II SA/Kr 543/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2023-08-08
NSAnieruchomościŚredniawsa
planowanie przestrzennenieruchomościprawo własnościuchwała rady gminyzagospodarowanie przestrzennetereny zieloneogrody działkoweWSA Kraków

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę spółki P. Sp. z o.o. na uchwałę Rady Miasta Krakowa dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Stary Bieżanów", uznając, że plan nie narusza istotnie prawa własności ani procedury planistycznej.

Spółka P. Sp. z o.o. zaskarżyła uchwałę Rady Miasta Krakowa w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Stary Bieżanów", zarzucając naruszenie prawa własności i procedury planistycznej poprzez ograniczenie potencjału inwestycyjnego nieruchomości i wadliwą prognozę finansową. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że plan jest zgodny ze studium gminy, a zarzuty dotyczące naruszenia procedury planistycznej, w tym prognozy finansowej, nie są istotne lub nie zostały wykazane. Sąd podkreślił, że władztwo planistyczne gminy może ograniczać prawo własności w interesie publicznym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę P. Spółki z o.o. na uchwałę Rady Miasta Krakowa z dnia 4 lipca 2018 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Stary Bieżanów". Skarżąca spółka, użytkownik wieczysty nieruchomości, zarzuciła uchwale naruszenie prawa własności poprzez ograniczenie potencjału inwestycyjnego (zmiana przeznaczenia z usług na tereny ogrodów działkowych i zieleni) oraz istotne naruszenie procedury planistycznej, w tym sporządzenie nierzetelnej prognozy finansowej. Sąd oddalił skargę. W uzasadnieniu wskazano, że uchwała jest zgodna ze studium gminy, które przewidywało utrzymanie terenów ogrodów działkowych w formie zieleni urządzonej. Sąd uznał, że zarzuty dotyczące wadliwości prognozy finansowej nie stanowiły istotnego naruszenia trybu sporządzania planu, a władztwo planistyczne gminy, choć może ograniczać prawo własności, zostało wykonane w granicach prawa, uwzględniając interes publiczny i zapisy studium. Sąd podkreślił, że decyzja o warunkach zabudowy nie rozstrzyga o przeznaczeniu terenu w planie miejscowym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli plan jest zgodny ze studium gminy i uwzględnia interes publiczny, a ograniczenie prawa własności mieści się w granicach władztwa planistycznego gminy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że władztwo planistyczne gminy może ograniczać prawo własności, o ile jest wykonywane w granicach prawa i uwzględnia interes publiczny oraz zapisy studium. W tym przypadku plan był zgodny ze studium, które przewidywało utrzymanie terenów zielonych i ogrodów działkowych, a skarżący nie wykazał istotnego naruszenia swojego interesu prawnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

u.p.z.p. art. 6 § ust. 1 i 2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Ustalenia planu miejscowego kształtują sposób wykorzystania prawa własności, które może być ograniczone w granicach określonych ustawą i planem, z uwzględnieniem interesu publicznego i osób trzecich.

u.p.z.p. art. 28 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Istotne naruszenie zasad lub trybu sporządzania planu miejscowego powoduje jego nieważność.

u.s.g. art. 101

Ustawa o samorządzie gminnym

Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą organu gminy, może zaskarżyć ją do sądu administracyjnego.

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 17 § pkt 5

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Prognoza skutków finansowych uchwalenia planu miejscowego powinna być sporządzona.

u.p.z.p. art. 36 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Określa podstawę do roszczeń odszkodowawczych w związku z uchwaleniem planu miejscowego.

k.c. art. 140

Kodeks cywilny

Określa granice prawa własności.

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Określa zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 3 § § 1 i § 2 pkt 5

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kontroli sądów administracyjnych nad działalnością administracji publicznej, w tym nad aktami prawa miejscowego.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez sąd.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zgodność planu miejscowego ze studium gminy. Władztwo planistyczne gminy może ograniczać prawo własności w interesie publicznym. Brak istotnego naruszenia procedury planistycznej w zakresie prognozy finansowej. Decyzja o warunkach zabudowy nie rozstrzyga o przeznaczeniu terenu w planie miejscowym.

Odrzucone argumenty

Naruszenie prawa własności skarżącego poprzez ograniczenie potencjału inwestycyjnego nieruchomości. Istotne naruszenie procedury planistycznej przez wadliwe sporządzenie prognozy skutków finansowych. Niezgodność planu miejscowego ze studium gminy. Przekroczenie władztwa planistycznego przez gminę.

Godne uwagi sformułowania

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska (spr.) Sędziowie : Asesor WSA Anna Kopeć Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel oddala skargę nieuprawnione i w pełni niecelowe ograniczenie prawa własności skarżącego, w stopniu wykraczającym poza władztwo planistyczne gminy kształtowanie ładu przestrzennego w sposób nietworzący harmonijnej całości, bez uwzględnienia uwarunkowań i wymagań funkcjonalnych, społeczno-gospodarczych, środowiskowych nieprawidłowe sporządzenie prognozy skutków finansowych uchwalenia planu miejscowego, polegające na braku uwzględnienia w prognozie konieczności wypłaty odszkodowań interes prawny użytkownika wieczystego, w związku z przeznaczeniem gruntu obciążonego tym prawem w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod zieleń, z wykluczeniem zabudowy, został naruszony. kontrola sądu w sprawach skarg na miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego ogranicza się wyłącznie do badania zgodności z prawem podejmowanych uchwał, a zwłaszcza przestrzegania zasad planowania oraz określonej ustawą procedury planistycznej. prognoza skutków finansowych uchwalenia planu jest analizą ekonomiczną i pełni funkcję informacyjną, a nie jest załącznikiem do projektu planu miejscowego wykładanym do publicznego wglądu i do dyskusji oraz nie ma charakteru normatywnego ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykorzystywania prawa własności. ochrona własności czy prawa użytkowania wieczystego nie może być rozumiana krańcowo, że każda ingerencja w sferę tych praw stanowi naruszenie Konstytucji. nie można uznać, że nadużyciem władztwa planistycznego gminy było zachowanie dotychczasowej funkcji terenu - istniejących od prawie 50 lat na działkach strony skarżącej ogródków działkowych treść decyzji o warunkach zabudowy nie rozstrzyga o przeznaczeniu terenu, lecz jedynie określa prawnie dopuszczalny sposób zagospodarowania nieruchomości w przypadku braku ustaleń planu miejscowego.

Skład orzekający

Joanna Tuszyńska

przewodniczący sprawozdawca

Anna Kopeć

sędzia

Agnieszka Nawara-Dubiel

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zgodności planu miejscowego ze studium, ocena naruszeń procedury planistycznej (prognoza finansowa) oraz zakresu władztwa planistycznego gminy w kontekście prawa własności."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki planowania przestrzennego w Krakowie i konkretnego obszaru "Stary Bieżanów". Interpretacja prognozy finansowej może być odmienna w innych jurysdykcjach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy konfliktu między prawem własności a interesem publicznym w kontekście planowania przestrzennego, co jest częstym problemem dla właścicieli nieruchomości i deweloperów.

Planowanie przestrzenne: Kiedy interes publiczny ogranicza prawo własności?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 543/23 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-08-08
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-05-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Agnieszka Nawara-Dubiel
Anna Kopeć
Joanna Tuszyńska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska (spr.) Sędziowie : Asesor WSA Anna Kopeć Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Protokolant: sekretarz sądowy Katarzyna Cyganik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi P. Spółka z o.o. Spółka komandytowa z siedzibą w K. na uchwałę Rady Miasta Krakowa nr CVII/2737/18 z dnia 4 lipca 2018 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Stary Bieżanów" oddala skargę
Uzasadnienie
P. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa z siedzibą w K. w dniu 5 kwietnia 2023 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na uchwałę Rady Miasta Krakowa z dnia 4 lipca 2018 r. nr CVII/2737/18 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Stary Bieżanów", wnosząc o stwierdzenie jej nieważności w całości, względnie w części, tj. w zakresie dotyczącym działek o numerach [...], [...] i [...] jednostka ewidencyjna P. , obręb [...]. Zaskarżonej uchwale zarzucono naruszenie:
- art.6 ust.2 w zw. z art.3 ust.1, art.4 ust.1 oraz art.1 ust.2 pkt 7 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art.140 Kodeksu cywilnego w zw. z art.31 ust.3 oraz art.61 ust.2 i 3 Konstytucji poprzez nieuprawnione i w pełni niecelowe ograniczenie prawa własności skarżącego, w stopniu wykraczającym poza władztwo planistyczne gminy;
- art.1 ust.2 pkt 1, 2, 6 u.p.z.p. w zw. z art.2 ust.2 u.p.z.p. poprzez kształtowanie ładu przestrzennego w sposób nietworzący harmonijnej całości, bez uwzględnienia uwarunkowań i wymagań funkcjonalnych, społeczno-gospodarczych, środowiskowych, co odbywa się ze szkodą dla ładu przestrzennego, walorów architektonicznych i krajobrazowych oraz walorów ekonomicznych przestrzeni;
- art.17 pkt 5 w zw. z art. 36 u.p.z.p. w zw. z par.11 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego poprzez nieprawidłowe sporządzenie prognozy skutków finansowych uchwalenia planu miejscowego, polegające na braku uwzględnienia w prognozie konieczności wypłaty odszkodowań z tytułu obniżenia wartości nieruchomości w zw. z wejściem w życie planu miejscowego.
W uzasadnieniu skargi spółka podniosła, że jest użytkownikiem wieczystym nieruchomości składającej się z działek o numerach [...], [...] i [...] jednostka ewidencyjna P. , obręb [...], objętej księgą wieczystą nr [...], której właścicielem jest Skarb Państwa. Działki te powstały z działki nr [...].
Na podstawie ostatecznej decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia 7 maja 2014 r. poprzednik prawny skarżącego uzyskał prawo użytkowania wieczystego w/w nieruchomości od dnia 5 grudnia 1990 r. W decyzji tej określono przeznaczenie nieruchomości jako teren o przeważającej funkcji usług publicznych i usług komercyjnych.
W dniu 2 czerwca 2016 r. skarżący uzyskał decyzję o ustaleniu warunków zabudowy dla zamierzenia budowlanego: Budowa zespołu budynków mieszkalnych jednorodzinnych wolnostojących i bliźniaczych z wbudowanymi garażami, zagospodarowaniem terenu, infrastrukturą techniczną i drogową oraz naziemnymi miejscami postojowymi na działce nr [...] oraz części działek nr [...], [...] obr[...], jedn. ewid. P. przy ul. [...], ul. [...] i ul. [...] w K. ".
W dniu 4 lipca 2018 r. Rada Miasta Krakowa podjęła uchwałę nr CVII/2737/18 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Stary Bieżanów", na mocy której zmieniono przeznaczenie działek nr [...], [...] oraz [...] na tereny ogrodów działkowych (ZD.1) oraz tereny zieleni publicznej urządzonej (ZPp.14) i tereny dróg publicznych klasy dojazdowej (KDD). Tak więc wejście w życie planu miejscowego zmniejszyło w istotny sposób potencjał inwestycyjny nieruchomości oddanej skarżącemu w użytkowanie wieczyste. Tereny okalające działki skarżącego, za wyjątkiem położonych na zachód od ul. [...], przeznaczone zostały na funkcję mieszkaniową i usługową.
Podsumowując wywody skarżący stwierdził, że w sprawie doszło do naruszenia istotnych zasad sporządzania planu miejscowego przez brak uwzględnienia prawa własności, przejawiające się wyłączeniem spod zabudowy znacznej części nieruchomości skarżącego, jak i istotnego naruszenia procedury planistycznej przez sporządzenie nierzetelnej prognozy finansowej.
W odpowiedzi na skargę Rada Miasta Krakowa wniosła o jej oddalenie jako bezzasadnej.
W uzasadnieniu przedstawiła przebieg procedury planistycznej. Wskazała, że ogłoszenie Prezydenta Miasta Krakowa o przystąpieniu do sporządzenia planu ukazało się w prasie w dniu 8 kwietnia 2016 r., a obwieszczenie w tej sprawie rozmieszczone zostało na tablicach informacyjnych w budynkach UMK. Termin składania wniosków do planu określono do 10 maja 2016 r.
Zarządzeniem Nr 1791/2017 Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 13 lipca 2017 r. rozpatrzono wnioski złożone do planu.
Następnie został sporządzony projekt planu. W lipcu 2017 r. projekt planu był opiniowany i uzgadniany. Uzyskano również zgodę na przeznaczenie gruntów rolnych na cele nierolnicze i nieleśne (decyzja z dnia 28 lipca 2017 r.).
Kolejną czynnością było wyłożenie projektu planu wraz z prognozą oddziaływania na środowisko do publicznego wglądu w dniach od 30 listopada 2017 r. do 2 stycznia 2018 r. W dniu 14 grudnia 2017 r. przeprowadzono dyskusję publiczną nad rozwiązaniami przyjętymi w wyłożonym projekcie planu. Termin składania uwag do wyłożonego projektu planu określono na dzień 16 stycznia 2018 r.
Zarządzeniem Nr 306/2018 Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 6 lutego 2018 r. złożone do projektu planu uwagi zostały rozpatrzone.
W wyniku uwzględnienia uwag złożonych do projektu planu sporządzono nową edycję projektu i został on w dniu 28 lutego 2018 r ponownie przekazany do opiniowania i uzgadniania.
W dniu 23 marca 2018 r. ukazało się ogłoszenie Prezydenta Miasta Krakowa o ponownym wyłożeniu do publicznego wglądu projektu planu wraz z prognozą oddziaływania na środowisko. Ponowne wyłożenie do publicznego wglądu projektu planu wraz z prognozą oddziaływania na środowisko miało miejsce od 6 kwietnia do 8 maja 2018 r. Dyskusja publiczna nad rozwiązaniami przyjętymi w ponownie wyłożonym projekcie planu odbyła się w dniu 25 kwietnia 2018 r. Termin składania uwag do ponownie wyłożonego projektu planu określono na dzień 22 maja 2018 r.
Zarządzeniem Nr 1412/2018 Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 5 czerwca 2018 r. rozpatrzono uwagi złożone do ponownie wyłożonego projektu planu.
Następnie przekazano Radzie Miasta Krakowa projekty uchwał: Zarządzenie Nr 1470/2018 Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 11 czerwca 2018 r. w sprawie przyjęcia i przekazania pod obrady Rady projektu uchwały w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Bieżanów Stary" oraz Zarządzenie Nr 1469/2018 Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 11 czerwca 2018 r. w sprawie przyjęcia i przekazania pod obrady Rady projektu uchwały w sprawie rozstrzygnięcia o sposobie rozpatrzenia nieuwzględnionych przez Prezydenta Miasta Krakowa uwag złożonych do projektu planu.
Rada Miasta Krakowa w dniu 27 czerwca 2018 r. odbyła pierwsze czytanie projektu uchwały w sprawie uchwalenia planu według druku nr 2941 oraz przeprowadziła czytanie projektu uchwały w sprawie rozstrzygnięcia o sposobie rozpatrzenia nieuwzględnionych przez Prezydenta Miasta Krakowa uwag złożonych do projektu planu według druku 2492 i w dniu 28 czerwca 2018 r. podjęła uchwałę Nr CV/2711/18. Została ona ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego z dnia 24 lipca 2018 r., poz. 5308.
W odpowiedzi na skargę podniesiono, że skarżący nie wykazał, aby miał interes prawny w zaskarżeniu uchwały w całości.
Wskazano również, że ustalone planem przeznaczenie działek skarżącej spółki: ZD.1 (przeważająca część działki nr [...]), KDL.3 (niewielka część działki nr [...], cała działka nr [...]), KDD.18 (wąski pas wzdłuż zachodniej granicy działki nr [...], cała działka [...]) pozostaje w pełnej zgodności z dokumentem studium gminnego.
W Studium dla terenu będącego przedmiotem skargi wskazano kierunek rozwoju: ZU - tereny zieleni urządzonej. W kierunkach zmian podano: istniejące Rodzinne Ogródki Działkowe do utrzymania w formie zieleni urządzonej.
Przeznaczenie terenu w kwestionowanym planie pozostaje również w pełnej zgodności z dotychczasowym zagospodarowaniem, gdyż na działkach strony skarżącej usytuowane są Ogrody Działkowe [...]
Dalej organ podał, że w dniu 11 maja 2017 r. P. Sp. z o.o. w K. spółka komandytowa złożyła wniosek zarejestrowany pod nr [...]. W punkcie I został on częściowo uwzględniony i dla innych działek strony skarżącej ustalono przeznaczenie MN/MW.1. W zakresie pkt II odnoszącego się do przedmiotowych działek wniosek nie został uwzględniony.
Nie uwzględniono również uwagi złożonej podczas pierwszego wyłożenia planu, zarejestrowanej pod nr [...], w zakresie terenów ZD.1, postulującej przeznaczenie go nie na tereny ogrodów działkowych, ale zieleni urządzonej z możliwością zabudowy urządzeniami sportowymi i obiektami budowlanymi związanymi z ich obsługą.
Organ wyjaśnił też, że na terenie skarżącej spółki od 1977 r. funkcjonują ogrody działkowe urządzone dla swoich pracowników przez poprzednika prawnego strony skarżącej.
Odnosząc się do zarzutu wadliwości prognozy finansowej organ wskazał, że nie jest ona uchwałą, ani stanowi aktu prawa miejscowego. Podkreślił, że zgodnie z aktualnym brzmieniem art.37 ust.11 u.p.z.p. wartość nieruchomości określa się na podstawie albo dotychczasowego sposobu faktycznego użytkowania terenów (w razie braku uprzedniego planu miejscowego), albo na podstawie dotychczasowego przeznaczenia, wynikającego z uprzedniego planu miejscowego (co ma miejsce w opisywanej sytuacji). Uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy nie mieści się w kryteriach obecnie obowiązującego przepisu art.37 ust.11 u.p.z.p. Ponieważ przeznaczenie przedmiotowych działek w kwestionowanym planie zostało ustalone zgodnie z dotychczasowym sposobem zagospodarowania, nie istniały przesłanki by w prognozie finansowej uwzględniać potencjalną wysokość odszkodowań.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Na podstawie art.1 § 1 i § 2 z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2021.137 t.j.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Z kolei zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Dz.U.2022.329 t.j.), zwanej dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sądowa kontrola legalności obejmuje m.in. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej i polega na badaniu zgodności kwestionowanego skargą aktu z przepisami prawa powszechnie obowiązującego (art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie kontrolą legalności objęta była uchwała Rady Miasta Krakowa z dnia 4 lipca 2018 r. nr CVII/2737/18 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Stary Bieżanów" (Dz.U. Woj.Małop.2018. 5308 z dnia 24 lipca 2018 r.).
W pierwszej kolejności koniecznym było zbadanie legitymacji strony skarżącej do zaskarżenia przedmiotowej uchwały. Zgodnie z art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 713 z późn. zm.). każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem na skarżącym spoczywa obowiązek wykazania się nie tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także zaistniałym w dacie wniesienia skargi (nie w przyszłości) naruszeniem tego interesu prawnego lub uprawnienia. Interes prawny skarżącego powinien wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę. W orzecznictwie i doktrynie eksponowany jest przy tym element bezpośredniości, konkretności i realnego charakteru interesu prawnego strony. Skarżąca spółka wywodzi swój interes prawny z prawa własności (art. 140 k.c.), twierdząc jednocześnie że jest użytkownikiem wieczystym działek położonych w obszarze kwestionowanego planu.
Niespornym jest, że działki będące w użytkowaniu wieczystym strony skarżącej są objęte zaskarżonym planem. Nie ulega też wątpliwości, że interes prawny użytkownika wieczystego, w związku z przeznaczeniem gruntu obciążonego tym prawem w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod zieleń, z wykluczeniem zabudowy, został naruszony.
Konstatacja ta otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania skargi na uchwałę Rady Miasta Krakowa w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Stary Bieżanów".
Podkreślenia przy tym wymaga, że obowiązek uwzględnienia skargi powstaje dopiero wówczas, gdy naruszenie interesu prawnego skarżącego jest związane z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego, tj. norm prawa materialnego (zob. "Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz, pod red. Z. Niewiadomskiego, C. H. Beck 2011 r., 6 wyd. s. 31.). Zwrócić również należy uwagę, że kontrola sądu w sprawach skarg na miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego ogranicza się wyłącznie do badania zgodności z prawem podejmowanych uchwał, a zwłaszcza przestrzegania zasad planowania oraz określonej ustawą procedury planistycznej.
Przechodząc zatem do meritum na wstępie przytoczyć należy treść art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 293 z późn. zm.). Stanowi on, że istotne naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części.
Zasady sporządzania planu miejscowego dotyczą treści merytorycznej, a więc jego zawartości, kwestii nienaruszenia ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz stanowiska organów uzgadniających i opiniujących, nieprzekroczenia władztwa planistycznego oraz zachowania standardów dokumentacji planistycznej.
Tryb sporządzania planu odnosi się natomiast do sekwencji czynności, jakie podejmuje organ w celu doprowadzenia do uchwalenia planu miejscowego, począwszy od uchwały o przystąpieniu do sporządzenia planu, a skończywszy na uchwaleniu planu. Zaniechanie którejś z czynności może stanowić istotne naruszenie trybu, skutkujące nieważnością uchwały w całości lub części.
Wskazać również należy, że kontrola zaskarżonego aktu dokonywana jest w granicach wyznaczonych prawną ochroną przysługującą skarżącemu mającemu tytuł prawny do oznaczonej nieruchomości objętej planem. W konsekwencji ewentualne uwzględnienie skargi powinno nastąpić wyłącznie w części wyznaczonej indywidualnym interesem skarżącego. Także potencjalne naruszenia procedury planistycznej mogą być brane pod uwagę tylko wtedy, gdy pozostają w związku z interesem prawnym skarżącego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 kwietnia 2020 r. II OSK 2296/19, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 grudnia 2017 r., II SA/Kr 1037/17).
Sąd nie dostrzegł istotniejszego naruszenia trybu sporządzania zaskarżonego planu miejscowego. Wszystkie czynności nakazane przepisem art.17 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zostały przeprowadzone.
Nie mógł zostać uwzględniony zarzut naruszenia art. 15 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 17 pkt 5 w zw. z art. 36 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez błędne zastosowanie i nieuwzględnienie w Prognozie skutków finansowych miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Stary Bieżanów" wpływu tego planu na finanse publiczne, a to konieczności zaspokojenia roszczeń odszkodowawczych na podstawie art. 36 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
W tomie IX na stronie 3113 akt planistycznych znajduje się prognoza skutków finansowych z lutego 2018 r. Wskazano w niej, że podstawę ustalania przeznaczenia nieruchomości przed uchwaleniem planu miejscowego stanowi aktualne użytkowanie. Podano również, że w obszarze planu nie prognozuje się obniżenia wartości nieruchomości. W tabeli nr 6 zestawiono wartości terenów przeznaczonych do wykupu pod inwestycje drogowe, w tabeli nr 7 - wartości terenów przeznaczonych do wykupu pod zieleń ZPp. 1 - ZPp.11. Nie określono w niej środków na zaspokojenie roszczeń z art. 36 u.p.z.p.
Wyjaśnienia zatem wymaga, że zgodnie z art. 17 pkt 5 tej ustawy prognozę skutków finansowych uchwalenia planu miejscowego, z uwzględnieniem art. 36 sporządza wójt, burmistrz, prezydent miasta po podjęciu przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego. Zakres prognozy określa § 11 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r.
Prognoza skutków finansowych uchwalenia planu jest analizą ekonomiczną i pełni funkcję informacyjną, a nie jest załącznikiem do projektu planu miejscowego wykładanym do publicznego wglądu i do dyskusji oraz nie ma charakteru normatywnego, a przedkładana jest radzie gminy, która powinna mieć wiedzę co do finansowych skutków uchwalenia planu (por. wyrok NSA z dnia 22 stycznia 2022 r., sygn. II OSK 81/19, LEX nr 3318912). Z samej nazwy tego dokumentu wynika, że powinien on określać potencjalne wydatki i dochody z tytułu uchwalenia planu, które na tym etapie nie wymagają szczegółowego oszacowania. Podawane w prognozie szacunkowe dane w zakresie wydatków gminy nie mają żadnego wypływu na realizację w przyszłości żądań skarżących w przedmiocie odszkodowań za grunty przeznaczone na realizację inwestycji celu publicznego.
Nawiązując do odpowiedzi na skargę podkreślić należy, że aktualne brzmienie przepisu art.37 ust.11 oraz dodanie ust.12 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wprowadzone zostało przez art. 497 pkt 8 lit. a i b ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U.2017.1566), zmieniający ustawę planistyczną z dniem 1 stycznia 2018 r. Stosownie do art.37 ust.11 u.p.z.p. (Dz.U.2017.1073 t.j.) w odniesieniu do zasad określania wartości nieruchomości oraz zasad określania skutków finansowych uchwalania lub zmiany planów miejscowych, a także w odniesieniu do osób uprawnionych do określania tych wartości i skutków finansowych stosuje się przepisy o gospodarce nieruchomościami (z art. 174 ust. 3 a tej ostatniej ustawy wynika, że rzeczoznawca majątkowy uprawniony jest między innymi do sporządzenia omawianej prognozy). Zgodnie z pkt 1 omawianego przepisu wartość nieruchomości określa się w sytuacji, gdy na skutek uchwalenia planu miejscowego dla terenów dotychczas nieobjętych takim planem albo nieobjętych obowiązującym w dniu uchwalenia tego planu planem miejscowym niemożliwe lub istotnie ograniczone stało się dalsze faktyczne użytkowanie terenu i gruntu w sposób zgodny z mającym miejsce w dniu uchwalenia planu miejscowego faktycznym użytkowaniem - wyłącznie na podstawie faktycznego użytkowania terenu i gruntu. Jednakże, w myśl art.548 ustawy nowelizującej do projektów miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, a także ich zmian, w stosunku do których przed dniem wejścia w życie ustawy podjęto uchwałę o przystąpieniu do sporządzenia lub zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i ogłoszono w prasie miejscowej oraz przez obwieszczenie o wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu, stosuje się przepisy dotychczasowe. Zatem oceny, czy przedmiotowa uchwała została w tym zakresie podjęta zgodnie z prawem, winno się dokonywać w świetle przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie opisanej nowelizacji (Dz.U.2015.1830). Stosownie do art.37 ust.1 wówczas obowiązującej ustawy obniżenie oraz wzrost wartości nieruchomości stanowią różnicę między wartością nieruchomości określoną przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu obowiązującego po uchwaleniu lub zmianie planu miejscowego a jej wartością, określoną przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu, obowiązującego przed zmianą tego planu, lub faktycznego sposobu wykorzystywania nieruchomości przed jego uchwaleniem. Przepis ust.11, będący odpowiednikiem aktualnego ust.12 stanowił, że w odniesieniu do zasad określania wartości nieruchomości oraz zasad określania skutków finansowych uchwalania lub zmiany planów miejscowych, a także w odniesieniu do osób uprawnionych do określania tych wartości i skutków finansowych stosuje się przepisy o gospodarce nieruchomościami.
Z przedłożonej prognozy nie wynika, aby została sporządzona przez rzeczoznawcę majątkowego. Sąd podziela pogląd wyrażany w orzecznictwie, że opracowanie prognozy skutków finansowych uchwalenia planu przez osoby niebędące rzeczoznawcami majątkowymi stanowi naruszenie trybu sporządzenia planu, jednakże nie jest naruszeniem istotnym w rozumieniu art. 28 ust. 1 u.p.z.p., ponieważ prognoza ta nie jest załącznikiem do planu i z tej racji nie ma charakteru wiążącego (wyrok NSA z dnia 23 listopada 2018 r., sygn. II OSK 2909/16).
Sądowi znany jest cytowany w skardze wyrok NSA sygn. II OSK 2258/20. Pogląd prawny w nim przedstawiony nie jest utrwalony w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Zaznaczyć także należy, że dotyczył on bardzo specyficznego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Dla wybranych obszarów przyrodniczych miasta Krakowa – etap A 1" (uchwała Rady Miasta Krakowa z dnia 12 września 2018 r. nr CIX/2894/18). Planem tym objęto 174 obszary zlokalizowane na całym obszarze Krakowa, stanowiące większe i mniejsze enklawy na terenie miasta. Celem planu była ochrona przed zabudową terenów, które w Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta Krakowa (Uchwała Nr CXII/1700/14 Rady Miasta Krakowa z dnia 9 lipca 2014 r.) zostały wyłączone z powstawania nowej zabudowy kubaturowej (§ 3 uchwały).
Sądowi z urzędu wiadomo, że radni Krakowa są zaznajomieni z tematyką odszkodowań należnych od Gminy związanych z uchwaleniem w planach terenów zielonych na działkach prywatnych (np. wyrok w sprawie II SA/Kr 331/22, publ. w CBOISA). Stenogram LII sesji Rady Miasta Krakowa odbytej w dniu 27 stycznia 2021 r. wskazuje, że radni zaznajomieni zostali z problematyką odszkodowań za nieruchomości objęte planem. Wobec powyższego nie można stwierdzić, że gdyby sporządzona została rzetelna prognoza finansowa, do uchwalenia planu by nie doszło (wyroki NSA z 23.01.2013r., II OSK 2348/12, LEX nr 1361625; z 21.06.2021r., II OSK 2809/18, LEX nr 324354, II OSK 2258/20). Dlatego też sporządzenie błędnej prognozy nie mogło skutkować naruszeniem art. 15 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 17 pkt 5 w zw. z art. 36 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Nadto dodać należy, że stawiając zarzut nieprawidłowego sporządzenia prognozy skutków finansowych uchwalenia planu miejscowego należy jednak wykazać, że błędna prognoza doprowadziła do uchwalenia planu o konkretnej treści, co jednakże nie zostało uczynione przez stronę skarżącą.
Przystępując do oceny zarzutów skargi dotyczących sprzeczności zaskarżonego planu ze Studium, na wstępie przytoczenia wymagają adekwatne postanowienia Studium. Zgodnie z punktem II.1.1 Studium sformułowane w zmianie Studium zasady polityki przestrzennej tworzą osnowę merytoryczną dla wszystkich ustaleń zawartych w dokumencie Studium, stanowiąc nadrzędne zasady interpretacyjne i wytyczne kierunkowe niezbędne do uwzględnienia w przyszłych pracach planistycznych. Głównymi zasadami polityki przestrzennej określonymi w studium są m.in.: 1) zasada ochrony i uwzględnienia wartości wysoko cenionych, odnosząca się również do wartości przyrodniczych i kulturowych oraz wartości estetycznych i kompozycyjnych; 2) prawo koncentracji i strukturalnej integracji, zasada miasta zwartego, w integrowaniu struktury funkcjonalno-przestrzennej ważną rolę odgrywać będzie system zieleni, zwłaszcza parków rzecznych oraz sieć przestrzeni publicznych; 3) zasada dobrej kontynuacji i spójnej tożsamości jednostek urbanistycznych – która oznacza konieczność twórczego wpisywania się nową formą w kontekst przestrzenny i historyczny.
Celem polityki przestrzennej jest stworzenie (Tom I) miasta przyjaznego mieszkańcom, atrakcyjnego dla zamieszkania i pobytu. Ma być on osiągnięty m.in. przez ograniczenie niekontrolowanego rozpraszania zabudowy na rzecz wykorzystania istniejących rezerw terenów przeznaczonych do zagospodarowania, a także działania rehabilitacyjne i rewitalizacyjne na terenach zdegradowanych i przekształcanie ich na nowe funkcje. Szczególną troską będą objęte wszelkiego rodzaju tereny zielone, umożliwiające publiczne użytkowanie przestrzeni (Tom II str.12).
Jak podano na stronie 39 Studium w ramach wydzielonych strukturalnych jednostek urbanistycznych wskazano kierunki zmian w przeznaczeniu terenów. Nie naruszają one kompetencji miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, czyli nie wkraczają szczegółowością ustaleń w sferę regulacji zastrzeżonych ustawowo dla m.p.z.p. Sterowanie przez gminę zmianami w przeznaczeniu terenów ma prowadzić przede wszystkim do ustalonych w Studium celów i zasad rozwoju, a w szczególności budowaniu zrównoważonej i policentrycznej metropolii spełniającej warunki miasta zwartego. W Studium określono, że ustalone w tym dokumencie linie rozdzielające tereny o różnym przeznaczeniu nie mają charakteru linii rozgraniczającej tereny o różnym przeznaczeniu określane w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego. Mają charakter linii oddzielającej tereny o różnej polityce dotyczącej zmian w przeznaczeniu terenów. Służą ustalaniu wytycznych do mpzp i mają być pomocne w sprawdzaniu, czy miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego nie naruszają ustaleń polityki przestrzennej w zakresie kierunków zmian w przeznaczeniu terenów (Tom II str.39).
Zgodnie z punktem II.3.2 Studium kierunki zmian w strukturze przestrzennej gminy Kraków ustalono w odniesieniu do 7 kategorii elementów strukturalnych przestrzeni urbanistycznej, w tym dla Centrum Miasta i Śródmieścia. W tej kategorii ochronie winna podlegać istniejąca zieleń przestrzeni publicznych i wnętrz kwartałów zabudowy, poszczególne place i ulice należy traktować jako wnętrza urbanistyczne, a wprowadzana i chroniona zieleń powinna być istotnym elementem wyposażenia tych wnętrz, dopasowanym do historycznej zabudowy i małej architektury.
Na stronie 92 w punkcie II.5.3. Studium jako zasadę polityki przestrzennej w zakresie kształtowania systemu przyrodniczego i ochrony wartości przyrodniczych przyjęto realizację "Kompleksowego programu rozwoju zieleni miejskiej dla Krakowa" oraz ujętej w harmonogramie zadań w Programie Ochrony Środowiska dla miasta Krakowa na lata 2012-2015 - Koncepcji rozwoju i systemu zarządzania terenami zieleni miejskiej. Koncepcja ta powinna się opierać na czterech podstawowych założeniach: spójna, planowa i długoterminowa polityka rozwoju terenów zieleni, integracja rozproszonej struktury zieleni w ciągły system, tworzenie nowych terenów zieleni miejskiej w tym parków miejskich wg Listy rankingowej inwestycji miejskich w zakresie zieleni i ochrony terenów cennych przyrodniczo, zachowanie istniejących terenów zieleni miejskiej i ich rozwój. Nakazano uwzględnienie w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego różnych form zieleni (istniejącej i planowanej). Nadto, na stronie 97 podano, że poza strefą kształtowania systemu przyrodniczego ochrona środowiska następować będzie przez zachowanie istniejących terenów zieleni urządzonej i terenów stanowiących rezerwę pod nowe tereny zieleni oraz odpowiednie kształtowanie zespołów zieleni urządzonej i nieurządzonej towarzyszącej zabudowie w obrębie korytarzy ekologicznych.
W tomie III punkcie1.1. postanowiono, że ustalenia zmiany Studium, dotyczące kierunków zagospodarowania przestrzennego, zawarte w Tomie II i Tomie III wraz z rysunkiem Studium – plansze K1-K6 Studium muszą być przy sporządzaniu planów miejscowych uwzględniane łącznie. W oparciu o indywidualne cechy struktury przestrzennej i zróżnicowane zagospodarowanie obszarów miasta wyodrębniono 63 strukturalne jednostki urbanistyczne. Podział na strukturalne jednostki urbanistyczne ma na uwadze konieczność agregacji dotychczasowych jednostek urbanistycznych w większe zespoły, o zauważalnej jednorodności funkcjonalno-przestrzennej.
Ponadto, w wydzielonych strukturalnych jednostkach urbanistycznych wyznaczono obszary o zróżnicowanych głównych kierunkach zagospodarowania, poprzez przypisanie im wiodących funkcji (funkcje terenu). W ramach strukturalnej jednostki urbanistycznej zostały wyznaczone także standardy przestrzenne, wskaźniki zagospodarowania, zasady ochrony środowiska kulturowego i przyrodniczego, zasady kształtowania infrastruktury technicznej i układu komunikacyjnego oraz dopuszczalne zmiany parametrów zabudowy w planach miejscowych.
Zaakcentować należy, że w pkt III.1.2. ppkt 1 i 2 Studium wymieniono dwie ogólne zasady kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu w planach miejscowych:
1. Granice oddzielające tereny przeznaczone do zabudowy i zainwestowania od terenów wolnych od zabudowy w poszczególnych strukturalnych jednostkach urbanistycznych należy traktować jako niezmienne, nieprzekraczalne i niepodlegające korektom przy sporządzaniu miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego;
2. Wyznaczone w strukturalnych jednostkach urbanistycznych tereny o głównych kierunkach zagospodarowania pod zabudowę mieszkaniową (MN, MNW, MW), usługowo-mieszkaniową (UM), usługi (U, UH), przemysł i usługi (PU) oraz infrastrukturę techniczną (IT) i tereny cmentarzy (ZC) nie mogą ulec zwiększeniu kosztem terenów nie inwestycyjnych – terenów zieleni urządzonej (ZU) i zieleni nieurządzonej (ZR) oraz wód powierzchniowych śródlądowych (W).
Teren oznaczony na rysunku Studium symbolem ZU (położone są w nim ogródki działkowe na działce [...]) został wyodrębniony niebieską linią, oznaczającą zgodnie z legendą Studium, granicę oddzielającą tereny przeznaczone do zainwestowania od terenów wolnych od zabudowy.
Obszar kwestionowanego planu położony jest zgodnie ze Studium w jednostce nr [...] [...]". W kierunkach zmian w strukturze przestrzennej podano: "istniejące R. Ogrody Działkowe do utrzymania w formie zieleni urządzonej". Powierzchnię biologicznie czynną dla terenów zieleni urządzonej (ZU) określono na min. 80%, a dla terenów zieleni nieurządzonej (ZR) - min. 90%.
Zgodnie z § 3 zaskarżonej uchwały jednym z głównych celów planu jest ochrona przed zabudową terenów zieleni urządzonej i zieleni nieurządzonej.
W § 31 uchwały wyznaczono Teren ogrodów działkowych, oznaczony symbolem ZD.1, o podstawowym przeznaczeniu pod ogrody działkowe. W terenie tym dopuszcza się lokalizację: 1) altan działkowych, 2) budynków gospodarczych, 3) oranżerii, 4) obiektów sanitarnych, 5) wiat, 6) placów zabaw (ogródków jordanowskich), 7) terenowych urządzeń sportu i rekreacji. Tak więc porównanie zapisów Studium i ustaleń planu wskazuje, że dokumenty te pozostają w pełnej zgodności.
Wobec powyższego, organ przy podejmowaniu uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie mógł modyfikować postanowień studium
Ustosunkowując się do zarzutu przekroczenia władztwa planistycznego przez gminę, skonstatować pozostaje, że przez zamieszczenie w planie miejscowym ustaleń co do przeznaczenia terenu oraz sposobów jego zagospodarowania i warunków zabudowy gmina we władczy sposób reguluje sposób korzystania z nieruchomości objętych tym planem. Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 1 u.p.z.p. ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykorzystywania prawa własności. Ustalenia zawarte w planie miejscowym mogą więc w znacznym stopniu ograniczać prawo własności terenów objętych tym planem. Każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie albo decyzji o warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich (art. 6 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p.). Z tego przepisu wynika, że prawo własności (użytkowania wieczystego) może być wykonywane tylko w granicach określonych ustawą i miejscowym planem, w sposób nienaruszający chronionego prawem interesu publicznego i osób trzecich. Przepis ten jest zharmonizowany z art. 140 k.c. i 233 K.c. Ochrona własności czy prawa użytkowania wieczystego nie może być rozumiana krańcowo, że każda ingerencja w sferę tych praw stanowi naruszenie Konstytucji. Konstytucja chroni różne dobra, zarówno związane z interesem indywidualnym obywateli, jak i potrzebami całego społeczeństwa. Stosownie do okoliczności zachodzi nieraz potrzeba dania pierwszeństwa jednemu dobru przed drugim. Planowanie przestrzenne z reguły powoduje konflikt różnych wartości i interesów (wyrok NSA z 18 lipca 2016 r., II OSK 478/16, LEX nr 2107247). Z art. 6 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. wynika podstawowa zasada prawa zagospodarowania przestrzennego - wolności zagospodarowania terenu, do którego ma się tytuł prawny. Wolność tę można ograniczyć jedynie w granicach określonych ustawą i z uwagi na przeciwdziałanie naruszeniom interesu prawnego innych osób lub jednostek organizacyjnych i ochronę interesu publicznego. Granice określone ustawą, o których mowa w art. 6 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p., to m.in. granice wyznaczone przez ustawę o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (wyrok NSA z 17 kwietnia 2013 r., II OSK 2493/11, LEX nr 1559619). Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie zaznaczał, że poszanowanie prawa własności (użytkowania wieczystego) jest jednym z wielu elementów podlegających uwzględnieniu w procesie planowania przestrzennego. Jak wynika z art. 1 ust. 2 u.p.z.p. w procesie planistycznym ustawodawca nakazał uwzględnianie również innych niż prawo własności wartości, do których zaliczył wymagania ładu przestrzennego, w tym urbanistyki i architektury, walory architektoniczne i krajobrazowe, wymagania ochrony środowiska, zdrowia oraz bezpieczeństwa ludzi i mienia, wymagania ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej, walory ekonomiczne przestrzeni, potrzeby obronności, bezpieczeństwa państwa, potrzeby interesu publicznego. Kreowanie polityki przestrzennej na szczeblu gminy wymaga zatem rozstrzygania konfliktów pomiędzy interesem indywidualnym a interesem publicznym, bądź pomiędzy sprzecznymi ze sobą interesami indywidualnymi (wyrok NSA z 21 czerwca 2016 r., II OSK 2541/14, LEX nr 2117153). Prawa własności (użytkowania wieczystego) nie należy rozumieć jako prawa absolutnego, bowiem może być ono ograniczone w drodze ustawy i jest tylko jedną z wielu wartości, które organy winny uwzględniać przy tworzeniu miejscowych planów. Celem uchwalonych miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego jest ustalenie przeznaczenia terenów oraz określenie sposobu ich zagospodarowania i zabudowy, mając na względzie ład przestrzenny i zrównoważony rozwój (art. 14 ust. 1 w związku z art. 1 ust. 1 u.p.z.p.). W sytuacji, gdy organy samorządowe tworzące plan miejscowy muszą uwzględniać oprócz własności (użytkowania wieczystego) szereg innych wartości ogólnospołecznych (art. 1 ust. 2 u.p.z.p.) ustalenia planu są kompromisem pomiędzy uwzględnieniem interesu indywidualnych osób, interesu społecznego i państwowego (wyroki NSA z 5 grudnia 2012 r., II OSK 2243/12, LEX nr 1367343; z 14 listopada 2012 r., II OSK 2226/12, LEX nr 1291967).
Co do zasady należy więc przyjąć, że władztwo planistyczne przysługujące gminie, prowadzić może do ograniczeń w wykonywaniu prawa własności nieruchomości objętych planem. W tym miejscu zgodzić się trzeba z poglądem prezentowanym w orzecznictwie, że aby władztwo planistyczne nie cechowało się dowolnością, nie przekraczało granic uznania planistycznego, czyli, aby nie doszło do nadużycia władztwa, organ musi respektować reguły składające się na istotę zasady proporcjonalności. Wobec tego warto przywołać w tym zakresie tezy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 kwietnia 1995 r., sygn. akt K 11/94 (OTK 1995/1/12). Trybunał stwierdził, że dla oceny, czy doszło do naruszenia zasady proporcjonalności konieczne jest udzielenie odpowiedzi na trzy pytania: 1) czy wprowadzona regulacja ustawodawcza jest w stanie doprowadzić do zamierzonych przez nią skutków; 2) czy regulacja ta jest niezbędna dla ochrony interesu publicznego, z którym jest powiązana, oraz 3) czy efekty wprowadzanej regulacji pozostają w proporcji do ciężarów nakładanych przez nią na obywatela.
Mając powyższe na uwadze Sąd ocenił, że kwestionowane ustalenia planu miejscowego nie stanowią o przekroczeniu granic władztwa planistycznego (art. 3 ust. 1 i art. 6 ust. 1 upzp) w odniesieniu do działki strony skarżącej. O przeznaczeniu terenu jednoznacznie przesądziły zapisy Studium, które były dla Rady Miasta Krakowa wiążące.
Nadto, nie bez znaczenia jest fakt, że poprzednik prawny strony skarżącej przedsiębiorstwo państwowe Przedsiębiorstwo Przemysłu [...] "P." w W. uwłaszczył się na majątku ogólnonarodowym, uzyskując z dniem 5 grudnia 1990 r. prawo użytkowania wieczystego niezabudowanego gruntu Skarbu Państwa, położonego w jednostce ewidencyjnej K.-P., obręb [...], oznaczonego w ewidencji gruntów jako działki nr [...] o pow. 0,0603 ha, nr [...] o pow. 0,0006 ha i nr [...] o pow. 2,0735 ha, które powstały w wyniku kolejnych podziałów działki nr [...] o pow. 2,1344 ha. Dyrektor Krakowskich Zakładów Przemysłu [...] ". protokołem przekazania gruntów z dnia 28 lutego 1977r. przekazał w czasowe użytkowanie Zarządu Pracowniczego KZPS [...]" teren o pow. 2 ha i odpowiadającego obecnie działkom nr [...], [...] i [...] (por. wyrok NSA z dnia 21.10.2016 r., sygn. I OSK 1546/16, publ. w CBOISA). Na podstawie art.11 ust.3 ustawy z dnia 6 maja 1981r. o pracowniczych ogrodach działkowych (Dz. U. z 1996r. Nr 85, poz. 390, z późn.zm) nastąpiło przekształcenie ogrodu czasowego w ogród stały.
Tak więc nie można uznać, że nadużyciem władztwa planistycznego gminy było zachowanie dotychczasowej funkcji terenu - istniejących od prawie 50 lat na działkach strony skarżącej ogródków działkowych, urządzonych przez poprzednika prawnego Spółki dla swoich pracowników.
W toku procedury planistycznej do organu wpłynęło 167 wniosków (od Polskiego Związku Działkowców - Zarządu Rodzinnego Ogrodu Działkowego [...]", P. K. E., T. na rzecz O. P., P. Z. D. - okręgu Małopolskiego oraz 163 osób fizycznych w sprawie zachowania przeznaczenia działki nr [...] pod ROD [...]".
Nie mógł również odnieść zamierzonego skutku zarzut, że w decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 21 kwietnia 2015 r. określono przeznaczenie przedmiotowej nieruchomości jako teren o przeważającej funkcji usług publicznych i usług komercyjnych. Jak bowiem wynika z tej decyzji, Minister powołał się w niej na "pismo Zarządu Rozbudowy Miasta w Krakowie z dnia 15 czerwca 1977 r. w sprawie tymczasowego użytkowania pod ogródki działkowe terenu położonego obok [...] w B. . Lokalizacja czasowa ogrodu nastąpiła na okres 5 lat (rok nieczytelny), z uwagi na przeznaczenie terenu pod rozbudowę Zakładów w B. ". W następnym fragmencie uzasadnienia tej decyzji podano, że "Z pisma Urzędu Dzielnicowego Kraków - Podgórze z dnia 15 maja 1984 r. znak GP-VII-8334w/57/83, skierowanego do Krakowskich Zakładów Przemysłu [...] P. w K. wynika, że teren zajęty pod czasowe ogródki działkowe przeznaczony został w koncepcji planu szczegółowego os. B. K. pod usługi oświaty, handlu, gastronomii, administracji i łączności oraz w części pod budowę drogi KN1T". Z koncepcji planu nie można wywodzić przeznaczenia nieruchomości.
Nadto, zaakcentować należy, że po dacie cytowanego pisma, uchwalono Miejscowy Plan Ogólny Zagospodarowania Przestrzennego Miasta Krakowa (Uchwała Nr XXXVII/229/88 Rady Narodowej Miasta Krakowa z dnia 25 kwietnia 1988 roku), zmieniony Uchwałą Nr VII/58/94 Rady Miasta Krakowa z dnia 16 listopada 1994 roku oraz plan szczegółowy osiedla B. K. (zatwierdzony uchwałą Nr LXIII/437/92 Rady Miasta Krakowa z dnia 16 października 1992 roku).
Z tekstu i rysunku planu ogólnego (sekcje 31 i 32) wynika, że w przedmiotowy teren przeznaczony był pod usługi publiczne UP, z dopuszczeniem zieleni, obszar rolny RP z dopuszczeniem ogrodów działkowych oraz teren komunikacji KT/Z ˝. Obydwa plany utraciły ważność 1 stycznia 2003 roku.
Wreszcie, odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu, że strona skarżąca uzyskała decyzję o warunkach zabudowy stwierdzić należy, że treść decyzji o warunkach zabudowy nie rozstrzyga o przeznaczeniu terenu, lecz jedynie określa prawnie dopuszczalny sposób zagospodarowania nieruchomości w przypadku braku ustaleń planu miejscowego. Kategoria przeznaczenia terenu jest natomiast określana wyłącznie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Warunki decyzji o warunkach zabudowy mogą się różnić od ustaleń planistycznych, o czym jednoznacznie przesądził ustawodawca w art. 65 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p., zgodnie z którym stwierdza się wygaśnięcie decyzji, jeżeli dla terenu uchwalono plan miejscowy, którego ustalenia są inne niż w wydanej decyzji.
Niesłusznie skarżący dopatruje się wadliwości planu w nieuwzględnieniu wydanej dla niego decyzji ustalających warunki zabudowy dla zamierzenia budowlanego "Budowa zespołu budynków mieszkalnych jednorodzinnych (...) na działce nr [...] oraz częściach działek nr [...], [...] obr[...] jedn. ewid.. ". W każdym przypadku sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - jak i jego zmiany - organy gminy mają obowiązek ustalenia faktycznego stanu zagospodarowania terenów objętych procedurą planistyczną tj. istniejącej legalnej zabudowy oraz stanu w zakresie istniejących w obrocie prawnym ostatecznych decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, decyzji o warunkach zabudowy oraz decyzji udzielających pozwolenia na budowę (w tym i na rozbudowę) obiektów budowlanych na tym terenie. Po zgromadzeniu rzetelnych i pełnych danych w tym zakresie organ gminy obciąża obowiązek rozważenia – z uwzględnieniem zasady wyważania interesu ogólnego (społecznego) i interesów indywidualnych - czy w danej, konkretnej sytuacji należy dać pierwszeństwo stanowi zastanemu na danym terenie, a więc m.in. ochronie prawa własności istniejących obiektów budowlanych, czy też założeniom planistycznym tj. planowanemu sposobowi przyszłego zagospodarowania terenu (wyrok NSA z 22 czerwca 2012 r., II OSK 878/12; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Uwzględnienie w toku procedury planistycznej wydania powyższej decyzji WZ było niedopuszczalne, gdyż spowodowałoby niezgodność ustaleń zaskarżonego planu z ustaleniami studium.
Wobec powyższego, na podstawie art.151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI