II SA/Kr 550/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2023-05-31
NSAbudowlaneWysokawsa
planowanie przestrzenneinwestycje celu publicznegostacja bazowatelefonii komórkowejdecyzja o lokalizacjikodeks postępowania administracyjnegorażące naruszenie prawaład przestrzennyinteres społeczny

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uznając, że odmowa ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego dla stacji bazowej telefonii komórkowej była rażącym naruszeniem prawa.

Sprawa dotyczyła skargi P. Spółka z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która odmówiła stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy Radgoszcz o odmowie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego dla budowy stacji bazowej telefonii komórkowej. Spółka zarzucała rażące naruszenie przepisów, w tym art. 56 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Sąd uznał, że decyzja Wójta była sprzeczna z prawem, ponieważ odmowa oparta została na przesłankach, które nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do odmowy ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, co stanowiło rażące naruszenie prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę P. Spółka z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie, która odmówiła stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy Radgoszcz o odmowie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego dla budowy stacji bazowej telefonii komórkowej. Spółka zarzucała rażące naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym art. 56 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, który stanowi, że nie można odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi. Sąd uznał, że decyzja Wójta Gminy Radgoszcz z dnia 8 stycznia 2021 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Wskazał, że art. 56 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jest przepisem oczywistym i nie może być wyłączną podstawą odmowy ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. Ponieważ Wójt oparł odmowę na art. 1 ust. 2 tej ustawy, co jest sprzeczne z art. 56, sąd uznał to za rażące naruszenie prawa. Sąd podkreślił, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze samo wcześniej uchylało decyzję Wójta wydaną na tych samych podstawach, uznając ją za rażące naruszenie prawa. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję SKO.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, odmowa ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeśli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi, a decyzja opiera się wyłącznie na art. 1 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, stanowi rażące naruszenie prawa.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 56 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, który stanowi, że nie można odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi, jest przepisem oczywistym. Opieranie odmowy wyłącznie na art. 1 ust. 2 tej ustawy, który nie może być wyłączną podstawą odmowy, jest sprzeczne z prawem i stanowi rażące naruszenie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (23)

Główne

k.p.a. art. 156 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Określa przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, w tym wydanie decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

u.p.z.p. art. 56

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Stanowi, że nie można odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi. Przepis art. 1 ust. 2 nie może stanowić wyłącznej podstawy odmowy.

Pomocnicze

k.p.a. art. 158 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy rozstrzygnięcia w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.

u.p.z.p. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Określa ogólne zasady planowania przestrzennego, w tym ład przestrzenny, który nie może być wyłączną podstawą odmowy ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego.

u.p.z.p. art. 50 § 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Dotyczy obowiązku ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego.

u.p.z.p. art. 51 § 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Dotyczy warunków wydania decyzji o warunkach zabudowy.

u.p.z.p. art. 54

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Dotyczy wymagań dotyczących wniosku o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego.

u.p.z.p. art. 58

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Dotyczy decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

u.p.z.p. art. 61 § 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Dotyczy warunków wydania decyzji o warunkach zabudowy (zasada dobrego sąsiedztwa), która nie ma zastosowania do inwestycji celu publicznego.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada praworządności i podejmowania kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego.

k.p.a. art. 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.a. art. 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek działania przez organy na podstawie i w granicach prawa.

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy publicznej.

u.p.z.p. art. 53 § 3

Ustawa z dnia 3 sierpnia 1998 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Analiza warunków i zasad zagospodarowania terenu.

u.p.z.p. art. 50 § 1

Ustawa z dnia 3 sierpnia 1998 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Wymóg ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego.

u.o.g.r.l.

Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Ochrona gruntów rolnych i leśnych.

p.w. art. 196 § 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Ewidencja urządzeń melioracji wodnych.

p.w. art. 192 § 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Zakaz niszczenia i uszkadzania urządzeń melioracji wodnych.

p.w. art. 17 § 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Wymóg uzyskania pozwolenia wodnoprawnego.

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja Wójta Gminy Radgoszcz z dnia 8 stycznia 2021 r. została wydana z rażącym naruszeniem art. 56 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ponieważ odmowa ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego została oparta wyłącznie na art. 1 ust. 2 tej ustawy, który nie może stanowić wyłącznej podstawy odmowy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędnie oceniło, że naruszenie art. 56 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie było rażące, zaprzeczając własnemu wcześniejszemu stanowisku w tej samej sprawie.

Godne uwagi sformułowania

proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu prawa wskazuje na ich oczywistą niezgodność art. 56 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (...) nie może stanowić wyłącznej podstawy odmowy ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego kwestionowana decyzja wydana została contra legem

Skład orzekający

Piotr Fronc

przewodniczący sprawozdawca

Jacek Bursa

sędzia

Joanna Człowiekowska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia rażącego naruszenia prawa w kontekście art. 56 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz zasady, że art. 1 ust. 2 tej ustawy nie może być wyłączną podstawą odmowy ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, gdzie organ administracji powołuje się na ogólne zasady ładu przestrzennego zamiast na konkretne przepisy odrębne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak sądy administracyjne interpretują pojęcie 'rażącego naruszenia prawa' i jak ważne jest przestrzeganie przez organy administracji przepisów materialnych, nawet w obliczu protestów społecznych czy kwestii ładu przestrzennego.

Sąd: Odmowa budowy masztu telekomunikacyjnego była rażącym naruszeniem prawa. Czy organy ignorują przepisy?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 550/21 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-05-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-05-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jacek Bursa
Joanna Człowiekowska
Piotr Fronc /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 2215/23 - Wyrok NSA z 2024-09-17
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
art 156 par 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
art 56
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Fronc (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędzia WSA Joanna Człowiekowska Protokolant: sekretarz sądowy Anna Bubula po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2023 r. sprawy ze skargi P. Spółka z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 24 marca 2021 r. znak: SKO.ZP/415/25/2021 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o odmowie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie na rzecz P. Spółka z o.o. z siedzibą w W. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Uzasadnienie.
Decyzją z dnia 24 marca 2021 r. znak: SKO.ZP/415/25/2021 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie po rozpatrzeniu wniosku [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. z dnia 8 lutego 2021 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy Radgoszcz z dnia 8 stycznia 2021r. znak BZ.6733.13.2020 o odmowie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej operatora sieci [...] Sp. z o.o. o numerze [...] wraz z kablową linią zasilającą na działce nr [...] w miejscowości R. gm. R. – odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy R. z dnia 8 stycznia 2021 r. znak: BZ.6733.13.2020.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, iż decyzją z dnia 8 stycznia 2021 r. znak: BZ.6733.13.2020 Wójt Gminy R. orzekł o odmowie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej operatora sieci [...] Sp. z o.o. o numerze [...] wraz z kablową linią zasilającą na działce nr [...] w miejscowości R. gm. R.. W decyzji objętej wnioskiem wskazano, że: "w toku postępowania administracyjnego, zgodnie z art. 53 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym dokonano analizy warunków i zasad zagospodarowania oraz stanu faktycznego i prawnego terenu, w wyniku której ustalono:
- Gmina Radgoszcz w obszarze wskazanym we wniosku nie posiada aktualnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w związku z tym inwestycja polegająca na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej [...] Sp. z o.o. o numerze [...] wraz z kablową linią zasilającą wymaga w myśl art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r. póz. 1945) ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego.
- Przedmiotowy teren nie leży na Obszarze Chronionego Krajobrazu, na działce nr [...] nie występuje żaden obiekt objęty formą ochrony przyrody, w szczególności pomnik przyrody.
- Teren objęty wnioskiem zlokalizowany jest poza obszarem objętym ochroną uzdrowiskową.
- Teren inwestycji znajduje się poza obszarem objętym ochroną konserwatorską.
-Teren objęty wnioskiem nie leży w granicach terenu górniczego
-Teren nie leży na obszarze zagrożenia osuwaniem się mas ziemnych.
- Działka nr [...] w miejscowości R. stanowi grunt rolny RIVb, teren wymaga
wyłączenia z produkcji rolnej. Na terenie inwestycji nie znajdują się grunty leśne podlegające
ochronie na podstawie przepisów ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie, Nadzór Wodny Dąbrowa Tarnowska, wydał opinię z dnia 24 września 2020 r. znak: KRA. 1.436.596.2020.AS w której informuje, że w prowadzonej ewidencji (o której mowa w art. 196 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - Dz. U. z 2020 r. póz. 310 z późn. zm.) na ww. działce widnieje zapis o występowaniu urządzeń melioracji wodnych - sieć drenarska. Zgodnie z art. 192 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 17 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - (Dz. U. z 2018 r. póz. 2268 z późn. zm.) zabrania się niszczenia i uszkadzania urządzeń melioracji wodnych. W sytuacji kolizji planowanej inwestycji z urządzeniami melioracji wodnych, należy opracować dokumentację przebudowy istniejącego systemu drenarskiego w sposób zapewniający sprawne jego działanie na terenach przyległych na własny koszt. Przebudowa, likwidacja lub budowa nowych urządzeń melioracji wodnych wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Wszystkie roboty inwestycyjne muszą być wykonane zgodnie z przepisami ustawy Prawo wodne .
- Przez teren inwestycji oraz przez tereny w najbliższym sąsiedztwie nie są prowadzone trasy linii kolejowych. Wnioskowana działka nie jest terenem kolejowym.
- Planowana inwestycja nie jest lokalizowana na terenie zamkniętym.
- Teren inwestycji nie jest objęty ochroną prawną na podstawie przepisów odrębnych, nie był przeznaczony na realizację ponadlokalnych inwestycji celu publicznego, o których mowa w art. 53 ust. 4 pkt 10 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
- Przedmiotowa działka nr [...] posiada dostęp do drogi gminnej dz. nr [...]."
Organ wskazał także , iż w analizie stanu faktycznego i prawnego terenu ustalono, że:
"Planowana inwestycja: budowa stacji bazowej telefonii komórkowej stacji bazowej telefonii komórkowej [...] Sp. z o.o. o numerze [...] wraz z kablową linią zasilającą, oraz kanalizacją kablową na działce nr: [...] w miejscowości R., gmina R. narusza interesy osób trzecich tj. właścicieli działek sąsiadujących z przedmiotowym terenem. W toku prowadzonego postępowania do Urzędu Gminy R. wpłynęły liczne protesty mieszkańców z obszaru objętego planowaną inwestycją. W związku z art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, który określa zasady praworządności w toku postępowania, podejmuje wszelkie kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli w przedmiotowej sprawie - organ stwierdził, że w przypadku ustalenia lokalizacji celu publicznego dla wnioskowanej inwestycji naruszony zostałby interes społeczny, i słuszny interes obywateli.
Zgodnie z treścią ww. pism budowa stacji bazowej telefonii komórkowej negatywnie wpłynie na walory przyrodnicze i krajobrazowe, oraz ograniczy możliwości inwestycyjne w sąsiedztwie wnioskowanego terenu obniżając wartość działek zlokalizowanych w sąsiedztwie planowanej inwestycji.
W związku z lokalizacją planowanej inwestycji wzięto pod uwagę również ład przestrzenny jako element nadrzędny przy ocenie warunków lokalizacji przedmiotowej inwestycji. Planowana inwestycja polegająca na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej posadowionej na nowej wieży stalowej o wysokości ok. 56m wraz z zestawem anten nadawczo odbiorczych będzie stanowić element obcy w krajobrazie terenu. Brak jest zatem powiązań funkcjonalnych i przestrzennych planowanej inwestycji z istniejącym zagospodarowaniem terenu.
Wobec powyższego stwierdzono, że lokalizacja planowanej stacji bazowej telefonii komórkowej w miejscu określonym we wniosku o funkcji i parametrach odbiegających od dominujących w tym rejonie byłaby sprzeczna z wymaganiami ładu przestrzennego w tym urbanistyki i architektury o którym mowa m.in. w art. 1 ust. 2 pkt 1 i 2 w związku z art. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. (...).
Pomimo przesłanek wskazujących na pozytywne rozpatrzenie wniosku o wydanie decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego dla budowy stacji bazowej telefonii komórkowej [...] Sp. z o.o. o numerze [...] wraz z kablową linią zasilającą, oraz kanalizacją kablową na działce nr: [...] w miejscowości R., gmina R. interes społeczny przemawia w kierunku odmowy lokalizacji przedmiotowej inwestycji w pobliżu terenów będących własnością osób protestujących."
Decyzja Wójta Gminy Radgoszcz - z uwagi na jej niezaskarżenie - stała się decyzją ostateczną w administracyjnym toku instancji.
W takim stanie prawnym inwestor [...] Sp. z o. o. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 8 stycznia 2021 r. We wniosku zarzucono rażące naruszenie:
1) art. 56 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez wydanie decyzji odmownej w sytuacji, gdy zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi,
2) art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. poprzez zastosowanie tj. powołanie się w uzasadnieniu na wynikającą z tego przepisu tzw. "zasadę dobrego sąsiedztwa" do inwestycji celu publicznego, do której w ogóle ten przepis nie ma zastosowania."
3) art. 7, 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak jakiegokolwiek wyjaśnienia, dlaczego zdaniem organu l instancji należy uznać za zasadne zarzuty protestujących, iż inwestycja Spółki negatywnie wpłynie na walory przyrodnicze i krajobrazowe oraz ograniczy możliwości inwestycyjne w sąsiedztwie wnioskowanego terenu, nie wyjaśnienie co organ rozumie pod pojęciem "elementu obcego" i dlaczego tak kwalifikuje inwestycję [...], brak wskazania, na podstawie jakich dowodów dokonał przedmiotowych ustaleń, jak również nie przytoczenie treści przepisów stanowiących podstawę prawną wydania decyzji i wyjaśnienia zasadności ich zastosowania w sprawie,
4) art. 80 k.p.a. z uwagi na przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i dowolne ustalenie, że interes społeczny przemawia za odmową ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego Spółki przyjmując bezkrytycznie argumenty protestujących,
5) normy art. 2 i 7 ustawy zasadniczej z dnia 2 kwietnia 1997 roku Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997 roku Nr. 78 póz. 483 ze zm.) w zw. art. 6 k.p.a., 7 oraz 8 k.p.a, poprzez nie działanie przez Wójta Gminy Radgoszcz w niniejszym postępowaniu w granicach i na podstawie przepisów prawa, nie stanie na straży zasady praworządności oraz prowadzanie niniejszego postępowania w taki sposób, iż nie budzi to zaufania do organów władzy publicznej.
Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Tarnowie, rozpoznając powyższy wniosek o stwierdzenie nieważności opisanej decyzji wskazało, iż przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji określone zostały w art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020r. póz. 256). Zgodnie z treścią przywołanego przepisu organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:
1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości,
2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa,
3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej innym postanowieniem ostatecznym,
4) została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie,
5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały,
6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą,
7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.
Wyżej wyliczone wady decyzji noszą znamiona wad istotnych kwalifikowanych. Mają one charakter materialnoprawny i tkwią w samej decyzji, godząc w elementy stosunku prawnego podmiotowe, w jego przedmiot lub też w podstawę prawną, w wyniku czego albo dochodzi do nieprawidłowych skutków prawnych, albo do prawnej bezskuteczności decyzji administracyjnej.
Przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej pod kątem wystąpienia kwalifikowanych wad prawnych decyzji administracyjnej, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a., przy czym postępowanie to nie zmierza do ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją kończącą postępowanie zwykłe. W postępowaniu tym organ nie może bowiem przejść do merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej materialnej. W postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji przedmiot tego postępowania został ograniczony wyłącznie do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy procesowej .
Organ przechodząc do rozstrzygnięcia kwestii, czy decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa wskazał, że problematyka "rażącego naruszenia prawa", jako przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji o której stanowi art. 156 § 1 pkt 2 kpa, była wielokrotnie przedmiotem rozważań orzecznictwa sądowo-administracyjnego oraz nauki prawa administracyjnego. Organ wskazał, ze na tle wykładni pojęcia "rażące naruszenie prawa" ścierają się dwa stanowiska.
Według pierwszego z nich rażące naruszenie prawa zachodzi w przypadku naruszenia przepisu niepozostawiającego wątpliwości co do jego bezpośredniego rozumienia. Rażące to znaczy oczywiste, wyraźne, bezsporne (por. J. Jendrośka, B. Adamiak, Zagadnienie rażącego naruszenia prawa w postępowaniu administracji, PiP 1986, z. l, s. 69 i n.).
Drugie stanowisko reprezentują ci, którzy uważają, iż przy pojęciu rażącego naruszenia prawa należy brać pod uwagę jego skutki. "Rażące naruszenie prawa" to takie, które wywołuje skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności (por. A. Zieliński, O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 k.p.a., Polemiki, PiP 1986, z. 2, s. 104 i n.).
Organ wskazał także na stanowisko łączące w sobie oba wskazane wyżej. Wedle niego o rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz skutki ekonomiczne lub gospodarcze wywołane decyzją (W. Chróścielewski, J.P. Tarno, Postępowanie administracyjne...,s. 206).
Zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie przesądzone zostało, że rażące naruszenie prawa zachodzi w przypadku naruszenia przepisu niepozostawiającego wątpliwości co do jego bezpośredniego rozumienia. Z tego wynika, że naruszenia prawa mają charakter rażący w przypadku, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub części. Zatem o rażącym naruszeniu prawa mówić można tylko wówczas, gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu prawa wskazuje na ich oczywistą niezgodność. W konsekwencji traktowanie naruszenia prawa jako "rażącego" może mieć miejsce tylko wyjątkowo, a mianowicie gdy jego waga jest znacznie większa niż stabilność ostatecznej decyzji (tak: Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 17 kwietnia 1996 r., sygn. akt III SA 565/95, Orzeczenia.nsa.gov.pl). Dodatkowo przy pojęciu rażącego naruszenia prawa należy brać pod uwagę skutki, które to naruszenie prawa wywołuje - niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności.
Wedle organu w rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że wskazane wyżej przepisy zarówno postępowania, jak i prawa materialnego zostały naruszone w sposób rażący.
Przedmiotem wniosku jest rażące naruszenie art. 7, 77 § 1 oraz art. 107 § 3 Kpa oraz art. 80 Kpa. Zdaniem Kolegium stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo, nie naruszono zasad zbierania i oceny dowodów, uzasadnienie decyzji odpowiada treści art. 107 § 3, decyzja wydana została w oparciu o obowiązujące przepisy prawa (art. 6 Kpa) i nie narusza zasady zbierania materiału dowodowego wyrażonej w art. 7 Kpa. Decyzja nie narusza również zasady zaufania wyrażonej w art. 8 Kpa. W ocenie organu w sprawie po czyniono szczegółowe ustalenia, które dowodzą prawidłowości przeprowadzonego postępowania i braku możliwości przyjęcia, że w sposób rażący zebrano i oceniono materiał dowodowy. We wniosku nie wskazano na jakieś wadliwości w powyższych ustaleniach, ani też nie podniesiono, że jakieś dowody nie zostały przeprowadzone.
Następnie, we wniosku o stwierdzenie nieważności zarzucono rażące naruszenie art. 56 ustawy, który stanowi, że nie można odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi. Przepis art. 1 ust. 2 nie może stanowić wyłącznej podstawy odmowy ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. W ocenie Kolegium organ l instancji nie naruszył tego przepisu w sposób rażący. Według SKO przepis ten nie stanowi samoistnej podstawy do wydania decyzji pozytywnej. Warunki wydania i treść decyzji określają inne przepisy. Argumenty, które przedstawiono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie naruszają w sposób rażący przywołanego wyżej przepisu. Ponownie należy je przywołać: "W związku z lokalizacją planowanej inwestycji wzięto pod uwagę również ład przestrzenny jako element nadrzędny przy ocenie warunków lokalizacji przedmiotowej inwestycji. Planowana inwestycja polegająca na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej posadowionej na nowej wieży stalowej o wysokości ok. 56m wraz z zestawem anten nadawczo odbiorczych będzie stanowić element obcy w krajobrazie terenu. Brak jest zatem powiązań funkcjonalnych i przestrzennych planowanej inwestycji z istniejącym zagospodarowaniem terenu."
Ostatni z zarzucanych przepisów, tj. art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy nie znajdował w sprawie zastosowania i nie mógł zostać rażąco naruszony. Przepis ten stanowi: wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków: co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. Przepis ten dotyczy zatem wydania decyzji o warunkach zabudowy i prawidłowo nie został przez organ l instancji zastosowany. Przepis ten dotyczy innego rodzaju decyzji lokalizacyjnej, niż decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie powyższa analiza zarzutów wniosku o stwierdzenie nieważności prowadzi do konkluzji, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy Radgoszcz z dnia 8 stycznia 2021r. o odmowie lokalizacji inwestycji celu publicznego.
[...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedziba w K. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 24 marca 2021 roku znak SKO.ZP/415/25/2021 odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy Radgoszcz z dnia 8 stycznia 2021 roku, wydaną w sprawie o znaku: BZ.6733.13.2020.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:
1. art. 156 § 1 pkt 2) w zw. z art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. ze zm.), zwanej dalej "k.p.a." poprzez jego niezastosowanie i wydanie decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności, podczas gdy zachodziły ku temu przesłanki oraz z uwagi na:
a. brak uznania, iż w rozpatrywanej sprawie doszło do rażącego naruszenie prawa materialnego, tj. art. 56 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 293 ze zm.), zwanej dalej "u.p.z.p." lub "Ustawą" w sytuacji, gdy zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi oraz wskazanie, jako przepisu będącego wyłączną podstawą odmowy ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego art. 50 ust. 1, art. 51 ust. 1 pkt 2, art. 54 i art. 58 u.p.z.p., co jest sprzeczne z literalną treścią art. 56 Ustawy, bowiem nie są to przepisy nakładające w sposób wyraźny jakieś ograniczenia w lokalizacji tego rodzaju inwestycji a w konsekwencji wydanie przez decyzji o odmowie ustalenia lokalizacji celu publicznego wyłącznie na podstawie art. 1 ust. 2 pkt 1) i 2 ) w zw. z art. 2 pkt. 1) Ustawy;
b. brak uznania, iż w rozpatrywanej sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa materialnego, tj. art. 61 ust. 1 pkt 1) u.p.z.p. pomimo potwierdzenia przez Organ w uzasadnieniu decyzji, iż przepis ten dotyczy innego rodzaju decyzji lokalizacyjnej, niż decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego przy jednoczesnym braku uwzględnienia okoliczności, iż Wójt zastosował przedmiotową normę przy wydawaniu swojej decyzji;
c. brak uznania, iż w rozpatrywanej sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa procesowego, tj. art. 7, 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. pomimo braku jakiegokolwiek wyjaśnienia, dlaczego zdaniem Organu nie doszło do rażącego naruszenia przepisów prawa przy wydaniu decyzji odmownej przez Wójta w sytuacji gdy nie wskazując jakichkolwiek przepisów odrębnych odmówił lokalizacji inwestycji celu publicznego uznając za wystarczające w tym względzie i zasadne zarzuty protestujących, iż inwestycja Spółki negatywnie wpłynie na walory przyrodnicze i krajobrazowe oraz ograniczy możliwości inwestycyjne w sąsiedztwie wnioskowanego terenu, w sytuacji nie wyjaśnienia przez Wójta co rozumie pod pojęciem "elementu obcego" i dlaczego tak kwalifikuje inwestycję [...] braku wskazania przez Wójta, na podstawie jakich dowodów dokonał przedmiotowych ustaleń, jak również nie przytoczenie treści przepisów stanowiących podstawę prawną wydania decyzji i wyjaśnienia zasadności ich zastosowania w sprawie;
d. brak uznania, iż w rozpatrywanej sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa procesowego, tj. art. 6 k.p.a., 7 oraz 8 § 1 k.p.a. pomimo nie działania przez Wójta Gminy Radgoszcz w niniejszym postępowaniu w granicach i na podstawie przepisów prawa, nie stania na straży zasady praworządności oraz prowadzanie niniejszego postępowania w taki sposób, iż nie budzi to zaufania do organów władzy publicznej.
e. brak uznania, iż w rozpatrywanej sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa procesowego, tj. art. 80 k.p.a. pomimo przekroczenia zasady swobodnej oceny dowodów polegającego na dowolnym ustaleniu przez Wójta, że interes społeczny przemawia za odmową ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego Spółki przyjmując bezkrytycznie argumenty protestujących które nie maja oparcia w przepisach odrębnych mogących stanowić podstawę odmowy wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego;
2. art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. z uwagi na nie odniesienie się przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie do większości zarzutów Spółki powołanych w we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, niewyjaśnienie dlaczego zdaniem Organu nie były to rażące naruszenia prawa, brak analizy decyzji I instancji w kontekście innych przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji.
Wobec podniesionych zarzutów strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji ze względu na naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy a to jest na podstawie normy art. 145 § 1 pkt. 1) lit. c) p. o p.p.s.a., oraz o zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca rozwinęła wskazane wyżej zarzuty i przedstawiła argumenty, które wg skarżącej je uzasadniają.
Organ odwoławczy wniósł w odpowiedzi o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 2023, poz. 259), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji i postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych - o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia.
Przedmiotem rozważań w niniejszej sprawie jest to, czy decyzja Wójta Gminy Radogoszcz z dnia 8 stycznia 2021 r. dotknięta została wadami świadczącymi o jej nieważności, a w związku z tym, czy poprawna była ocena Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie, które nie dopatrzyło się podstaw do stwierdzenia nieważności tej decyzji.
Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji zawarte są w art. 156 § 1 k.p.a., który stanowi, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:
1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości;
2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa;
3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco;
4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie;
5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały;
6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą;
7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.
Zaznaczyć należy, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jako postępowanie nadzwyczajne służy wyłącznie ocenie, czy przy wydaniu decyzji nie doszło do nadzwyczajnych, tzw. kwalifikowanych naruszeń prawa, które uzasadniają podważenie mocy decyzji ostatecznej. Przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności jest więc ocena, czy decyzja została wydana w sytuacjach wyliczonych enumeratywnie w art. 156 § 1 k.p.a. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 listopada 2020 r., sygn. akt I OSK 1405/19). Przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie jest przy tym ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy, która już została rozstrzygnięta kontrolowaną decyzją, albowiem decyzja, o której mowa w art. 158 § 1 k.p.a., jakkolwiek jest decyzją wydaną w sprawie administracyjnej, to jednak sprawy tej nie rozstrzyga (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2022 r., sygn. akt II GSK 935/19).
W ocenie Sądu rację miała strona skarżąca zarzucając, że decyzja Wójta Gminy Radogoszcz z dnia 8 stycznia 2021 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Jak podaje w swoim uzasadnieniu sam organ - rażące naruszenie prawa zachodzi w przypadku naruszenia przepisu niepozostawiającego wątpliwości co do jego bezpośredniego rozumienia. Z tego wynika, że naruszenia prawa mają charakter rażący w przypadku, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub części. Zatem o rażącym naruszeniu prawa mówić można tylko wówczas, gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu prawa wskazuje na ich oczywistą niezgodność.
Przepisem , który w sprawie stanowił materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w kwestii lokalizacji celu publicznego jest art. 56 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, który stanowi: Nie można odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi. Przepis art. 1 ust. 2 ( powołanej ustawy) nie może stanowić wyłącznej podstawy odmowy ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Treść tego przepisu jest oczywista i nie nastręcza żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Z rozumieniem treści brzmienia cytowanego przepisu nie miał również wątpliwości Wójt Gminy Radogoszcz, który wprost w treści uzasadnienia kwestionowanej decyzji wskazał, iż jakkolwiek istnieją podstawy do wydania decyzji pozytywnej dla inwestora, to organ wobec nacisków publicznych wydaje decyzją odmowną. Jednocześnie jako podstawę prawną wydanej decyzji wskazano art. 1 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, który przecież jak wynika wprost z treści art. 56 cyt. ustawy nie może być wyłączną podstawą odmowy lokalizacji inwestycji celu publicznego. Zatem kwestionowana decyzja wydana została contra legem tj. proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu prawa wskazuje na ich oczywistą niezgodność – co stanowi rażące naruszenie prawa. Kolegium rozpoznające wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji również dostrzega tę nieprawidłowość, przy czym ocenia to naruszenie jako oczywiste, lecz nie rażące. Taka ocena pozostaje w sprzeczności z twierdzeniami rozważań na temat przesłanek nieważności decyzji - które Kolegium samo przywołuje w uzasadnieniu swojej decyzji, a które są odzwierciedleniem wypracowanym poglądów doktryny i orzecznictwa. Po drugie organ zaprzecza własnym poglądom wyrażonym już w tej sprawie. Jak bowiem wynika a akt postępowania, w sprawie lokalizacji przedmiotowej inwestycji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie wypowiadało się już na wcześniejszym etapie postępowania ( decyzja z dnia 4 grudnia 2020r. znak SKO.ZP/415/213/2020), uchylając w administracyjnym toku instancji decyzję organu I instancji w tej sprawie (decyzja Wójta Gminy Radgoszcz z 28.10.2020r. znak BZ.6733.13.2020), która to decyzja wydana została na tych samych podstawach prawnych i właściwie z identycznym uzasadnieniem, co decyzja z dnia 8 stycznia 2021r. Rozpoznając wówczas sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze oceniając decyzję organu I instancji orzekło wprost, ze wydanie decyzji odmawiającej lokalizacji inwestycji celu publicznego w oparciu o art. 1 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stanowi właśnie rażące naruszenie prawa.
W takim stanie rzeczy zarzut naruszenia art. art. 156 § 1 pkt 2) w zw. z art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. ze zm.), oraz brak uznania, iż w rozpatrywanej sprawie doszło do rażącego naruszenie prawa materialnego, tj. art. 56 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym okazał się zasadnym i skutkować musiał uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI