II SA/BD 156/07

II SA/Bd 156/07 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2007-03-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-02-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Grzegorz Saniewski
Jerzy Bortkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Renata Owczarzak
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
art. 38 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Renata Owczarzak asesor WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Magdalena Tambelli po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 marca 2007 r. sprawy ze skargi D. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] 2006 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z [...] 2006 r., Nr [...] Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ż. działający z upoważnienia Burmistrza Ż. na podstawie art. 36 pkt 1 ppkt b, art. 38 ust.1 i 2, art.106 ust. 1 oraz art. 147 ust. 3 ustawy z dnia 12.03.2004 r. o pomocy społecznej /Dz. U. z 2004r. Nr 64, poz.593 z późn. zm./, § 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 10 marca 1997r. w sprawie szczegółowych zasad przyznawania zasiłku okresowego /Dz. U. Nr 26, poz. 140/ oraz art. 104 KPA przyznał D. W. zasiłek okresowy z powodu bezrobocia w wysokości 167,00 zł miesięcznie na okres od 01.11.2006 do 31.12.2006 r.
Uzasadniając swoją decyzję organ pierwszej instancji wskazał, iż D. W. spełnia kryterium dochodowe określone w art. 8 ustawy o pomocy społecznej oraz przesłanki uzasadniające przyznanie pomocy społecznej.
Organ ten podkreślił także, iż zgodnie z obowiązującymi przepisami, zasiłek okresowy przysługuje osobie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby ustalonego w art. 38 ust. 1, pkt 1 w/w ustawy, które wynosi dla D. W. 477 zł, natomiast posiadany łączny dochód z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosi 0,00 zł. Organ wyjaśnił, że wysokość zasiłku okresowego ustala się zgodnie z art. 38 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej jako różnicę między kryterium dochodowym, a dochodem osoby tj. 477 zł - 0,00 zł = 477 zł, z zastrzeżeniem, że wysokość zasiłku okresowego nie może być niższa niż 50% różnicy, przy czym zgodnie z art. 147 ust. 3 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej minimalna wysokość zasiłku okresowego w przypadku rodziny wynosi 35% różnicy między kryterium dochodowym a dochodem własnym, w przypadku D. W. jest to kwota 167,00 zł.
Organ wskazał także, iż na realizację niniejszego zadania pomoc finansowa pochodzi ze środków otrzymanych w ramach dotacji celowej na 2006 r. z budżetu państwa, jednakże Ośrodek ma ograniczone możliwości finansowe, które przedstawiają się następująco: planowane potrzeby na realizację zadań własnych gminy wynoszą 1016.000 zł., natomiast otrzymane środki jakimi dysponuje ośrodek wynoszą: 974.800 zł., w tym 799.800 zł jako dotacja celowa do zadań własnych gminy z budżetu państwa z przeznaczeniem na zasiłki okresowe, które na dzień wydania decyzji są wykorzystane w 66%. Organ wyjaśnił też, że zapisana w budżecie kwota wysokości 175.000 zł musi wystarczyć na realizację pozostałych zadań jak: zasiłki okresowe, zasiłki celowe, sprawienie pogrzebu, co sprawia, że tutejszy ośrodek nie dysponuje takimi środkami finansowymi, aby mógł udzielić zasiłku okresowego w maksymalnej wysokości, zgodnie z obowiązującym zapisem ustawy o pomocy społecznej.
Odwołując się od decyzji D. W. wniosła o przyznanie zasiłku celowego w pełnej wysokości wskazując, iż przyznana kwota 167 zł oraz kwota 42 zł nie są w stanie zaspokoić jej potrzeb, chociażby na pokrycie kosztów ogrzania mieszkania, oraz związanych z zakupem leków.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., po rozpoznaniu odwołania, decyzją z [...] 2006 r., Nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Uzasadniając swoje stanowisko kolegium podzieliło ustalenia faktyczne i prawne organu pierwszej instancji wskazując, iż w świetle jego prawidłowych ustaleń, brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji.
W skardze złożonej do Sądu, skarżąca czyniła zarzut nierozpatrzenia przez organ istoty sprawy. W jej ocenie wypracowała prawo do należnych jej świadczeń, albowiem ma wieloletni staż pracy, znajduje się w szczególnej sytuacji życiowej, a także jest osobą zasłużoną dla miasta.
Strona powołała się też na okoliczność, że od czasu, kiedy jej dziecko zostało kaleką, nigdy już nie powróciła do zawodu farmaceuty.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Na wstępie należy wskazać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do przyznawania lub odmowy przyznawania prawa do zasiłku okresowego. Jest to uprawnienie organów administracji. Sądy administracyjne oceniają natomiast legalność zaskarżonej decyzji i innych aktów poddanych właściwości sądów administracyjnych. I tak stosownie do treści przepisu, art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego.
Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Podstawą materialno-prawną rozpoznania sprawy będącej przedmiotem zaskarżonej decyzji są przepisy ustawy z dnia 12.03.2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004r. Nr 64, poz.593 z późn. zm.).
Dla oceny prawidłowości postępowania organów administracji w przedmiotowej sprawie zasadniczego znaczenia nabierają postanowienia art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, który określa, że celem pomocy społecznej jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości, oraz postanowienia art. 3 ust. 4 cytowanej ustawy, określającego, że potrzeby osoby i rodzin korzystających z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej.
Z zestawienia tych dwóch przepisów wynika, więc jednoznacznie, że zadaniem pomocy społecznej nie jest zapewnienie pełnego utrzymania osobom z niej korzystającym, ale umożliwienie przezwyciężenia problemów, przed którymi one stają. W związku z tym w zależności od indywidualnego przypadku pomoc ta może przybierać różne formy oraz mieć różny zakres, w dużej mierze zdeterminowany postanowieniami art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, który uzależnia wysokość pomocy od aktualnych możliwości ośrodków pomocy społecznej (w tym konkretnym przypadku Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ż.).
W przedmiotowej sprawie wnioskodawczyni w piśmie z dnia 19 października 2006 r. zwróciła się o przyznanie pomocy w formie zasiłku okresowego. Zgodnie z postanowieniami art. 38 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, świadczenie to przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego, między innymi osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, które wynosi 477 zł., co wynika z § 1 ust. 1 lit. a Rozporządzenia Rady Ministrów z 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. Nr 135, poz. 950).
W przypadku D. W. przytoczone wyżej przesłanki do przyznania świadczenia, zostały spełnione, gdyż skarżąca jest osobą bezrobotną, a jej łączny dochód z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wyniósł 0,00 zł, a zatem słusznie organ I instancji podjął decyzję o przyznaniu prawa do zasiłku okresowego.
Przedmiot sporu dotyczył natomiast kwoty przyznanego świadczenia. Jak wynika z przepisu art. 38 ust. 2 pkt 1w/w ustawy, zasiłek okresowy ustala się w przypadku osoby samotnie gospodarującej - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie. Minimalna kwota świadczenia wynika natomiast z przepisu art. 147 ust. 3 pkt 1 w/w ustawy, który stanowi, że w 2006 r. i 2007 r. minimalna wysokość zasiłku okresowego wynosi w przypadku osoby samotnie gospodarującej - 35 % różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, która to kwota w przypadku skarżącej wynosi 166,95 zł. (35 % od 477 zł.).
W świetle powyższego należało uznać, że przyznając skarżącej dochodzone przez nią świadczenie, organy ustaliły jego wysokość w ramach minimalnej, gwarantowanej przez ustawę kwoty. Co się natomiast tyczy zarzutu strony, że nie otrzymała świadczenia w maksymalnej kwocie, to Sąd nie znalazł podstaw do uznania powyższego zarzutu za zasadny.
Organy pomocy społecznej rozważyły bowiem zgłaszane przez skarżącą potrzeby i przy właściwym uwzględnieniu stopnia ich niezbędności oraz wielkości posiadanych środków, przyznały stosowną pomoc. Wbrew mniemaniu skarżącej fakt, iż prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (a więc także do zasiłku okresowego) przysługuje osobie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego określonego w ustawie, nie oznacza, że uznając, co do zasady zaistnienie przesłanek przyznania pomocy, organ jest zobowiązany do przyznania zasiłku w maksymalnej wysokości. Określenie kwoty zasiłku okresowego, oprócz przywołanej powyżej metody jego wyliczenia, wymaga uwzględnienia wysokości bieżących środków finansowych przewidzianych na pomoc społeczną.
Organ I instancji przyznając zasiłek okresowy wskazał, że wysokość świadczenia została dostosowana do aktualnych możliwości Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ż., wyjaśniając, iż tutejszy ośrodek ma ograniczone możliwości finansowe, które przedstawiają się następująco: planowane potrzeby na realizację zadań własnych gminy wynoszą 1016.000 zł., natomiast otrzymane środki jakimi dysponuje ośrodek wynoszą: 974.800 zł., w tym 799.800 zł. jako dotacja celowa do zadań własnych gminy z budżetu państwa z przeznaczeniem na zasiłki okresowe, które na dzień wydania decyzji są wykorzystane w 66%, przy czym zapisana w budżecie kwota wysokości 175.000 zł. musi wystarczyć na realizację pozostałych zadań jak: zasiłki okresowe, zasiłki celowe, sprawienie pogrzebu. Jak z powyższego wynika tutejszy ośrodek nie dysponuje środkami finansowymi aby mógł udzielić zasiłku okresowego w maksymalnej wysokości zgodnie z obowiązującym zapisem ustawy o pomocy społecznej.
Zdaniem Sądu wydanie decyzji poprzedzone było analizą obowiązujących w zakresie pomocy społecznej przepisów oraz posiadaniem przez organy informacjami, co do sytuacji materialno-bytowej skarżącej. Organ wyjaśnił też z jakich względów nie może przyznać maksymalnej wysokości świadczenia. Wszystko to sprawia, że nie można stwierdzić naruszenia przez organy, odnoszących się do rozpatrywanej sprawy przepisów prawnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny kontrolując wydaną decyzję, zwłaszcza korzystną dla strony, nie może wkraczać w sferę zastrzeżoną do kompetencji organów orzekających i określać wysokość przyznawanej pomocy w tych przypadkach, które ustawodawca pozostawił ocenie organów. Tylko one dysponując środkami finansowymi w zależności od ich wielkości mogą udzielać świadczeń (tak NSA w wyroku z dnia 21.12.2001 r. w spr. I SA 1547/01 Lex nr 80662, zachowującym aktualność na gruncie obowiązujących przepisów).
Utrzymanie, więc w mocy decyzji organu I instancji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. było zgodne z prawem. Kolegium dokonało prawidłowej oceny postępowania organu I instancji oraz wydanego rozstrzygnięcia, dając temu wyraz w uzasadnieniu decyzji.
Dlatego też podsumowując powyższe rozważania należy stwierdzić, że postępowanie organów administracji w tej konkretnej sprawie prowadzone było w granicach określonych przez przepisy prawa, a kwestionowana decyzja znajduje swoje odzwierciedlenie w przywołanych przepisach prawa materialnego oraz ustaleniach faktycznych.
Ponadto należy wyjaśnić, że Sąd na rozprawie w dniu 23 marca 2007 r. oddalił wniosek o przeprowadzenie dowodu z akt tut. Sądu o sygn. II SA/Bd 327/06. Z przepisu art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, że Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W ocenie Sądu, nie zachodziły powyższe przesłanki. Wnioskowany przez skarżącą dowód dotyczył sprawy przyznania jej zasiłku celowego, tj. świadczenia które systematycznie jest jej przyznawane, lecz fakt ten nie jest niezbędny do wyjaśnienia jakiejkolwiek okoliczności w przedmiotowej sprawie.
W świetle powyższego, w oparciu o przepis art. 151 w/w ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji wyroku.