II SA/KR 553/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił sprzeciw inwestora od decyzji Wojewody Małopolskiego, który uchylił pozwolenie na budowę z powodu wejścia w życie nowego planu miejscowego.
Inwestor złożył sprzeciw od decyzji Wojewody Małopolskiego, która uchyliła pozwolenie na budowę i przekazała sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Wojewoda uznał, że po wydaniu pozwolenia na budowę wszedł w życie nowy plan miejscowy, co czyniło decyzję o warunkach zabudowy bezprzedmiotową. Sąd administracyjny uznał, że Wojewoda prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ organ odwoławczy musi uwzględniać stan prawny istniejący w dacie rozpatrywania odwołania. Sąd oddalił sprzeciw inwestora.
Sprawa dotyczyła sprzeciwu O. Spółka jawna z siedzibą we W. od decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia 12 marca 2024 r., która uchyliła decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 10 stycznia 2024 r. o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania terenu i udzieleniu pozwolenia na budowę. Organ pierwszej instancji wydał pozwolenie na budowę dla inwestycji "Budowa dwóch budynków mieszkalnych, wielorodzinnych z garażami podziemnymi" na podstawie decyzji o warunkach zabudowy. Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...] w K. wniosła odwołanie, podnosząc, że po wydaniu decyzji organu I instancji wszedł w życie plan miejscowy, co czyni bezprzedmiotową decyzję o warunkach zabudowy. Wojewoda Małopolski uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na zmianę stanu prawnego (wejście w życie planu miejscowego) oraz na wadliwe doręczenie decyzji organu I instancji członkom zarządu Wspólnoty. Inwestor złożył sprzeciw od decyzji Wojewody, zarzucając naruszenie zasady dwuinstancyjności, błędną wykładnię przepisów Prawa budowlanego i k.p.a. oraz nieprawidłowe ustalenie kręgu stron postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił sprzeciw. Sąd uznał, że Wojewoda prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ organ odwoławczy ma obowiązek uwzględnić stan prawny istniejący w dacie rozpatrywania odwołania, a wejście w życie planu miejscowego przed rozpatrzeniem odwołania wymagało ponownego rozpoznania sprawy przez organ I instancji. Sąd podkreślił, że w postępowaniu ze sprzeciwu od decyzji kasacyjnej nie jest władny oceniać meritum sprawy w kierunku jej przesądzenia. Sąd uznał również, że odwołanie Wspólnoty Mieszkaniowej zostało wniesione w terminie, zgodnie z interpretacją przepisów o doręczeniach dla wieloosobowego zarządu wspólnoty mieszkaniowej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, organ odwoławczy ma obowiązek uwzględnić stan faktyczny i prawny istniejący w dacie rozpatrywania odwołania, a wejście w życie planu miejscowego przed rozpatrzeniem odwołania uzasadnia uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Uzasadnienie
Organ odwoławczy nie może ograniczać się do stanu sprawy z daty wydania decyzji przez organ pierwszej instancji, lecz musi uwzględniać stan faktyczny i prawny istniejący w dacie rozpatrywania odwołania. Zmiana stanu prawnego, taka jak wejście w życie planu miejscowego, wymaga ponownego rozpoznania sprawy przez organ pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (7)
Główne
Pb art. 35 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Organ sprawdza zgodność projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy w przypadku braku planu. W przypadku wejścia w życie planu miejscowego po złożeniu wniosku o pozwolenie na budowę, bada się zgodność projektu z tym planem.
p.p.s.a. art. 151a § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji, sąd oddala sprzeciw.
k.p.a. art. 138 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Pomocnicze
k.p.a. art. 44 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy terminu odbioru przesyłki awizowanej.
u.w.l. art. 21 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali
Reguluje zasady reprezentacji wspólnoty mieszkaniowej przez zarząd.
Pb art. 28 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Definicja obszaru oddziaływania obiektu.
Pb art. 3 § pkt 20
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Definicja pozwolenia na budowę.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wejście w życie planu miejscowego po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji stanowi zmianę stanu prawnego, którą organ odwoławczy musi uwzględnić. Organ odwoławczy ma obowiązek ponownego rozpoznania sprawy, a nie tylko kontroli argumentów odwołania. Doręczenie decyzji wieloosobowemu zarządowi wspólnoty mieszkaniowej bez pouczenia o sposobie liczenia terminu do wniesienia odwołania skutkuje rozpoczęciem biegu terminu od daty odbioru przez ostatniego z członków zarządu.
Odrzucone argumenty
Zarzuty inwestora dotyczące naruszenia zasady dwuinstancyjności, błędnej wykładni przepisów Prawa budowlanego i k.p.a. oraz nieprawidłowego ustalenia kręgu stron postępowania.
Godne uwagi sformułowania
organ odwoławczy nie może ograniczać się do stanu sprawy z daty wydania decyzji przez organ pierwszej instancji, lecz musi uwzględniać stan faktyczny i prawny istniejący w dacie rozpatrywania odwołania konstrukcja sprzeciwu implikuje daleko idące ograniczenia w zakresie sposobu i kryteriów dokonywanej przez sąd kontroli decyzji kasacyjnej weryfikacja tych założeń będzie mogła nastąpić dopiero w razie wniesienia skargi na decyzję merytoryczną
Skład orzekający
Joanna Człowiekowska
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wpływu zmiany planu miejscowego na postępowanie administracyjne w sprawie pozwolenia na budowę, a także zasady doręczania pism wspólnotom mieszkaniowym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zmiany stanu prawnego w trakcie postępowania administracyjnego oraz kwestii proceduralnych związanych z doręczeniami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak istotna jest zmiana stanu prawnego (wejście w życie planu miejscowego) w trakcie postępowania administracyjnego i jak wpływa ona na decyzje organów. Dotyczy również ważnych kwestii proceduralnych związanych z doręczeniami.
“Plan miejscowy pokrzyżował plany dewelopera. WSA wyjaśnia, kiedy pozwolenie na budowę traci ważność.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 553/24 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2024-06-21 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-04-17 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Joanna Człowiekowska /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Budowlane prawo Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku oddalono sprzeciw Powołane przepisy Dz.U. 1994 nr 89 poz 414 art 35 ust 1 pkt 1 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Człowiekowska po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu O. Spółka jawna z siedzibą we W. od decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia 12 marca 2024 r. znak: WI-I.7840.5.15.2024.EU w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala sprzeciw. Uzasadnienie Decyzją z dnia 10 stycznia 2024 r. nr 24/6740.1/2024, działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 682 z późn. zm.) oraz art. 104 k.p.a. Prezydent Miasta Krakowa zatwierdził projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla Inwestora: O. Spółka z o. o. [...] Spółka Jawna z siedzibą we W. dla zamierzenia budowlanego pn.: "Budowa dwóch budynków mieszkalnych, wielorodzinnych z garażami podziemnymi, wewnętrznymi instalacjami: wodociągowymi, kanalizacji sanitarnej i opadowej, w tym odcinkami poza budynkami i zbiornikami retencyjnymi, wentylacji mechanicznej, ogrzewczymi i elektrycznymi, w tym słaboprądowymi oraz odcinkami poza budynkami wraz z oświetleniem terenu, a także: placem zabaw, miejscem rekreacji, wiatami śmietnikowymi i wiatą rowerową, wewnętrznym układem drogowym, w tym naziemnymi miejscami postojowymi, pochylniami zjazdowymi do garaży podziemnych i ciągami pieszymi oraz rekultywacją części brzegu istniejącego stawu, w tym jego wyprofilowaniu i wypłyceniu strefy brzegowej, wraz z budową płotka herpetologicznego wzdłuż brzegu stawu na działkach nr. [...], [...],[...], [...], [...], [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], [...], [...], obr. [...], przy ul. [...] w K.". Od powyższej decyzji odwołanie wniosła Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...] w K. podnosząc, że po wydaniu decyzji organu I instancji wszedł w życie plan miejscowy, co czyni bezprzedmiotową decyzję o warunkach zabudowy, w oparciu o którą udzielono pozwolenia na budowę. Decyzją z dnia 12 marca 2024 r. znak: WI-I.7840.5.15.2024.EU, działając na podstawie art. 138 § 2 i art. 104 k.p.a. oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r., poz. 682 ze zm.) Wojewoda Małopolski uchylił ww. decyzję organu I instancji i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania. Organ odwoławczy zauważył, że decyzję organu pierwszej instancji doręczono wszystkim czterem członkom zarządu skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej, przy czym żadnego z nich nie poinformowano o tym, iż doręczenie korespondencji skierowanej przez organ do Wspólnoty Mieszkaniowej staje się skuteczne poprzez odebranie jej przez pierwszego z członków wieloosobowego zarządu, i że od tej daty należy liczyć początek obliczania biegu terminu do wniesienia odwołania. Poszczególni członkowie Wspólnoty Mieszkaniowej, mieli podstawy sądzić, że termin do wniesienia odwołania zacznie swój bieg po ostatnim, choćby zastępczym, doręczeniu. Zawierająca decyzję przesyłka kierowana do O. Ł. była awizowana po raz pierwszy 16 stycznia 2024 r. i została zwrócona do organu l instancji. Termin 14 dni do odbioru przesyłki, zgodnie z art. 44 k.p.a. mijał więc 30 stycznia 2024 r. W ocenie organu, z uwagi na ww. okoliczności, dla obliczania terminu na wniesienie odwołania bez znaczenia pozostaje fakt, że pozostali członkowie skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej odebrali wcześniej kierowaną do nich korespondencję. Zatem odwołanie z dnia 12 lutego 2024 r. należało uznać za złożone w terminie. Organ wyjaśnił nadto, że zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza m.in. zgodność PZT i PAB z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy w przypadku braku miejscowego planu. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego lub decyzja o warunkach zabudowy, w sytuacji braku tego planu, określa bowiem w sposób wiążący m.in. przeznaczenie danego obszaru, zasady kształtowania i ochrony ładu przestrzennego, parametry i wskaźniki kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym linie zabudowy, gabaryty obiektów i wskaźniki intensywności zabudowy, jak też kształtuje sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Niemożliwe jest zatem wydanie zgodnego z prawem pozwolenia na budowę bez uprzedniej oceny PZT i PAB z punktu widzenia ustaleń obowiązującego prawa miejscowego. Organ odwoławczy wskazał, że decyzja o ustaleniu warunków zabudowy jest wydawana tylko w przypadku, gdy brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru, na którym ma być przeprowadzona inwestycja. Jej wydanie jest w takiej sytuacji konieczne dla uzyskania przez inwestora decyzji o pozwoleniu na budowę, na podstawie której będzie on mógł przystąpić do realizacji planowanego przedsięwzięcia. W sytuacji, gdy inwestor legitymuje się decyzją o ustaleniu warunków zabudowy, na podstawie której nie uzyskał ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, a w międzyczasie uchwalony został - i co najważniejsze wszedł w życie - miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, decyzja o ustaleniu warunków zabudowy stała się bezprzedmiotowa, gdyż nie może ona od tego momentu stanowić podstawy wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Nadto, jak wskazuje orzecznictwo sądów administracyjnych (przykładowo wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 listopada 2017 r., sygn. akt: II OSK 445/16) jeżeli plan miejscowy obowiązuje, to decyzja o warunkach zabudowy nie może być podstawą decyzji o pozwoleniu na budowę, niezależnie od tego, czy jej ustalenia są takie same, jak planu miejscowego oraz niezależnie od tego czy stwierdzono jej wygaśnięcie. Ustalenia planu miejscowego mają pierwszeństwo przed ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy. Wojewoda zauważył, że zaskarżona decyzja o zatwierdzeniu PZT i PAB oraz pozwoleniu na budowę wydana została 10 stycznia 2024 r. w dacie obowiązywania warunków zabudowy określonych decyzją Prezydenta Miasta Krakowa nr AU-2/6730.2/277/2020 z 5 czerwca 2020 r., znak: AU-02-5.6730.2.1056.2018.AGR.EUL oraz decyzją nr AU-2/6730.2/674/2022 z 22 września 2022 r., znak: AU-02-4.6730.2.722.2021.EUL. W dniu 17 stycznia 2024 r., dla działek objętych inwestycją, uchwalony został jednak miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, który wszedł w życie 9 lutego 2024 r. (dot. uchwały Nr CXXVI/3464/24 Rady Miasta Krakowa w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "R. a" z dnia 17 stycznia 2024 r. - Dz. Urz. Woj. Małop. 2024.697; data ogłoszenia 25 stycznia 2024 r.). Zdaniem organu odwoławczego wejście w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przed datą wydania rozstrzygnięcia przez organ drugiej instancji powoduje, że nastąpiła zmiana stanu prawnego, którą organ odwoławczy ma obowiązek uwzględnić. Istota postępowania odwoławczego polega bowiem na ponownym rozpoznaniu tej samej sprawy, nie zaś wyłącznie na kontroli zasadności argumentów podniesionych w odwołaniu w stosunku do orzeczenia organu l instancji. Organ odwoławczy nie może ograniczać się do stanu sprawy z daty wydania decyzji przez organ l instancji, lecz musi uwzględniać stan faktyczny i prawny istniejący w dacie rozpatrywania odwołania. Z uwagi jednak na okoliczność, że ocena zgodności projektowanych rozwiązań budowlanych z punktu widzenia nowego stanu prawnego (ustaleń planu miejscowego) wymaga ich kompleksowej analizy i faktycznie oznacza ponowne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w znacznej części, niedopuszczalne jest, aby miała miejsce po raz pierwszy na etapie postępowania odwoławczego, gdyż prowadziłoby to do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.). Pozwolenie na budowę wydane w postępowaniu, w którym organ l instancji nie ocenił projektu budowlanego pod względem jego zgodności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 35 ust. 1 pkt 1 Pb) jest z kolei dotknięte wadą uzasadniającą uchylenie tego pozwolenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. z zaleceniem dokonania wymaganej analizy zgodności. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy podał, że właściwym w zakresie stwierdzenia bezprzedmiotowości decyzji o warunkach zabudowy jest organ wydający tę decyzję. Wskazał, że w ponownie prowadzonym postępowaniu administracyjnym, poza przedstawioną powyżej argumentacją, organ pierwszej instancji winien również zweryfikować ustanowiony przez siebie krąg stron tego postępowania, a nadto zastosować treść art. 40 k.p.a. Z uwagi na konieczność ponownej weryfikacji projektu pod kątem jego zgodności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, organ odwoławczy odstąpił do weryfikacji ustalonego kręgu stron postępowania. Jak podał, niewykluczona jest bowiem zmiana rozwiązań projektowych, która może przełożyć się na poprzednio ustalony krąg stron tego postępowania. Od powyższej decyzji sprzeciw wniosła O. sp. z o.o. L. spółka jawna z siedzibą we W., zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie przepisów: - art. 15 k.p.a. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego rozumianej jako obowiązek dwukrotnego merytorycznego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy przez organy obu instancji, które to naruszenie polega w niniejszej sprawie na bezkrytycznym oparciu się przez organ odwoławczy na błędnych ustaleniach organu I instancji, dotyczących określenia kręgu stron postępowania, co w konsekwencji doprowadziło do rozpatrzenia odwołania złożonego przez wspólnotę mieszkaniową, której nie powinien przysługiwać status strony w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego; - art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy - Prawo budowlane poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przejawiające się w nieprawidłowym uznaniu, że nieruchomość Wspólnoty Mieszkaniowej Budynku przy ul. [...] powinna zostać włączona do obszaru oddziaływania inwestycji, podczas gdy z treści powyższych przepisów, jak i ustalonego w sprawie stanu faktycznego jednoznacznie wynika, że brak jest podstaw faktycznych i prawnych do włączenia powyższej nieruchomości do przedmiotowego obszaru, a co za tym idzie do włączenia Wspólnoty Mieszkaniowej Budynku przy ul. [...] do kręgu stron postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie; - art. 138 § 2 k.p.a. poprzez błędne wydanie decyzji o uchyleniu decyzji Prezydenta Miasta Krakowa i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy wskazują jednoznacznie na to, że Wspólnocie Mieszkaniowej Budynku przy ul. [...] nie przysługuje status strony prowadzonego postępowania, w związku z czym wspólnota ta nie miała legitymacji do skutecznego złożenia odwołania w niniejszej sprawie, w konsekwencji czego organ II instancji powinien umorzyć postępowanie odwoławcze zamiast wydawać decyzję kasatoryjną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., a także poprzez wydanie decyzji pomimo wniesienia odwołania przez Wspólnotę Mieszkaniową Budynku przy ul. [...] z naruszeniem ustawowego terminu do jego wzniesienia, - art. 8, 11, 7, 12, 15 i 77 k.p.a. poprzez nieprawidłowe ustalenie okoliczności faktycznych sprawy, prowadzenie postępowania w sposób sprzeczny z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa oraz zasadą szybkości postępowania; - art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zbyt skrótowe sformułowanie uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia, z którego nie wynika, dlaczego pomimo tego, że nieruchomość Wspólnoty Mieszkaniowej Budynku przy ul. [...] nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, organ postanowił wydać decyzję w oparciu o przepis art. 138 § 2 k.p.a. zamiast umorzyć postępowanie odwoławcze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu – co do zasady, ilekroć jest uruchamiana skargą na decyzję lub postanowienie – polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Postępowanie w przedmiocie sprzeciwu ma uproszczony charakter względem postępowania ze skargi, albowiem organ administracji nie ma obowiązku udzielać odpowiedzi na skargę (art. 64c § 4 p.p.s.a.), w postępowaniu przed sądem nie biorą udziału uczestnicy, a jedynie strona skarżąca i organ, który wydał zaskarżoną decyzję (art. 64b § 3 p.p.s.a.), sąd co do zasady rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 64d § 1 p.p.s.a.). Rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. (art. 64e p.p.s.a.). Uwzględniając zatem sprzeciw od decyzji, sąd uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 151a § 1 zd. 1 p.p.s.a.). W przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw (art. 151a § 2 p.p.s.a.). W myśl art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy uwzględnić przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Tym samym, organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną, gdy organ pierwszej instancji rozpatrując sprawę nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego lub naruszył przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uznanie sprawy za niewyjaśnioną i przez to niekwalifikującą się do merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ drugiej instancji (zob. wyrok NSA z dnia 14 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1386/15). Kasacyjne rozstrzygnięcie może zapaść wyłącznie, gdy wątpliwości organu drugiej instancji co do stanu faktycznego nie da się wyeliminować w trybie art. 136 k.p.a. Wskazać należy również, że konstrukcja sprzeciwu implikuje daleko idące ograniczenia w zakresie sposobu i kryteriów dokonywanej przez sąd kontroli decyzji kasacyjnej. Znacząco ograniczona jest możliwość badania i weryfikacji przez sąd materialnoprawnych aspektów zaskarżonego rozstrzygnięcia. Taka ocena stałaby się determinantą przyszłego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Kreowania takiej determinanty w postępowaniu prowadzonym pod nieobecność wszystkich podmiotów, których interesu prawnego jego wynik może dotyczyć i przy braku pełnej kontroli instancyjnej, nie można pogodzić ani z podstawowymi zasadami porządku prawnego, ani z wymogami sprawiedliwości proceduralnej. W konsekwencji kontrola decyzji kasacyjnej musi się sprowadzać do oceny, czy przy przyjętych przez organ odwoławczy założeniach materialnoprawnych spełnione są przesłanki z art. 138 § 2 k.p.a. Natomiast to, czy owe założenia są trafne, pozostać musi kwestią otwartą. Weryfikacja tych założeń będzie mogła nastąpić dopiero w razie wniesienia skargi na decyzję merytoryczną. Stanowisko powyższe znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowym, w którym akcentuje się, że oceniając legalność decyzji kasacyjnej obowiązkiem sądu administracyjnego jest jedynie ustalenie, czy zachodziły przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Wobec tego przepisy art. 64e oraz art. 151a § 1 p.p.s.a. należy wykładać w ten sposób, że określony w tych przepisach zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny na skutek sprzeciwu od decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. nie może obejmować oceny tej decyzji w takim zakresie, w jakim przesądzałoby to o prawach podmiotów, które z uwagi na art. 64b § 3 p.p.s.a. nie mogą brać udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie 138 § 2 k.p.a. sąd nie jest więc władny odnosić się do meritum sprawy w kierunku jej przesądzenia, skoro na skutek uchylenia decyzji organu pierwszej instancji sprawa wraca do merytorycznego rozpatrzenia przed tym organem (por. wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 maja 2017 r., sygn. akt II OSK 2219/15, WSA z 5 listopada 2019 r., II OSK 3238/19, WSA w Krakowie z 7 sierpnia 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 695/19, orzeczenia.nsa.gov.pl). Sprzeciw okazał się nieuzasadniony, bowiem Wojewoda Małopolski wykazał istnienie podstaw uzasadniających w okolicznościach sprawy zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. Jak wskazano powyższej Wojewoda Małopolski uchylił decyzję organu I instancji o zatwierdzeniu projektu budowalnego oraz projektu architektoniczno-budowlanego oraz o udzieleniu pozwolenia na budowę, wydaną w oparciu o decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia 5 czerwca 2020 r. oraz 22 września 2022 r. Wojewoda ustalił bowiem, że w dniu 17 stycznia 2024 r., a więc po wydaniu decyzji przez organ I instancji i przed podjęciem rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy, dla działek objętych wymienioną na wstępie inwestycją, podjęta została uchwała Nr CXXVI/3464/24 Rady Miasta Krakowa w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Rydlówka". Uchwała ogłoszona została w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego 25 stycznia 2024 r., a weszła w życia 9 lutego 2024 r. Organ odwoławczy stwierdził, że w tej sytuacji konieczne było uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez ten organ, celem oceny projektu budowlanego pod względem jego zgodności z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Stanowisko organu odwoławczego ocenić należy jako prawidłowe. Sąd zauważa, że zgodnie z art. 35 ust.1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu. Norma wynikająca z tego przepisu zobowiązuje organ architektoniczno-budowlany do badania zgodności projektu budowlanego z decyzją o warunkach zabudowy tylko wówczas, gdy brak jest dla danego obszaru planu miejscowego. W konsekwencji, jeśli po złożeniu wniosku o pozwolenie na budowę zmieni się stan prawny w ten sposób, że wejdzie w życie plan miejscowy, który "zastąpi" decyzję o warunkach zabudowy, bada się zgodność projektu budowlanego z tym planem, nie zaś z decyzją. Stanowisko takie wynika z zasady aktualności, której korzenie tkwią w zasadzie legalizmu, wyrażonej m.in. w art. 6 k.p.a. i dotyczy zarówno organu pierwszej instancji, jak i organu drugiej instancji. Co się tyczy organu odwoławczego, jego rola polega na ponownym rozpoznaniu tej samej sprawy, nie zaś wyłącznie na kontroli zasadności argumentów podniesionych w odwołaniu w stosunku do orzeczenia organu I instancji, wobec tego organ odwoławczy nie może ograniczać się więc do stanu sprawy z daty wydania decyzji przez organ pierwszej instancji, lecz musi uwzględniać stan faktyczny i prawny istniejący w dacie rozpatrywania odwołania (por. wyrok WSA w Białymstoku z 17.07.2007 r., II SA/Bk 265/07; wyrok NSA z 22.03.1996 r., SA/Wr 1996/95, ONSA 1997/1, poz. 35). Skoro zatem w niniejszej sprawie ustalono, że przed wydaniem orzeczenia przez organ odwoławczy, dla terenu objętego przedmiotową inwestycją wszedł w życie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, Wojewoda Małopolski zasadnie zastosował przepis art. 138 § 2 k.p.a. i przekazał sprawę organowi I instancji, celem dokonania oceny projektu budowlanego pod względem jego zgodności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Odnosząc się już do zarzutów sformułowanych w sprzeciwie, Sąd wskazuje, że orzekając w sprawie ze sprzeciwu, Sąd nie jest władny ocenić, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zastosowały art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, a w konsekwencji, czy prawidłowo ustaliły krąg stron postępowania – w odniesieniu do podmiotów innych niż podmiot wnoszący sprzeciw. Nieskutecznie zatem inwestor zwalcza sprzeciwem przyznanie przymiotu strony Wspólnocie Mieszkaniowej przy ul. [...] w K., która uczestniczyła w postępowaniu przed organem pierwszej instancji w tym charakterze i wniosła odwołanie. Sąd powinien był natomiast ocenić, czy postępowanie odwoławcze zostało skutecznie zainicjowane złożonym przez Wspólnotę odwołaniem. Tylko bowiem skuteczne złożenie odwołania umożliwia organowi odwoławczemu wydanie decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. W tej kwestii należało zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 21 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t.j. Dz. U. 2021 r. poz. 1048), zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali. Gdy zarząd jest kilkuosobowy, oświadczenia woli za wspólnotę składają przynajmniej dwaj jego członkowie. Pomiędzy reprezentacją wspólnoty, a uprawnieniem do odbioru pism ze skutkiem dla wspólnoty, nie zachodzi tożsamość. Doręczenie powinno być dokonane do rąk osoby uprawnionej do odbioru pism. Prawidłowo organ odwoławczy przyjął, że skuteczne jest wobec wspólnoty doręczenie pisma tylko jednemu z członków zarządu, jak też, że każdy członek zarządu, w ramach uprawnienia do reprezentacji wspólnoty, jest uprawniony do odbioru przesyłek kierowanych do wspólnoty mieszkaniowej. Jeśli jednak decyzja zostanie doręczona wszystkim członkom zarządu, a przy tym bez szczególnego pouczenia co do sposobu liczenia terminu do wniesienia odwołania przez wspólnotę, powinno się przyjąć, tak jak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 14 października 2016 r., sygn. akt II OSK 3374/14, że skuteczność doręczenia następuje z chwilą odbioru przez ostatniego, a nie pierwszego z członków wieloosobowego zarządu wspólnoty mieszkaniowej. W przedmiotowej sprawie decyzję organu pierwszej instancji doręczono wszystkim członkom zarządu odwołującej się Wspólnoty Mieszkaniowej, przy czym żadnego z nich nie poinformowano o tym, iż doręczenie korespondencji skierowanej przez organ do Wspólnoty Mieszkaniowej wywołuje skutek z chwilą odebrania jej przez pierwszego z członków wieloosobowego zarządu, i że od tej daty należy liczyć początek obliczania biegu terminu do wniesienia odwołania. W tej sytuacji należało zgodzić się z Wojewodą Małopolskim, że termin do wniesienia odwołania należało liczyć od 30 stycznia 2024 r., tj. od daty, w której minął 14-dniowy termin, o którym stanowi art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a., odbioru decyzji skierowanej do O. Ł.. W konsekwencji należało uznać, że wniesione 12 lutego 2024 r. odwołanie Wspólnoty skutecznie zainicjowało postępowanie odwoławcze. Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że w przedmiotowej sprawie zachodziła podstawa do wydania decyzji zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. Z tej przyczyny, na podstawie art. 151a § 2 P.p.s.a., Sąd oddalił sprzeciw.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI