II SA/Kr 531/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przyznał prawo pomocy osobie deportowanej, zwalniając ją od kosztów sądowych i ustanawiając adwokata z uwagi na jej trudną sytuację materialną i zdrowotną.
Skarżący S. K., osoba deportowana, złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w związku ze skargą na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Mimo początkowych braków formalnych, wniosek został uzupełniony. Sąd, analizując trudną sytuację materialną i zdrowotną skarżącego (niska emerytura, poważne choroby, wysokie koszty leczenia i pobytu w ośrodku opiekuńczym), uznał, że nie jest on w stanie ponieść kosztów postępowania i przyznał mu prawo pomocy w pełnym zakresie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał wniosek S. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej świadczenia pieniężnego dla osób deportowanych. Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, złożył wniosek powołując się na trudną sytuację zdrowotną i finansową. Po uzupełnieniu braków formalnych, sąd ocenił wniosek pod kątem przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 245, 246). Z ustaleń sądu wynikało, że skarżący S. K. i jego żona J. K. prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, a ich łączny miesięczny dochód z emerytur wynosi 2.792,85 zł. Skarżący jest osobą w podeszłym wieku, w bardzo ciężkim stanie zdrowia, po przebytym zatorze mózgu, z paraliżem, po dwóch zawałach serca, z utratą słuchu i chorobami reumatycznymi. Przebywa w ośrodku opiekuńczym, gdzie miesięczna opłata wynosi [...]. Jego emerytura nie pokrywa bieżących wydatków, leków (500 zł), pieluch (150 zł) i rehabilitacji. Emerytura żony częściowo pokrywa koszty pobytu skarżącego, utrzymanie mieszkania, rachunki oraz leczenie żony. Sąd uznał, że skarżący wykazał w wystarczającym stopniu trudną sytuację materialną i zdrowotną, która uniemożliwia mu ponoszenie kosztów postępowania sądowego. Miesięczne wydatki małżonków przekraczają 2.400 zł, a dochody ledwo pokrywają podstawowe potrzeby. W związku z tym, sąd postanowił zwolnić S. K. od kosztów sądowych w całości i ustanowić dla niego adwokata z urzędu, uznając, że zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania lub ponieść pełnych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, powinna zostać zwolniona od kosztów i mieć ustanowionego pełnomocnika z urzędu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skarżący S. K. wykazał wystarczająco swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną. Pomimo uzyskiwania dochodów z emerytur, wysokie koszty leczenia, rehabilitacji, pobytu w ośrodku opiekuńczym oraz bieżące wydatki sprawiają, że nie jest on w stanie pokryć kosztów postępowania sądowego i wynagrodzenia pełnomocnika.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (3)
Główne
PPSA art. 245 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PPSA art. 246 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy
Argumenty
Skuteczne argumenty
Trudna sytuacja zdrowotna skarżącego (podeszły wiek, poważne choroby, niepełnosprawność, konieczność stałej opieki i rehabilitacji). Trudna sytuacja materialna skarżonego (niska emerytura, wysokie koszty leczenia, pobytu w ośrodku, bieżące wydatki, brak oszczędności). Niemożność poniesienia kosztów postępowania sądowego i wynagrodzenia pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Godne uwagi sformułowania
Udzielenie stronie prawa pomocy (...) powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, spoczywa na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy.
Skład orzekający
Monika Rudzka
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Niska
Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty przyznawania prawa pomocy w sądach administracyjnych, zwłaszcza w przypadku osób starszych i schorowanych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnej sytuacji faktycznej i nie stanowi przełomu interpretacyjnego. Ocena prawa pomocy jest zawsze indywidualna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy rutynowego wniosku o prawo pomocy, ale pokazuje empatię sądu wobec osoby w bardzo trudnej sytuacji życiowej i zdrowotnej.
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 531/09 - Postanowienie WSA w Krakowie Data orzeczenia 2009-05-29 Data wpływu 2009-04-20 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Monika Rudzka /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6343 Świadczenia pieniężne z tytuły pracy przymusowej Hasła tematyczne Prawo pomocy Skarżony organ Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Treść wyniku zwolniono od kosztów i ustanowiono adwokata Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 245, art. 246 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie skargi na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] marca 2009 r., Nr: [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego przysługującego osobom deportowanym p o s t a n a w i a I) zwolnić S. K. od kosztów sądowych; II) ustanowić dla S. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K. Uzasadnienie Wraz ze skargą na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] marca 2009 r. Nr: [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego przysługującego osobom deportowanym S. K. złożył wniosek o zwolnienie go od konieczności uiszczania wpisu sądowego w niniejszej sprawie, powołując się na trudną sytuację zdrowotną i finansową. Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został złożony w przewidzianej prawem formie tj. według wzoru określonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. z 2003 r. Nr 227, poz. 2245), dlatego w wykonaniu zarządzenia z dnia [...] kwietnia 2009 roku, za pismem sądowym z dnia 24 kwietnia 2009 roku pełnomocnikowi skarżącego - J. K. został przesłany formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF celem jego wypełnienia i odesłania do tut. Sądu w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W zakreślonym terminie J. K. uzupełniła brak formalny i przesłała do tut. Sądu wypełniony wniosek o przyznanie prawa pomocy. Ze względu na to, że wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zawierał podpisu skarżącego - pełnomocnik został wezwany do uzupełnienia braku formalnego poprzez osobiste podpisanie wniosku przez skarżącego S. K. W dniu 25 maja 2009 r. do tut. Sądu wpłynął formularz wniosku "PPF" z uzupełnionym podpisem skarżącego. Z danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną J. Ich miesięczny dochód wynosi 2.792,85 zł i stanowi go emerytura skarżącego w wysokości 1.573,76 zł oraz emerytura jego żony w wysokości 1.219,09 zł. W skład majątku skarżącego wchodzi mieszkanie własnościowe (wcześniej służbowe) wielkości 42 m-. Nie posiada on innych nieruchomości, zasobów pieniężnych, ani przedmiotów wartościowych. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł, iż jest osobą w podeszłym wieku (liczy 8... lat) i pozostaje w bardzo ciężkim stanie zdrowia. Przeszedł zator mózgu, po którym został sparaliżowany prawostronnie i unieruchomiony. Porusza się wyłącznie na wózku inwalidzkim. Skarżący przebył dwa zawały serca, utracił słuch, posługuje się aparatem słuchowym. Choroby reumatyczne uniemożliwiają mu sprawne chodzenie i poruszanie rękoma. Aktualnie skarżący przebywa w Centrum Usług Pielęgniarsko - Opiekuńczych "[...]" w N., gdzie opłata miesięczna za pobyt wynosi [...] zł. Miesięczna wysokość emerytury skarżącego nie wystarcza mu na pokrycie wydatków związanych z codziennym życiem, lekami (500 zł plus koszt pieluch 150 zł), konieczną rehabilitację, czy inne niezbędne opłaty. Z emerytury żony skarżącego wynoszącej 1.219,09 zł pokrywane są częściowo koszty pobytu skarżącego w ośrodku, ponadto pokrywane są koszty utrzymania mieszkania, rachunki, a także leczenie J. K. cierpiącej na cukrzycę. Skarżącemu brakuje środków na rehabilitację, która odbywa się jedynie raz w tygodniu. Wnioskodawca nie jest zatem w stanie ponieść tak wysokiego wydatku na wpis od skargi oraz wynagrodzenie pełnomocnika. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Instytucja przyznania prawa pomocy, zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym), lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). W niniejszej sprawie skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W ocenie orzekającego skarżący S. K. w wystarczającym stopniu wykazał, iż znajduje się w sytuacji kwalifikującej do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Sytuacja materialna i zdrowotna wnioskodawcy jest bowiem bardzo trudna. Skarżący jest osobą w podeszłym wieku, cierpiącą na szereg schorzeń. Uzyskiwane w miesiącu dochody z tytułu emerytury przeznaczane są w całości na pokrycie kosztów pobytu w Centrum Usług Pielęgniarsko - Opiekuńczych. Małżonkowie K. uzyskują, co prawda stałe miesięczne dochody w łącznej wysokości 2.792,85 zł, jednakże ponoszone przez nich miesięczne wydatki są bardzo wysokie w stosunku do tych dochodów. Z załączonych rachunków i faktur wynika, że suma miesięcznych wydatków wynosi ponad 2.400 zł. Składają się na nie: opłata za pobyt skarżącego w ośrodku w wysokości [...] zł, rata kredytu zaciągniętego na zakup sprzętu rehabilitacyjnego - [...] zł, czynsz za mieszkanie [...] zł, opłata za energię elektryczną [...] zł, opłata za gaz [...] zł (za 2 miesiące), zakup leków około [...] zł, zakup pieluchomajtek [...] zł. Skarżący nie posiada żadnych oszczędności, jak również przedmiotów wartościowych. W ocenie orzekającego kwota dochodu pozostającego do dyspozycji skarżącego i jego żony z trudem wystarcza na pokrycie podstawowych wydatków i dlatego nie można wymagać, by choćby jej część przeznaczona została na potrzeby zainicjowanego postępowania sądowego. Biorąc powyższe pod uwagę uznano, że w przedmiotowej sprawie zachodzą ustawowe przesłanki do przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych w całości i ustanowienie kwalifikowanego pełnomocnika z urzędu. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI