II SA/Kr 537/03

II SA/Kr 537/03 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2006-08-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-03-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Andrzej Niecikowski /przewodniczący/
Janusz Kasprzycki /sprawozdawca/
Renata Czeluśniak
Symbol z opisem
601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Niecikowski Sędziowie WSA Renata Czeluśniak AWSA Janusz Kasprzycki (spr.) Protokolant Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi S.M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] września 2002 r., znak: [...], na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 z późn. zm., zwanej dalej Prawo budowlane z 1994 r.) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. nakazał S.M. rozbiórkę wybudowanego budynku gospodarczego, na terenie posesji przy ul. S., oznaczonej nr geodezyjnym [...], w K.
W uzasadnieniu tej decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego
w K. wskazał, że w wyniku przeprowadzonego na wniosek J.K. postępowania wyjaśniającego ustalono, iż na terenie posesji w K. przy ul. S. oznaczonej numerem geodezyjnym [...] prowadzone są roboty budowlane przy budowie budynku gospodarczego Obiekt jest parterowy, z poddaszem gospodarczym. Do dnia dokonywania oględzin t.j. 21 sierpnia 2002 r. zostały wykonane ściany zewnętrzne murowane z pustaków "siporeks" i żużlobetonowych oraz posadzka betonowa wewnątrz. Ułożony został także szalunek pod strop oraz więźba dachowa (krokwie i murłaty). Budynek jest usytuowany bezpośrednio przy granicy działki a jego wymiary zewnętrzne wynoszą 5,10 x 4,70m. Wg. oświadczenia S.M. roboty budowlane zostały rozpoczęte w sierpniu 2002 r. na podstawie zgłoszenia, dokonanego w Starostwie Powiatowym w K.
W toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego stwierdzono, że S.M. w dniu 7 czerwca 2002 r. dokonała zgłoszenia remontu istniejącej szopy drewnianej. Remont miał polegać na wymianie pokrycia dachowego z papy na blachę. W sprawie stanu technicznego szopy drewnianej znajdującej się w miejscu budowanego budynku gospodarczego tut. organ prowadził postępowanie administracyjne. Decyzją znak [...] z dnia [...] sierpnia 2000 r. został orzeczony nakaz rozbiórki szopy. Z akt tej sprawy wynika, że był to obiekt drewniany, parterowy o wymiarach zewnętrznych 3,98 x 4,80 m. Jak z powyższego wynika inwestor S.M. dokonała rozbiórki istniejącej szopy drewnianej, i na tym samym miejscu rozpoczęła budowę nowego budynku o większych wymiarach i innej konstrukcji bez wymaganego Prawem budowlanym pozwolenia na budowę. Zatem realizowany budynek gospodarczy stanowi samowolę budowlaną.
Zgodnie z art. 29 Prawa budowlanego z 1994 r. budowa budynku gospodarczego wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Ponadto art. 28 Prawa budowlanego z 1994 r. dopuszcza rozpoczęcie robót budowlanych jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, której inwestor nie posiada.
Zatem w myśl art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. "właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesionego sprzeciwu przez właściwy organ".
Od powyższej kategorycznej normy zawartej w powołanym przepisie art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. ustawodawca przewidział dwa odstępstwa. W art. 49 Prawa budowlanego z 1994 r. wobec upływu 5 lat od zakończenia budowy obiektu oraz w art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., jeżeli budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy (l styczeń 1995r) lub w stosunku, do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Żaden z powyżej wskazanych przypadków w niniejszej sprawie nie zachodzi.
Jak z powyższego wynika inwestor bez prawem wymaganego pozwolenia na budowę rozpoczął budowę budynku gospodarczego, a zatem roboty budowlane są prowadzone samowolnie, czego konsekwencją jest wynikający z art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. nakaz rozbiórki..
W myśl art. 52 Prawa budowlanego z 1994 r. "inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany, na swój koszt, dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48 i art. 51". Biorąc pod uwagę powyższe fakty organ I instancji orzekł jak w sentencji.
Z decyzją tą nie zgodziła się S.M. i wniosła od niej odwołanie. Zarzuciła w nim organowi I instancji naruszenie prawa materialnego i błąd w ustaleniach stanu faktycznego sprawy.
W wyniku jego rozpoznania decyzją z dnia [...] lutego 2003 r., znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazał, że w toku wszczętego postępowania w przedmiotowej sprawie ustalono, że wprawdzie S.M. dokonała w dniu 7 czerwca 2002 r. zgłoszenia remontu (polegającego na wymianie pokrycia dachowego z papy na blachę) istniejącej szopy drewnianej, jednakże ustalony w trakcie oględzin zakres wykonanych przez nią robót jest zupełnie odmienny od zakresu objętego tym zgłoszeniem. Ustalono ponadto, że w stosunku do drewnianej szopy (o wymiarach 3,98 x 4,80) został orzeczony nakaz rozbiórki decyzją z dnia [...] sierpnia 2000 r., znak: [...] wydaną w trybie art. 37 ust. l pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. W wyniku takich ustaleń organ I instancji wydał decyzję z dnia [...] września 2002 r. nakazującą rozbiórkę realizowanego budynku gospodarczego, będącą przedmiotem niniejszego postępowania odwoławczego.
Analiza całości zgromadzonego materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie wykazała, że brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Przepis art. 28 Prawa budowlanego z 1994 r. stanowi, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30 tej ustawy.
W myśl przepisu art. 29 ust. l pkt l lit. a Prawa budowlanego z 1994 r. pozwolenia na budowę nie wymaga wprawdzie budowa obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej, w tym parterowych budynków gospodarczych o powierzchni do 35 m 2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m.
W myśl jednak art. 30 Prawa budowlanego z 1994 r. wymaga ona zgłoszenia, którego inwestorka nie dokonała. Popełniła więc samowolę budowlaną. Nie można bowiem uznać za zgłoszenie przedmiotowej budowy pisma inwestorki z dnia 7 czerwca 2002 r., gdyż pismo to dotyczy remontu (obejmującego wymianę pokrycia dachu) istniejącej poprzednio drewnianej szopy, objętej nakazem ostatecznej decyzji nakazującej jej rozbiórkę.
Zgodnie zaś z art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r., stanowiącym podstawę prawną zaskarżonej decyzji organu I instancji, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ.
Skoro inwestorka nie dokonała zgłoszenia realizowanego budynku gospodarczego, orzeczony w decyzji organu I instancji nakaz jego rozbiórki jest zasadny i zgodny z prawem.
Działanie zaś inwestorki należy uznać za próbę obejścia przepisów Prawa budowlanego z 1994 r., bowiem jak wynika z akt sprawy S.M., rozpoczęła budowę przedmiotowego budynku już w 2000 r. (zrealizowany fragment fundamentu długości około 5,20 m i grubości 34 cm), a kontynuując jego budowę w 2002 r. usiłowała ją zalegalizować zgłoszeniem remontu dachu drewnianej szopy (objętej nakazem rozbiórki na mocy decyzji z dnia [...] sierpnia 2000 r., znak: [...]) dokonanym w dniu 6 lipca 2002 r. Przy czym, dokonując rozbiórki tejże szopy, S.M. wykonała wprawdzie spoczywający na niej obowiązek jej rozbiórki, niemniej, budując w miejscu jej istnienia nowy budynek gospodarczy o innych wymiarach i innej konstrukcji bez wymaganego prawem zgłoszenia popełniła samowolę budowlaną.
W odniesieniu do podniesionych w odwołaniu zarzutów organ odwoławczy jeszcze raz podkreślił, że inwestorka zgodnie z dokonanym w dniu 7 czerwca 2002 r. zgłoszeniem przystąpiła do remontu przedmiotowego obiektu. Jak bowiem wykazało przeprowadzone postępowanie S.M. roboty przy realizacji przedmiotowego budynku rozpoczęła już w 2000 r., gdyż wykonany fragment fundamentów o szerokości 34 cm i długości około 5,20 m (odpowiadający wymiarowi obecnie wybudowanego budynku gospodarczego oraz w miejscu jego obecnego istnienia organ I instancji stwierdził dokonując w dniu 25 października 2000 r. oględzin na przedmiotowej działce. Nie wszczynano wówczas postępowania, bowiem poza tym, fragmentem fundamentu nie stwierdzono żadnych innych elementów budowy. S.M. oświadczyła wówczas, iż wykonany fundament ma na celu zabezpieczenie szopy przed spływającą do niej wodą. Oświadczenie to jednak okazało się niezgodne z prawdą, bowiem w rzeczywistości S.M., bez wymaganego prawem zgłoszenia, w oparciu o wykonany w 2000 r. fragment fundamentów kontynuowała budowę przedmiotowego budynku gospodarczego. Należy ponadto zauważyć, że dokonane w dniu 7 czerwca 2002 r. zgłoszenie remontu istniejącej szopy drewnianej obejmowało jedynie wymianę pokrycia dachu (z papy na blachę), a zatem zdjęcie dachu z przedmiotowej szopy (co wynika z oświadczenia Pani S.M. złożonego w trakcie oględzin, a także z odwołania), wykraczało poza zakres tego zgłoszenia, zaś uszkodzenie szopy tj. zawalenie ścian po zdjęciu dachu (będące konsekwencją przekroczenia zakresu robót objętych zgłoszeniem), nie może stanowić żadnej okoliczności mającej wpływ na zmianę rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji.
Odnośnie podniesionego zarzutu dotyczącego braku wstrzymania robót budowlanych przy realizacji tego budynku wyjaśniam, że zgodnie z przepisem art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r., stanowiącym podstawę prawną zaskarżonej decyzji organu I instancji, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Przy zastosowaniu tego przepisu brak jest podstaw prawnych do wstrzymywania robót budowlanych, które następuje w przypadkach innych niż określone w art. 48. Organ nadzoru budowlanego stwierdzając fakt popełnienia przez inwestora samowoli budowlanej i wydając nakaz rozbiórki w oparciu o przepis art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. nie ma obowiązku badania prawidłowości jego usytuowania, czy też powodowania przez niego niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowania, jak również zgodności jego usytuowania z planem zagospodarowania przestrzennego, bowiem w takim przypadku sprawy te nie mają znaczenia. Wzajemne zaś relacje sąsiedzkie nie mogą być przedmiotem postępowania administracyjnego ani też nie mogą wpłynąć na zmianę rozstrzygnięcia decyzji.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie S.M. podniosła, że po rozbiórce szopy zgłosiła się do Starostwa Powiatowego w K., gdzie poinformowano ją, że na remont jak i budowę nowego budynku gospodarczego do 35 m- należy złożyć zgłoszenie. Została więc narażona na straty przez błędne poinformowanie ją przez Starostwo, jak również przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. w wyniku ciągłych zmian decyzji jak i rozbiórką szopy. Zmuszona była do wymiany ścian szopy. Ściany te złośliwie jej obalono. Podniosła także aspekty społeczne związane ze zdrowiem i podeszłym wiekiem.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.).
W świetle art. 1 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, w tym w zakresie - legalności decyzji administracyjnych ( art. 1 i art. 3 p.p.s.a.). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, dlatego też kontroli legalności dokonują również z urzędu.
Skarga jest niezasadna.
W rozpatrywanej sprawie materialnoprawną podstawą orzeczonego nakazu rozbiórki przedmiotowego budynku gospodarczego był art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r.
W świetle tego przepisu, w brzmieniu obowiązującym w dacie zaskarżonej decyzji, organ nadzoru budowlanego orzeka rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części w sytuacji, gdy obiekt ten jest budowany lub został wybudowany bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę albo zgłoszenia bądź pomimo wniesionego przez organ administracji architektoniczno-budowlanej sprzeciwu.
Stosownie do treści art. 29 Prawa budowlanego z 1994 r. budowa parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m, związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej nie wymagała uprzedniego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę.
W myśl jednak art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1994 r. budowa tego rodzaju obiektów wymaga dokonania zgłoszenia.
W niniejszym przypadku tego wymogu skarżąca, będąca jednocześnie inwestorem, nie dopełniła. W żaden sposób nie można uznać twierdzeń skarżącej, że dokonane przez nią w dniu 7 czerwca 2002 r. zgłoszenie dotyczyło przedmiotowego obiektu gospodarczego.
Zgodnie z art. 30 ust. 1a Prawa budowlanego z 1994 r. "w zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót oraz termin ich rozpoczęcia. Do zgłoszenia należy dołączyć dowód stwierdzający prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz, w zależności od potrzeb, odpowiednie szkice lub rysunki, a także pozwolenia wymagane odrębnymi przepisami.
W aktach sprawy znajduje się kserokopia zgłoszenia z dnia 7 czerwca 2002 r., na które powołuje się skarżąca. Jasno z niego wynika, że S.M. dokonuje zgłoszenia zamiaru dokonania koniecznego remontu szopy drewnianej wybudowanej w 1974 r., polegającego na wymianie papy na blachę. Obiekt ten znajduje się na działce nr "1" przy ul. S. Zgłoszenie to nie dotyczy więc jakiegoś innego obiektu niż szopy drewnianej. Nie można zatem twierdzić, że dotyczy ono przedmiotowego budynku gospodarczego. Budowa jego została przecież rozpoczęta w 2000 r. nie mógł być więc to ten sam obiekt, co wybudowany w 1974 r. w świetle tego zgłoszenia. Nawet jeżeli by przyjąć, że dotyczy ono przedmiotowego obiektu, to S.M. zgłosiła zamiar remontu polegającego na wymianie poszycia dachowego z papy na blachę, a nie zakresu robót budowlanych polegających na wydzieleniu z przestrzeni ścian obiektu z pustaków wraz z realizacją dachu. Biorąc zaś pod uwagę wymiary przedmiotowego obiektu, różniące się od poprzednio istniejącej szopy drewnianej, która to przestała istnieć, w ocenie Sądu mamy do czynienia z wybudowaniem nowego obiektu budowlanego a nie, jak zdaje się twierdzić skarżąca z remontem szopy zrealizowanej w 1974 r. Przez remont obowiązujące w dacie zaskarżonej decyzji przepisy Prawa budowlanego z 1994 r. rozumiały bowiem wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a nie stanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszczały stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym (art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego z 1994 r.). Skoro szopa przestała istnieć, a zrealizowano inny obiekt o innych wymiarach, to nie można zasadnie twierdzić, że zakres wykonanych robót mieścił się w tym pojęciu, bo remontu można dokonywać jedynie w istniejącym obiekcie budowlanym. Zastąpienie starego obiektu nowym, bardziej nowoczesnym pod względem architektonicznym i technologicznym jest budową, tj. wykonywaniem obiektu w określonym miejscu.
Skoro skarżąca nie dokonała zgłoszenia zamiaru budowy przedmiotowego obiektu gospodarczego, to zaszły przesłanki do orzeczenia nakazu jego rozbiórki. Organy nadzoru budowlanego władne były zastosować więc w niniejszej sprawie art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r.
Zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są zatem zgodne z prawem.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł jak
w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., Nr 153, poz. 1271 ze zm.).