II SA/Kr 518/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2019-06-18
NSAbudowlaneWysokawsa
pozwolenie na budowęprawo budowlanewznowienie postępowanianaruszenie przepisów postępowaniainteres prawnyKPAPPSASdecyzja kasatoryjnawyłączenie pracownika

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił sprzeciw inwestora od decyzji Wojewody uchylającej decyzję Starosty o odmowie uchylenia pozwolenia na budowę, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania przez organ I instancji.

Sprawa dotyczyła sprzeciwu inwestora wobec decyzji Wojewody, która uchyliła decyzję Starosty odmawiającą uchylenia pozwolenia na budowę. Wojewoda uznał, że organ I instancji naruszył przepisy postępowania, wydając decyzję w sprawie wznowienia postępowania przez pracownika, który wcześniej brał udział w wydaniu pierwotnej decyzji. Sąd administracyjny, rozpoznając sprzeciw, skupił się na ocenie istnienia przesłanek do wydania decyzji kasatoryjnej przez organ odwoławczy, stwierdzając naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. i oddalając sprzeciw inwestora.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał sprawę ze sprzeciwu inwestora, spółki [...] sp. z o.o., wobec decyzji Wojewody, która uchyliła decyzję Starosty odmawiającą uchylenia pozwolenia na budowę. Sprawa wywodziła się z wniosku sąsiadów o wznowienie postępowania w sprawie zmiany decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Organ I instancji (Starosta) wznowił postępowanie, ale ostatecznie odmówił uchylenia swojej decyzji. Wojewoda, rozpatrując odwołanie, uchylił decyzję Starosty, wskazując na naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. przez to, że decyzję w sprawie wznowienia postępowania wydał ten sam pracownik, który podpisał pierwotną decyzję zmieniającą pozwolenie na budowę. Sąd administracyjny, rozpoznając sprzeciw inwestora, uznał, że naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. przez organ I instancji jest wystarczającą przesłanką do uchylenia decyzji organu odwoławczego i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd podkreślił, że naruszenie to miało kwalifikowaną postać, gdyż wyłączony pracownik nie tylko brał udział w postępowaniu, ale także wydał w nim rozstrzygnięcie. Sąd oddalił sprzeciw inwestora, uznając, że organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., a także ze względu na specyfikę postępowania w przedmiocie sprzeciwu, które ogranicza krąg uczestników i uniemożliwia merytoryczną ocenę spornych kwestii dotyczących praw stron o sprzecznych interesach.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. przez organ I instancji, polegające na wydaniu decyzji w sprawie wznowienia postępowania przez pracownika, który brał udział w wydaniu pierwotnej decyzji, stanowi podstawę do uchylenia decyzji organu odwoławczego i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.

Uzasadnienie

Naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. ma kwalifikowaną postać, gdy wyłączony pracownik nie tylko brał udział w postępowaniu, ale także wydał w nim rozstrzygnięcie. Zasada dwuinstancyjności wymaga obiektywnego rozpoznania sprawy, a naruszenie to uniemożliwia jego zachowanie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (17)

Główne

k.p.a. art. 24 § § 1 pkt 5

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Dotyczy to także postępowania nadzwyczajnego, w którym ta decyzja ma być weryfikowana.

k.p.a. art. 138 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

p.p.s.a. art. 64a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 64b § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W postępowaniu w przedmiocie sprzeciwu biorą udział jedynie strona skarżąca i organ, który wydał zaskarżoną decyzję.

p.p.s.a. art. 64e

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a.

p.p.s.a. art. 151a § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 148 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo budowlane art. 28 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 33 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 34 § ust. 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 36

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 3 § pkt 20

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 28 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 28 § ust. 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 29

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 30

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez organ I instancji art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez wydanie decyzji w sprawie wznowienia postępowania przez pracownika, który brał udział w wydaniu pierwotnej decyzji. Konieczność zapewnienia obiektywizmu w postępowaniu administracyjnym i sądowym.

Odrzucone argumenty

Argumenty inwestora kwestionujące interes prawny wnioskodawców o wznowienie postępowania. Argumenty inwestora dotyczące zgodności projektu budowlanego z przepisami technicznymi i braku negatywnego oddziaływania na sąsiednie nieruchomości.

Godne uwagi sformułowania

naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., miało postać kwalifikowaną zasada dwuinstancyjności zakłada prawo do dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, przy czym liczy się tylko takie rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy, które odbywa się w warunkach gwarantujących zachowanie obiektywizmu specyfika postępowania wywołanego wniesieniem sprzeciwu od decyzji kasatoryjnej [...] polega na ograniczeniu podmiotów biorących udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym do skarżącego i organu sąd w postępowaniu wywołanym sprzeciwem jednej ze stron nie może dokonywać oceny merytorycznej zagadnień spornych dotyczących ich praw i obowiązków

Skład orzekający

Krystyna Daniel

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia pracownika od udziału w postępowaniu (art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a.) w postępowaniu wznowieniowym oraz specyfika postępowania sądowoadministracyjnego w przedmiocie sprzeciwu od decyzji kasatoryjnej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego trybu postępowania (sprzeciw od decyzji kasatoryjnej) i może mieć ograniczone zastosowanie w innych sytuacjach procesowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak istotne jest przestrzeganie przepisów proceduralnych, nawet w postępowaniach nadzwyczajnych, oraz jak skomplikowane mogą być procedury sądowe w sprawach administracyjnych, zwłaszcza gdy strony mają sprzeczne interesy.

Błąd proceduralny, który uchylił pozwolenie na budowę: Sąd wyjaśnia, dlaczego urzędnik nie mógł podpisać decyzji.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 518/19 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2019-06-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-05-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Krystyna Daniel /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 857/20 - Wyrok NSA z 2020-05-28
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
oddalono sprzeciw
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art 64 a - 64 r , 151 a par 2 , 33
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art 24 , 138
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 czerwca 2019 r. sprawy ze sprzeciwu [...] sp. z o.o. z siedzibą w T. od decyzji Wojewody z dnia 3 kwietnia 2019 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie zmiany decyzji zatwierdzającej projekt budowalny i udzielającej pozwolenia na budowę – po wznowieniu postępowania oddala sprzeciw
Uzasadnienie
Starosta L. na wniosek M. J., T. J., M. J., A. J.-S. z 8 grudnia 2017 r., działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, decyzją Nr [...] z 22 stycznia 2018 r., znak: [...], zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę czterech budynków rekreacyjnych z wewnętrzną instalacją: wod.- kan., elektryczną i infrastrukturą techniczną oraz budowę wiaty grillowej na działce ewidencyjnej nr [...] obręb ewidencyjny L., jednostka ewidencyjna gmina M. D..
Decyzją z 5 marca 2018 roku, znak: [...] decyzja została przeniesiona na rzecz nowego inwestora tj. [...] Sp. z o. o.
Po rozpatrzeniu wniosku tego inwestora z 9 sierpnia 2018 r., w sprawie zmiany warunków pozwolenia na budowę udzielonego decyzją nr [...] z 22 stycznia
2018 r., znak: [...], organ l instancji orzekł decyzją z 12 września 2018 r., Nr [...], znak: [...], o zmianie wskazanego powyżej pozwolenia na budowę i zatwierdził projekt zamienny w zakresie: zmiany lokalizacji budynków A, B, C, C’ i wiaty rekreacyjno-grillowej, zmiany rzędnej posadowienia budynków, zmiany trasy instalacji zewnętrznych, zmiany rozwiązań konstrukcyjnych fundamentów budynków A i B, wielości piwnic budynków A i B oraz zmiany powierzchni użytkowej pomieszczeń podpiwniczonych na działce ewidencyjnej nr [...], obręb ewidencyjny L., jednostka ewidencyjna gmina M. D.. Decyzja ta stała się ostateczna z dniem 13 września 2018 r
Wnioskiem z 11 października 2018 r. S. C., K. C., M. B., W. B., B. C., W. K. i B. P. zwrócili się do Starosty [...] na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z 12 września 2018 r., Nr [...], znak: [...]
Organ l instancji postanowieniem z 2 listopada 2018 r., znak: [...], wznowił postępowanie w sprawie zakończonej wskazaną powyżej decyzją zmieniającą pozwolenie na budowę omamianego zamierzenia. Podejmując takie działanie organ uznał, że wnioski te dotyczą decyzji ostatecznej, zostały złożone z zachowaniem terminu o jakim mowa w art. 148 § 2 k.p.a., oraz podane w nich przyczyny, mieszczą się w kategorii podstaw do wznowienia, wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a.. W wyniku przeprowadzonego postępowania wznowieniowego organ l instancji ocenił, że przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., na którą powołują się wnioskodawcy nie zachodzi. Wobec tego decyzją z 11 grudnia 2018 r. znak: [...], odmówił uchylenia własnej ostatecznej decyzji Nr [...] z 12 września 2018 r., znak: [...], zmieniającej przeniesioną decyzją Starosty [...] z 5 marca 2018 r., znak: [...], decyzję Nr [...] z 22 stycznia 2018 r., znak: [...]
Odwołanie od tej decyzji złożyli: S. C., K. C., M. B., W. B., B. C., W. K., B. P. - reprezentowani przez pełnomocnika P. B.. P. B. jako pełnomocnik M. B. i W. B. w piśmie z 4 marca 2019 r. poinformował o zbyciu działki nr [...] w L., będącej własnością jego mocodawców. W kolejnym piśmie z 15 marca 2019 r. wskazał, że nowymi właścicielami tej nieruchomości są M. F. i M. F., załączając jednocześnie pełnomocnictwa do ich reprezentowania. Pełnomocnik oświadczył, że podtrzymują oni wniesione przez M. B. i W. B. odwołanie.
Wojewoda decyzją z 3 kwietnia 2019 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Organ II instancji w uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia wskazał, że decyzję w trybie postępowania wznowieniowego wydał i podpisał działający z upoważnienia Starosty L. - W. P. - Podinspektor w Wydziale Budownictwa i Architektury. Jest to zatem ten sam pracownik, który działając z upoważnienia Starosty [...] podpisał decyzję Nr [...] z 12 września 2018 r. znak: [...], zatwierdzającą projekt budowlany zamienny i udzielającą pozwolenia na zmianę, która to decyzja jest kwestionowana przez skarżących w postępowaniu nadzwyczajnym. Skoro więc ten sam pracownik podpisał decyzję ostateczną wydaną w trybie zwykłym, a następnie również decyzję o odmowie jej uchylenia w trybie wznowienia postępowania, to nastąpiło to z naruszeniem art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a..
Organ odwoławczy zakwestionował również stanowisko organu I instancji, który stwierdził, że wnioskodawcy nie mieli interesu prawnego w sprawie gdyż zachowane zostały przez inwestora wymogi określone przepisami techniczno-budowlanymi, w tym cyt. "Zachowane zostały minimalne odległości usytuowania budynków od granicy sąsiedniej działki budowlanej". Organ II instancji wskazał, że obszar oddziaływania obiektu budowlanego to także teren, gdzie uciążliwości związane z przedsięwzięciem mieszczą się w granicach norm określonych przez przepisy prawa i nie można wyłącznie opierać się na argumentach odnoszących się do zachowania odległości od nieruchomości sąsiadujących z terenem inwestycji. Przymiot strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę wynika z samego faktu oddziaływania na przestrzeń objętą prawem do nieruchomości sąsiednich. Obszar oddziaływania obiektu nie może być utożsamiany tylko i wyłącznie z brakiem zachowania przez inwestora wymogów określonych przepisami techniczno-budowlanymi czy z zakresu ochrony środowiska. Obiekt budowlany może wprowadzać określone ograniczenie w zagospodarowaniu terenu, co nie oznacza, że jego realizacja jest niezgodna z przepisami techniczno-budowlanymi i co za tym idzie, że nie można będzie uzyskać na jego realizację pozwolenia na budowę. W okolicznościach sprawy organ l instancji nie dokonał prawidłowych ustaleń w kwestii zgodności tego zamierzenia z warunkami technicznymi regulującymi odprowadzenie wód opadowych z terenu inwestycji i w konsekwencji stwierdził brak oddziaływania na nieruchomości skarżących. Przepis § 28 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie stanowi, że działka budowlana, na której sytuowane są budynki, powinna być wyposażona w kanalizację umożliwiającą odprowadzenie wód opadowych do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej. Zgodnie z ust. 2 wskazanego powyżej przepisu, w razie braku możliwości przyłączenia do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej, dopuszcza się odprowadzanie wód opadowych na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych. Wedle § 29 zabronione jest kierowanie takich wód na działkę sąsiednią, a ponadto w świetle § 30 usytuowanie na działce budowlanej ujęć wody, urządzeń do gromadzenia i oczyszczania ścieków oraz odpadów stałych powinno być zgodne z wymaganiami rozporządzenia oraz z przepisami dotyczącymi ochrony gruntu, wód i powietrza. Organ II instancji zwrócił uwagę na zapis na stronie 8 projektu budowlanego cyt. "Odprowadzenie wód opadowych z dachów i terenów utwardzonych - na działkę inwestora (tereny zielone biologicznie czynne - 90,77%). Nadmiar wody będzie zbierany w stawach i będzie wykorzystywany do podlewania roślin.". Takie rozwiązanie w ogóle nie pozwala na stwierdzenie spełnienia wymagań § 28 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w zakresie odprowadzenia wód opadowych wyłącznie na teren objęty omawianym zamierzeniem budowlanym, jeżeli wziąć pod uwagę, znaczny -około 25 %, spadek terenu objętego przedmiotową inwestycją w kierunku północno-wschodnim tj. w kierunku działek nr: [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...] położonych w L., stanowiących własność skarżących, brak określenia lokalizacji miejsca zbiornika, w którym wody opadowe z dachów budynków i terenów utwardzonych będą gromadzone. Na projekcie zagospodarowania terenu zaznaczono jedynie lokalizację stawu kąpielowego. Niedopuszczalne są bezpośrednie ingerencje w wykonywanie prawa własności przez właściciela, określane w literaturze jako tzw. immisje bezpośrednie. W wypadku tego rodzaju wpływu właściciel nieruchomości zagrożonej immisją bezpośrednią będzie posiadać przymiot strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane.
Ponadto organ odwoławczy zwrócił uwagę na twierdzenia wnioskodawców, że na ich działki zsypuje się ziemia z wykopów prowadzonych w trackie budowy, w czasie opadów deszczu na ich nieruchomość spływała woda z błotem, a woda w studniach została zanieczyszczona. Podnieśli również, że planowana inwestycja będzie oddziaływać na nieruchomości stanowiące ich własność, chociażby ze względu na ukształtowanie terenu oraz fakt, że nieruchomość inwestycyjna oraz sąsiadujące z nią, znajdują się na terenach osuwiskowych. Okoliczność realizacji inwestycji na terenie predysponowanym do osuwania się ziemi oraz zagrożeń z tym związanych (nawet hipotetycznego) dla zabudowy sąsiednich nieruchomości winna, według oceny organu odwoławczego, znaleźć odzwierciedlenie w ustaleniu obszaru oddziaływania inwestycji, o którym mowa w art.3 pkt 20 Prawa budowlanego. Te kwestie były przez skarżących podnoszone przed organem l instancji, który nie dokonał ich analizy. Biorąc pod uwagę ukształtowanie terenu i jego predysponowanie do osuwania się, prace ziemne na głębokości około 4 metrów, ma to istotne znacznie dla oddziaływania na nieruchomości stanowiące własność skarżących. Organ podkreślił, że w orzecznictwie przyjmuje się, że wątpliwości na temat legitymacji do udziału w postępowaniu w charakterze strony należy zawsze rozstrzygać na korzyść podmiotu domagającego się uznania go za stronę, a wymaga tego cel postępowania administracyjnego, którym jest w szczególności zapewnienie ochrony interesów jego stron.
Sprzeciw od ww. decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosły [...] sp. o.o., domagając się uchylenia decyzji Wojewody i zasądzenia kosztów postępowania.
Skarżący zakwestionował stanowisko organu II instancji o przysługującym wnioskodawcom interesie prawnym w sprawie. Wskazał, że rozwiązanie ujęte w projekcie jest zgodne z rozporządzeniem Ministra infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w zakresie odprowadzenia wód opadowych wyłącznie na teren objęty omawianym zamierzeniem budowlanym. W decyzji pominięto istotny fakt, jakim jest stosunek powierzchni biologicznie czynnej działki, na której prowadzona jest inwestycja, do łącznej powierzchni zabudowy i terenów utwardzonych i wynikająca z niego możliwość odprowadzania wód opadowych na teren własny. Zabudowa i tereny utwardzone stanowią niecałe 10 % powierzchni działki, a ponad 90 % to powierzchnia biologicznie czynna. Nie ma najmniejszych wątpliwości, że istnieje możliwość odprowadzenia wód opadowych z terenów utwardzonych i zabudowanych na działkę inwestora. Stawy i regulacja ich napełniania jedynie zwiększają możliwości retencyjne terenu. Skarżący zwrócił uwagę, że pas o szerokości od 7 do ok. 35 m wzdłuż sąsiadujących działek od strony północnej jest niezabudowany i projektowana jest tam zieleń, która dodatkowo będzie wchłaniała wodę, a projektowany powyżej teren utwardzony wykonany będzie z materiałów przepuszczających w 100 % wodę (nawierzchnia żwirowa) z lekkim nachyleniem w kierunku przeciwnym niż sąsiednie działki, o których mowa.
Ponadto zgodnie z zebranym materiałem dowodowym - wykonanymi badaniami geologiczno-inżynierskimi, na terenie, na którym powstaje inwestycja nie ma przeciwskazań do budowy domków rekreacyjnych, gdyż planowana inwestycja nie znajduje się na terenie czynnego osuwiska - w obrębie działki nie stwierdzono form morfologicznych świadczących o istnieniu czynnych ruchów mas ziemnych. Co więcej teren inwestycji zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania znajduje się na terenie zabudowy letniskowej, co oznacza, że dopuszczona została na tym terenie zabudowa, poprzedzona wykonaniem opinii geologiczno-inżynierskiej dotyczącej miejsca inwestycji.
W kwestii zalania działki skarżący powołał się na decyzję Wójta Gminy M. D. z 29 listopada 2018 r. odmawiającej nakazania współwłaścicielom działki [...] w L. przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Przeprowadzona w toku tego postępowania wizja wykazała, że nie było żadnej trwałej, rzeczywistej szkody na nieruchomościach wnioskodawców, a impulsem do złożenia wniosku były jednorazowe szkody po intensywnych, katastrofalnych opadach deszczu, które miały miejsce na terenie M. D. i sołectwa L. w lipcu ubiegłego roku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
W dniu 1 czerwca 2017 r. weszła w życie ustawa z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935) - zwana dalej "ustawą nowelizującą". Wprowadziła ona zmiany między innymi do ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2017.1369), dalej: "p.p.s.a.". Zgodnie z art. 9 pkt 7 ustawy nowelizującej w dziale III ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi po rozdziale 3 dodaje się rozdział 3a o tytule "Sprzeciw od decyzji". W myśl nowowprowadzonego art. 64a od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Postępowanie w przedmiocie sprzeciwu zostało znacznie uproszczone: organ administracji nie musi udzielać odpowiedzi na skargę (art. 64c § 4), w postępowaniu przed sądem nie biorą udziału uczestnicy, a jedynie strona skarżąca i organ, który wydał zaskarżoną decyzję (art. 64b § 3), sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 64d § 1). Skróceniu uległy też terminy procesowe: sprzeciw wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skarżącemu decyzji (art. 64c. § 1), organ, który wydał zaskarżoną decyzję, przekazuje sprzeciw od decyzji sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy w terminie czternastu dni od dnia jego otrzymania (art. 64c § 4), a sąd rozpoznaje sprzeciw od decyzji w terminie trzydziestu dni od dnia wpływu sprzeciwu od decyzji (art. 64d § 1).
Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. Zgodnie z art. 64e p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a..
Ustawą nowelizującą wprowadzono również do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 151a o brzmieniu:
"§ 1. Sąd, uwzględniając sprzeciw od decyzji, uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego. Sąd może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6.
§ 2. W przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw.
§ 3. Od wyroku, o którym mowa w § 1, nie przysługuje środek odwoławczy, z tym że na zawarte w wyroku postanowienie w przedmiocie grzywny przysługuje zażalenie."
Przyczyną wprowadzenia przyspieszonego trybu rozpoznawania sprzeciwów od decyzji kasatoryjnych był istniejący po stronie ustawodawcy zamiar zmniejszenia liczby decyzji kasatoryjnych wydawanych przez organ odwoławczy zbyt pochopnie, mimo obiektywnej możliwości załatwienia sprawy merytorycznie i wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 1 pkt 1 lub 2 k.p.a.. Jak wynika z uzasadnieniu projektu ustawy (pkt XI.1) "Sprzeciw od decyzji kasatoryjnej powinien zatem mobilizować organ odwoławczy do wykonania jego ustawowej funkcji wynikającej z obowiązku dwukrotnego merytorycznego, a nie wyłącznie kontrolnego rozpatrzenia sprawy".
Punktem wyjścia do oceny zaskarżonej decyzji musi być treść art. 138 § 2 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Decyzja kasatoryjna nie rozstrzyga merytorycznie o uprawnieniu lub obowiązku strony, a jedynie nakazuje ponowne przeprowadzenie postępowania administracyjnego przez organ I instancji. Decyzja taka nie stanowi bezpośredniej konsekwencji stosowania norm prawa materialnego, a wydawana jest na podstawie przepisu formalnego tj. art. 138 § 2 k.p.a.. Podjęcie takiej decyzji poprzedzone być musi oceną dokonywaną w kontekście przesłanek cytowanego przepisu, a więc zmierzającą do ustalenia czy decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji należy wskazać, że organ odwoławczy w pierwszej kolejności wytknął, że decyzja Starosty [...] wydana w trybie postępowania wznowieniowego została podpisana przez działającego z upoważnienia organu - W. P. - Podinspektora w Wydziale Budownictwa i Architektury. Podpis tego samego pracownika widnieje również pod decyzją Nr [...] z 12 września 2018 r. znak: [...], zatwierdzającą projekt budowlany zamienny i udzielającą pozwolenia na zmianę, która to decyzja jest kwestionowana w postępowaniu nadzwyczajnym.
Zgodnie z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Zdaniem sądu, prawidłowa wykładnia tego przepisu nakazuje przyjąć, że pracownik, który brał udział w wydaniu decyzji w postępowaniu zwyczajnym, podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu nadzwyczajnym, w którym ta decyzja ma być weryfikowana; dotyczy to także czynności związanych z badaniem i rozstrzyganiem o dopuszczalności uruchomienia postępowania nadzwyczajnego - wznowienia postępowania czy też wszczęcia postępowania nieważnościowego (por. wyrok NSA z 9 czerwca 2016 r., II GSK 135/15, CBOSA).
Skoro zatem w niniejszym przypadku zarówno decyzja zatwierdzająca projekt budowlany zamienny z 12 września 2018 r., jak i decyzja o odmowie jej uchylenia z 11 grudnia 2018 r. zostały podpisane przez tę samą osobę - Wojewoda prawidłowo skonstatował naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a.. Należy przy tym zauważyć, że pracownik, który podlegał wyłączeniu, nie tylko brał udział w postępowaniu nadzwyczajnym, ale także wydał w nim rozstrzygnięcie - a zatem naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., miało postać kwalifikowaną. Gdyby decyzja wydana w wyniku wznowienia postępowania stała się ostateczna - zachodziłaby w odniesieniu do niego przyczyna wznowieniowa określona w art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a..
Naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. samo przez się determinuje potrzebę powtórzenia czynności jurysdykcyjnych. Organ II instancji jest w takiej sytuacji zobligowany do wydania rozstrzygnięcia kasacyjnego. Zasada dwuinstancyjności zakłada prawo do dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, przy czym liczy się tylko takie rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy, które odbywa się w warunkach gwarantujących zachowanie obiektywizmu. Skoro doszło do naruszenia przepisów postępowania i w istocie zachodzi konieczność ponowienia czynności procesowych w pierwszej instancji, spełnione są przesłanki orzeczenia kasacyjnego, opisane w art. 138 § 2 k.p.a.. Naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w postępowaniu pierwszoinstancyjnym co do zasady nie może być konwalidowane w postępowaniu odwoławczym lub zażaleniowym (por. np. wyrok WSA w Poznaniu z 8 maja 2019 r., IV SA/Po 119/19).
W ocenie Sądu, już stwierdzone przez Wojewodę naruszenie przepisów postępowania w postaci wydania decyzji przez wyłączonego z mocy prawa pracownika organu wyklucza możliwość ustosunkowania się do pozostałych zastrzeżeń organu II instancji pod adresem wydanej decyzji. Charakter uchybienia obliguje bowiem organ pierwszej instancji do ponownego rozpoznania sprawy z zachowaniem zasad obiektywizmu.
Można jedynie nadmienić, że w rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy dokonał odmiennej od organu pierwszej instancji oceny zgromadzonego materiału dowodowego, w efekcie czego uznał, że wnioskodawcom przysługiwał interes prawny w postępowaniu zakończonym decyzją z 12 września 2018 r., Nr [...], znak: [...] W nawiązaniu do powyższego należy wskazać, że w rozpoznawanej sprawie spór w istocie dotyczy tego, czy wnioskodawcy byli stronami postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty [...] pozwolenia na budowę. Organ pierwszej instancji doszedł do przekonania, że podstawy wznowienia nie istnieją i w związku z tym odmówił uchylenia decyzji dotychczasowej. Z kolei organ drugiej instancji uznał, że istnieje podstawa wznowienia, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i w związku z tym konieczne jest rozstrzygnięcie o istocie sprawy. Sprzeciw od decyzji wniósł inwestor Firma A, polemizując z ustaleniami organu II instancji. Opisany stan rzeczy oznacza, że w rozpoznawanej sprawie występują podmioty o sprzecznych interesach. Tymczasem specyfika postępowania wywołanego wniesieniem sprzeciwu od decyzji kasatoryjnej, będąca konsekwencją uproszczenia i przyspieszenia postępowania między innymi polega na ograniczeniu podmiotów biorących udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym do skarżącego i organu stosownie do treści art. 64b § 3 p.p.s.a., zatem postępowanie to toczy się z wyłączeniem uczestników. Na skutek takich uregulowań wnioskujący o wznowienie postępowania w sprawie nie mogli wziąć udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym.
W doktrynie wyłączenie stosowania art. 33 p.p.s.a. w sprawach sprzeciwu od decyzji kasacyjnych zostało ocenione krytycznie. Zaakcentowano, że szczególnie kontrowersyjne jest to w przypadku, gdy w postępowaniu administracyjnym biorą udział strony o sprzecznych interesach. Wniesienie bowiem sprzeciwu tylko przez jedną ze stron uczestniczących w postępowaniu administracyjnym spowoduje, że pozostałe strony (strona), które nie wniosły tego środka zaskarżenia, gdyż wydana decyzja uwzględniła ich żądanie, pozbawione zostaną możliwości uczestniczenia w postępowaniu przed sądem administracyjnym, mimo że sąd ten rozstrzygnie w istocie także o sytuacji prawnej wyłączonych podmiotów (por. A. Kabat, [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 7, Warszawa 2018 r.; P. Pietrasz, M. Jagielska, J. Piecha [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz". red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2017). Dalszą konsekwencją rozważanego unormowania będzie pozbawienie "wyłączonych podmiotów" możliwości wniesienia od wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego skargi kasacyjnej.
W związku z powyższym sąd w pełni przychyla się do stanowiska wyrażonego przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7 czerwca 2018 r., sygn. II OSK 1319/18 w którym stwierdzono, że art. 64e p.p.s.a. oraz art. 151a § 1 p.p.s.a. należy wykładać w ten sposób, że określony w tych przepisach zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny na skutek sprzeciwu od decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. nie może obejmować oceny tej decyzji w takim zakresie, w jakim przesądzałoby to o prawach podmiotów, które z uwagi na art. 64b § 3 p.p.s.a. nie mogą brać udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym.
W odniesieniu do powyższego, skoro inwestor i właściciele sąsiedniej nieruchomości są stronami o sprzecznych interesach, sąd w postępowaniu wywołanym sprzeciwem jednej ze stron nie może dokonywać oceny merytorycznej zagadnień spornych dotyczących ich praw i obowiązków, łączących się z planowanym zamierzeniem budowlanym. Zatem również i z tej przyczyny w rozpoznawanej sprawie skarżący nie może uzyskać oczekiwanego potwierdzenia prawidłowości prezentowanych w skardze poglądów co do braku podstaw do uznania po stronie wnioskodawców interesu prawnego w sprawie zakończonej decyzją z 12 września 2018 r., Nr [...], znak: [...]
Z powyższych powodów, na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a. sprzeciw należało oddalić.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI