II SA/KR 533/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2023-02-21
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanepozwolenie na budowęspółdzielnia mieszkaniowanieruchomość wspólnazarząd powierzonyprawo do dysponowania nieruchomościąprzebudowalikwidacja barier architektonicznychwindasąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Wojewody o odmowie pozwolenia na budowę, uznając, że spółdzielnia mieszkaniowa ma prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w zakresie przebudowy szybu windy.

Sprawa dotyczyła skargi Spółdzielni Mieszkaniowej na decyzję Wojewody, która uchyliła pozwolenie na budowę przebudowy szybu windy. Wojewoda argumentował, że spółdzielnia nie wykazała prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ponieważ inwestycja nie dotyczy eksploatacji i utrzymania nieruchomości wspólnej. Sąd uchylił decyzję Wojewody, stwierdzając, że spółdzielnia, jako zarządca nieruchomości wspólnej, posiada takie prawo w zakresie robót służących eksploatacji i utrzymaniu budynku, w tym modernizacji windy i likwidacji barier architektonicznych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę Spółdzielni Mieszkaniowej na decyzję Wojewody Małopolskiego, która uchyliła decyzję Prezydenta Miasta Tarnowa o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę przebudowy szybu windy. Wojewoda uznał, że spółdzielnia nie wykazała prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ponieważ planowane roboty nie dotyczyły eksploatacji i utrzymania nieruchomości wspólnej, a jedynie unowocześnienia windy i zmiany przeznaczenia pomieszczenia zsypowego. Sąd uchylił decyzję Wojewody, uznając, że spółdzielnia mieszkaniowa, wykonując zarząd nieruchomością wspólną na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, posiada tytuł prawny do dysponowania tą nieruchomością na cele budowlane w zakresie eksploatacji i utrzymania nieruchomości wspólnej. Sąd podkreślił, że roboty budowlane służące poprawie funkcjonalności obiektu, w tym likwidacja barier architektonicznych i poprawa dostępności windy, mieszczą się w pojęciu eksploatacji i utrzymania nieruchomości wspólnej. Dodatkowo, Sąd wskazał na błąd Wojewody w ocenie sposobu reprezentacji spółdzielni przy składaniu oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, spółdzielnia mieszkaniowa wykonująca zarząd nieruchomością wspólną na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych posiada tytuł prawny do dysponowania tą nieruchomością na cele budowlane w zakresie eksploatacji i utrzymania nieruchomości wspólnej, co obejmuje również roboty budowlane służące poprawie funkcjonalności obiektu, w tym przebudowę i likwidację barier architektonicznych.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na uchwale NSA II OPS 2/15, zgodnie z którą spółdzielnia ma prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w zakresie eksploatacji i utrzymania nieruchomości wspólnej. Roboty budowlane służące poprawie funkcjonalności obiektu, w tym przebudowa i likwidacja barier architektonicznych, mieszczą się w tym pojęciu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (18)

Główne

p.b. art. 32 § ust. 4

Ustawa Prawo budowlane

Warunkiem wydania pozwolenia na budowę jest m.in. złożenie przez inwestora oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

u.s.m. art. 27 § ust. 2

Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych

Zarząd nieruchomościami wspólnymi stanowiącymi współwłasność spółdzielni jest wykonywany przez spółdzielnię jak zarząd powierzony, o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali.

Pomocnicze

p.b. art. 3 § pkt 11

Ustawa Prawo budowlane

Prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane to tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych.

p.b. art. 28 § ust. 2

Ustawa Prawo budowlane

Stronami postępowania o pozwolenie na budowę są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.

p.b. art. 34 § ust. 4

Ustawa Prawo budowlane

p.b. art. 36

Ustawa Prawo budowlane

p.b. art. 61 § ust. 1

Ustawa Prawo budowlane

Właściciel lub zarządca obiektu budowlanego ma obowiązek utrzymywania i użytkowania obiektu zgodnie z zasadami ochrony środowiska oraz utrzymywania w należytym stanie technicznym i estetycznym.

u.w.l. art. 18 § ust. 1

Ustawa o własności lokali

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

ustawa COVID-19 art. 2 § 2 i 3

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

P.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie MRPT

Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii w sprawie wzoru oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spółdzielnia mieszkaniowa, jako zarządca nieruchomości wspólnej, posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w zakresie eksploatacji i utrzymania nieruchomości wspólnej, co obejmuje roboty budowlane służące poprawie funkcjonalności obiektu, w tym modernizację windy i likwidację barier architektonicznych. Oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane zostało złożone prawidłowo przez dwóch członków zarządu spółdzielni.

Odrzucone argumenty

Planowane roboty budowlane nie stanowią eksploatacji i utrzymania nieruchomości wspólnej, a jedynie unowocześnienie windy i zmianę przeznaczenia pomieszczenia zsypowego. Spółdzielnia nie wykazała prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ponieważ nie posiadała zgody wszystkich współwłaścicieli.

Godne uwagi sformułowania

zarząd nieruchomościami wspólnymi stanowiącymi współwłasność spółdzielni jest wykonywany przez spółdzielnię jak zarząd powierzony w zakresie eksploatacji i utrzymania nieruchomości wspólnej roboty budowlane, które służą prawidłowej eksploatacji i utrzymaniu substancji budynkowej likwidacja barier architektonicznych poprawa komfortu korzystania z urządzenia budowlanego

Skład orzekający

Joanna Człowiekowska

przewodniczący sprawozdawca

Agnieszka Nawara-Dubiel

członek

Monika Niedźwiedź

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'eksploatacja i utrzymanie nieruchomości wspólnej' w kontekście prawa budowlanego dla spółdzielni mieszkaniowych oraz kwestia reprezentacji spółdzielni przy składaniu oświadczeń."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej spółdzielni mieszkaniowych i ich zarządu nieruchomością wspólną.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu zarządu nieruchomościami wspólnymi w budynkach wielorodzinnych i interpretacji przepisów prawa budowlanego w kontekście modernizacji i poprawy dostępności.

Spółdzielnia wygrała z Wojewodą o pozwolenie na budowę windy. Kluczowa interpretacja prawa budowlanego.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 533/22 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-02-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-04-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Agnieszka Nawara-Dubiel
Joanna Człowiekowska /przewodniczący sprawozdawca/
Monika Niedźwiedź
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Sygn. powiązane
II OSK 1112/24 - Wyrok NSA z 2025-06-18
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Człowiekowska (spr.) Sędziowie: WSA Agnieszka Nawara-Dubiel WSA Monika Niedźwiedź po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 lutego 2023 r. sprawy ze skargi [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w T. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 1 marca 2022 r., znak: WI-I.7840.25.9.2021.MA w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewody Małopolskiego na rzecz skarżącej [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w T. kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 16 września 2021 r. znak: WAB-IV.6740.65.2021.KM, na podstawie art. 28, 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.), art. 26 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 471) oraz na podstawie art. 104 kpa Prezydent Miasta Tarnowa zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla [...] Spółdzielni Mieszkaniowej dla przedsięwzięcia budowlanego polegającego na przebudowie szybu windy osobowej polegającego na wykonaniu dodatkowego przystanku z poziomu gruntu, przebudowie nadproża pomieszczenia zsypowego oraz zmianie jego przeznaczenia na przedsionek wraz z likwidacją barier architektonicznych, celem ułatwienia dostępu dla osób uprawnionych społecznie w klatce nr [...] budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy [...], usytuowanego na działce nr [...], obręb [...] w T..
Od powyższej decyzji odwołanie do Wojewody Małopolskiego zostało złożone przez 20 osób (pismo z 5.10.2021 r. zawierające listę i podpisy 20 osób), jak również pismo z 11.10.2021 r. stanowiące uzupełnienie odwołania podpisane przez 8 osób. Ponadto, odwołanie podpisane przez 20 osób (częściowo tych samych jak w odwołaniu z 05.10.2021 r.) od ww. decyzji zostało złożone bezpośrednio do Wojewody Małopolskiego za pismem z 21 października 2021 r.
Decyzją z dnia 1 marca 2022 r. znak: WI-I.7840.25.9.2021.MA, działając na podstawie art. 138 §1 pkt 2 kpa oraz art. 81 ust. 1 i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm.) Wojewoda Małopolski uchylił ww. decyzję i orzekł o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla ww. zamierzenia budowlanego.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że decyzja rozstrzyga odwołanie B. C., D. D., T. J., J. S., K. C., I. S., M. B., M. W., S. B., K. P., J. M., L. J., S. J., R. S. oraz K. D. natomiast względem pozostałych osób tj. K. R., M. Z., A. K., J. W., P. C., M. M. i M. P. organ odwoławczy wyda odrębne rozstrzygnięcia.
Organ dodał, że osoby składające odwołanie nie zostały uznane za strony postępowania przez organ l instancji. Organ ustalił, że posiadają one interes prawny, a odwołanie zostało złożone z zachowaniem ustawowego terminu wskazanego w art. 129 § 2 kpa. W tej sprawie jedyna strona postępowania odebrała decyzję w dniu 23 września 2021 r. Zatem termin 14-dniowy rozpoczął swój bieg od dnia 24 września 2021 r. Zatem termin na wniesienie odwołania dla osób nie będących stronami postępowania w tej sprawie, upływał z dniem 7 października 2021 r. Odwołania skarżących, których dotyczy to rozstrzygnięcie wpłynęło do Organu l instancji 5 października 2021 r. (zostało złożone osobiście).
Wojewoda wyjaśnił, że w świetle art. 32 ust. 4 i art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, sprawa o pozwolenie na budowę ma precyzyjne wyznaczone granice faktyczne i prawne, a sama decyzja w tej sprawie nosi znamiona aktu związanego - organ jest obowiązany ją wydać, ilekroć stwierdzi spełnienie wszystkich określonych wymagań. W ocenie organu odwoławczego, w analizowanej sprawie nie spełniono wymagań dotyczących posiadania przez Inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Co należy rozumieć przez prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wyjaśnione zostało w art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego, zgodnie z którym jest to tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych.
W przedmiotowej sprawie inwestor tj. [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa złożyła oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Oświadczenie to zostało złożone na nowym druku zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 25 czerwca 2021 r. w sprawie wzoru oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (Dz.U.2021.1170 z dnia 2021.06.29), w którym to nie jest wymagane wskazywanie tytułu prawnego z którego inwestor wywodzi owe prawo. Niemniej jednak z uwagi na zarzuty odwołujących - właścicieli wyodrębnionych lokali mieszkalnych organ odwoławczy pismem z 4 stycznia 2021 r. znak: Wl-l.7840.25.9.2021.MA wezwał Inwestora do - wyjaśnienia na podstawie jakiego tytułu prawnego, potwierdzonego stosownym dokumentem, inwestor złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością nr [...] obr. [...] w T. na cele budowlane. W odpowiedzi na powyższe w dniu 12 stycznia 2022 r. wpłynęło stanowisko Inwestora, w którym stwierdził, że w przedmiotowej sprawie oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane zostało złożone na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r. Nr 119 poz. 1116 z późniejszymi zmianami), gdyż zarząd nieruchomościami wspólnymi stanowiącymi współwłasność Spółdzielni wykonywany jest przez Spółdzielnię jako zarząd powierzony.
