II SA/KR 551/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę M.C. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie budynku mieszkalno-handlowego. Skarżąca kwestionowała legalność robót budowlanych, wskazując na naruszenia przepisów dotyczących odległości od granicy działki, powierzchni biologicznie czynnej i liczby miejsc parkingowych. Organy administracji odmówiły wszczęcia postępowania, argumentując, że wniosek dotyczy robót wykonanych na podstawie pozwolenia, które zostało wyeliminowane z obrotu prawnego, a także że postępowania w tego typu sprawach wszczyna się z urzędu. Sąd administracyjny, opierając się na uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 września 2025 r. (II OPS 2/25), stwierdził, że postępowania w sprawach określonych w art. 53a ust. 1 i art. 72a Prawa budowlanego wszczyna się wyłącznie z urzędu, a wniosek strony nie jest prawnie skuteczną inicjatywą. Sąd uznał, że chociaż organ nie był zobowiązany do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, to jego wydanie nie stanowiło wadliwości, zwłaszcza że nastąpiło przed wydaniem uchwały NSA. W związku z tym skarga została uznana za bezzasadną i oddalona na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących wszczynania postępowań z urzędu, a nie na wniosek strony, w sprawach nadzoru budowlanego.
Dotyczy specyficznej kategorii postępowań w nadzorze budowlanym, wszczynanych z urzędu.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wniosek strony o wszczęcie postępowania w sprawie legalności robót budowlanych, dotyczący obiektu, którego pozwolenie na budowę zostało wyeliminowane z obrotu prawnego, może być podstawą do wszczęcia postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postępowania w sprawach określonych w art. 53a ust. 1 i art. 72a Prawa budowlanego wszczyna się wyłącznie z urzędu, a wniosek strony nie jest prawnie skuteczną inicjatywą.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na uchwałę NSA II OPS 2/25, która jednoznacznie stanowi, że postępowania w sprawach nadzoru budowlanego dotyczących legalności robót budowlanych wszczyna się z urzędu, a nie na wniosek strony. Wniosek strony traktowany jest jako źródło informacji dla organu.
Czy organ nadzoru budowlanego ma obowiązek wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, gdy postępowanie powinno być wszczęte z urzędu, a wpłynął wniosek strony?
Odpowiedź sądu
Organ nie jest zobowiązany do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sytuacji, gdy postępowanie wszczyna się z urzędu, jednakże jego wydanie nie stanowi wadliwości postępowania.
Uzasadnienie
Chociaż uchwała NSA wskazuje, że organ nie jest zobowiązany do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w takich przypadkach, to jego wydanie, zwłaszcza przed datą uchwały, nie może być oceniane jako wadliwość, a wręcz jako działanie ponadstandardowe.
Przepisy (5)
Główne
k.p.a. art. 61a § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Pb art. 53a § 1
Prawo budowlane
Postępowania uregulowane w tym rozdziale wszczyna się z urzędu.
Pb art. 72a
Prawo budowlane
Postępowania w sprawach określonych w tym przepisie wszczyna się z urzędu.
Pomocnicze
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi jako nieuzasadnionej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowania w sprawach dotyczących legalności robót budowlanych w kontekście art. 53a ust. 1 i art. 72a Prawa budowlanego wszczyna się wyłącznie z urzędu, a nie na wniosek strony. • Wniosek strony o wszczęcie postępowania w takich sprawach traktowany jest jako źródło informacji, a nie prawnie skuteczna inicjatywa. • Organ administracji nie jest zobowiązany do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, gdy postępowanie powinno być wszczęte z urzędu, jednakże jego wydanie nie stanowi wadliwości.
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżącej oparta na naruszeniu przepisów dotyczących odległości od granicy działki, powierzchni biologicznie czynnej i liczby miejsc parkingowych, w kontekście odmowy wszczęcia postępowania.
Godne uwagi sformułowania
"postępowania uregulowane w niniejszym rozdziale wszczyna się z urzędu" • "nie jest dopuszczalne wszczęcie i prowadzenie postępowania administracyjnego na wniosek osoby, która żąda od organu nadzoru budowlanego podjęcia działań, powołując się na własny interes prawny" • "wniosek skarżącej nie może zostać potraktowany jako prawnie skuteczna inicjatywa wszczęcia postępowania administracyjnego" • "stanowi sygnalizację (wskazanie, impuls) do podjęcia wstępnych, przedprocesowych czynności zmierzających do ustalenia, czy doszło do naruszeń Prawa budowlanego w stopniu uzasadniającym wszczęcie postępowania z urzędu."
Skład orzekający
Agnieszka Nawara-Dubiel
przewodniczący sprawozdawca
Jacek Bursa
członek
Mirosław Bator
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących wszczynania postępowań z urzędu, a nie na wniosek strony, w sprawach nadzoru budowlanego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej kategorii postępowań w nadzorze budowlanym, wszczynanych z urzędu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie budowlanym – kiedy postępowanie wszczyna się z urzędu, a kiedy na wniosek, co ma istotne znaczenie praktyczne dla obywateli i organów.
“Kiedy nadzór budowlany działa z urzędu, a kiedy na wniosek? Kluczowa uchwała NSA wyjaśnia wątpliwości.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.