwy organ nakazuje z zastrzeżeniem ust 2 w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Pomimo że inwestor dokonał dwukrotnie zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych w dniu 1 kwietnia 2015 r (celem obejścia przepisów prawa budowlanego), to faktycznie wykonane roboty budowlane wykraczają znacząco poza zakres robót budowlanych opisanych w dokumentach zgłoszeniowych. W związku z tym w niniejszej sprawie nie może mieć zastosowania przepis art. 50 ust 1 prawa budowlanego, bo dotyczy wykonania robót budowlanych innych niż wskazane w art. 48 ust 1 prawa budowlanego.
Jak wskazuje organ II instancji w sprawie powinien zostać zastosowany przepis art. 48 ust 1 prawa budowlanego celem usunięcia skutków samowoli budowlanej, dlatego orzekł na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 123 w zw. z art. 144 k.p.a.
Poza tym organ II instancji zauważył, że przepis art. 50 ust 1 prawa budowlanego nie został prawidłowo zastosowany przez organ I instancji, bowiem w dacie prowadzenia postępowania przez organ i instancji roboty budowlane były zakończone a poza tym nieskomplikowany charakter wykonanego obiektu w żaden sposób nie uzasadniał konieczności nałożenia na inwestora obowiązku wykonania inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych.
W odpowiedzi na skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Skargę na postanowienie organu II instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wywiedli A. L. i K. L. zaskarżając postanowienie w całości domagając się jego uchylenia i zasądzenia kosztów postepowania. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, w szczególności art. 3 pkt 3 w zw. z pkt 9 w zw. z art. 29-31 i art. 48-51 przez ich błędną wykładnię a w rezultacie niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że trejaż (pergola) nie stanowi urządzenia budowlanego a budowlę a tym samym, że jego wzniesienia powinno być poprzedzone uzyskaniem pozwolenia na budowę a brak takiego pozwolenia powoduje, że trejaż stanowi samowolę budowlaną w rozumieniu art. 48 ust 1 prawa budowlanego. Zdaniem skarżących trejaż jest urządzeniem budowlanym a w konsekwencji jego wzniesienie powinno być poprzedzone jedynie, co najwyżej zgłoszeniem zamiaru wykonania robót budowlanych. Następnie wskazali, że skarżący nie działali w celu obejścia prawa a faktycznie wykonane roboty nie wykraczały poza zgłoszenia. Zarzucili naruszenie art. 50 ust 1 pkt 3 oraz art. 51 ust 7 w zw. z art. 81c ust 2 prawa budowlanego poprzez przyjęcie ze niemożliwe było wydanie postanowienia, w sytuacji gdy trejaż został już wykonany, gdyż art. 50 prawa budowlanego może być zastosowany wyłącznie do robót w toku. Brak wyjaśnienia na podstawie jakiego stanu prawnego organ oceniał zgodność wzniesienia trejażu z prawem. Skarżący zarzucili również naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez wadliwą i wybiórczą ocenę materiału dowodowego zebranego w sprawie w szczególności znajdujących się w aktach inwentaryzacji i ekspertyzy technicznej trejażu dotyczącą oceny trejażu, jako budowli. Działanie organu w sposób nie budzący zaufania do administracji publicznej, naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 81 k.p.a. poprzez uniemożliwienie skarżącym wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań zarówno w pierwszej oraz w drugiej instancji. Naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 i 123 w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez uchylenie postanowienia w całości, gdy ono nie było wadliwe. Naruszenie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 28 w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez przyjęcie, że osoby inne niż skarżący mieli gravamen do zaskarżenia postanowienia. Zdaniem skarżących trejaż może być uznany za urządzenie budowlane lub obiekt malej architektury, bowiem jest funkcjonalnie związany z domem jednorodzinnym skarżących i zapewnia możliwość użytkowania go zgodnie z jego przeznaczeniem, a zatem wymagał, co najwyżej zgłoszenia zamiaru wykonania.
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019, poz. 2325) - dalej "p.p.s.a." - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 ustawy). Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Dokonawszy kontroli zaskarżonego postanowienia pod kątem określonych wyżej kryteriów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie doszedł do wniosku, że jest prawidłowe i odpowiada prawu.
Sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na zasadzie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.
Wbrew twierdzeniom skargi organ II instancji trafnie wskazał, że organ I instancji dokonał błędnej kwalifikacji wykonanych przez inwestora robót budowlanych przyjmując, że wykonana konstrukcja stanowi urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów art. 3 pkt 9 ustawy prawo budowlane. Istotnie wykonana przez inwestora konstrukcja jest samodzielnym obiektem budowlanym, ponieważ żaden z jej elementów nie jest podobny do urządzeń technicznych, o których mowa w art. 3 pkt 9 ustawy prawo budowlane. Wykonana konstrukcja stanowi samodzielną pod względem technicznym i użytkowym całość, stanowiącą budowlę w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, której budowa powinna zostać poprzedzona przez inwestora uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. Dokonanie przez organ odwoławczy innej kwalifikacji będących przedmiotem postępowania robót budowlanych jest prawidłowe i prowadzi do konieczności wdrożenia trybu naprawczego określonego w art. 48 prawa budowlanego. Jednocześnie użycie pojęcia "trejaż" nie jest adekwatne do faktycznie wykonanego przez inwestora obiektu o konstrukcji żelbetowej, składającego się z dwóch litych ścian o długości 5,94 m i 2,99 m oraz wysokości około 3,56 m , przekrytych daszkiem, pokrytym dachówką (protokół oględzin z dnia 19 stycznia 2017 r wraz z dokumentacją fotograficzną w aktach PINB w K. k – 77 i nast.) . Zgodnie, bowiem z definicją zawartą w encyklopedii PWN "trejaż", to ogrodowa ażurowa konstrukcja z kraty, z reguły drewnianej, rzadziej metalowej, pokryta zazwyczaj roślinami pnącymi. Wybudowana konstrukcja nie mieści się w takim pojęciu. Podobne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 18 maja 2020 r, do sygn. akt II SA/Kr 444/20.
Pozostałe zarzuty skargi są również bezzasadne lub nie były istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie dopatrzył się żadnych naruszeń przepisów postępowania. Organ II instancji prawidłowo ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy, następnie wskazał na prawidłowy tryb postępowania, jaki winien zastosować organ I instancji, z powołaniem właściwej podstawy prawnej, co w konsekwencji doprowadziło do prawidłowego zastosowania art. 138 § 1 pkt 2 i art. 123 w zw. z art. 144 k.p.a. Zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek wówczas gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych ( NSA w wyroku z dnia 24 stycznia 2020 r , sygn. akt I OSK 3402/19 i z dnia 18 kwietnia 2019 r , sygn. akt II OSK 1511/17). Zarzuty skarżących nie wskazują na żadne takie konkretne okoliczności.
Wbrew twierdzeniom skarżących, stosownie do art. 28 k.p.a. stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W. F., był stroną postępowania administracyjnego i zgodnie z art., 141 § 1 k.p.a jako stronie tego postępowania służyło mu zażalenie na wydane w toku postępowania postanowienie. Jak wynika z wniosku z dnia 31 października 2016 r wybudowana samowolnie konstrukcja znajduje się na działce bezpośrednio sąsiadującej z jego działką, po której odbywa się dojście i dojazd do budynków zlokalizowanych na działce nr [...] i może zagrażać życiu i zdrowiu wnioskodawcy lub jego mieniu (k -13 akt adm.)
Wszystkie naprowadzone motywy sprawiły, że orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019, poz. 2325).