II SA/Kr 541/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę spółki z o.o. na uchwałę Rady Miejskiej w Tarnowie z 2019 r. w sprawie zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń. Skarżąca spółka zarzuciła uchwale dyskryminację, naruszenie praw nabytych, nadmierne ograniczenia swobody działalności gospodarczej oraz naruszenie zasady zrównoważonego rozwoju. W szczególności wskazywała na niekorzystne dla jej restauracji działających w systemie drive-thru przepisy dotyczące powierzchni zabudowy, dopuszczalnego oświetlenia LED, oznakowania przystanków, lokalizacji szyldów oraz wyłączenia pojemników na odpady. Rada Miejska w odpowiedzi na skargę wniosła o oddalenie większości zarzutów, przyznając zasadność jedynie w części dotyczącej § 32 ust. 2 pkt 3 uchwały. Sąd, analizując zarzuty, uznał, że wprowadzone zróżnicowanie w zakresie sytuacji reklam jest racjonalne i uzasadnione celem ochrony krajobrazu oraz uporządkowania przestrzeni publicznej. Podkreślono, że zasada równości nie oznacza identycznego traktowania wszystkich podmiotów, a zróżnicowanie jest dopuszczalne, jeśli ma uzasadnienie faktyczne i celowościowe. Sąd nie dopatrzył się dyskryminacji w przepisach dotyczących powierzchni zabudowy, oznakowania przystanków, lokalizacji szyldów czy wyłączenia pojemników na odpady. Uznano również, że ograniczenia dotyczące oznakowania restauracji drive-thru nie naruszają praw nabytych ani swobody działalności gospodarczej, ponieważ zostały wprowadzone na podstawie upoważnienia ustawowego w celu ochrony ważnego interesu publicznego. Sąd odniósł się także do wyroku Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego braku mechanizmu odszkodowawczego za szkody legalne, stwierdzając, że nie powoduje on derogacji przepisu, na podstawie którego podjęto zaskarżoną uchwałę. W konsekwencji, Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących uchwał krajobrazowych, zasady równości i proporcjonalności w kontekście ograniczeń działalności gospodarczej związanej z reklamą.
Orzeczenie dotyczy konkretnej uchwały Rady Miejskiej w Tarnowie i specyfiki jej przepisów. Ogólne zasady interpretacji przepisów o ochronie krajobrazu i prawach przedsiębiorców mają jednak szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (6)
Czy uchwała krajobrazowa wprowadzająca zróżnicowane zasady sytuowania reklam w zależności od powierzchni zabudowy budynku narusza zasadę równości i dyskryminuje podmioty prowadzące działalność gospodarczą?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zróżnicowanie to jest racjonalne i uzasadnione celem ochrony krajobrazu oraz uporządkowania przestrzeni publicznej, a zasada równości nie oznacza identycznego traktowania wszystkich podmiotów.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zróżnicowanie oparte na powierzchni zabudowy jest uzasadnione, ponieważ duże budynki handlowe często różnią się od pozostałej zabudowy i reklamy mogą stanowić element ich kompozycji. Podkreślono, że sytuacja wszystkich podmiotów spełniających kryterium powierzchni zabudowy jest taka sama.
Czy uchwała krajobrazowa wprowadzająca ograniczenia w sytuowaniu reklam, w tym szyldów, narusza prawa nabyte i swobodę działalności gospodarczej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ograniczenia te są dopuszczalne, o ile są proporcjonalne i wprowadzane na podstawie upoważnienia ustawowego w celu ochrony ważnego interesu publicznego, jakim jest ochrona krajobrazu.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że uchwała krajobrazowa nie zakazuje całkowicie sytuowania nośników reklamowych, lecz je ogranicza. Ograniczenia te są uzasadnione dbałością o środowisko, krajobraz i ład przestrzenny, a wprowadzono je na podstawie upoważnienia ustawowego. Prawo własności i swoboda działalności gospodarczej mogą być ograniczane w celu ochrony interesu publicznego.
Czy uchwała krajobrazowa może przewidywać odmienne zasady dotyczące dostosowania istniejących reklam do nowych przepisów, w zależności od ich legalności (posiadania pozwoleń na budowę)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ustawa świadomie nie zróżnicowała istniejących obiektów pod względem ich legalności, aby zapewnić kompleksowe uporządkowanie przestrzeni publicznej.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na cel ustawy z 2015 r. o wzmocnieniu narzędzi ochrony krajobrazu, który zakładał kompleksowe uporządkowanie chaosu reklamowego. Różnicowanie zasad dostosowania w zależności od legalności obiektów mogłoby uniemożliwić osiągnięcie tego celu.
Czy uchwała krajobrazowa może wyłączać z zakresu swojego stosowania pewne obiekty, np. pojemniki na odpady komunalne?
Odpowiedź sądu
Tak, takie wyłączenia są dopuszczalne i nie stanowią dyskryminacji, jeśli są uzasadnione charakterem tych obiektów.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wyłączenie pojemników na odpady komunalne nie jest dyskryminujące, ponieważ kryterium różnicującym jest rodzaj odpadów, a nie podmiot wytwarzający. Ponadto, gabaryty pojemników i fakt, że zazwyczaj umieszcza się na nich logo firmy, czynią to wyłączenie bagatelnym.
Czy uchwała krajobrazowa może dopuszczać sytuowanie reklam na wiatach przystankowych, podczas gdy inne obiekty są ograniczane?
Odpowiedź sądu
Tak, takie uprzywilejowanie wiat przystankowych ma uzasadnienie funkcjonalne, wynikające z przepisów prawa.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że przepisy prawa drog publicznego preferują umieszczanie tablic reklamowych i urządzeń reklamowych na wiatach przystankowych ze względów funkcjonalnych. Wprowadzenie takiego zapisu w uchwale ma zatem uzasadnienie.
Czy uchwała krajobrazowa może odwoływać się do ustaleń Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, które nie jest aktem prawa miejscowego?
Odpowiedź sądu
Tak, takie odwołanie jest dopuszczalne w celu jasnego określenia terenów chronionych, nawet jeśli Studium nie jest aktem prawa miejscowego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że odwołanie się do Studium w celu określenia terenów zielonych jest użyteczne i nie stanowi rażącego naruszenia prawa, ponieważ celem jest jasne wskazanie obszarów chronionych przed chaosem reklamowym.
Przepisy (11)
Główne
u.p.z.p. art. 37a
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Uchwała krajobrazowa może określać zasady i warunki sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabaryty, standardy jakościowe oraz rodzaje materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane. Może również określać zasady i warunki sytuowania szyldów, ich gabaryty oraz liczbę. Uchwała ta jest aktem prawa miejscowego i może przewidywać różne regulacje dla różnych obszarów gminy. Określa także warunki i termin dostosowania istniejących obiektów do nowych zasad.
u.p.z.p. art. 37a § 9
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Określenie warunków i terminu dostosowania istniejących obiektów do nowych zasad, nie krótszy niż 12 miesięcy.
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 32 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości wobec prawa i zakaz dyskryminacji.
Konstytucja RP art. 21
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo własności i prawo do odszkodowania w przypadku ograniczenia tego prawa.
Konstytucja RP art. 64 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo własności i jego ochrona prawna.
Konstytucja RP art. 22
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wolność działalności gospodarczej.
u.s.g. art. 101 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Możliwość zaskarżenia uchwały organu gminy do sądu administracyjnego w przypadku naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia.
u.p.z.p. art. 2 § 16a-16f
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Definicje reklamy, tablicy reklamowej, urządzenia reklamowego i szyldu.
u.p.z.p. art. 1 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Zasada zrównoważonego rozwoju.
u.p.z.p. art. 1 § 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Wymagania podlegające uwzględnieniu w procesie planowania i zagospodarowania przestrzennego.
Ustawa o informowaniu o cenach towarów i usług art. 4 § 1
Obowiązek uwidaczniania cen towarów i usług w miejscu sprzedaży detalicznej.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zarzuty dyskryminacji strony skarżącej poprzez wprowadzenie zapisów uchwały różnicujących sytuowanie reklam w zależności od powierzchni zabudowy, dopuszczenia oświetlenia LED, oznakowania przystanków, lokalizacji szyldów oraz wyłączenia pojemników na odpady. • Zarzuty naruszenia prawa własności i swobody działalności gospodarczej poprzez wprowadzenie nadmiernych ograniczeń w sytuowaniu tablic i urządzeń reklamowych, w tym pylonów i oznakowania linii drive. • Zarzut naruszenia art. 37a ust. 9 u.p.z.p. z powodu braku zróżnicowania okresów dostosowawczych dla szyldów i legalnie posadowionych tablic reklamowych. • Zarzut naruszenia władztwa planistycznego i delegacji ustawowej poprzez zakaz instalacji tablic kierunkowych i niemożność uwidocznienia cen w miejscu sprzedaży detalicznej. • Zarzut naruszenia zasady proporcjonalności i zrównoważonego rozwoju poprzez wprowadzenie nadmiernych ograniczeń niepozwalających osiągnąć celów ochrony krajobrazu.
Godne uwagi sformułowania
uchwały reklamowe służą uporządkowaniu przestrzeni publicznej poprzez wyeliminowanie z niej chaosu reklamowego • zasada równości nie oznacza identyczności i nie może być z nią utożsamiana • ingerencja w sferę prawa własności musi zatem pozostawać w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do wymienionych celów
Skład orzekający
Joanna Człowiekowska
sędzia
Joanna Tuszyńska
przewodniczący sprawozdawca
Magda Froncisz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uchwał krajobrazowych, zasady równości i proporcjonalności w kontekście ograniczeń działalności gospodarczej związanej z reklamą."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnej uchwały Rady Miejskiej w Tarnowie i specyfiki jej przepisów. Ogólne zasady interpretacji przepisów o ochronie krajobrazu i prawach przedsiębiorców mają jednak szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu regulacji reklam w przestrzeni miejskiej i konfliktu między interesem publicznym (ochrona krajobrazu) a interesem prywatnym (prowadzenie działalności gospodarczej). Pokazuje, jak sądy interpretują przepisy dotyczące uchwał krajobrazowych.
“Czy uchwała krajobrazowa może ograniczyć reklamy Twojej firmy? WSA w Krakowie rozstrzyga.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.