Mając powyższe na względzie organ przywołał treść art. 27 ust. 2 ustawy spółdzielniach mieszkaniowych, który stanowi: Zarząd nieruchomościami wspólnymi stanowiącymi współwłasność spółdzielni jest wykonywany przez spółdzielnię jak zarząd powierzony, o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, z zastrzeżeniem art. 241 i art. 26. Przepisów ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali o zarządzie nieruchomością wspólną nie stosuje się, z wyjątkiem art. 22 oraz art. 29 ust. 1 i 1a, które stosuje się odpowiednio. Natomiast zgodnie z ww. art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali, cyt.: Właściciele lokali mogą w umowie o ustanowieniu odrębnej własności lokali albo w umowie zawartej później w formie aktu notarialnego określić sposób zarządu nieruchomością wspólną, a w szczególności mogą powierzyć zarząd osobie fizycznej albo prawnej.
Organ wyjaśnił, że ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych określa, że zarząd nieruchomością wspólną stanowiącą współwłasność spółdzielni dotyczy eksploatacji i utrzymania nieruchomości wspólnej. Z punktu widzenia Prawa budowlanego kryterium oceny, czy spółdzielnia mieszkaniowa posiada tytuł prawny do dysponowania nieruchomością wspólną na cele budowlane, wynikający ze współwłasności i wykonywanego przez spółdzielnię z mocy ustawy zarządu nieruchomością wspólną, jest to, czy zamierzenie inwestycyjne dotyczy eksploatacji i utrzymania nieruchomości wspólnej, którą stanowią części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali. Nie jest więc potrzebne na gruncie Prawa budowlanego rozważanie, czy zarząd wykonywany przez spółdzielnię mieszkaniową, o którym mowa w art. 27 ust. 2 u.s.m., obejmuje czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu. W każdym przypadku natomiast, gdy spółdzielnia zamierza podjąć roboty budowlane dotyczące nieruchomości wspólnej, regulowane przepisami Prawa budowlanego, konieczne jest ustalenie, czy roboty te dotyczą eksploatacji i utrzymania części budynku i urządzeń stanowiących nieruchomość wspólną. Powyższe potwierdza orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego w tym np. sygn. akt II OSK 259/15, jak również uchwała NSA z dnia 19.10.2015 r. sygn. akt II OPS 2/15 w której to jednoznacznie stwierdził, cyt.: Spółdzielnia mieszkaniowa wykonująca zarząd nieruchomością wspólną stanowiącą współwłasność spółdzielni, na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1222 ze zm.), posiada tytuł prawny do dysponowania tą nieruchomością na cele budowlane, w rozumieniu art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (...) w zakresie eksploatacji i utrzymania nieruchomości wspólnej.
Zdaniem organu odwoławczego kwestią kluczową w niniejszej sprawie będzie odpowiedź na pytanie czy roboty budowlane objęte przedmiotowym wnioskiem
o pozwolenie na budowę dotyczą eksploatacji i utrzymania części budynku i urządzeń stanowiących nieruchomość wspólną. Zdaniem organu tak nie jest, a Inwestor, składając oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, winien legitymować się zgodą pozostałych współwłaścicieli budynku objętego tą inwestycją
Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych nie określa, na czym polega eksploatacja i utrzymanie nieruchomości wspólnej, którą stanowią część budynku i urządzenia niesłużące wyłącznie do użytku właścicieli lokali. Można jednak przyjąć, że eksploatacja i utrzymanie takiej nieruchomości wspólnej obejmuje wszelkiego rodzaju roboty budowlane, które służą prawidłowej eksploatacji i utrzymaniu substancji budynkowej, co oznacza, iż spółdzielnia mieszkaniowa wykonująca zarząd nieruchomością wspólną ma tytuł prawny do dysponowania tą nieruchomością na cele budowlane w zakresie robót budowlanych, które służą eksploatacji i utrzymaniu części budynku i urządzeń objętych współwłasnością. Roboty budowlane mogą więc obejmować nie tylko remont, ale także przebudowę w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego, jeżeli dotyczą eksploatacji i utrzymania nieruchomości wspólnej, zarówno co do części budynku, jak i urządzeń budowlanych, o których mowa w art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego.
Ustalono, że w niniejszej sprawie projektowane roboty budowlane obejmują przebudowę podszybia dźwigu osobowego, wykonanie nowego wejścia do windy w obecnym pomieszczeniu do składowania odpadów stałych, wykonanie nadproża oraz poszerzenie otworu drzwiowego pomiędzy pomieszczeniami zsypu, wykonanie otworu wentylacyjnego o wymiarach 20x20 cm w nadszybiu windy, zwiększenie wysokości otworów drzwiowych do windy na kondygnacjach mieszkalnych, wykonanie nowego podszybia, roboty wykończeniowe ogólnobudowlane. Pomieszczenie zsypowe będzie miało zmienione przeznaczenie na przedsionek. W przedmiotowym budynku znajduje się już winda, wprawdzie nie jest ona dostępna z parteru budynku, a po przebudowie z poziomu posadzki pomieszczenia zaadoptowanego na potrzeby dojścia do windy z poziomu terenu 1,17 m poniżej poziomu parteru.
Przepisy prawa budowlanego tj. art. 61 ust. 1 pkt 1 nakazują właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego utrzymywanie i użytkowanie obiektu zgodnie
z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 w brzmieniu, cyt.: Obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7. W orzecznictwie przyjmuje się, że przez utrzymanie obiektów budowlanych należy rozumieć zachowanie w dobrej sprawności, zachowanie w stanie niezmienionym, niepogorszonym, należytym (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 marca 2017 r., II OSK 2073/15, LEX nr 2271782).
W opinii organu wojewódzkiego przedmiotowe roboty budowlane nie stanowią eksploatacji i utrzymania nieruchomości. Mają one na celu bardziej unowocześnienie, uwspółcześnienie urządzenia jakim jest winda. Poprawa komfortu korzystania z tego urządzenia poprzez jego wymianę oraz przebudowę jego szybu, w którym się znajduje i zmiana sposobu przeznaczenia pomieszczenia z którego obecnie korzystają skarżący, to nie eksploatacja i utrzymanie nieruchomości. Co więcej, już sama zmiana przeznaczenia części nieruchomości wspólnej jakim jest w tym przypadku pomieszczenie do składowania odpadów powoduje, że nie możemy mówić o eksploatacji i utrzymaniu nieruchomości. Co istotne, w budynku tym istnieje już winda, a roboty budowlane mają na celu ułatwienie dostępu do niej z poziomu 1,17 poniżej poziomu parteru. Możliwość dysponowania częściami wspólnymi w oparciu o art. 27 ust. 2 ustawy prawo budowlane dotyczą takich robót które są niezbędne, aby dany obiekt mógł prawidłowo funkcjonować tj. np. roboty związane z pęknięciami na elewacjach czy też konieczność wymiany pokrycia dachowego bądź konstrukcji dachu ze względu na uszkodzenia. Poprawa komfortu korzystania z urządzenia budowlanego przy jednoczesnej zmianie sposobu użytkowania prowadzącej do likwidacji pomieszczenia na odpady, w żaden sposób nie może być traktowana jako eksploatacja i utrzymanie budynku. To oznacza, że [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa nie może wywodzić prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane z art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Inwestor winien legitymować się zgodą właścicieli części wspólnych tego budynku, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.
Z akt sprawy wynika, że składający odwołanie właściciele wyodrębnionych lokali mieszkalnych, którzy posiadają indywidualny interes prawny sprzeciwiają się przedmiotowej inwestycji. Zatem wobec braku zgody właścicieli wyodrębnionych lokali, oczywistym jest, że Inwestor nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością, działką nr [...] obr. [...] w T. na cele budowlane. To z kolei przesądza o odmowie wydania pozwolenia na budowę, ponieważ wydanie pozwolenia na budowę Inwestorowi, który nie legitymuje się prawem do dysponowania ww. nieruchomością na cele budowlane, stanowi naruszenie art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego.
Co więcej, z informacji z krajowego rejestru sądowego - zwanego dalej KRS prowadzonego dla [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w T. pod numerem [...] wynika sposób reprezentacji. W dziale 2 rubryce 1 pkt 2 wskazano "oświadczenie woli za spółdzielnię składają dwaj członkowie zarządu lub jeden członek zarządu i pełnomocnik". Wynika z tego, że zawsze muszą to być dwie osoby. Natomiast w przedmiotowej sprawie oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane podpisał wyłącznie K. P. - Zastępca Prezesa Zarządu. Organ odwoławczy odstąpił jednak od wezwania inwestora o dodatkowy podpis z uwagi na przedstawioną powyżej ocenę, która wykazała, że nie posiada on prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane dla przedmiotowej inwestycji.
W opinii Wojewody Małopolskiego organ l instancji naruszył również art. 28 kpa, zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zgodnie z orzecznictwem sądowo-administracyjnym, pojęcie interesu prawnego ma charakter materialnoprawny, to znaczy, że musi wynikać z przepisów prawa materialnego, czyli normy prawnej stanowiącej podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku. Nie wystarczy wykazać jakiegokolwiek interesu, ale musi mieć on charakter prawny, a więc musi istnieć norma prawna przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do określonego podmiotu możliwości wydania określonej decyzji lub podjęcia czynności (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 marca 2001 r. sygn. akt l SA 2312/99).
W odniesieniu do postępowania w sprawach o pozwolenie na budowę, zgodnie z przepisem art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, będącym lex specialis w stosunku do regulacji zawartej w art. 28 kpa, stronami są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Z kolei, przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu. Samo położenie nieruchomości w pobliżu planowanego zamierzenia budowlanego nie jest jeszcze tożsame z posiadaniem prawa strony w takim postępowaniu. Tylko takie ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, które są związane z konkretnym przepisem prawa wprowadzającym je, dają właścicielowi, zarządcy lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości prawo do uczestniczenia w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę. W konsekwencji, w przedmiotowym postępowaniu podmioty wskazane w sentencji niniejszego rozstrzygnięcia posiadają interes prawny do bycia stroną w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę, który wywodzą z prawa własności lokalu z gruntem.
Z księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości nr [...] obr. [...] w T. pod numerem [...] wynika, że w przedmiotowym budynku wielomieszkaniowym wydzielone jest 144 lokale, dla których założono odrębne księgi wieczyste. Każdy z właścicieli wyodrębnionych lokali posiada prawo do części wspólnej, którą cyt.: "stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali (zgodnie z zapisem w Dziale II ww. Księgi Wieczystej). Na wykonanie projektowanej inwestycji nie zgadzają się właściciele 13 wyodrębnionych lokali. Liczba ta dotyczy osób, które skutecznie wniosły odwołanie w terminie.
Ustalono, że tytuł prawny do lokalu mieszkalnego w budynku wielorodzinnym przy ul. [...] pod [...] posiadają:
- B. C. właścicielka lokalu o nr [...] dla którego prowadzona jest księga wieczysta numer [...], a wielkość udziału w nieruchomości wspólnej tj. dz. nr [...], którą stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali wynosi [...];
- S. J. współwłaściciel lokalu o nr [...], dla którego prowadzone jest księga wieczysta numer [...] [...], a wielkość udziału w nieruchomości wspólnej tj. dz. nr [...], którą stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali wynosi [...],
-D. właściciel lokalu o nr [...], dla którego prowadzone jest księga wieczysta numer [...] [...], a wielkość udziału w nieruchomości wspólnej tj. dz. nr [...], którą stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali wynosi [...],
- T. J. współwłaścicielka lokalu o nr [...], dla którego prowadzona jest księga wieczysta numer [...], a wielkość udziału w nieruchomości wspólnej tj. dz. nr [...], którą stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali wynosi [...],
- J. S. - jest współwłaściciel lokalu o nr [...], dla którego prowadzona jest
księga wieczysta numer [...], a wielkość udziału w nieruchomości wspólnej tj. dz. nr [...], którą stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali wynosi [...],
-K. C. - właścicielka lokalu o nr [...], dla którego prowadzona jest księga wieczysta numer [...], a wielkość udziału w nieruchomości wspólnej tj. dz. nr [...], którą stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali wynosi [...],
- I. S. - współwłaścicielka lokalu o nr [...], dla którego prowadzona jest księga wieczysta numer [...] [...], a wielkość udziału w nieruchomości wspólnej tj. dz. nr [...], którą stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali wynosi [...],
- M. B. - właścicielka lokalu o nr [...], dla którego prowadzona jest księga wieczysta numer [...], a wielkość udziału w nieruchomości wspólnej tj. dz. nr [...], którą stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali wynosi [...],
- M. W. - współwłaściciel lokalu o nr [...], dla którego prowadzone jest księga wieczysta numer [...], a wielkość udziału w nieruchomości wspólnej tj. dz. nr [...], którą stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali wynosi [...],
-S. B. -współwłaściciel lokalu o nr [...], dla którego prowadzone jest księga wieczysta numer [...] [...], a wielkość udziału w nieruchomości wspólnej tj. dz. nr [...], którą stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali wynosi [...],
- K. P. - współwłaścicielka lokalu o nr [...], dla którego prowadzona jest księga wieczysta numer [...], a wielkość udziału w nieruchomości wspólnej tj. dz. nr [...], którą stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali wynosi [...],
- J. M. - współwłaściciel lokalu o nr [...], dla którego prowadzona jest księga wieczysta numer [...] [...], a wielkość udziału w nieruchomości wspólnej tj. dz. nr [...], którą stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali wynosi [...],
- L. J. - współwłaściciel lokalu o nr [...], dla którego prowadzone jest księga wieczysta numer [...] [...], a wielkość udziału w nieruchomości wspólnej tj.
dz. nr [...], którą stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali wynosi [...],
-K. D. - właścicielka lokalu mieszkalnego nr [...], dla którego nie jest jeszcze utworzona księga wieczysta niemniej jednak fakt ten wynika z aktu notarialnego repertorium A numer [...] z dnia 14.12.2021 r. dotyczący ustanowienia odrębnej własności lokalu. Wielkość udziału w nieruchomości wspólnej tj. dz. nr [...], którą stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali wynosi [...],
- R. S. - właściciel lokalu mieszkalnego nr [...], dla którego nie jest jeszcze utworzona księga wieczysta niemniej jednak fakt ten wynika z aktu notarialnego repertorium A numer [...] z dnia 25.01.2022 r. dotyczący ustanowienia odrębnej własności lokalu. Wielkość udziału w nieruchomości wspólnej tj. dz. nr [...], którą stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali wynosi [...],
Wyżej wskazane osoby posiadają interes prawny do bycia stronami w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę tej inwestycji z uwagi na fakt, że [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa nie może legitymować się nieruchomością nr [...] obr. [...] w T. na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, bowiem przedmiotowa inwestycja dotyczy obiektu, do którego posiadają tytuł prawny. Winni oni zostać uznani za strony postępowania przez Prezydenta Miasta Tarnowa.
W podsumowaniu organ stwierdził, złożone przez Inwestora oświadczenie o posiadaniu prawa do nieruchomości na cele budowlane, jakkolwiek w przekonaniu Inwestora prawidłowe, w ocenie organu odwoławczego nie znajduje potwierdzenia w przedłożonych dokumentach mających świadczyć o prawdziwości oświadczenia. Ponieważ nie został wypełniony obowiązek, od spełnienia którego uzależnione jest udzielenie pozwolenia na budowę, a także z uwagi na fakt, że z treści wniesionych odwołań wynika brak możliwości złożenia przez Inwestora prawidłowego oświadczenia, należało orzec o uchyleniu zaskarżonej decyzji i odmówić zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
