II SA/Kr 539/22

II SA/Kr 539/22 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2022-06-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-04-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Joanna Człowiekowska /przewodniczący/
Małgorzata Łoboz /sprawozdawca/
Mirosław Bator
Symbol z opisem
6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne
Wywłaszczanie nieruchomości
Sygn. powiązane
I OSK 2171/22 - Wyrok NSA z 2024-03-12
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1990
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.
Dz.U. 1974 nr 10 poz 64
Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Człowiekowska Sędziowie: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędzia WSA Małgorzata Łoboz (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi H. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia 22 września 2021 r., znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie odmowy ustalenia i wypłaty odszkodowania za zajęcie nieruchomości oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z 5.05.2021 r. znak GN.II.72212-5/09.RE Starosta Krakowski, na podstawie art. 128 ust. 1 i 4 i art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy z 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r., poz. 1990 ze zm.) orzekł o odmowie ustalenia i wypłaty odszkodowania za zajęcie nieruchomości w celu posadowienia urządzeń elektroenergetycznych na nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], poł. w obr. 17 jedn. ewid. Skawina na rzecz H. S..
W uzasadnieniu organ wskazał, że nie udało się uzyskać jednoznacznej odpowiedzi czy do ograniczenia przedmiotowej działki doszło na podstawie przepisów art. 35 ust. 1 ustawy z 12.03.1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości czy na podstawie przepisów o powszechnej elektryfikacji wsi i osiedli z 28.06.1950 r. Niemożliwym jest ustalenie tego z uwagi na brak dokumentacji na podstawie której dokonano ograniczenia. Mimo wielokrotnych prób odnalezienia dokumentacji w archiwach nie udało się również ustalić dokładnej daty wybudowania i kolejno rozbudowania sieci elektroenergetycznej. Wiadomo, iż w 1982 roku wykonano sieć 110 kV na nieruchomościach sąsiadujących z działką nr [...]. Podstawą zezwolenia na posadowienie sieci na sąsiednich działkach była decyzja z 26.07.1982 r. wydana przez Naczelnika Urzędu Miasta i Gminy Skawina, zezwalająca wnioskodawcy Zakładowi Energetycznemu - Okręgu Południowego w Katowicach Zakładowi Energetycznemu w Krakowie na czasowe wejście w teren na nieruchomości położone w Skawinie Korabniki w celu budowy sieci napowietrznej 110 kV do stacji energetycznej Korabniki. Powyższa decyzja wydana została na podstawie przepisów art. 35 ustawy z 12.03.1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Sieć posadowiona na przedmiotowej działce nr [...] poł. w Skawinie nie jest tożsama z siecią o której mowa w ww. decyzji z 1982 r. Biorąc jednak pod uwagę fakt, iż strony postępowania zgodnie oświadczają, iż budowa sieci miała miejsce na przełomie lat 70-tych i 80-tych to w danych okolicznościach należy domniemywać, iż ograniczenie nastąpiło na podstawie przepisów ww. ustawy z 12.03.1958 r. Co prawda z pisma E.S.A. w Krakowie z 08.09.2009 r. skierowanego do H. S. wynika, iż ograniczenie nastąpiło na podstawie przepisów ustawy o powszechnej elektryfikacji wsi i osiedli, jednak brak jakichkolwiek dokumentów potwierdzających tę informację.
W powyższych okolicznościach organ rozważał możliwość zastosowania art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W myśl powołanego przepisu warunkiem ustalenia i wypłaty odszkodowania jest łączne spełnienie następujących przesłanek: przejęcie nieruchomości w drodze wywłaszczenia (bądź ograniczenie własności nieruchomości), brak aktu ustalającego odszkodowanie za wywłaszczenie nieruchomości, wystąpienie z wnioskiem uprawnionej osoby tj. poprzedniego właściciela nieruchomości lub jego spadkobierców.
Organ opisał bezowocne działania ukierunkowane na odszukanie dokumentacji na podstawie której posadowiono sieć elektroenergetyczną. Nie udało się ustalić czy posadowienie sieci nastąpiło na podstawie decyzji administracyjnej, wobec czego nie sposób również określić dokładnego czasu posadowienia słupów. Dlatego też organ przyjął to co zgodnie podały strony postępowania, iż budowa nastąpiła w latach 70-tych i 80-tych. Z informacji od Urzędu Miasta i Gminy Skawina zawartych w piśmie z 14.04.2021 r. wynika, iż Biuro Planowania Przestrzennego wydało decyzję nr BPP/PR/8334/8381/13/Pz/2438/80 z 25.03.1980 r. o zatwierdzeniu planu realizacyjnego oraz o pozwoleniu na budowę linii 15kV wraz ze stacją transformatorową 15/0,4 kV i linii NN dla zasilania placu budowy w Skawinie Korbanikach. Nie sposób jednak z ww. decyzji ustalić czy dotyczyła terenu działki nr [...] poł. w Skawinie.
Dalej organ wskazał, że nawet jeśli ograniczenie działki nr [...] nastąpiło, to w stosunku do ówczesnego właściciela M. B., gdyż ona była właścicielem nieruchomości w latach 1979 do 1990 roku. Z wnioskiem o odszkodowanie wystąpiła H. S., która jest córką poprzedniej właścicielki. H. S. nabyła własność przedmiotowej działki na podstawie umowy darowizny z [...].02.1990 r. Oznacza to, iż nie była właścicielką przedmiotowej działki w czasie ograniczenia, tj. w czasie budowy sieci i posadowienia słupów. Zgodnie z orzecznictwem odszkodowanie należy się osobie wywłaszczanej oraz jego spadkobiercy, ale nie należy się nabywcy nieruchomości. Dla poparcia powyższego poglądu organ przytoczył orzecznictwo sądów administracyjnych. Skoro przed 1990 rokiem nie posiadała prawa własności do gruntu to tym samym nie posiada legitymacji procesowej do starania się o odszkodowanie.
W związku z powyższym organ stwierdził, że nie mogą mieć zastosowania przepisy z art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a to z uwagi na brak aktu skutkującego wywłaszczeniem bądź jakąkolwiek formą ograniczenia własności nieruchomości, jak również zainicjowania postępowania przez osobę pozbawioną legitymacji.
Odwołanie od ww. decyzji złożyła H. S., która nie zgodziła się z zawartym w niej rozstrzygnięciem. Odwołująca wskazała, że słupy i linie 15 kV powstały ok. 1980 roku. Z pism Urzędu Miasta i Gminy w Skawinie wynikało, że zostanie posadowiony jeden słup na skraju działki, a w rzeczywistości wkopano 3 na środku działki z liniami wzdłuż. Na pozostałe linie nie było zgody właścicieli.
Wojewoda Małopolski decyzją z 22.09.2021 r., znak: WS-VI.7534.2.32.2021.PB, na podstawie "art. 129 ust. 5 pkt 3 (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 1990 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.)", uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył w całości postępowanie przed organem I instancji.
W uzasadnieniu organ II ponownie przytoczył ustalenia poczynione przez Starostę Krakowskiego. W szczególności wskazał, że organ I instancji realizując wytyczne organu odwoławczego zawarte w decyzji kasacyjnej z 7.07.2018 r. w pismach z 18.07.2018 r. wystąpił do: Archiwum Narodowego w Krakowie, Archiwum Zakładowego Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w Krakowie, Archiwum Miasta Krakowa, Archiwum Zakładowego Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego - z zapytaniem, czy w powyższych archiwach znajduje się dokumentacja świadcząca o prowadzonym postępowaniu administracyjnym w zakresie posadowienia na przedmiotowej nieruchomości sieci elektroenergetycznej średniego napięcia, do którego jak podają strony doszło na przełomie lat 70 - 80 ubiegłego wieku. W żadnym z powyższych archiwów nie odnaleziono poszukiwanej dokumentacji.
Z pisma spółki EGT Oddział w K. z 8.09.2009 r. znak: ZEK/SN/PR/1309/9182/2009 wynika, iż na przedmiotowej działce ww. spółka posiada urządzenia elektroenergetyczne średniego napięcia tj. linie średniego napięcia zasilane z GPZ Korabniki o nazwach Korabniki i Swoszowice, wybudowane na przełomie lat 70-tych i 80-tych ubiegłego wieku, oraz że na początku lat 90 - tych na wniosek Urzędu Miasta i Gminy w Skawinie oraz w oparciu o prawomocną dokumentację techniczno-prawną i uzgodnienia administracyjne wykonano odgałęzienie w kierunku północnym od napowietrznej linii średniego napięcia Swoszowice dla zasilania stacji transformatorowej nr 33728, na potrzeby nowej zabudowy w rejonie ul. Łanowej i ul. Korabnickiej. Inwestorem przedmiotowej infrastruktury był Urząd Gminy i Miasta w Skawinie.
Z uwagi na fakt, iż na sąsiednich działkach posadowiona jest linia sieci elektroenergetycznej 110 kV która powstała z początkiem lat 80 XX wieku, Starosta Krakowski pozyskał od spółki T.S.A. Oddział w Krakowie decyzję Naczelnika Miasta j Gminy w Skawinie z 26.07.1982 r. dotyczącą budowy linii elektroenergetycznej 110 kV do stacji energetycznej Korabniki, niemniej zgodnie z załącznikiem do ww. decyzji linia elektroenergetyczna 110 kV nie przebiegała nad działką nr [...]. Z kolei Burmistrz Miasta i Gminy Skawina w piśmie z 14.04.2021 r. poinformował, iż nie odnalazł dokumentacji o udzieleniu pozwolenia na budowę dla wskazanej inwestycji, przesłał natomiast odnalezioną w zasobach archiwalnych decyzję nr BPP/PR/8334/8381/13/Pz/2438/80 z 25.03.1980 r. wydaną przez Biuro Planowania Przestrzennego w Krakowie, dotyczącą pozwolenia na budowę linii 15 kV wraz ze stacją transformatorową 15/04 kV i linii nn dla zasilania placu budowy w Skawinie - Korabnikach, z której jednak nie wynika jednoznacznie, że inwestycja obejmuje wskazany teren.
Organ I instancji ustalił więc, że wybudowanie odcinków linii średniego napięcia nie zostało dokonane w związku z decyzją wydaną na podstawie przepisów obowiązującej wówczas ustawy z 12.03.1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (art. 35 ustawy). Pomimo poszukiwania w licznych archiwach nie pozyskał dokumentacji, na podstawie której można by potwierdzić, że została wydana decyzja zezwalająca na wybudowanie na działce nr [...] fragmentów sieci elektroenergetycznych średniego napięcia SN 15 kV znajdujących się - według informacji pozyskanych od obecnej właścicielki i poprzednika prawnego spółki T.S.A. - na przedmiotowej nieruchomości od przełomu lat 70 - tych i 80 - tych XX wieku.
W związku z powyższym organ odwoławczy stwierdził brak podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy z uwagi na brak decyzji administracyjnej w przedmiocie zezwolenia na wybudowanie na działce nr [...] fragmentów sieci elektroenergetycznych średniego napięcia SN 15 kV. W tym zakresie organ odwołał się do orzecznictwa gdzie wyrażono pogląd, że ustalenie odszkodowania za zmniejszenie wartości rynkowej działki w związku z przeprowadzeniem inwestycji na podstawie art. 128 ust. 4 powołanego przepisu jest możliwe jedynie w razie uprzedniego wydania decyzji administracyjnej zezwalającej na czasowe zajęcie nieruchomości w celu realizacji konkretnej inwestycji.
H. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Wojewody Małopolskiego. Skarżąca ponownie podniosła, że mimo, że jej działka jest działką budowlaną to ze względu na posadowienie sieci energetycznej niemożliwa jest jej zabudowa. Pisma z Urzędu Gminy dotyczyły posadowienia jednego słupa na skraju działki, a nie zrealizowania całej infrastruktury wykluczającej zagospodarowanie działki. Skarżąca wyjaśniła, że działka stanowiła własność jej ojca który zmarł w 1968 r., następnie właścicielem była jej matka M. B. (na podstawie aktu własności ziemi ), która zapisała nieruchomość skarżącej. Matka zmarła w 1997 r.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Rozpoczynając, wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U.
z 2021 r. poz. 137 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy
z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm. zwana dalej p.p.s.a.), stanowiąc, że sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Z punktu widzenia powyższego stwierdzić należy, że skarga okazała się być bezzasadna.
W związku z brakiem możliwości przeprowadzenia rozprawy zdalnej, stosownie do treści art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2.03.2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tj. Dz. U. z 2020 r., poz.1842 ze zm.), w sprawie zarządzono przeprowadzenie posiedzenia niejawnego celem rozpoznania sprawy.
Przedmiotem skargi jest decyzja umarzająca postępowanie w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania na rzecz następcy prawnego właściciela nieruchomości, na których posadowione zostały słupy oraz przeprowadzone zostały napowietrzne linie energetyczne. Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 112 ust. 2 ustawy z 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r., poz. 1990 ze zm., zwana dalej u.g.n.) wywłaszczenie nieruchomości polega na pozbawieniu albo ograniczeniu, w drodze decyzji prawa własności, prawa użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego na nieruchomości. Podobne rozumienie wywłaszczenia obowiązywało zarówno pod rządami ustawy z 12.03.1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r., Nr 10, poz. 64 - art. 4), jak i pod rządami ustawy z 29.04.1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (tj. Dz. U. z 1991 r. poz. 127 ze zm. - art. 47 ust. 1). W myśl art. 128 ust. 1 u.g.n. wywłaszczenie własności nieruchomości, użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego następuje za odszkodowaniem na rzecz osoby wywłaszczonej odpowiadającym wartości tych praw, zaś w ust. 4 postanowiono, że odszkodowanie przysługuje również za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa w art. 120 i 124-126. Odszkodowanie powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód. Jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu. Przepis art. 124 ust. 1 u.g.n. stanowi z kolei, że starosta, wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Natomiast zgodnie z art. 129 u.g.n. odszkodowanie ustala starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości, z zastrzeżeniem ust. 5. Według zaś art. 129 ust.5 u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu: 1) w przypadkach, o których mowa w art. 98 ust. 3, art. 106 ust. 1 i art. 124-126; 2) na wniosek podmiotu realizującego cel publiczny lub właściciela wywłaszczonej nieruchomości; 3) gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie.
Z ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że przepis art. 129 ust. 5 pkt. 3) u.g.n. ma zastosowanie także do stanów faktycznych powstałych przed wejściem w życie u.g.n., czyli do stanów faktycznych polegających na odjęciu, przejęciu lub ograniczeniu prawa własności bez ustalenia należnego odszkodowania (por. np. wyrok NSA z 27.02.2018 r. sygn. I OSK 908/16, wyrok NSA z 17.09.2015 r. sygn. I OSK 90/14). Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela jednocześnie stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 27.04.2022 r., sygn. I OSK 1516/21, że art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. nie może stanowić samodzielnej podstawy do wydawania aktualnie merytorycznej decyzji ustalającej odszkodowanie w każdym przypadku, w którym w okresie obowiązywania poprzedniego ustroju społeczno-politycznego doszło do pozbawienia byłego właściciela nieruchomości jej własności bez zrekompensowania mu w jakikolwiek sposób powstałej z tego tytułu szkody. Naczelny Sąd Administracyjny argumentował w następujący sposób: "Wykładnia sądowa przepisu art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. nie może bowiem polegać na nadawaniu mu tak odmiennej treści od tej jaką nadał mu ustawodawca (por. wyrok NSA z 26 stycznia 2021 sygn. akt I OSK 2011/21, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl, także powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych). Dla zastosowania art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. do stanu, jaki zaistniał w przeszłości, konieczne jest by nastąpiło pozbawienie prawa do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania mimo, że obowiązujące w tej dacie przepisy przewidywały ustalenie odszkodowania. Ponadto taki obowiązek musi również wynikać z przepisów, które obecnie obowiązują. W każdym zatem przypadku – jak wyjaśnił to Naczelny Sąd Administracyjny w ww. wyroku, czy wyroku z 19 lipca 2019 r. sygn. akt I OSK 2472/17 - należy m. in. ocenić, czy pozbawienie praw przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami nastąpiło w takiej formie prawnej lub przy zastosowaniu takiej instytucji prawnej, która znajduje odzwierciedlenie w obecnie obowiązującej formie przejmowania praw do nieruchomości pod cel publiczny. W sytuacji zatem, gdy utrata własności nieruchomości następowała w oparciu o przepis, który przewidywał przejęcie jej na własność Skarbu Państwa bez odszkodowania, nie można do skutków takiego przejęcia stosować art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. (por. również wyrok NSA z 25 kwietnia 2012 r. sygn. akt I OSK 624/11)". Zatem aby powstało skuteczne roszczenie odszkodowawcze niezbędne jest uprzednie wydanie decyzji administracyjnej ograniczającej prawo własności nieruchomości i przewidziane w przepisach wówczas obowiązujących odszkodowanie z tego tytułu.
Takie uregulowania przewidziane były na gruncie wspomnianej już ustawy z 12.03.1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, gdzie w art. 35 przewidziano możliwość zakładania i przeprowadzania na nieruchomościach ciągów drenażowych, przewodów służących do przesyłania płynów, pary, gazów, elektryczności oraz urządzeń technicznych łączności i sygnalizacji, a także innych podziemnych lub nadziemnych urządzeń technicznych niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, natomiast art. 36 regulował zasady według których ustalane było odszkodowanie. Warto w tym miejscu nadmienić, że ustawa z 28.06.1950 r. o powszechnej elektryfikacji wsi i osiedli (Dz. U. z 1954 r. Nr 32, poz. 135) nie przewidywała w ogóle możliwości ubiegania się o odszkodowanie; nie była wydawana decyzja ograniczająca własność nieruchomości, a realizację inwestycji poprzedzało zarządzenie właściwego wojewody o powszechnej elektryfikacji danej miejscowości (na właścicieli nieruchomości mógł w związku z tym zostać nałożony obowiązek uiszczenia opłaty elektryfikacyjnej).
W stanie faktycznym niniejszej sprawy Sąd przeanalizował czynności podjęte przez organy administracji publicznej w celu pozyskania dokumentacji która pozwoliłaby ustalić, że przedmiotowa infrastruktura energetyczna została posadowiona na podstawie decyzji odpowiadającej treścią decyzji przewidzianej w art. 124 ust. 1 u.g.n., a wydanej w trybie odpowiednich przepisów obowiązujących w dacie inwestycji. W ocenie Sądu działania te były wystarczające aby uznać, że brak jest dokumentu potwierdzającego, że doszło do wywłaszczenia o którym mowa powyżej. Organ I instancji w toku postępowania wyjaśniającego wystąpił do szeregu instytucji publicznych (Archiwum Narodowego w Krakowie, Archiwum Zakładowego Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w Krakowie, Archiwum Miasta Krakowa, Archiwum Zakładowego Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego) w których mogła znajdować się dokumentacja dotycząca realizacji przedsięwzięcia w postaci sieci elektroenergetycznej średniego napięcia. Czynności te nie przyniosły jednak oczekiwanego rezultatu. W związku z informacją zawartą w piśmie E.G.T. Oddział w Krakowie z 8.09.2009 r. znak: ZEK/SN/PR/1309/9182/2009, że na początku lat 90 - tych na wniosek Miasta i Gminy w Skawinie oraz w oparciu o prawomocną dokumentację techniczno-prawną i uzgodnienia administracyjne wykonano odgałęzienie od napowietrznej linii średniego napięcia zrealizowanej na przełomie lat 70 -tych i 80 –tych ubiegłego wieku w kierunku północnym Swoszowice dla zasilania stacji transformatorowej nr 33728, na potrzeby nowej zabudowy w rejonie ul. Łanowej i ul. Korabnickiej, organ I instancji wystąpił również z odpowiednim zapytaniem do Burmistrza Gminy i Miasta w Skawinie oraz T.S.A. w Krakowie. Pozyskane od tych podmiotów decyzje w postaci: decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w Skawinie z 26.07.1982 r. oraz decyzji Biura Planowania Przestrzennego w Krakowie z 25.03.1980 r. dotyczyły odpowiednio: zezwolenia wnioskodawcy Zakładowi Energetycznemu - Okręgu Południowego w Katowicach Zakładowi Energetycznemu w Krakowie na czasowe wejście w teren na nieruchomości położone w S. Korabniki w celu budowy sieci napowietrznej 110 kV do stacji energetycznej Korabniki, która jednak nie przebiegała nad działką skarżącej oznaczoną nr [...] oraz pozwolenia na budowę linii 15 kV wraz ze stacją transformatorową 15/04 kV i linii nn dla zasilania placu budowy w Skawinie - Korabnikach, z której jednak nie wynika jednoznacznie, że inwestycja obejmuje wskazany teren. Powyższe decyzje nie pozwoliły zatem na poczynienie istotnych ustaleń w zakresie sieci energetycznej znajdującej się na działce skarżącej.
Dokonując oceny, czy postępowanie wyjaśniające w sprawie zostało przeprowadzone prawidłowo, nie można pominąć również biernej postawy samej skarżącej, która nie przedłożyła żadnych dokumentów pozwalających na stwierdzenie, że doszło do wywłaszczenia w przedstawionym wyżej rozumieniu. Uwaga skarżącej koncentrowała się wyłącznie na ograniczeniach prawa zabudowy działki, natomiast skarżąca nie formułowała żadnych zarzutów odnośnie postępowania dowodowego przeprowadzonego przez Starostę, w szczególności nie twierdziła, że nie zostały wykorzystane wszystkie możliwości pozyskania dokumentacji.
W konkluzji wskazać trzeba, że brak jest jakiegokolwiek wiarygodnego dokumentu przekonującego o tym, że nastąpiło wywłaszczenie w trybie ustawy z 12.03.1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości czy też ustawy z 29.04.1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (w zakresie rozbudowy sieci w latach 90-tych).
Dodatkowo należy zauważyć, że organ I instancji, uzasadniając wydaną decyzję odmowną, wskazał również, że skarżącej jako nabywcy działki w drodze darowizny nie przysługiwało roszczenie o ustalenie i wypłatę odszkodowania. Organ odwoławczy nie odniósł się do kwestii legitymacji podmiotu do zainicjowania niniejszego postępowania poprzestając na stwierdzeniu, że nieodnalezienie decyzji stanowiącej podstawę wywłaszczenia stanowi wystarczającą podstawę do umorzenia postępowania.
Rozbieżności w podejściu sądów administracyjnych do kwestii prawa spadkobierców do ubiegania się o odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość zostały rozstrzygnięte uchwałą składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego wydaną 22.02.2021 r., sygn. I OPS 1/20. W tezie 1 uchwały wskazano, że odszkodowanie, o którym mowa w art. 36 ust. 1 ustawy z 12.03.1958 r. może być od dnia 1.01.1998 r. ustalone na podstawie art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. dla spadkobiercy właściciela nieruchomości wymienionej w art. 35 ust. 1 ustawy z 12.03.1958 r. W punkcie 2 tezy tej uchwały wskazane zostało natomiast, że odszkodowanie, o którym mowa w art. 36 ust. 1 ww. ustawy nie może być ustalone na podstawie art. 129 ust. 5 pkt 3) u.g.n. na rzecz nabywcy nieruchomości w drodze umowy zawartej po dniu czasowego zajęcia tej nieruchomości w trybie określonym w art. 35 ust. 1 ustawy. W kwestii braku podstaw do przyznania odszkodowania nabywcy nieruchomości w uchwale wyjaśniono, że skutek decyzji w postaci ograniczenia prawa własności dotyczy właściciela nieruchomości, albowiem to jego prawo zostało ograniczone. Jeżeli zatem doszło do zbycia nieruchomości po dniu czasowego zajęcia tej nieruchomości w trybie określonym w art. 35 ust. 1 ustawy z 12.03.1958 r., to nabywca tej nieruchomości w drodze czynności cywilnoprawnej nabywa ją już w takim stanie prawnym, jaki wynika z dokonanego ograniczenia prawa własności. W konsekwencji skutek wydanej wcześniej decyzji w postaci ograniczenia prawa nie spowodował ograniczenia praw nabywcy, który ich wówczas nie posiadał, natomiast ukształtował stan prawny nieruchomości w ten sposób, że prawo własności nieruchomości zostało ograniczone i w takim kształcie prawnym nabywca nabył nieruchomość.
W stanie faktycznym niniejszej sprawy do rozważenia pozostaje jednak, czy okoliczność, że skarżąca, która stała się właścicielem nieruchomości na podstawie umowy darowizny, należała także do kręgu spadkobierców byłej właścicielki M. B. (co wynika z aktu poświadczenia dziedziczenia z 1.06.2017 r.; k. 4 akt II instancji) - sprawia, że skarżąca jest osobą legitymowaną do wystąpienia z wnioskiem o ustalenie odszkodowania. W tym zakresie Sąd podziela w pełni pogląd wyrażony przez NSA w wyroku z 23.07.2021 r., sygn. I OSK 2922/18, podtrzymany w wyroku z 1.03.2022 r., sygn. I OSK 941/21. W przywołanych orzeczeniach Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że przejście prawa do żądania odszkodowania możliwe jest wyłącznie w razie, gdy spadkobierca w drodze spadkobrania nabywa własność nieruchomości, z którą jest związane roszczenie o odszkodowanie. W tym znaczeniu prawo do odszkodowania jest związane z prawem własności nieruchomości. Dlatego też nabycie przez skarżącą spadku nie mogło dotyczyć działki nr [...], ponieważ nie weszła ona już do masy spadkowej, z tego powodu, że została nabyta przez nią już wcześniej w drodze umowy darowizny. Prawo własności działki przeniesione zostało w umowie darowizny w takim stanie prawnym, jaki wynika z dokonanego uprzednio ograniczenia prawa własności. W tych okolicznościach w drodze spadkobrania nie mogło przejść na skarżącą roszczenie o odszkodowanie, o którym mowa w art. 35 ustawy z 12.03.1958 r. w związku z art.128 i art. 129 ust. 5 pkt 3) u.g.n.
Skarżąca nie jest więc podmiotem legitymowanym do wystąpienia z wnioskiem o ustalenie odszkodowania za ograniczenie korzystania ze wskazanej wyżej działki, co również uzasadniało umorzenie postępowania w sprawie.
Tytułem podsumowania wskazać należy, że organy orzekające w niniejszej sprawie nie naruszyły prawa, a skoro brak było podstaw do wydania rozstrzygnięcia merytorycznego, postępowanie jako bezprzedmiotowe podlegało umorzeniu.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.