II SA/KR 545/25

II SA/Kr 545/25 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-06-24
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-05-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jacek Bursa /sprawozdawca/
Joanna Człowiekowska
Mirosław Bator /przewodniczący/
Symbol z opisem
6135 Odpady
Hasła tematyczne
Odpady
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1996 nr 132 poz 622
art 9 g , art 9 z ust 2
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art 136 par 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędziowie: WSA Jacek Bursa (spr.) WSA Joanna Człowiekowska Protokolant: sekretarz sądowy Katarzyna Migda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi F. sp. z o.o. z siedzibą w Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 24 marca 2025 r., znak SKO.OŚ/4170/70/2025 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za niewykonanie obowiązku osiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu oddala skargę.
Uzasadnienie
Prezydent Miasta Krakowa decyzją z dnia 30 stycznia 2025 r., znak GK-03.6232.5.2024.MK, orzekł o nałożeniu na F. Sp. z o.o. w Z., kary pieniężnej w wysokości [...] złotych za nie wykonanie obowiązku określonego w art. 9g pkt 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz.U. 2024 r., poz. 399 ze zm., zwaną dalej u.c.p.g.) w zakresie osiągnięcia za rok 2023 wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu, w wysokości 35% wagowo, w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych na podstawie umowy z właścicielami nieruchomości.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji przedstawił stan faktyczny sprawy oraz przywołał przepisy mające zastosowanie w sprawie, m.in. art. 3b ust. 1 pkt 3, art. 9g pkt 1 i art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 u.c.p.g.
Jak wynika z uzasadnienia decyzji, ukarany podmiot został wpisany w dniu 12 grudnia 2017 r. do rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości na terenie Gminy Miejskiej K. prowadzonego przez Prezydenta Miasta Krakowa., znak: GK-03.7001.4.53.2012. W dniu 30 stycznia 2024 r. ukarany przekazał sprawozdanie podmiotu odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości za rok 2023. Analiza powyższego sprawozdania wykazała, że podmiot za rok 2023 osiągnął poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w wysokości 16,31%. Ze sprawozdania wynika, że łączna masa odebranych przez podmiot odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości wyniosła 246,1500 Mg, a masa odpadów komunalnych przekazanych do ponownego użycia i recyklingu wyniosła — 40,1362 Mg. Brakująca masa odpadów komunalnych do przekazanych do ponownego użycia i recyklingu wymagana do osiągnięcia poziomu 35% wynosi 86,1525 Mg.
Brakującą masę odpadów wyliczono:
35% (wymagany poziom) x 246,1500 Mg (masa odebranych odpadów od właścicieli nieruchomości przez podmiot)/100% = 86,1525 Mg (wymagana masa odpadów przekazanych do ponownego użycia i recyklingu przez podmiot za 2023 r. dająca poziom 35%).
86,1525 Mg (wymagana masa odpadów przekazanych do ponownego użycia i recyklingu przez podmiot za 2023 r. dająca poziom 35%) - 40,1362 Mg (rzeczywista masa odpadów przekazanych do ponownego użycia i recyklingu przez podmiot za 2023 r.) = 46,0163 Mg (brakująca masa odpadów komunalnych przekazanych do ponownego użycia i recyklingu wymagana do osiągnięcia poziomu).
Wysokość kary administracyjnej wyliczono: 46,0163 Mg (brakująca masa odpadów komunalnych przekazanych do ponownego użycia i recyklingu wymagana do osiągnięcia poziomu) x 300,17 zł (stawka opłaty za umieszczenie 1 Mg niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku) = 13.812,71 złotych.
Organ I instancji po przeanalizowaniu możliwości odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaniu na pouczeniu zgodnie z art. 189f § 1 pkt.1 k.p.a., doszedł do wniosku, że nie zostały spełnione przesłanki odstąpienia, stąd też zasadnym jest nałożenie kary pieniężnej.
W odwołaniu ukarana spółka zarzuciła naruszenie:
- art. 6 k.p.a. i wyrażonej w tym przepisie zasady ogólnej praworządności poprzez wydanie przez organ I instancji decyzji naruszającej przepisy postępowania oraz prawa materialnego wskazane w zarzutach odwołania;
- art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez oparcie uzasadnienia decyzji na nieprawomocnych wyrokach sądu administracyjnego, co jest sprzeczne z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów publicznych oraz zasadą przekonywania;
- art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a. i art. 8 § 1 k.p.a. oraz art. 9 k.p.a. i art. 11 k.p.a., poprzez zastosowanie przepisów prawa materialnego pomimo braku niezbędnych przesłanek tam określonych, jak również wadliwe ustalenie stanu faktycznego w sprawie oraz wydanie decyzji zawierającej uzasadnienie nieodpowiadające wymogom art. 107 § 3 k.p.a.,
- art. 189c k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez nie zawarcie w decyzji (uzasadnieniu decyzji) analizy tego, które przepisy winny zostać zastosowane w celu orzeczenia wobec strony administracyjnej kary pieniężnej, w sytuacji, gdy w dacie wydawania decyzji w sprawie administracyjnej kary pieniężnej obowiązywała ustawa inna niż w czasie naruszenia prawa, w następstwie którego została nałożona kara,
- art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 189a § 1 i § 2 pkt 2 k.p.a. poprzez uznanie, że w niniejszej sprawie brak jest przesłanek do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu, podczas gdy na gruncie niniejszej sprawy zaistniały przesłanki warunkujące możliwość odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu, które to naruszenia przepisów postępowania mogły mieć (i miały) wpływ na treść wydanej decyzji — doprowadziły bowiem do orzeczenia wobec strony obowiązku zapłaty kary pieniężnej w postępowaniu przeprowadzonym z naruszeniem szeregu zasad ogólnych postępowania administracyjnego oraz innych przepisów proceduralnych, jak również błędnie ustalonym stanie faktycznym;
- art. 9x ust. 2 pkt 1, art. 9x ust. 3, art. 9g pkt 1, art. 9zb ust. 1, art. 9zd ust. 1 u.c.p.g poprzez ich zastosowanie i bezzasadne nałożenie na stronę kary pieniężnej za nieosiągnięcie w odniesieniu do masy odebranych odpadów komunalnych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, w szczególności w sytuacji, gdy strona nie miała obiektywnej możliwości wywiązania się z obowiązku ustawowego osiągnięcia poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych za rok 2023;
- art. 63 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa w zw. z art. 9zf ustawy, poprzez niezastosowanie tych przepisów i orzeczenie kary pieniężnej w nieprawidłowym wymiarze;
- art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (dalej: "p.p.") poprzez wydanie decyzji z naruszeniem zasady domniemania uczciwości przedsiębiorcy oraz zasady przyjaznej interpretacji przepisów, co dotyczyło w szczególności niedokonania na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego oceny, czy udowodniono okoliczność polegającą na tym, że brak osiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych wynika z przyczyn zależnych od strony. Nadto, uznania, że w niniejszej sprawie nie istnieją przesłanki umożliwiające odstąpienie od nałożenia na stronę administracyjnej kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu, podczas gdy przesłanki takie wystąpiły na gruncie niniejszej sprawy;
- art. 8 p.p. poprzez obciążenie strony odpowiedzialnością (konsekwencjami) działań oraz zaniechań innych podmiotów, na które to działania i zaniechania nie miała ona wpływu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 24 marca 2025 r. nr SKO.OŚ/4170/70/2025, na podstawie art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 w zw. z art. 9g u.c.p.g. oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a w zw. z art. 63 § 1 Ordynacji podatkowej, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i w tym zakresie orzekło w ten sposób, że nakłada na F. Sp. z o.o. w Z. karę pieniężną w wysokości [...] złotych.
W uzasadnieniu podzielono ustalenia i ocenę prawną dokonaną przez organ I instancji i podkreślono, iż wysokość kary administracyjnej wyliczono: 46,0163 Mg (brakująca masa odpadów komunalnych przekazanych do ponownego użycia i recyklingu wymagana do osiągnięcia poziomu) x 300,17 zł (stawka opłaty za umieszczenie 1 Mg niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku) = 13.812,71 złotych. Niemniej mając na uwadze, że do kar pieniężnych stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, w szczególności zgodnie z art. 63 § 1 Ordynacji podatkowej, podstawy opodatkowania, kwoty podatków, odsetki za zwłokę, opłaty prolongacyjne, oprocentowanie nadpłat oraz wynagrodzenia przysługujące płatnikom i inkasentom zaokrągla się do pełnych złotych w ten sposób, że końcówki kwot wynoszące mniej niż 50 groszy pomija się, a końcówki kwot wynoszące 50 i więcej groszy podwyższa się do pełnych złotych organ I instancji powinien zaokrąglić kwotę kary do [...] zł. Wskazano, że jak wynika z uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 września 2024r., sygn. akt II SA/Kr 938/24 w analogicznej sprawie "organy administracji publicznej powinny były zastosować ww. przepis w ten sposób, aby zaokrąglić kwotę administracyjnej kary pieniężnej (...) gdyby organ II instancji zastosował art. 63 § 1 Ordynacji podatkowej, nie można byłoby mu skutecznie uczynić zarzutu naruszenia zakazu reformationis in peius. Brak zastosowania tego przepisu pozostaje jednak bez wpływu na wynik sprawy, to jest zasadność i wysokość administracyjnej kary pieniężnej". Zatem w ocenie Kolegium brak było zasadnych przesłanek do twierdzenia, że organ I instancji nieprawidłowo ustalił i naliczył karę pieniężną.
Przyjęta wielkość osiągniętego przez Spółkę w 2023 r. poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła wynika wprost ze sporządzonego sprawozdania rocznego. Kwestionując tę wielkość, Spółka w istocie podważa rzetelność sprawozdania złożonego przez siebie, jako przez podmiot odbierający odpady komunalne, za pośrednictwem Bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (art. 9n ust. 1 i 7 u.c.p.g.) - w którym to sprawozdaniu, zgodnie z art. 9n ust. 4 ustawy, powinna się m.in. znaleźć informacja o osiągniętym przez podmiot odbierający odpady komunalne poziomie przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych.
Spółka, jako podmiot profesjonalny ma obowiązek znać przepisy prawne oraz wykonywać ciążące na nim obowiązki związane z odbieraniem odpadów. Podejmując się jako przedsiębiorca konkretnego rodzaju działalności powinien liczyć się z ustawowymi wymaganiami wynikającymi z obowiązujących przepisów. Zasadnie przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, że podmiot który podejmuje się prowadzenia tego rodzaju działalności, chcąc uniknąć kary, musi w taki sposób zorganizować swe przedsiębiorstwo aby uzyskać wymagany poziom recyklingu. Podmiot taki jak Spółka co do zasady, zawierając umowy w zakresie odbioru odpadów komunalnych miał możliwość oszacowania, w kontekście własnych możliwości technicznych i wymagań prawnych, w tym dotyczących poziomów odzysku, czy osiągnie w danym roku, przy określonej ilości podmiotów, wymagany poziom recyklingu. Wymierzenie kary pieniężnej jest następstwem naruszenia prawa, a przy ustalaniu jej wysokości nie uwzględnia się indywidualnych okoliczności, gdyż jej wysokość wprost wynika z art. 9x ust. 3 u.c.p.g. Powyższe oznacza, że ustawodawca w tym względzie nie pozostawił organowi swobody oceny, a decyzja o nałożeniu kary ma charakter związany.
Wg organu odwoławczego nie zachodzą przesłanki odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej wynikające z art. 189f § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszenia prawa. W uchwale Naczelnego Sadu Administracyjnego z 9 czerwca 2022 r., sygn. akt III OPS 1/21 (ONSAiWSA 2022, Nr 5, poz. 63), stwierdzono, że do postępowań administracyjnych w przedmiocie nałożenia administracyjnych kar pieniężnych, o których mowa w przepisach Rozdziału 4d ustawy, stosuje się art. 189f k.p.a. Unormowanie zawarte w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. umożliwia odstąpienie od nałożenia kary, jeżeli kumulatywnie zostaną spełnione dwie wymienione w nim przesłanki - waga naruszenia prawa jest znikoma oraz strona zaprzestała naruszania prawa. Ustawodawca w treści art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a nie wyjaśnił, jakie przypadki naruszenia prawa można uznać za znikome. W piśmiennictwie wyróżnia się stopnie naruszenia prawa: naruszenia kwalifikowane, naruszenia, które nie mają ciężaru kwalifikowanego, ale dla zachowana porządku prawnego są istotne i naruszenie prawa nieistotne. Za naruszenie nieistotne uznaje się w szczególności naruszenie przepisów prawa, które nie wywołało negatywnych następstw dla wartości podlegających ochronie. Nieistotne naruszenie prawa wypełnia warunek odstąpienia od nałożenia kary, w takim przypadku należy bowiem uznać, że waga naruszenia prawa jest znikoma (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2017, s. 969).
Odwołująca była podmiotem odbierającym odpady komunalne na podstawie umów z właścicielami nieruchomości na terenie Gminy Miejskiej K.. Bezsporne jest również, że we wskazanym okresie nie osiągnęła ona wymaganych prawem poziomów recyklingu i przygotowania do ponownego użycia. Zasadne było zatem wymierzenie kary. Sposób jej ustalenia i wysokość została przez organ I instancji szczegółowo wyjaśniona.
Przesłanką wymierzenia kary jest obiektywnie pojęta bezprawność (tu - brak efektu, o którym mowa w art. 9g u.c.p.g.). Wymagania ustawowe były i są jasne (stąd nie było podstaw do zastosowania art. 10 ust. 2 i 11 ust. 1 p.p.). Jeśli podmiot chce wykonywać tego rodzaju działalność gospodarczą, czyli zarobkową, przyjmuje na siebie zobowiązania wynikające z przepisów i ponosi odpowiedzialność za ich niewypełnienie. Spółka, jako podmiot profesjonalny, wiedziała jakie zasady obowiązują i jakie wiążą się z tym konsekwencje. Planując swoją działalność powinna czynić to w taki sposób, aby wypełnić wymagania prawem przewidziane.
Organ I instancji przeanalizował również możliwość odstąpienia od wymierzenia kary i odniósł się do niezastosowania rozwiązania przewidzianego w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Zauważyć należy, że kary tego rodzaju mają charakter częściowo prewencyjny: "Kara administracyjna jest rodzajem sankcji administracyjnej (...). Podstawową funkcją kary administracyjnej jest funkcja represyjna. (...) Jednocześnie kary administracyjne pełnią funkcje prewencyjne - zarówno prewencji ogólnej, jak i indywidualnej (zapobieganie naruszeniom prawa w przyszłości przez inne podmioty prawa i przez podmiot ukarany)" (M. Laskowska, Kara administracyjna, w: E. Bojanowski, K. Żukowski (red.), Leksykon prawa administracyjnego. 100 podstawowych pojęć, Warszawa 2009, s. 115-116). Ma to znaczenie zwłaszcza z tego powodu, że art. 3b ust. 1 ustawy corocznie zwiększa wymagania wobec gmin, a tym samym wobec przedsiębiorców odbierających odpady. Kara taka ma zatem mobilizować adresatów norm do wypełniania obowiązków ustawowych w przyszłości.
Art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. musi być stosowany ze szczególną rozwagą. Jeśli bowiem ustawodawca nałożył określony obowiązek, to podmiot jest zobowiązany ów obowiązek wykonać. Kara administracyjna jest naturalną reakcją na niewypełnienie go. Nie można doprowadzać do sytuacji, że zasadą stanie się odstępowanie od nakładania kar w tym zakresie, a wyjątkiem ich nakładanie.
Z uwagi na naruszenie prawa, które w ocenie Kolegium nie miało charakteru znikomego, nie zostały spełnione przesłanki odstąpienia od nałożenia na stronę administracyjnej kary pieniężnej.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 11 ust. 1 p.p., organ zaznaczył, że wynikająca z art. 10 ust. 1 zasada domniemania uczciwości przedsiębiorcy nie oznacza, że przedsiębiorca może naruszać obowiązki związane z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą i uniknąć konsekwencji tego zaniedbania tylko przez oświadczenie tego przedsiębiorcy, że ziściły się przesłanki warunkujące odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu oraz uznanie, że w sprawie miało miejsce działanie siły wyższej, mając zwłaszcza na uwadze bierność odwołującej w dążeniu do realizacji ciążącej na niej, a wynikających zarówno z zawartych umów, a przede wszystkim z w/w przepisów ustawy obowiązków. W ten sposób każdy przedsiębiorca powołując się na tę zasadę unikałby odpowiedzialności z tytułu naruszenia ciążących na nim obowiązków. W ocenie Kolegium brak było również podstaw do zastosowania przez organ I instancji zasady rozstrzygania wątpliwości faktycznych na korzyść przedsiębiorcy (art. 10 ust. 2 p.p.) czy też zasady przyjaznej interpretacji przepisów (art. 11 p.p.), gdyż takowych wątpliwości ani co do stanu faktycznego, ani co do treści normy prawnej w niniejszej sprawie nie sposób wskazać. Nie ma też jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że w sprawie doszło do naruszenia art. 8 cyt. wyżej ustawy poprzez obciążenie Spółki odpowiedzialnością za działania oraz zaniechania innych podmiotów, na które to działania i zaniechania odwołująca nie miała wpływu.
Z powyższą decyzją nie zgodziła się ukarana, która w skardze do sądu administracyjnego zarzuciła naruszenie:
1) art. 6 k.p.a. i wyrażonej w tym przepisie zasady ogólnej praworządności, poprzez wydanie przez Organ II instancji Decyzji naruszającej przepisy postępowania oraz prawa materialnego wskazane w zarzutach niniejszej skargi;
2) art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 6, 7 i 8 § 1 k.p.a., poprzez:
a) milczącą akceptację działania Organu I instancji polegającego na oparciu Decyzji Organu I instancji (uzasadnienia Decyzji Organu I instancji) na nieprawomocnym wyroku sądu administracyjnego,
b) oparcie Decyzji (uzasadnienia Decyzji) na nieprawomocnym wyroku sądu administracyjnego; co jest sprzeczne z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów publicznych oraz zasadą przekonywania;
3) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 139 k.p.a., poprzez uchylenie przez SKO Decyzji Organu I instancji i nałożenie na Skarżącą administracyjnej kary pieniężnej w wyższej kwocie, niż Organ I instancji i w konsekwencji wydanie przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia na niekorzyść strony odwołującej się wbrew zakazowi wynikającemu z art. 139 k.p.a., podczas gdy istniały przesłanki do uchylenia przez SKO Decyzji Organu I instancji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia Organowi I instancji, a to z uwagi na fakt, że Organ I instancji nałożył na Skarżącą karę pieniężną w nieprawidłowej wysokości (tj. bez uwzględnienia reguł wynikających z art. 63 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, tym samym Decyzja Organu I instancji narusza prawo, a Organ II instancji, jako organ odwoławczy nie mógł wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się> podwyższając karę pieniężną i winien był uchylić Decyzję Organu I instancji w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia Organowi I instancji;
4) art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 6, art. 7 i art. 8 § 1 k.p.a., poprzez:
a) zastosowanie przepisów prawa materialnego pomimo braku niezbędnych przesłanek tam określonych, jak również wadliwe ustalenie stanu faktycznego w sprawie;
b) uznanie, że Organ I instancji wydając Decyzję Organu I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy oraz w sposób wyczerpujący zebrał i rozważył materiał dowodowy w sprawie, jak również że uzasadnienie faktyczne i prawne Decyzji Organu I instancji odpowiada wymogom uregulowanym w art. 107 § 3 k.p.a., podczas gdy Decyzja Organu I instancji została wydana z naruszeniem art. art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 6, art. 7 i art. 8 § 1 k.p.a.;
5) art. 189c k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez milczącą akceptację działania Organu I instancji związanego z nie zawarciem w uzasadnieniu Decyzji Organu I instancji analizy tego, które przepisy winny zostać zastosowane w celu orzeczenia wobec Skarżącej administracyjnej kary pieniężnej, w sytuacji gdy w dacie wydawania decyzji w sprawie administracyjnej kary pieniężnej obowiązywała ustawa inna niż w czasie naruszenia prawa, w następstwie którego została nałożona kara;
6) art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 189a § 1 i § 2 pkt 2 k.p.a., poprzez uznanie, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia na Skarżącą administracyjnej kary pieniężnej za nie osiągniecie przez Skarżącą w 2023 roku wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia oraz recyklingu odpadów komunalnych i poprzestania na pouczeniu, podczas gdy na gruncie niniejszej sprawy zaistniały przesłanki warunkujące odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej za nie osiągniecie przez Skarżącą w 2023 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia oraz recyklingu opadów komunalnych i poprzestanie na pouczeniu;
które to naruszenia przepisów postępowania mogły mieć (i miały) wpływ na treść wydanej Decyzji - doprowadziły bowiem do wydania przez SKO Decyzji Organu II instancji nakładającej na Skarżącą obowiązek zapłaty kary pieniężnej za nie osiągniecie przez Skarżącą w 2023 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia oraz recyklingu opadów komunalnych, w postępowaniu przeprowadzonym z naruszeniem szeregu zasad ogólnych postępowania administracyjnego oraz innych przepisów proceduralnych, jak również błędnie ustalonym stanie faktycznym;
7) art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 w zw. z art. 9g pkt 1 u.c.p.g. poprzez zastosowanie ww. przepisów i bezzasadne uchylenie Decyzji Organu I instancji i nałożenie na Skarżącą
administracyjnej kary pieniężnej za nieosiągnięcie w 2023 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, w sytuacji gdy Skarżąca nie miała obiektywnej możliwości wywiązania się z obowiązku ustawowego osiągnięcie poziomów recyklingu i przygotowania do ponownego użycia odpadów komunalnych za rok 2023;
8) art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 11 ust. 1 p.p. poprzez uznanie, że Decyzja Organu I instancji nie narusza art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 11 ust. 1, podczas gdy zarówno
Decyzja Organu I instancji, jak i Decyzja wydane zostały z naruszeniem zasady domniemania uczciwości przedsiębiorcy oraz zasady przyjaznej interpretacji przepisów, co dotyczyło w szczególności:
- niedokonania na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego oceny tego czy udowodniono okoliczność polegającą na tym, że brak osiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych wynika z przyczyn niezależnych od Skarżącej;
- uznania, że w sprawie brak jest przesłanek umożliwiających odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu, podczas gdy na gruncie niniejszej sprawy takie przesłanki wystąpiły;
9) art. 8 Prawa przedsiębiorców, poprzez uchylenie Decyzji Organu I instancji oraz nałożenie na Skarżącą administracyjnej kary pieniężnej za brak osiągnięcia w 2023 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych i w konsekwencji obciążenie Skarżącej odpowiedzialnością (konsekwencjami) działań oraz zaniechań innych podmiotów, na które to działania i zaniechania Skarżąca nie miała wpływu.
W uzasadnieniu zarzutów wskazano, że Organ II instancji, jako organ odwoławczy nie mógł wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, podwyższając karę pieniężną do prawidłowej wysokości i winien uchylić Decyzję Organu I instancji w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia Organowi I instancji. Ponadto dokonując tego w decyzji oparto się na poglądach wyrażonych w nieprawomocnym wyroku sądu administracyjnego, tj. do sygn.. II SA/Kr 938/24.
Decyzja narusza także art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 189a § 1 i § 2 pkt 2 k.p.a. Naruszenie przytoczonych przepisów nastąpiło poprzez uznanie, że w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaniu na pouczeniu. Skarżąca nie miała obiektywnej możliwości zapewnienia osiągnięcia wymaganych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Brak osiągnięcia tych poziomów wynika wyłącznie z przyczyn niezależnych od Skarżącej. Skarżąca odbierała odpady komunalne od właścicieli nieruchomości na terenie Miasta K. w 2023 roku. Właściciele nieruchomości pomimo prowadzonej przez Skarżącą akcji edukacyjnej dotyczącej segregacji odpadów, nie przychylali się do koncepcji selektywnej zbiórki i wbrew sugestiom Skarżącej nie segregowali odpadów lub nie wytwarzali odpadów, które mogłyby podlegać segregacji. Konsekwencją niezastosowania się przez właścicieli nieruchomości do obowiązku segregacji odpadów komunalnych było nieosiągnięcie wymaganego prawem poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu przez Skarżącą, na co Skarżąca nie miała wpływu. Wydruki ze strony internetowej Skarżącej są potwierdzeniem, że Skarżąca prowadziła akcję edukacyjną wśród właścicieli nieruchomości.
Zgodnie z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszenia prawa. Nie można z góry wykluczyć zastosowania ostatnio przywołanego przepisu do kary pieniężnej wymierzanej na podstawie art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. Obowiązujące przepisy przewidują obowiązek osiągnięcia przez podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości za poszczególne lata określonego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych (art. 9g pkt 1 u.c.p.g.), którego nieosiągnięcie - jako naruszenie prawa - konsekwentnie wiąże się z odpowiedzialnością administracyjną przewidzianą w art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. Zachodzi wobec tego ciągłość stanu prawnego, który jest podstawą dla oceny tego, czy podmiot odbierający odpady komunalne kontynuuje rok do roku delikt administracyjny, stanowiący naruszenie art. 9g pkt 1 u.c.p.g., czy zaprzestaje temu naruszeniu, co jest miarodajne dla stwierdzenia zaistnienia jednej z przesłanek z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Podkreślenia przy tym wymaga, że ostatnio przywołany przepis nie mówi o: "usunięciu naruszenia prawa", a o: "zaprzestaniu naruszenia prawa", zaś jedynie w razie użycia przez ustawodawcę pierwszego z tych zwrotów zasadne byłoby twierdzenie, że rok 2022 jest już okresem zamkniętym i strona nie mogła w żaden sposób oddziaływać na powstałe już naruszenie prawa. Uznanie, że art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. może mieć zastosowanie w razie odpowiedzialności administracyjnej ponoszonej na podstawie art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. wymaga od organów dokonania należytej oceny, uwzględniającej całokształt okoliczności sprawy, po pierwsze, czy waga naruszenia prawa była znikoma, po drugie, czy Skarżąca zaprzestała naruszenia prawa.
Skarżąca zwraca uwagę na szerszy kontekst jej działań, wykazując, że obiektywne okoliczności wpływają na niemożność wypełnienia nałożonych obowiązków. Ogólny sposób organizacji rynku gospodarki odpadami na terenie kraju obecnie nie jest zdolny do przetworzenia poprzez recykling i przygotowanie do ponownego użycia wszystkich odpadów, które by do tego przetworzenia się nadawały. Sytuacja taka spowodowana jest zmianami przepisów, które to zmiany doprowadziły do zamknięcia szeregu instalacji odzysku, w szczególności mniejszych, prywatnych, których nie było stać na dostosowanie się do nowych przepisów w zakresie między innymi ochrony przeciwpożarowej, wizyjnych systemów kontroli, a w szczególności wniesienia zabezpieczenia pieniężnego. W konsekwencji powyższego, zmniejszeniu uległa masa poddawanych odzyskowi odpadów na terenie Polski, przy - z drugiej strony - napływającym coraz szerzej strumieniu odpadów z innych krajów, w szczególności Unii Europejskiej. Odpady pochodzące z UE mają dla recyklerów lepszą jakość z uwagi na zdecydowanie większe doświadczenie obywateli tych państw w segregowaniu odpadów, w stosunku do obywateli Polski.
Skarżąca podkreśla również, że osiągnięcie przez nią wymaganych poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku odpadów komunalnych uzależnione jest nie tylko od działalności w tym zakresie samej Skarżącej, ale także od szeregu czynników zewnętrznych, na które Skarżąca nie miała i nie ma wpływu. W ramach wykonywanych przez siebie działań Skarżąca nie zawsze realnie może wpłynąć na ilość odpadów opakowaniowych, które odbiera od właścicieli nieruchomości na podstawie zawartych umów. Wskazać bowiem należy, że niejednokrotnie, co zostało zaobserwowane przez Skarżącą w praktyce świadczenia usług odbioru odpadów komunalnych, podmioty gospodarcze, w tym także mieszkańcy i przedsiębiorcy z terenu gmin, z uwagi na wysokie stawki obowiązujące w punktach skupu odpadów, pomijają podmioty, z którymi zawarta jest umowa na odbiór i zagospodarowanie odpadów i sami przekazują odpady opakowaniowe do punktów ich selektywnej zbiórki. Ponadto częste są sytuacje, że odpady mające wymierną wartość pieniężną (np. aluminium) są wykradane z pojemników i altan odpadowych. Podkreślić należy również, że umowy na odbiór odpadów zawierane z właścicielami nieruchomości niezamieszkanych z terenu Gminy K. (jak i każdej innej gminy na terenie Polski) zawierane są w realiach wolnego rynku (na zasadzie swobody umów; swobody kontraktowania) i Skarżąca (w okresie, którego dotyczy postępowanie, czyli roku 2023) nie miała żadnych instrumentów ani do zmuszenia tych kontrahentów do zlecenia stałego (cyklicznego) odbioru frakcji gromadzonych selektywnie, ani wpływu na ilość przekazywanych odpadów gromadzonych selektywnie (czyli m.in. tego, by całość tych odpadów była przekazywana podmiotowi prowadzącemu działalność w zakresie odbierania odpadów komunalnych na terenie gminy, bez samodzielnego sprzedawania w punktach skupu co bardziej wartościowych frakcji).
Decyzja narusza także art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 11 ust. 1 p.p. Naruszenie tych przepisów nastąpiło poprzez uznanie przez Organ II instancji, że: brak było również podstaw do zastosowania przez organ I instancji zasady rozstrzygania wątpliwości faktycznych na korzyść przedsiębiorcy (art. 10 ust 2 p.p.) czy też zasady przyjaznej interpretacji przepisów (art 11 p.p.), gdyż tokowych wątpliwości ani co do stanu faktycznego, oni co do treści normy prawnej w niniejszej sprawie nie sposób wykazać." (str. 8 i 9 Decyzji), podczas gdy Decyzja Organu I instancji została wydana z naruszeniem zasady domniemania uczciwości przedsiębiorcy oraz zasady przyjaznej interpretacji przepisów.
Organ II instancji wydając Decyzję naruszył art. 8 p.p. poprzez obciążenie Skarżącej odpowiedzialnością (konsekwencjami) działań oraz zaniechań innych podmiotów, na które to działania i zaniechania Skarżąca nie miała wpływu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Pkt 1 lit. "c" wskazanego przepisu stanowi, że Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Natomiast w przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd w myśl art. 151 p.p.s.a. oddala skargę.
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie i pozostają bez wpływu na wynik sprawy.
Materialnoprawną podstawę wydanej decyzji stanowią przepisy u.c.p.g. W szczególności zgodnie art. 9g podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów ilości odpadów do ponownego użycia i recyklingu określonych w art. 3b ustawy. W roku 2023 r. był to poziom wagowo 35 % co wynika z art. 3b ust. 1 pkt 3 w/w ustawy.
Poza sporem pozostaje, że ten poziom nie został osiągnięty. Z przekazanego przez skarżącą sprawozdania wynika, że było to zaledwie 16,31 % łącznej masy odebranych odpadów.
Prawidłowo organy przyjęły, że w świetle złożonego w formie elektronicznej sprawozdania, zgodnie z danymi zawartymi w dziale VI, tabeli B łączna masa odpadów komunalnych przekazanych do przygotowania do ponownego użycia i recyklingu wyniosła 40,1362 Mg (megagramów), co stanowiło 16,31 % łącznej masy odebranych odpadów wynoszącej 246,1500 Mg (k. 12 administracyjnych akt sprawy). Okoliczności te pozostają poza sporem.
Zgodnie z art. 9x ust. 2 u.c.p.g. przedsiębiorca odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości, który nie wykonuje obowiązku określonego w art. 9g - podlega karze pieniężnej, obliczonej odrębnie dla wymaganego poziomu:
1) przygotowania do ponownego użycia i recyklingu;
2)ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania;
3) składowania.
Zgodnie z art. 9x ust. 3 u.c.p.g. karę pieniężną, o której mowa w ust. 2 pkt 1 i 2, oblicza się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania.
Zgodnie z art. 9x ust. 3 u.c.i.p.g. karę pieniężną, o której mowa w ust. 2 pkt 3, oblicza się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, i masy składowanych odpadów komunalnych przekraczającej poziom składowania wyrażonej w Mg.
Nie zasługują na uwzględnienie argumenty i okoliczności podnoszone w skardze mające na celu wykazanie, iż skarżąca nie miała obiektywnej możliwości uzyskania wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu.
Odpowiedzialność za delikty administracyjne zagrożone karą pieniężną ma charakter odpowiedzialności zobiektywizowanej. Aktualizuje się w momencie powstania stanu niezgodności z prawem. W świetle art. 9x ust. 2 u.c.p.g. w przedmiotowej sprawie odpowiedzialność jest skutkiem nieosiągnięcia wymaganego poziomu odpadów przeznaczonych do ponownego użycia i recyklingu. Powyższe determinuje także zakres ustaleń faktycznych, które powinny poczynić organy na podstawie art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. Są to okoliczności następujące: łączna masa odpadów komunalnych przekazanych do przygotowania do ponownego użycia i recyklingu oraz łączna masy wszystkich odebranych odpadów. Prawidłowo także organy oparły się na danych wynikających z Bazy danych o produktach i opakowaniach oraz gospodarce odpadami. Znajdujące się w aktach wydruki skanów sprawozdania czynią zadość zasadzie pisemności postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 14 § 1a k.p.a. Podkreślenia wymaga, że baza ta została wprowadzona przez Ministerstwo Środowiska aby przeciwdziałać nieprawidłowościom, które występują w sektorze gospodarowania odpadami, a dostęp do niej jest reglamentowany i mają go uprawnione podmioty, co czyni dane wynikające z tej bazy wiarygodnymi.
Nie budzi zatem wątpliwości w świetle powyższego, że okoliczności takie, jak zaniedbania ze strony mieszkańców (brak segregacji), zmniejszenie ilości odpadów na rynku wskutek zmiany przepisów prawa, prowadzenie akcji edukacyjnej, na które wskazują skarżący w uzasadnieniu zarzutów skargi nie mają wpływu na wynik sprawy.
W decyzji organu I instancji zawarto wyliczenie administracyjnej kary pieniężnej, które zweryfikował organ II instancji. Odnosząc się w tym miejscu do zarzutu wydania przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia na niekorzyść strony odwołującej się wbrew zakazowi wynikającemu z art. 139 k.p.a. z powodu przyjęcia konieczności "zaokrąglenia" kwoty kary [...] zł do [...] zł, ponieważ zasadnie organ II instancji zastosował art. 63 § 1 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem podstawy opodatkowania, kwoty podatków, odsetki za zwłokę, opłaty prolongacyjne, oprocentowanie nadpłat oraz wynagrodzenia przysługujące płatnikom i inkasentom zaokrągla się do pełnych złotych w ten sposób, że końcówki kwot wynoszące mniej niż 50 groszy pomija się, a końcówki kwot wynoszące 50 i więcej groszy podwyższa się do pełnych złotych. Stąd organ I instancji miał bezwzględny nakaz zaokrąglić kwotę kary do [...] zł i naruszenie tego przepisu oznaczałoby rażące naruszenie w świetle art. 139 kpa. Powołanie się w tym względzie na pogląd wyrażony w nieprawomocnym wyroku WSA w Krakowie, wydanym wobec strony skarżącej w prawie analogicznej sprawie nie stanowi o naruszeniu prawa, ponieważ stanowi, jak wprost wynika z uzasadnienia decyzji, dodatkowy argument jaki organ odwoławczy zastosował dla swojego rozstrzygnięcia. Organ ten nie podał jednocześnie, że jest tym bezwzględnie związany w rozumieniu p.p.s.a. Przywołanie tego orzeczenia stanowiło więc jedynie powołania się na orzecznictwo sądowe, jak zwykle czynią strony w toku postępowania sądowego, także organy administracyjne, dla wzmocnienia swojej argumentacji.
Nie zasługują także na uwzględnienie zarzuty dotyczące absolutnego charakteru odpowiedzialności skarżącej. W uchwale NSA z dnia 9 czerwca 2022 r. sygn. akt III OPS 1/21 wskazano, że odpowiedzialność za nieosiągnięcie wymaganego poziomu odpadów przeznaczonych do ponownego użycia lub recyklingu będąc odpowiedzialnością zobiektywizowaną, nie jest jednak odpowiedzialnością absolutną. Jednak to przepisy prawa omówione poniżej wskazują, jakie okoliczności mogą tę odpowiedzialność złagodzić.
W świetle tej uchwały przepisy działu IVa k.p.a. stanowią dopełnienie konstrukcji administracyjnych kar pieniężnych, które obowiązywały w systemie prawa w dniu wejścia w życie przepisów działu IVa k.p.a., w zakresie elementów określonych w art. 189a § 2 k.p.a. Do postępowań administracyjnych w przedmiocie nałożenia administracyjnych kar pieniężnych, o których mowa w przepisach Rozdziału 4d ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach stosuje się art. 189f ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. Ten ostatni przepis przewiduje przesłanki możliwego odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej.
Należy zwrócić uwagę w przedmiotowej sprawie, że zarówno organ I, jak i II instancji okoliczności te rozważały. Za zgodne z prawem należy uznać stanowisko, że w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do odstąpienia od wymierzenia kary na podstawie art. 189f § 1k.p.a., jak również na podstawie art. 189f § 2 k.p.a.
Oceniając prawidłowość stanowiska organów w zakresie zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. wskazać należy, że warunkiem koniecznym jego zastosowania jest znikoma waga naruszenia. W tym kontekście podkreślenia wymaga, że art. 9x u.c.p.g. jednoznacznie wskazuje, że nałożenie kary administracyjnej jest powiązane z samym faktem nieosiągnięcia wymaganego poziomu odpadów przeznaczonych do ponownego użycia i recyklingu. Tymczasem w przedmiotowej sprawie przy wymaganym poziomie 35 % ilości odpadów do ponownego użycia i recyklingu w 2022 r., w przedmiotowej sprawie ilość ta wyniosła zaledwie 16,31 %. W orzecznictwie wskazuje się ponadto, że "oceniając czy dane naruszenie można określić mianem "znikomego" zasadne jest odwołanie się do przesłanek wymierzenia kary administracyjnej zawartych w art. 189d pkt 1 k.p.a. Kolejna kwestia odnosi się do przewidzianego w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. wymogu zaprzestania naruszania prawa, co implikuje zastosowanie tego przepisu wyłącznie w odniesieniu do naruszeń o charakterze ciągłym, trwałym lub powtarzającym się. Przepis ten nie ma natomiast zastosowania do zachowania [osoby] polegającego na jednorazowym naruszeniu obowiązku lub zakazu" (zob. wyrok NSA z dnia 17 marca 2022 r., sygn. I OSK 1110/21). Wreszcie po trzecie, nie bez znaczenia dla oceny dopuszczalności odstąpienia od wymierzenia kary w kontekście przesłanki wagi naruszenia jest charakter dóbr i wartości podlegających ochronie (w tym wypadku ochrona środowiska), konsekwentnie akcentowany w orzecznictwie (zob. m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 sierpnia 2020 r. sygn. IV SA/Wa 973/20, wyrok WSA w Gdańsku z 22 września 2022 r.). Podkreślenia wymaga, że cały zhierarchizowany system segregacji odpadów ostatecznie służy realizacji celów unijnych regulacji, m.in. Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/851 z dnia 30 maja 2018 r. zmieniającej dyrektywę 2008/98/WE w sprawie odpadów (Dz.Urz. UE z 2018, L 150, s. 109). Wspomniana dyrektywa zmieniająca 2018/851/UE, jak również dyrektywa główna 2008/98/WE mają na celu ochronę środowiska i zdrowia ludzi poprzez podkreślanie znaczenia właściwego gospodarowania odpadami oraz technik odzysku i recyklingu na rzecz redukcji zapotrzebowania na zasoby oraz ich lepszego wykorzystywania. Z powyższego wynika, że nie było możliwe w tym stanie faktycznym i prawnym uwzględnienie okoliczności podnoszonych w skardze wskazujących na brak zawinionego działania skarżącej oraz na przyczynienie się niskiego wyniku przedsiębiorcy innych podmiotów.
Biorąc z kolei pod uwagę art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a., zgodnie z którym odstępuje się od nałożenia kary i poprzestaje na pouczeniu jeżeli za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. Brak jest bowiem w u.c.p.g takiego postępowania, które po zakończeniu okresu sprawozdawczego, a przed wszczęciem postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, mogłoby się toczyć w stosunku do podmiotu odbierającego odpady, a które to postępowanie wiązałoby się z osiągnięciem celów, dla których administracyjna kara pieniężna jest wymierzana i tym samym sanowałoby naruszenie. Nie stanowi w szczególności takiego postępowania procedura z art. 6 (ka) u.c.p.g. bowiem jest to postępowanie, którego podmiotem jest właściciel nieruchomości, który nie dopełnia obowiązku selektywnego zbierania odpadów, a nie przedsiębiorca. Podmiot odbierający odpady komunalne ma jedynie obowiązek powiadomienia o tym fakcie organ, który wszczyna odpowiednie postępowanie. Na marginesie warto odnotować, że jest to instrument, który pozwala podmiotom odbierającym odpady reagować w przypadku braku selektywnego zbierania odpadów.
Nie może także w przedmiotowej sprawie znaleźć zastosowania art. 189f § 2 k.p.a. ponieważ przesłanką jego zastosowania jest usunięcie naruszenia (czyli przywrócenie stanu zgodnego z prawem). Z uwagi na ściśle określony charakter obowiązku wynikającego z art. 9g w zw. z art. 3b u.c.p.g. (osiągnięcie określonego poziomu recyklingu w konkretnym roku) usunięcie naruszenia za rok 2023 r. nie jest już możliwe.
Na marginesie warto odnotować, że system gospodarowania odpadami jest zorganizowany w taki sposób, że uzyskiwanie określonego poziomu odpadów przeznaczonych do ponownego użycia lub recyklingu jest w ogólnym rozrachunku w interesie państwa członkowskiego UE z uwagi na nałożone w w/w dyrektywach unijnych obowiązków. System sankcji ma nie tylko funkcję represyjną, ale i prewencyjną, motywując do osiągnięcia wymaganego poziomu recyklingu wszystkie podmioty do tego zobowiązane. Gmina obowiązek ten wykonuje również powierzając zadania publiczne podmiotom wyłonionym w toku przetargu. Zatem to ewentualnie w relacji między gminą a podmiotem zawierającym umowę z gminą należy zapewnić takie warunki wykonywania zadań, które pozwolą im na efektywną realizację obowiązku. Podkreślenia wymaga, że podmiot startujący w przetargu ma pełną świadomość obowiązków, których zamierza się podjąć z uwagi na ich wyraźne określenie w art. 9g u.c.p.g.
Sąd nie stwierdził także naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. Uzasadnienie decyzji organu II instancji jest szczegółowe, odniesiono się w nim do zasadniczych zarzutów odwołania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Jakkolwiek od organu w świetle powołanego przepisu należy oczekiwać, że we wzorcowym uzasadnieniu odniesie się do wszystkich zarzutów, jednak nie wszystkie uchybienia temu obowiązkowi skutkują negatywnym wynikiem kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Ponadto skarżąca bardzo ogólnikowo podnosiła wadliwe ustalenie stanu faktycznego i głównie brak odniesienia się przez organ do faktycznej i realnej możliwości spełnienia przez skarżącą obowiązków, za niespełnienie których nałożono na skarżącą karę pieniężną. Do tych argumentów organy się w toku postępowania wyraźnie odnosiły, a samo niezadowolenie strony z ich oceny, ne może oznaczać naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a.
W ocenie Sądu kontrolowana decyzja nie stoi także w sprzeczności z przepisami p.p. Mając na uwadze, że podejmowanie, wykonywanie i zakończenie działalności gospodarczej, a więc zorganizowanej i zarobkowej działalności, wykonywanej we własnym imieniu w sposób ciągły, jest wolne dla każdego na równych prawach (art. 2 i art. 3 p.p.), to strona jako przedsiębiorca zobowiązany był tak zorganizować prowadzoną przez siebie działalność regulowaną, aby spełnić wymogi prawem przewidziane. Przepis art. 8 p.p. wskazuje, iż przedsiębiorca na podstawie przepisów prawa może być obowiązany do określonego zachowania.
Zatem również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów art. 10 p.p. dotyczącego wydania decyzji z naruszeniem zasady domniemania uczciwości przedsiębiorcy oraz zasady przyjaznej interpretacji przepisów, a także art. 8 p.p. poprzez obciążenie strony konsekwencjami działań oraz zaniechań innych podmiotów, na które Strona nie miała wpływu, nie zasługują na uwzględnienie. Skarżąca jako podmiot profesjonalny, prowadzący działalność regulowaną, zawarła przedmiotowe umowy w sposób świadomy i dobrowolny. Przyjęcie argumentacji przedstawionej przez pełnomocnika przedsiębiorstwa prowadziłoby w konsekwencji do wyłączenia stosowania art. 9x ust. 2 u.c.p.g., albowiem podmioty odbierające odpady zawsze mogłyby powoływać się na brak możliwości uzyskania wymaganego poziomu recyklingu (tak m. in. WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 17 lutego 2022 r., sygn. akt II SA/Gl 1326/21).
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł o oddaleniu skargi.