Odnosząc się do zarzutów dotyczących nieprawidłowości w dokumentacji projektowej organ wyjaśnił, że za założenia projektowe pełną odpowiedzialność ponosi autor projektu budowlanego. Obowiązkiem projektanta jest zaprojektować obiekt zgodnie z przepisami i sztuką budowlaną, z uwzględnieniem istniejącego stanu faktycznego, by spełniał on swoje funkcje nie stanowiąc zagrożenia dla zdrowia, życia i mienia ludzi. Projektant potwierdza to składając oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej (art. 20 ust. 4 ustawy Prawo budowlane), które firmuje własnoręcznym podpisem. Za oświadczenie nieprawdy oraz nienależyte bądź niedbałe wykonanie swoich obowiązków, a więc za przyjęte rozwiązania, projektant ponosi odpowiedzialność zawodową przed organami samorządu zawodowego.
Zdaniem organu odwoławczego, w świetle treści wniesionych odwołań, z których jednoznacznie wynika brak zgody współwłaścicieli budynku na wnioskowany zakres prac budowlanych, a także zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego, niecelowym byłoby prowadzenie postępowania wyjaśniającego i uzupełniającego.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Krakowie wniosła [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa w T. zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie przepisów:
- art. 6 i 7 kpa oraz art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego, z uwagi na nieprawidłowo ustalony stan sprawy, co miało wpływ na ocenę organu odwoławczego, iż w analizowanej sprawie nie spełniono wymagań dotyczących posiadania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane;
- art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15.12.2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz.U. z dn. 27.08.2000 r. poz. 1465), polegające na błędnym ustaleniu przez organ wojewódzki, że przedmiotowe roboty nie stanowią eksploatacji i utrzymania nieruchomości, wskutek czego powyższe ustalenia miały wpływ na treść zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła, że oświadczenie
o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością - działka nr [...] obr. [...]
w T. - na cele budowlane zostało złożone zgodnie ze stanem faktycznym albowiem strona wykonuje w przedmiotowej nieruchomości zarząd nieruchomościami wspólnymi stanowiącymi współwłasność Spółdzielni, jako zarząd powierzony na podstawie art. 27 ust. 2 cyt. ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych.
Nadto organ odwoławczy niezgodnie ze stanem faktycznym dokonał błędnych ustaleń, iż roboty budowlane objęte przedmiotowym wnioskiem o pozwolenie na budowę nie dotyczą eksploatacji i utrzymania części budynku i urządzeń stanowiących nieruchomość wspólną. Wprawdzie ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych nie określa na czym polega eksploatacja i utrzymanie nieruchomości wspólnej, którą stanowią części budynku i urządzenia nie służące wyłącznie do użytku właścicieli lokali, ale w ocenie skarżącej "eksploatacja i utrzymanie nieruchomości wspólnej" powinna się powiązać również z terminem "opłaty eksploatacyjne". Powyższy termin przyjął się w praktyce organów spółdzielni, doktrynie prawniczej oraz judykaturze i oznacza on substrat "czynszu spółdzielczego".
Obowiązek ponoszenia opłat eksploatacyjnych w przypadku osób będących właścicielami lokalu (art. 4 ust. 2 i 4 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych) polega na uczestniczeniu w pokrywaniu kosztów związanych z eksploatacją i utrzymaniem ich lokali, eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości wspólnych, eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości stanowiących mienie spółdzielni. Wysokość opłat wynika z postanowień statutu Spółdzielni, który to statut rodzajowo rozróżnia koszty związane z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości wspólnych (§ 86 Statutu). Zgodnie z art. 6 ust. 3 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, Spółdzielnia tworzy również fundusz na remonty zasobów mieszkaniowych. Odpisy na ten fundusz obciążają koszty gospodarki zasobami mieszkaniowymi, a obowiązek świadczenia dotyczy osób wymienionych w art. 4 ust. 1, 11 i 4 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych.
Podkreślono, że planowana inwestycja według projektowanych robót budowlanych, wbrew odmiennej ocenie organu odwoławczego, dotyczy właśnie eksploatacji i utrzymania przedmiotowej nieruchomości wspólnej. Przede wszystkim wymieniony projekt budowlany nie powoduje zmiany przeznaczenia zsypu na pomieszczenia, które nie będą dotyczyć eksploatacji. Likwidacja zsypów była spowodowana ich złym stanem sanitarnym i wysokimi kosztami związanymi z utrzymaniem i remontem urządzeń zsypowych, jak również obowiązkiem segregacji odpadów, co wymusza na użytkownikach lokali znoszenie odpadów do segregacji do odpowiednich pojemników. Przeprowadzone kontrole w tym zakresie przez Urząd Miasta Tarnowa wskazują natomiast, że segregacja w budynkach wyposażonych w zsypy jest nieprawidłowa, co może spowodować nałożenie na nieruchomości kar finansowych i podniesienie opłaty za wywóz odpadów. Prawidłową segregację odpadów zapewniają w tym wypadku półpodziemne pojemniki na odpady zlokalizowane przy nieruchomości przy ul. [...] pod [...]
Większość osób posiadających tytuły do lokali w przedmiotowej nieruchomości nie wyraziło sprzeciwu na realizację planowanej inwestycji, a udział skarżącej Spółdzielni w tej nieruchomości wynosi: na dzień 21.07.2021 r[...], co stanowi 54,2%, a na dzień 30.08.2022 r. [...] co stanowi 52 % udziału.
Strona skarżąca wskazała, że faktem jest, że w budynku przy ul. [...] pod [...] - klatka nr [...] znajduje się winda, która wymaga jednak modernizacji a po przebudowie będzie dostępna z poziomu posadzki, pomieszczenia zaadoptowanego na potrzeby dojścia do windy z poziomu terenu 1,17 m poniżej parteru. Realizacja powyższego zadania inwestycyjnego, jako likwidacja barier architektonicznych, wbrew odmiennym twierdzeniom organu odwoławczego, mieści się w zakresie utrzymania obiektów w należytym stanie technicznym. Trudno więc zgodzić się z oceną organu odwoławczego, że poprawy komfortu korzystania z urządzenia jakim jest winda, w zakresie likwidacji barier architektonicznych i poprawy korzystania z tego urządzenia dla osób starszych i niepełnosprawnych, nie można traktować jako eksploatacji i utrzymania budynku, skoro są to podstawowe funkcje związane z wykonywaniem zarządu powierzonego w rozumieniu art. 27 ust 2 cyt. ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Oceny w tym zakresie nie podważa również orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Strona skarżąca zauważyła ponadto, że oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania na cele budowlane zostało złożone na nowym druku zgodnie
z rozporządzeniem Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 25.06.2021 r.
w sprawie wzoru oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (Dz.U. z 2021 z dn. 29.06.2021 poz. 1170),
i zgodnie z pouczeniem na druku zostały złożone dwa oddzielne oświadczenia podpisane przez Z. S. Prezesa Zarządu i K. P. Zastępcę Prezesa. Ponadto inwestor na wezwanie organu odwoławczego złożył w dniu 12.01.2022 r. pismo, w którym stwierdził, że oświadczenie w przedmiotowej sprawie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością działka nr [...] obr[...] w T. na cele budowlane zostało złożone na podstawie art. 27 ust.2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych.
W związku z powyższym, zdaniem strony skarżącej spełniła ona wymagania dotyczące posiadania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2021 r. poz. 2095 ze zmian.).
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Należy również wskazać, że na mocy art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W razie nieuwzględnienia skargi podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
W wyniku rozpatrzenia sprawy w tak zakreślonych ramach Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Przedmiot sądowej kontroli stanowi decyzja w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Podstawę materialnoprawną decyzji w sprawie pozwolenia na budowę kształtują w pierwszej kolejności przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t. j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1333, dalej jako: p.b.) oraz art. 26 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 471), zgodnie z którym w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy inwestor do wniosku o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę albo wniosku o zatwierdzenie projektu budowlanego, albo zgłoszenia budowy może dołączyć projekt budowlany sporządzony na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym.
W przedmiotowej sprawie kwestią sporną, która stanowiła podstawę wydanej przez Wojewodę Małopolskiego decyzji odmawiającej udzielenia pozwolenia na budowę, jest to, czy skarżąca spółdzielnia, będąca inwestorem, wykazała prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w zakresie inwestycji polegającej na przebudowie szybu windy osobowej obejmującej wykonanie dodatkowego przystanku z poziomu gruntu, przebudowę nadproża pomieszczenia zsypowego oraz zmianę jego przeznaczenia na przedsionek wraz z likwidacją barier architektonicznych celem ułatwienia dostępu dla osób uprawnionych społecznie w klatce nr [...] budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...], usytuowanego na działce nr [...], obręb [...] w T..
Zauważyć należy, że warunkiem wydania pozwolenia na budowę jest m.in. złożenie przez inwestora oświadczenia, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, stosownie do art. 32 ust. 4 pkt 2 P.b. Oświadczenie to, według aktualnego wzoru określonego w rozporządzeniu z dnia 25 czerwca 2021 r. w sprawie wzoru oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (Dz. U. 2021 r., poz. 1170), nie zawiera informacji o rodzaju tytułu prawnego, z którego prawo to wynika. To jednak nie zwalnia organu architektoniczno-budowlanego od zweryfikowania prawdziwości oświadczenia, jeżeli uzasadniają to okoliczności konkretnej sprawy. Zauważyć wypada, że pomimo dokonywanych w prawie budowlanym uproszczeń w zakresie wykazywania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pozostaje niezmiennie w mocy art. 4 P.b., który stanowi, że każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Słusznie więc, w związku z zarzutami podniesionymi w odwołaniach, Wojewoda Małopolski przeprowadził postępowanie wyjaśniające w zakresie posiadanego przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Jednak, w ocenie Sądu, Wojewoda doszedł do niewłaściwych wniosków, oceniając złożone oświadczenia jako nieprawidłowe.
Po pierwsze, bezzasadnie organ odwoławczy zarzucił, że oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane podpisał wyłącznie K. P., podczas gdy z Krajowego Rejestru Sądowego (nr [...]) wynika, że skarżącą reprezentują zawsze dwie osoby (dwaj członkowie zarządu lub jeden członek zarządu i pełnomocnik). Sąd wskazuje, że w aktach administracyjnych zalegają dwa oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane datowane na 19 sierpnia 2021 r.: pierwsze złożone przez Z. S., który według KRS jest prezesem zarządu Tarnowskiej Spółdzielni Mieszkaniowej (k. 3 akt I instancji), zaś drugie, przez K. P. – zastępcę prezesa zarządu Tarnowskiej Spółdzielni Mieszkaniowej (k. 2). Wojewoda nie dostrzegł zatem, że – jak wskazano powyżej – dwaj członkowie zarządu złożyli kompletne oświadczenia na osobnych drukach, stosownie do pouczenia zawartego we wzorze: "W przypadku, gdy do złożenia oświadczenia zobowiązanych jest kilka osób, każda z tym osób składa oświadczenie oddzielnie na osobnym formularzu."
Po drugie, bezzasadnie organ odwoławczy zakwestionował prawo skarżącej spółdzielni do dysponowania nieruchomością stanowiącą działkę nr [...] obr. [...] w T., na cele budowlane.
Przypomnieć należy, że [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa wywodziła to prawo z zarządu nieruchomością wspólną sprawowanego na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. 2021 r., poz. 1208, dalej: u.s.m.), który stanowi, że zarząd nieruchomościami wspólnymi stanowiącymi współwłasność spółdzielni jest wykonywany przez spółdzielnię jak zarząd powierzony, o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, z zastrzeżeniem art. 241 i art. 26. Przepisów ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali o zarządzie nieruchomością wspólną nie stosuje się, z wyjątkiem art. 22 oraz art. 29 ust. 1 i 1a, które stosuje się odpowiednio.
Sąd wskazuje, że w niniejszej sprawie pozostaje aktualna uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2015 r., sygn. akt II OPS 2/15, w której stwierdzono, że spółdzielnia mieszkaniowa wykonująca zarząd nieruchomością wspólną stanowiącą współwłasność spółdzielni, na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, posiada tytuł prawny do dysponowania tą nieruchomością na cele budowlane, w rozumieniu art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego, w zakresie eksploatacji i utrzymania nieruchomości wspólnej. W uzasadnieniu tej uchwały wskazano, że ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych nie różnicuje działań spółdzielni mieszkaniowej, sprawującej zarząd nieruchomością wspólną na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, na czynność zwykłego zarządu i czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu. Nie jest więc potrzebne na gruncie prawa budowlanego rozważanie, czy zarząd wykonywany przez spółdzielnię mieszkaniową, o którym mowa w powołanym wyżej przepisie, obejmuje czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu. W każdym przypadku, gdy spółdzielnia zamierza podjąć roboty budowlane dotyczące nieruchomości wspólnej, regulowane przepisami ustawy prawa budowlanego konieczne jest ustalenie, czy roboty te dotyczą eksploatacji i utrzymania części budynku i urządzeń stanowiących nieruchomość wspólną. Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych nie określa też na czym polega eksploatacja i utrzymywanie nieruchomości wspólnej, którą stanowią część budynku i urządzenia niesłużące wyłącznie do użytku właścicieli lokali. W powołanej wyżej uchwale NSA przyjął, że eksploatacja i utrzymanie takiej nieruchomości wspólnej obejmuje wszelkiego rodzaju roboty budowlane, które służą prawidłowej eksploatacji i utrzymaniu substancji budynkowej, co oznacza, iż spółdzielnia mieszkaniowa wykonująca zarząd nieruchomością wspólną ma tytuł prawny do dysponowania tą nieruchomością na cele budowlane w zakresie robót budowlanych, które służą eksploatacji i utrzymaniu części budynku i urządzeń objętych współwłasnością. Roboty budowlane mogą więc obejmować nie tylko remont, ale także przebudowę w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, jeżeli dotyczą eksploatacji i utrzymania nieruchomości wspólnej, zarówno co do części budynku, jak i urządzeń budowlanych, o których mowa w art. 3 pkt 9 prawa budowlanego.
Odnosząc powyższe do okoliczności przedmiotowej sprawy, Sąd nie podzielił stanowiska Wojewody, który stwierdził, że nie stanowią eksploatacji i utrzymania nieruchomości wspólnej projektowane roboty budowlane polegające na przebudowie podszybia dźwigu osobowego, wykonaniu nowego wejścia do windy w obecnym pomieszczeniu do składowania odpadów stałych, wykonaniu nadproża oraz poszerzeniu otworu drzwiowego pomiędzy pomieszczeniami zsypu, wykonaniu otworu wentylacyjnego o wymiarach 20x20 cm w nadszybiu windy, zwiększeniu wysokości otworów drzwiowych do windy na kondygnacjach mieszkalnych, wykonaniu nowego podszybia. Bezspornie, wszystkie opisane roboty budowlane mają być wykonane we wspólnych częściach budynku. Niewątpliwie też służą poprawie funkcjonalności obiektu poprzez wydłużenie biegu windy w dół, do poziomu przyziemia, co ma zapewnić bezpośredni dostęp do niej z zewnątrz poprzez pomieszczenie, które służyło do tymczasowego składowania odpadów stałych, także dla osób niepełnosprawnych (vide: nawiązanie do opracowania pt. "Audyt dostępności dla budynku mieszkalnego przy ul. [...] pod [...] – klatka [...]", k. [...] projektu budowlanego). Sąd uznał zatem, że w pojęciu eksploatacji i utrzymania nieruchomości wspólnej mieszczą się ww. roboty budowlane polegające na przebudowie obejmującej części wspólne obiektu budowlanego, służące poprawie komfortu użytkowania obiektu, w tym polepszeniu dostępności do niego dla osób o szczególnych potrzebach, także w sytuacji, gdy zmieni się sposób użytkowania części wspólnej, a tym samym podzielił podniesione w skardze zarzuty naruszenia przez organ wojewódzki art. 27 ust. 2 u.s.m. w zw. z art. 3 pkt 11 P.b.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ odwoławczy rozpozna sprawę, w szczególności dokona weryfikacji przedłożonego projektu budowlanego - w zakresie wymaganym Prawem budowlanym, przyjmując, że skarżąca spółdzielnia złożyła prawidłowe oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i wykazała prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Wobec powyższego Sąd orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono w punkcie II sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI