II SA/Kr 538/22

II SA/Kr 538/22 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2022-07-26
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-04-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Agnieszka Nawara-Dubiel /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Tuszyńska
Sebastian Pietrzyk
Symbol z opisem
6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I OSK 2290/22 - Wyrok NSA z 2024-04-10
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
uchylono decyzję organu II i I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
art 43  , art 124
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Agnieszka Nawara – Dubiel (spr.) SNSA Joanna Tuszyńska SWSA Sebastian Pietrzyk po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Wojewody z dnia [...] lutego 2022 r. znak [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I Instancji, II. zasądza od Wojewody na rzecz strony skarżącej kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Starosta Krakowski decyzją z dnia 23 sierpnia 2021 r. nr GN.II.6852.3.26.2021.PS działając na podstawie art. 124 ust. 1 – 8 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz art. 104 K.p.a. orzekł o odmowie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] poł. w obr. [...]. ewid. K. m. K. objętej księgą wieczystą nr [...] w celu zainstalowania urządzeń stacji bazowej telefonii komórkowej [...] nr [...]
W uzasadnieniu organ podniósł, że pismem z dnia 2 marca 2021 r. P. Sp. z.o.o. w W. wystąpiła do Prezydenta Miasta Krakowa z wnioskiem o wydanie decyzji w trybie art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych oraz art. 104 § 1 K.p.a. w związku z art. 206 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo Telekomunikacyjne w celu wykonania prac związanych z umieszczeniem na nieruchomości oznaczonej jako działka [...] poł. w obr. [...]. ewid. K. m. K. objętej księgą wieczystą nr [...] urządzeń stacji bazowej telefonii komórkowej [...] nr [...] Ponadto, wnioskodawca wskazał, iż właścicielem ww. działki jest Skarb Państwa w trwałym zarządzie Izby Administracji Skarbowej w Krakowie. Do załatwienia przedmiotowej sprawy został wyznaczony Starosta Krakowski.
Organ zacytował treść art. 124 ust. 1 i ust. 1 b ustawy o gospodarce nieruchomościami zgodnie z którym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. (ust. 1 b) w zakresie urządzeń łączności publicznej decyzję w sprawie zezwolenia wydaje się w uzgodnieniu z Prezesem Urzędu Komunikacji Elektronicznej. Decyzja ta może być również wydana w przypadku braku planu miejscowego lub gdy decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego nie jest wymagana.
Mając na uwadze powyższe organ wskazał, że koniecznymi warunkami wydania przez starostę decyzji o zezwoleniu na zajęcie nieruchomości są: negatywny wynik rokowań z właścicielem nieruchomości, ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w razie jego braku ważna decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego, brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego ze względu na fakt, iż nie jest wymagana dla danego typu inwestycji.
Pierwsza przesłanka nie została spełniona bowiem w trakcie postępowania ustalono, iż pismem z dnia 30 grudnia 2020 r. wnioskodawca zwrócił się do Izby Administracji Skarbowej w Krakowie o zawarcie umowy najmu powierzchni dachu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] pół. w obr. [...]. ewid. K. m. K. w celu wykonania prac związanych z zainstalowaniem urządzeń stacji bazowej telefonii komórkowej [...] nr [...] W toku postępowania w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości Prezydent Miasta Krakowa decyzją z dnia 6 marca 2006 r. orzekł o: "1/ wygaśnięciu trwałego zarządu przysługującego Izbie Skarbowej w Krakowie w odniesieniu do nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. 0.5370 ha obręb [...] ewidencyjna K. stanowiącej własność Skarbu Państwa; 2/ ustanowieniu odpłatnie trwałego zarządu na rzecz Urzędu Skarbowego Kraków- Śródmieście z siedzibą przy ul. [...], na czas nie oznaczony, na nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. 0.5370 ha obręb [...] ewidencyjna K., 3/ zgodnie z obowiązującym do dnia l stycznia 2003 roku miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego m. Krakowa przedmiotowa nieruchomość położona była w Obszarze Usług Komercyjnych - UC, oraz w Obszarze Tras Komunikacyjnych - ulice lokalne KT/L 1/ 2; 4/ przekazanie przedmiotowej nieruchomości w trwały zarząd następuje z przeznaczeniem na siedzibę oraz prowadzenie działalności statutowej urzędów skarbowych". Decyzją z dnia 12 grudnia 2008 r. Wojewoda Małopolski odmówił stwierdzenia, iż Gmina Kraków nabyła z mocy prawa, z dniem 27 maja 1990 r., przedmiotową nieruchomość. Po rozpatrzeniu odwołania Gminy Kraków na powyższą decyzję Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia 12 lutego 2009 r. uchyliła zaskarżoną decyzję w całości i stwierdziła nabycie z mocy prawa, z dniem 27 maja 1990 roku, przez Gminę Kraków, własności nieruchomości położonej w jednostce ewidencyjnej [...], obręb [...] oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], o pow. 0,5370 ha, uregulowanej w księdze wieczystej [...] W związku z wznowieniem Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia 1 lipca 2015 r. uchyliła decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia 12 lutego 2009 r. i utrzymała w mocy decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 12 grudnia 2008 r. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 9 października 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 611/18 po rozpoznaniu skargi Gminy Miejskiej Kraków uchylił decyzję Komisji Uwłaszczeniowej z dnia 1 lipca 2015 r. Ostateczną decyzją z dnia 11 czerwca 2019 r. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa orzekła o odmowie uchylenia decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia 12 lutego 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 grudnia 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 1653/19 oddalił skargę Izby Administracji Skarbowej w Krakowie na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia 11 czerwca 2019 r. Powyższy wyrok nie jest prawomocny, gdyż został zaskarżony do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Z powyższych ustaleń wynika, iż obecnie właścicielem nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] poł. w obr[...] ewid. K. m. Kraków jest Gmina Miejska Krakowa na podstawie ostatecznej decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia 12 lutego 2009 r. Biorąc pod uwagę powyższe należy uznać, iż w przedmiotowej sprawie nie spełnione zostały wymogi stawiane przez art. 124 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczące przeprowadzenia negocjacji. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 20 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 316/14 ww. przepis zawiera jedynie nakaz, aby wydanie zezwolenia poprzedzone zostało rokowaniami z właścicielem o uzyskanie zgody na wykonanie prac, nie wymieniając konieczności umownego uregulowania kwestii dysponowania przez inwestora nieruchomością na cele budowlane związane z realizacją inwestycji publicznej przed rozstrzygnięciem tej kwestii w formie decyzji administracyjnej. Warunkiem są rokowania, a zatem de facto przystąpienie do rozmów w celu osiągnięcia porozumienia, rozwiązania sporu. Przepis ten nie określa formy prowadzenia rokowań. Rokowania nie oznaczają więc konieczności osiągnięcia zgodnego stanowiska. Wystarczy wzajemne poinformowanie się obu stron o swoich stanowiskach i możliwym zakresie wzajemnych ustępstw celem zawarcia umowy lub innego satysfakcjonującego obie strony rozwiązania zasad korzystania z danej nieruchomości. Nadto jeśli druga strona (właściciel) stanowczo sprzeciwia się wyraźnie wskazując, że tak zaproponowane warunki są nie do przyjęcia, lub nie zajmuje stanowiska wówczas inwestor nie musi dalej prowadzić rokowań, gdyż nie można wymagać od inwestora, aby niezależnie od propozycji właściciela nieruchomości był zmuszony do respektowania warunków drugiej strony lub prowadzenia rokowań dopóty, dopóki właściciel nie zmieni swojego stanowiska, z kolei nieosiągnięcie zgody pomiędzy właścicielem nieruchomości i inwestorem upoważnia organ administracyjny do wydania zezwolenia wymienionego w art. 124 ust. 1 ustawy, w celu zadośćuczynienia obowiązkowi przeprowadzenia rokowań wystarcza sytuacja, w której inwestor określił i zaproponował -właścicielowi określone warunki uzyskania zgody na wykonanie prac, o jakich mowa w art. 124. z kolei niemożność uzyskania zgody właściciela oznacza stan, gdy nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażaniu zgody albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia. Jeżeli zatem, mimo zaproponowania stanowisk nie doszło do umowy, to tym samym właściciel nie wyraził zgody na wykonywanie prac. W odniesieniu do powyższego, rokowania o uzyskanie zgody na wykonanie prac powinny zostać przeprowadzone z właścicielem nieruchomości, a więc z Gminą Miejską Kraków.
Pismem z dnia 23 czerwca 2021 r. organ, zwrócił się do wnioskodawcy o doręczenie dowodów na przeprowadzenie negocjacji z właścicielem nieruchomości. W odpowiedzi na ww. pismo wnioskodawca wskazał, iż przedmiotowa nieruchomość pozostaje w trwałym zarządzie Izby Administracji Skarbowej w Krakowie i to z nim winien przeprowadzić negocjacje, które zostały dołączone do wniosku. Należy stwierdzić, iż zgodnie z art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, starosta może ograniczyć sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel nieruchomości lub użytkownik wieczysty nie wyraża na to zgody. Podstawową wykładnią jaką należy się kierować, dokonując interpretacji powyższego przepisu jest wykładnia literalna, która nie przewiduje przeprowadzenia rokowań z podmiotem, który posiada trwały zarząd na nieruchomości. Ponadto, Wojewoda Małopolski postanowieniem z dnia 7 czerwca 2021 r. postanowił o wyłączeniu Prezydenta Miasta Krakowa od załatwienia niniejszej sprawy. Gdyby przyjąć inną wykładnie mówiącą, iż rokowania z Prezydentem Miasta Krakowa nie są wymagane bo umocowanie do reprezentowania posiada zarządca nieruchomości podobnie jak użytkownik wieczysty, który reprezentuje właściciela nieruchomości w postępowaniach o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości to brak byłoby podstaw do wyłączenia Prezydenta Miasta Krakowa z prowadzenia niniejszego postępowania.
Odnosząc się do argumentu, że organ winien zwrócić się do Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej celem uzgodnienia projektu decyzji zgodnie z art. 124 ust. 1 b u.g.n., wskazano na wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2017 r. sygn. akt IV SA/Wa 1847/16 zgodnie z którym decyzja w sprawie zezwolenia w zakresie urządzeń łączności publicznej - stosownie do art. 124 ust. 1 b u. g. n. - może być wydana w przypadku braku planu miejscowego lub gdy decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego nie jest wymagana. Skoro decyzja w sprawie zezwolenia w zakresie urządzeń łączności publicznej może być wydana, gdy decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji nie jest wymagana, to zbadanie tej kwestii leży w gestii organu wydającego decyzję w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n., nie zaś organu uzgadniającego. Organ współdziałający nie wydaje decyzji o ograniczeniu korzystania z nieruchomości, a jedynie na podstawie art. 124 ust.1 b u.g.n. uzgadnia projekt tej decyzji co do kwestii związanych z prawem telekomunikacyjnym. W jego kompetencjach nie leżą zatem ustalania związane z wymagalnością decyzji lokalizacyjnej. Zatem, zbadanie kwestii dotyczących lokalizacji inwestycji w zakresie urządzeń łączności publicznej leży po stronie organu wydającego decyzję, a nie uzgadniającego jakim jest Prezes Urządzeń Komunikacji Elektronicznej. Badanie zgodności planowanej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego stanowi jedną z podstawowych przesłanek w oparciu, o którą zostaje wydana decyzja administracyjna. Skoro na organie wydającym decyzję ciąży obowiązek zbadania przesłanek to równocześnie winien on zbadać czy wnioskodawca przeprowadził negocjacje z właścicielem nieruchomości lub użytkownikiem wieczystym. Z zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że przesłanka ta nie została spełniona, a więc nie zachodzi konieczność uzgodnienia projektu decyzji w zakresie urządzeń łączności publicznej z Prezesem Urzędu Komunikacji Elektronicznej. W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że nie została spełniona podstawowa przesłanka warunkująca wydanie pozytywnej decyzji na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami bowiem nie zostały przeprowadzone negocjacje z właścicielem nieruchomości, nie wykazano aby nawiązano z właścicielem jakikolwiek kontakt a zatem nie udowodniono, iż nie wyraża on zgody na udostępnienie nieruchomości. Z wyżej wymienionego powodu uzgodnienia z Prezesem Urzędu Komunikacji Elektronicznej projektu decyzji nie było celowe gdyż odmowa ograniczenia następuję nie z przyczyn leżących w zakresie uzgodnienia z Prezesem Urzędu Komunikacji tylko z powodu nie spełnienia przesłanki zawartej w art. 124 ust. 1 u.g.n.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyła P. Sp.z.o.o. z siedzibą w W..
Wojewoda Małopolski decyzją z dnia 25 lutego 2022 r. nr Ws-VI.7536.1.69.2021.MK utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ powołał zastosowane przepisy i wskazał, że czynności podejmowane przez operatora w zakresie zawarcia umowy określającej warunki korzystania z nieruchomości na potrzeby i w związku z umieszczeniem na nieruchomości obiektów i urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej, odpowiadają przewidzianym w art. 124 ust. 3 u.g.n. rokowaniom. W przedmiotowej sprawie wnioskująca spółka załączyła do wniosku korespondencję, z której wynika, że podjęła starania celem zawarcia umowy, zgodnie z art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych. W tym celu spółka zwróciła się pismem z 30 grudnia 2020 r. do Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z propozycją zawarcia umowy najmu części dachu budynku znajdującego się na działce ewid. nr [...], pół. w obr. [...]. ewid. K. m. K., która to jednostka w piśmie z 27 stycznia 2021 r. poinformowała, że wprawdzie sprawuje trwały zarząd przedmiotową nieruchomością, to jednak własność tej nieruchomości jest przedmiotem sporu prawnego pomiędzy Gminą Kraków a Skarbem Państwa, wobec czego nie jest obecnie możliwe zawarcie proponowanej umowy.
Z ustaleń poczynionych w sprawie wynika, że obecnie właścicielem nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], poł. w obr. [...] jedn. ewid. K. m. K. pozostaje Gmina Kraków stosownie do treści ostatecznej decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia 12 lutego 2009 r. Powyższej okoliczności nie zmienia fakt, iż w stosunku do ww. decyzji wszczęte zostało nadzwyczajne postępowanie administracyjne w trybie wznowieniowym, bowiem sam fakt jego prowadzenia nie powoduje wstrzymania skutków ww. decyzji KKU z 12 lutego 2009 r. Co więcej, postępowanie wznowieniowe zakończyło się w administracyjnym toku instancji ostateczną decyzją z 11 czerwca 2019 r., którą Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa orzekła o odmowie uchylenia decyzji z 12 lutego 2009 r. Złożenie skargi na ww. decyzję z 11 czerwca 2019 r. nie spowodowało "wstrzymania" skutków tejże decyzji, wobec czego tym bardziej nie sposób obecnie uznać, iż stan prawny przedmiotowej nieruchomości miałby być sporny, bowiem zgodnie z ostateczną decyzją z 12 lutego 2009 r., stanowi ona własność Gminy Kraków, co zresztą było powodem zastosowania w sprawie dyspozycji normy określonej w art. 124 ust. 8 u.g.n., na podstawie której Prezydent Miasta Krakowa podlegał wyłączeniu od załatwienia sprawy, zaś postanowieniem z 7 czerwca 2021 r. Wojewoda Małopolski wyznaczył Starostę Krakowskiego do jej rozstrzygnięcia.
W świetle powyższych ustaleń należy stwierdzić, że organ I instancji prawidłowo uznał, iż wnioskodawca powinien przeprowadzić stosowne rokowania w celu zawarcia umowy, o której mowa w art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych, z Gminą Kraków, jako aktualnym właścicielem nieruchomości, czego jednak nie uczynił, wobec czego nie było możliwe wydanie rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n. w związku art. 33 ust. 1 i 7 ww. ustawy z dnia 7 maja 2010 r. W takiej sytuacji zbyteczne było pozyskiwanie przez organ I instancji uzgodnienia Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej, o którym mowa w art. 124 ust. 1 b u.g.n.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła P. Sp.z.o.o. w W. zarzucając naruszenie:
1/ art. 7, 77 § 1 oraz 107 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy ze względu na brak podjęcia przez organy administracyjne jakichkolwiek działań zmierzających do ustalenia, czy Izba Administracji Skarbowej w Krakowie sprawuje trwały zarząd nad nieruchomością zlokalizowaną w Krakowie, przy ul. [...], a także czy jest w posiadaniu nieruchomości, co do której skarżąca wystąpiła o zawarcie umów regulującej warunki udostępnienia i korzystania z powierzchni dachowej budynku w celu zainstalowania urządzeń stacji bazowej telefonii komórkowej [...] nr [...], co doprowadziło do błędnego uznania, iż Spółka nie przeprowadziła wymaganych rokowań z odpowiednim podmiotem w celu zawarcia umowy, o której mowa w art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych, a także poprzez brak wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji, na podstawie jakich dowodów Wojewoda przyjął, iż Izbie Administracji Skarbowej w Krakowie nie przysługuje trwały zarząd do ww. nieruchomości;
2/ art. 6 k.p.a. w zw. z art. 7 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 roku poprzez niedziałanie w postępowaniu administracyjnym przez organ I i II instancji na podstawie i w granicach prawa m.in. poprzez niezastosowanie art. 34 ustawy szerokopasmowej i tym samym utrzymanie przez Wojewodę decyzji Starosty Krakowskiego z dnia 23 sierpnia 2021 roku w przedmiocie odmowy ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...], obr[...], j. ewid.. m. K., w celu zainstalowania urządzeń stacji bazowej oznaczonej jako [...]
3/ art. 8 § 1 k.p.a. poprzez niedziałanie organu w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej;
4/ art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie przez Wojewodę Małopolskiego decyzji organu I instancji, w sytuacji braku zweryfikowania czy rokowania przeprowadzone przez Spółkę z Izbą Administracji Skarbowej w Krakowie były rokowaniami z uprawnionym podmiotem w rozumieniu niżej wspomnianych przepisów prawa materialnego, a także czy Izba Administracji Skarbowej w Krakowie sprawuje trwały zarząd nad nieruchomością zlokalizowaną w Krakowie, przy ul. [...] oraz czy jest w posiadaniu nieruchomości, co do której skarżąca wystąpiła o zawarcie umowy regulującej warunki udostępnienia i korzystania z powierzchni dachowej budynku w celu zainstalowania urządzeń stacji bazowej telefonii komórkowej [...] nr [...];
5/ art. 124 ust. 1 ustaw z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 124 ust. 3 u.g.n. w zw. z art. 33 ust. 1, 3 i 7 oraz art. 34 ustawy szerokopasmowej poprzez nie znajdujące oparcia w materiale dowodowym spraw przyjęcie, że skarżąca nie wystąpiła z wnioskiem o zawarcie umowy określającej warunki korzystania z nieruchomości, o której mowa w art. 33 ust. 3 ustawy szerokopasmowej i tym samym nie przeprowadziła stosownych rokowań z uprawnionym podmiotem, co uniemożliwiło wdanie rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 124 ust. u.g.n., w sytuacji gdy P. przeprowadziła wymagane rokowania z właściwym podmiotem — Izbą Administracji Skarbowej w Krakowie (aktualnym zarządcą i posiadaczem nieruchomości zlokalizowanej w Krakowie, przy ul. [...] co do której skarżąca wystąpiła o zawarcie umowy regulującej warunki udostępnienia i korzystania z powierzchni dachowej budynku w celu zainstalowania urządzeń stacji bazowej telefonii komórkowej [...] nr [...]
W uzasadnieniu rozwinięto powyższe zarzuty w konkluzji wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu i instancji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 15zzs4 ust.2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zmianami) w brzmieniu obowiązującym od dnia 3 lipca 2021 r., wprowadzonym art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. (Dz.U.2021.1090), w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID -19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich, wojewódzkie sądy administracyjne przeprowadzają rozprawę wyłącznie przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających prowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym, że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. W myśl art. 15zzs4 ust.3 ustawy Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W rozpoznawanej sprawie strony postępowania zostały wezwane o podanie, czy wnoszą o przeprowadzenie rozprawy zdalnej, a jeżeli tak – to o wskazanie adresu elektronicznego na platformie ePUAP - w terminie 7 dni od dnia doręczenia - pod rygorem przyjęcia, że strona nie ma możliwości technicznych uczestniczenia w rozprawie zdalnej. Ponieważ uczestnik, Gmina Miejska Kraków, nie wykonała powyższego wezwania, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 137 z późn. zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.), dalej zwana p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Zgodnie z art. 33 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 884), właściciel, użytkownik wieczysty nieruchomości lub zarządca nieruchomości, niebędący przedsiębiorcą telekomunikacyjnym, jest obowiązany umożliwić operatorom, podmiotom, o których mowa w art. 4 pkt 1, 2, 4, 5 i 8 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. - Prawo telekomunikacyjne, oraz jednostkom samorządu terytorialnego wykonującym działalność, o której mowa w art. 3 ust. 1, umieszczenie na nieruchomości obiektów i urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej w celu niezwiązanym z zapewnieniem telekomunikacji w budynku znajdującym się na tej nieruchomości, w szczególności instalowanie urządzeń telekomunikacyjnych, przeprowadzanie linii kablowych pod nieruchomością, na niej lub nad nią, umieszczanie tabliczek informacyjnych o urządzeniach, a także ich eksploatację i konserwację, jeżeli nie uniemożliwia to racjonalnego korzystania z nieruchomości, w szczególności nie prowadzi do istotnego zmniejszenia wartości nieruchomości.(ust.1) Korzystanie z nieruchomości, o których mowa w ust. 1, jest odpłatne, chyba że strony umowy, o której mowa w ust. 3, postanowią inaczej.(ust. 2) Warunki korzystania z nieruchomości ustala się w umowie, która jest zawierana na piśmie w terminie 30 dni od dnia wystąpienia przez operatora z wnioskiem o jej zawarcie. (ust. 3) Umowa, o której mowa w ust. 3, stanowi podstawę do dokonania wpisu w księdze wieczystej. Jeżeli w terminie, o którym mowa w ust. 3, nie zostanie zawarta umowa, stosuje się odpowiednio przepisy art. 124 i art. 124a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. (ust.7)
Zgodnie natomiast z art. 34 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych, jeżeli nieruchomość stanowi przedmiot ograniczonych praw rzeczowych lub obligacyjnych, a także zarządu lub trwałego zarządu, przepis art. 33 stosuje się odpowiednio.
Z przepisów przytoczonych wyżej wynika, że jeżeli z jakiegokolwiek powodu czynności podejmowane w celu zawarcia umowy dotyczącej ustalenia warunków korzystania z nieruchomości poprzez umieszczenie na niej obiektów i urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej, nie doprowadzą do jej zawarcia (w terminie 30 dni od daty wystąpienia z takim wnioskiem przez przedsiębiorcę telekomunikacyjnego), to wówczas skorzystanie z nieruchomości w przywołanym wyżej celu możliwe jest na zasadach ogólnych, o których mowa w art. 124 u.g.n. – poprzez odpowiednie zastosowanie tego przepisu. Odpowiednie stosowanie art. 124 u.g.n. oznacza również, że czynność podjęte w celu zawarcia ww. umowy, zastępują rokowania o których mowa w art. 124 u.g.n.
W niniejszej sprawie problem sprowadza się do ustalenia, do kogo przedsiębiorca telekomunikacyjny (strona skarżąca) powinien zrodzić się z wnioskiem o zawarcie umowy. Prawdą jest, że stan własności nieruchomości można uznać za częściowo sporny – w księdze wieczystej dla tej nieruchomości pozostaje ujawniony bowiem Skarb Państwa, ale jednocześnie w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna decyzja Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z 12 lutego 2009 r., na podstawie której orzeczono, że to Gmina Miejska Kraków nabyła tę nieruchomość z mocy samego prawa. Od decyzji tej skarga nie została jeszcze rozpoznana przez WSA w Warszawie, a sprawa ta zostaje zawieszona (sygn. I SA/Wa 1238/15) w oczekiwaniu na zakończenie postępowania nadzwyczajnego – wznowieniowego, tj. aktualnie w oczekiwaniu na rozpoznanie skargi kasacyjnej przez NSA w Warszawie od wyroku WSA w Warszawie sygn. I SA/Wa 1653/19.
Wojewoda uznał jednak, że właścicielem nieruchomości jest Gmina Miejska Kraków, a strona skarżąca nie przeprowadziła z podmiotem tym rokowań (nie proponował Gminie zawarcia umowy).
Natomiast niewątpliwe z księgi wieczystej nr [...] wynika, że nieruchomość ta (działka [...]) pozostaje w trwałym zarządzie Izby Administracji Skarbowej w Krakowie, na podstawie decyzji Prezydenta Miasta Krakowa nr [...] z dnia 8 marca 2006 r., w związku z art. 36 ustawy stawy z dnia 15 stycznia 2015r. o zmianie ustawy o służbie celnej, ustawy o urzędach i izbach skarbowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z dnia 12 lutego 2015r.) oraz art. 190 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. przepisy wprowadzające ustawę o krajowej administracji skarbowej (dz. u. z 2016 r. poz. 1948).
Równocześnie zgodnie z przytoczonym już wyżej art. 34 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych, jeżeli nieruchomość stanowi przedmiot trwałego zarządu, przepis art. 33 stosuje się odpowiednio.
To z kolei oznacza, że w niniejszej sprawie nie jest nawet konieczne oczekiwanie na rozstrzygnięciu kwestii własnościowych, bo przepis ten – stosowany odpowiednio – nakazuje podjęcie próby zawarcia umowy (rokowań) z trwałym zarządcą czyli jednostką organizacyjną, która w takiej właśnie formie prawnej włada nieruchomością.
Zasady sprawowania trwałego zarządu określają przepisy art. 43 i następne ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1899 z późn. zm.).Zgodnie z tart. 43 ust. 2 jednostka organizacyjna ma prawo, z zastrzeżeniem ust. 6, korzystania z nieruchomości oddanej w trwały zarząd, a w szczególności do: 1) korzystania z nieruchomości w celu prowadzenia działalności należącej do zakresu jej działania; 2) wykonywania robót budowlanych, zgodnie z przepisami prawa budowlanego, za zgodą organu nadzorującego; 3) oddania nieruchomości lub jej części w najem, dzierżawę albo użyczenie na czas nie dłuższy niż czas, na który został ustanowiony trwały zarząd, z równoczesnym zawiadomieniem właściwego organu i organu nadzorującego, jeżeli umowa jest zawierana na czas oznaczony do 3 lat, albo za zgodą tych organów, jeżeli umowa jest zawierana na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub czas nieoznaczony, jednak na okres nie dłuższy niż czas, na który został ustanowiony trwały zarząd; zgoda jest wymagana również w przypadku, gdy po umowie zawartej na czas oznaczony strony zawierają kolejne umowy, których przedmiotem jest ta sama nieruchomość.
Przepisu art. 34 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych jednak organy nie zastosowały.
Zatem ponownie prowadząc postepowanie, organy przyjmą, że uprawnioną do zawarcia mowy, o której mowa w art. 33 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych jest jednostka organizacyjna sprawująca trwały zarząd czyli ujawniona w księdze wieczystej Izba Administracji Skarbowej w Krakowie. Tym samym podjęta została przez stronę skarżącą (nieudana) próba zawarcia umowy, zastępującej rokowania, o których mowa w art. 124 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1899 z późn. zm.) i przystąpią do dalszych czynności i ustaleń jakich wymaga ten przepis przed wydaniem decyzji.
Wobec naruszenia przepisów prawa materialnego zaskarżona decyzja została uchylona na zasadzie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a p.p.s.a. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na zasądzone koszty w wysokości 680 zł składa się: kwota 200 zł tytułem uiszczonego przez stronę skarżącą wpisu oraz kwota 480 zł tytułem wynagrodzenia adwokata reprezentującego skarżących, ustalona jako stawka minimalna na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c, rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. (Dz. U. poz. 1800 z późn. zm.).