II SA/Kr 531/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2009-05-29
NSAAdministracyjneNiskawsa
prawo pomocyzwolnienie od kosztówustanowienie pełnomocnikaosoba deportowanatrudna sytuacja materialnatrudna sytuacja zdrowotnaświadczenia pieniężnesądy administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przyznał prawo pomocy osobie deportowanej, zwalniając ją od kosztów sądowych i ustanawiając adwokata z uwagi na jej trudną sytuację materialną i zdrowotną.

Skarżący S. K., osoba deportowana, złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w związku ze skargą na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Mimo początkowych braków formalnych, wniosek został uzupełniony. Sąd, analizując trudną sytuację materialną i zdrowotną skarżącego (niska emerytura, poważne choroby, wysokie koszty leczenia i pobytu w ośrodku opiekuńczym), uznał, że nie jest on w stanie ponieść kosztów postępowania i przyznał mu prawo pomocy w pełnym zakresie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał wniosek S. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej świadczenia pieniężnego dla osób deportowanych. Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, złożył wniosek powołując się na trudną sytuację zdrowotną i finansową. Po uzupełnieniu braków formalnych, sąd ocenił wniosek pod kątem przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 245, 246). Z ustaleń sądu wynikało, że skarżący S. K. i jego żona J. K. prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, a ich łączny miesięczny dochód z emerytur wynosi 2.792,85 zł. Skarżący jest osobą w podeszłym wieku, w bardzo ciężkim stanie zdrowia, po przebytym zatorze mózgu, z paraliżem, po dwóch zawałach serca, z utratą słuchu i chorobami reumatycznymi. Przebywa w ośrodku opiekuńczym, gdzie miesięczna opłata wynosi [...]. Jego emerytura nie pokrywa bieżących wydatków, leków (500 zł), pieluch (150 zł) i rehabilitacji. Emerytura żony częściowo pokrywa koszty pobytu skarżącego, utrzymanie mieszkania, rachunki oraz leczenie żony. Sąd uznał, że skarżący wykazał w wystarczającym stopniu trudną sytuację materialną i zdrowotną, która uniemożliwia mu ponoszenie kosztów postępowania sądowego. Miesięczne wydatki małżonków przekraczają 2.400 zł, a dochody ledwo pokrywają podstawowe potrzeby. W związku z tym, sąd postanowił zwolnić S. K. od kosztów sądowych w całości i ustanowić dla niego adwokata z urzędu, uznając, że zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania lub ponieść pełnych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, powinna zostać zwolniona od kosztów i mieć ustanowionego pełnomocnika z urzędu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skarżący S. K. wykazał wystarczająco swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną. Pomimo uzyskiwania dochodów z emerytur, wysokie koszty leczenia, rehabilitacji, pobytu w ośrodku opiekuńczym oraz bieżące wydatki sprawiają, że nie jest on w stanie pokryć kosztów postępowania sądowego i wynagrodzenia pełnomocnika.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (3)

Główne

PPSA art. 245 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 246 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy

Argumenty

Skuteczne argumenty

Trudna sytuacja zdrowotna skarżącego (podeszły wiek, poważne choroby, niepełnosprawność, konieczność stałej opieki i rehabilitacji). Trudna sytuacja materialna skarżonego (niska emerytura, wysokie koszty leczenia, pobytu w ośrodku, bieżące wydatki, brak oszczędności). Niemożność poniesienia kosztów postępowania sądowego i wynagrodzenia pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.

Godne uwagi sformułowania

Udzielenie stronie prawa pomocy (...) powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, spoczywa na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy.

Skład orzekający

Monika Rudzka

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty przyznawania prawa pomocy w sądach administracyjnych, zwłaszcza w przypadku osób starszych i schorowanych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnej sytuacji faktycznej i nie stanowi przełomu interpretacyjnego. Ocena prawa pomocy jest zawsze indywidualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowego wniosku o prawo pomocy, ale pokazuje empatię sądu wobec osoby w bardzo trudnej sytuacji życiowej i zdrowotnej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 531/09 - Postanowienie WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2009-05-29
Data wpływu
2009-04-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Monika Rudzka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6343 Świadczenia pieniężne z tytuły pracy przymusowej
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku
zwolniono od kosztów i ustanowiono adwokata
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 245, art. 246
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie skargi na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] marca 2009 r., Nr: [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego przysługującego osobom deportowanym p o s t a n a w i a I) zwolnić S. K. od kosztów sądowych; II) ustanowić dla S. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K.
Uzasadnienie
Wraz ze skargą na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] marca 2009 r. Nr: [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego przysługującego osobom deportowanym S. K. złożył wniosek o zwolnienie go od konieczności uiszczania wpisu sądowego w niniejszej sprawie, powołując się na trudną sytuację zdrowotną i finansową.
Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został złożony w przewidzianej prawem formie tj. według wzoru określonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. z 2003 r. Nr 227, poz. 2245), dlatego w wykonaniu zarządzenia z dnia [...] kwietnia 2009 roku, za pismem sądowym z dnia 24 kwietnia 2009 roku pełnomocnikowi skarżącego - J. K. został przesłany formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF celem jego wypełnienia i odesłania do tut. Sądu w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
W zakreślonym terminie J. K. uzupełniła brak formalny i przesłała do tut. Sądu wypełniony wniosek o przyznanie prawa pomocy. Ze względu na to, że wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zawierał podpisu skarżącego - pełnomocnik został wezwany do uzupełnienia braku formalnego poprzez osobiste podpisanie wniosku przez skarżącego S. K. W dniu 25 maja 2009 r. do tut. Sądu wpłynął formularz wniosku "PPF" z uzupełnionym podpisem skarżącego.
Z danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną J. Ich miesięczny dochód wynosi 2.792,85 zł i stanowi go emerytura skarżącego w wysokości 1.573,76 zł oraz emerytura jego żony w wysokości 1.219,09 zł. W skład majątku skarżącego wchodzi mieszkanie własnościowe (wcześniej służbowe) wielkości 42 m-. Nie posiada on innych nieruchomości, zasobów pieniężnych, ani przedmiotów wartościowych.
Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł, iż jest osobą w podeszłym wieku (liczy 8... lat) i pozostaje w bardzo ciężkim stanie zdrowia. Przeszedł zator mózgu, po którym został sparaliżowany prawostronnie i unieruchomiony. Porusza się wyłącznie na wózku inwalidzkim. Skarżący przebył dwa zawały serca, utracił słuch, posługuje się aparatem słuchowym. Choroby reumatyczne uniemożliwiają mu sprawne chodzenie i poruszanie rękoma. Aktualnie skarżący przebywa w Centrum Usług Pielęgniarsko - Opiekuńczych "[...]" w N., gdzie opłata miesięczna za pobyt wynosi [...] zł. Miesięczna wysokość emerytury skarżącego nie wystarcza mu na pokrycie wydatków związanych z codziennym życiem, lekami (500 zł plus koszt pieluch 150 zł), konieczną rehabilitację, czy inne niezbędne opłaty. Z emerytury żony skarżącego wynoszącej 1.219,09 zł pokrywane są częściowo koszty pobytu skarżącego w ośrodku, ponadto pokrywane są koszty utrzymania mieszkania, rachunki, a także leczenie J. K. cierpiącej na cukrzycę. Skarżącemu brakuje środków na rehabilitację, która odbywa się jedynie raz w tygodniu. Wnioskodawca nie jest zatem w stanie ponieść tak wysokiego wydatku na wpis od skargi oraz wynagrodzenie pełnomocnika.
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
Instytucja przyznania prawa pomocy, zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym), lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). W niniejszej sprawie skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu.
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe.
Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W ocenie orzekającego skarżący S. K. w wystarczającym stopniu wykazał, iż znajduje się w sytuacji kwalifikującej do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Sytuacja materialna i zdrowotna wnioskodawcy jest bowiem bardzo trudna. Skarżący jest osobą w podeszłym wieku, cierpiącą na szereg schorzeń. Uzyskiwane w miesiącu dochody z tytułu emerytury przeznaczane są w całości na pokrycie kosztów pobytu w Centrum Usług Pielęgniarsko - Opiekuńczych. Małżonkowie K. uzyskują, co prawda stałe miesięczne dochody w łącznej wysokości 2.792,85 zł, jednakże ponoszone przez nich miesięczne wydatki są bardzo wysokie w stosunku do tych dochodów. Z załączonych rachunków i faktur wynika, że suma miesięcznych wydatków wynosi ponad 2.400 zł. Składają się na nie: opłata za pobyt skarżącego w ośrodku w wysokości [...] zł, rata kredytu zaciągniętego na zakup sprzętu rehabilitacyjnego - [...] zł, czynsz za mieszkanie [...] zł, opłata za energię elektryczną [...] zł, opłata za gaz [...] zł (za 2 miesiące), zakup leków około [...] zł, zakup pieluchomajtek [...] zł. Skarżący nie posiada żadnych oszczędności, jak również przedmiotów wartościowych. W ocenie orzekającego kwota dochodu pozostającego do dyspozycji skarżącego i jego żony z trudem wystarcza na pokrycie podstawowych wydatków i dlatego nie można wymagać, by choćby jej część przeznaczona została na potrzeby zainicjowanego postępowania sądowego.
Biorąc powyższe pod uwagę uznano, że w przedmiotowej sprawie zachodzą ustawowe przesłanki do przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych w całości i ustanowienie kwalifikowanego pełnomocnika z urzędu.
Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI