II SA/Kr 511/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2024-08-08
NSAnieruchomościWysokawsa
gospodarka nieruchomościamiograniczenie sposobu korzystaniacel publicznysieć energetycznainfrastruktura technicznaplan miejscowyprawo administracyjnenieruchomośćbudowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na decyzję odmawiającą ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, uznając, że planowana budowa sieci kablowej nie stanowi inwestycji celu publicznego z powodu niejasno sprecyzowanego celu.

Skarżąca spółka T. S.A. wniosła o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w celu budowy sieci kablowej średniego napięcia. Organy administracji odmówiły, uznając, że inwestycja nie jest celem publicznym. Sąd administracyjny oddalił skargę, wskazując na sprzeczne informacje dotyczące celu inwestycji i brak jednoznacznego wykazania jej publicznego charakteru, co uniemożliwia kontrolę zastosowania art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Przedmiotem skargi była decyzja Wojewody Małopolskiego utrzymująca w mocy decyzję Starosty Tatrzańskiego odmawiającą ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości na cele budowy sieci kablowej średniego napięcia. Skarżąca spółka T. S.A. argumentowała, że inwestycja jest zgodna z planem miejscowym i stanowi realizację celu publicznego, jakim jest dystrybucja energii elektrycznej. Organy administracji oraz sąd administracyjny uznały jednak, że skarżąca nie wykazała w sposób jednoznaczny, czy planowana inwestycja ma charakter celu publicznego. Wskazano na sprzeczne informacje zawarte we wniosku i pismach spółki dotyczące przeznaczenia sieci – początkowo wskazano na zasilanie obiektu handlowo-usługowego, a następnie zaprzeczono, że chodzi o przyłącze dla konkretnej działki czy stacji transformatorowej. Sąd podkreślił, że dla zastosowania art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami kluczowe jest wykazanie celu publicznego oraz zgodności z planem miejscowym, a także prawidłowość przeprowadzonych rokowań. W tej sprawie, z powodu niejasności co do celu inwestycji, sąd uznał, że nie można jednoznacznie stwierdzić, czy jest to inwestycja celu publicznego, co uniemożliwia kontrolę zastosowania przepisów. W konsekwencji skargę oddalono.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli cel inwestycji nie jest jednoznacznie wykazany jako służący interesowi publicznemu, a nie prywatnemu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skarżąca nie wykazała w sposób jednoznaczny, czy planowana inwestycja ma charakter celu publicznego. Wskazano na sprzeczne informacje dotyczące przeznaczenia sieci, co uniemożliwia kontrolę zastosowania przepisów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

u.g.n. art. 124 § 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 124 § 3

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.p.z.p. art. 2 § 5

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Pomocnicze

u.g.n. art. 6

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

P.u.s.a. art. 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo energetyczne art. 4

Ustawa Prawo energetyczne

k.c. art. 49

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niejasno sprecyzowany cel inwestycji przez skarżącą, wskazujący na sprzeczne informacje. Brak jednoznacznego wykazania, że planowana inwestycja służy interesowi publicznemu, a nie prywatnemu. Niewystarczające wykazanie, że inwestycja ma znaczenie lokalne lub ponadlokalne.

Odrzucone argumenty

Inwestycja jest zgodna z planem miejscowym. Budowa sieci kablowej i złącza kablowego stanowi realizację celu publicznego (dystrybucja energii elektrycznej). Skarżąca jest zobowiązana do przyłączania nowych odbiorców, co jest realizacją zadań ustawowych. Planowane urządzenia przesyłowe stanowią część przedsiębiorstwa i są wykorzystywane gospodarczo w zakresie dostaw i przesyłu energii.

Godne uwagi sformułowania

Nie można przyjmować automatycznie, że każda inwestycja związana z budową i utrzymaniem przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń służy celom publicznym - interesowi publicznemu. Inwestor powołujący się na cel publiczny powinien być gotowy na wykazanie, że jego realizacja nie stanowi zaspokojenia interesu prywatnego - indywidualnego bądź grupowego. Wobec powyższego w efekcie stwierdzić trzeba, że nie została wykazana w sposób jasny przesłanka istnienia interesu publicznego, gdyż w oparciu o twierdzenia skarżącej nie można go w sposób stanowczy zidentyfikować.

Skład orzekający

Małgorzata Łoboz

przewodniczący sprawozdawca

Magda Froncisz

sędzia

Agnieszka Nawara-Dubiel

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wykazanie, że budowa infrastruktury technicznej, nawet związanej z dystrybucją energii, nie zawsze stanowi inwestycję celu publicznego, jeśli nie służy szeroko pojętemu interesowi publicznemu i nie jest odpowiednio udokumentowana."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie cel inwestycji był niejasny i sprzeczny. Wymaga dokładnego analizowania definicji celu publicznego w kontekście konkretnej inwestycji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia rozgraniczenia między interesem prywatnym a publicznym przy realizacji inwestycji infrastrukturalnych, co jest częstym problemem w praktyce. Niejasność celu inwestycji i sprzeczne stanowiska stron dodają jej dynamiki.

Sieć energetyczna na prywatnej działce: kiedy prywatny interes staje się celem publicznym?

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 511/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-08-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-04-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Agnieszka Nawara-Dubiel
Magda Froncisz
Małgorzata Łoboz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
art 124
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
art 2 pkt 5
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Magda Froncisz Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Protokolant: sekretarz sądowy Katarzyna Cyganik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w [...] na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 5 lutego 2024 r., znak WS-VI.7536.1.106.2022.AS w przedmiocie odmowy ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości skargę oddala.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi T. S.A. w K. (dalej: skarżąca) jest decyzja Wojewody Małopolskiego z 5 lutego 2024 r. znak WS-VI.7536.1.106.2022.AS, utrzymującą w mocy decyzję Starosty Tatrzańskiego z 24 listopada 2022 r. znak GN.6853.6.2022, odmawiającą ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, oznaczonej jako działka ewid. [...] obr[...] Z..
W stanie faktycznym sprawy skarżąca pismem z 25 lipca 2022 r. wniosła do Starosty Tatrzańskiego o decyzję administracyjną – zezwolenie na budowę sieci kablowej średniego napięcia 15kV i złącza kablowego SN15kV i ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości gruntowej dz. [...] obr. [...] Z.. Na podstawie art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z. 2021 r. poz. 1899, dalej: u.g.n.). Wskazała, że właściciele działki nie wyrażają zgody na realizację tej inwestycji.
Decyzją z 24 listopada 2022 r. organ odmówił ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Wytyczne projektowe określają wytyczne dla budowy złącza kablowego i linii kablowych do zasilenia obiektu handlowo-usługowego przy ul. [...] w Z.. Zdaniem organu załączone dokumenty nie wskazują poza powołaniem budynku handlowo-usługowego na jakiekolwiek oznaczenie kręgu podmiotów i planowanych do wykonania sieci elektroenergetycznych, których zasilanie ma odbywać się z planowanej stacji transformatorowej zlokalizowanej na przedmiotowej działce. Organ uznał, że realizacja inwestycji nie jest inwestycją celu publicznego w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ponieważ nie mieści się w katalogu celów publicznych wymienionych w art. 6 u.g.n. Brak jest podstaw do uznania, że wnioskodawca chce realizować celu publiczny.
W odwołaniu skarżąca wskazała, że wniosek nie dotyczy stacji transformatorowej, ale sieci kablowej i złącza kablowego. Samo złącze to niespełna 2 m2 faktycznej powierzchni, a sieć kablowa nie stanowi przeszkód do jakiegokolwiek dalszego użytkowania nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem. Dodał, że decyzją Burmistrza Miasta Zakopane z 15 maja 2020 r. skarżąca nie ma możliwości lokowania złącza kablowego na działce drogowej nr [...].
Decyzją z 5 lutego 2024 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Wojewoda stwierdził, że inwestor wypełnił wymóg przeprowadzenia rokowań z właścicielem przedmiotowej nieruchomości, w wyniku których strony nie doszły jednak do porozumienia. W ocenie organu odwoławczego planowana inwestycja nie jest inwestycją celu publicznego, a w szczególności - pomimo wyraźnego wezwania wnioskodawca nie wykazał tej okoliczności. Art. 124 ust. 1 u.g.n. ma umożliwiać realizację inwestycji celu publicznego, przez co należy rozumieć działanie o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 u.g.n., w tym budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń (pkt 2). Z treści wniosku inwestora oraz załączonej do niego dokumentacji wynika, że planowana inwestycja polegać ma na budowie sieci kablowej średniego napięcia 15kV i złącza kablowego, w ramach zadania inwestycyjnego pn.: "Budowa złącza kablowego 15kV i linii kablowych 15kV dla zasilenia obiektu handlowo usługowego przy ul. [...] w Z.". W ocenie Wojewody Małopolskiego nie można uznać tego rodzaju przedsięwzięcia za inwestycję celu publicznego. Skarżąca nie precyzuje jakiemu kręgowi podmiotów docelowo ma służyć owe złącze.
W skardze na powyższą decyzję skarżąca podniosła zarzuty naruszenia:
a. art. 2 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, skutkujące błędnym przyjęciem, iż realizacja inwestycji w postaci budowy złącza kablowego i linii kablowych średniego napięcia, mających służyć dystrybucji energii elektrycznej do odbiorców końcowych nie stanowi inwestycji celu publicznego,
b. art. 124 ust. 1 w zw. z art. 112 ust. 1 w zw. z art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w zw. z art. 2 pkt 5 u.p.z.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące utrzymaniem w mocy zaskarżonej decyzji pomimo faktu, iż zostały spełnione przesłanki zastosowania przepisu art. 124 ust. 1 i 3 u.g.n. tj. przeprowadzono rokowania a planowana inwestycja jest zgodna z planem miejscowym oraz pomimo, iż sporna inwestycja stanowi inwestycję celu publicznego;
c. art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego, zwanego dalej k.p.a., przejawiające się w niedostatecznym wyjaśnieniu podstaw i przesłanek utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji, w tym zaniechanie wskazania dowodów, na których organ się oparł dokonując ustaleń faktycznych oraz zaniechanie wskazania podstawy prawnej wydanej decyzji,
d. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., poprzez dokonanie nieprawidłowej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co skutkowało dokonaniem błędnych ustaleń faktycznych i niewyjaśnieniem w sposób prawidłowy stanu faktycznego przejawiające się w błędnym ustaleniu, iż planowana inwestycja nie jest inwestycją celu publicznego.
Skarżąca wniosła o uchylenie zapadłych w sprawie decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Skarżąca zaznaczyła, że w odniesieniu do przesłanki dotyczącej przeprowadzenia rokowań, organ nie miał wątpliwości, iż została ona spełniona. Niemniej, organ uznał, iż planowana inwestycja nie jest inwestycją celu publicznego. Tymczasem inwestycja jest zgoda z Miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego pojętym Uchwałą nr [...] Rady Miasta Zakopane z dnia [...] roku w sprawie uchwalenia "Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego S.". Znajduje się na terenach oznaczonych 2b.R/US tj. terenach rolnych. Na tych terenach "Dopuszcza się lokalizację obiektów budowalnych infrastruktury technicznej w liniach rozgraniczających dróg oraz w terenach zainwestowanych i rolnych, chyba, że ustaleniami planu dla tych terenów wprowadzono zakaz ich lokalizacji.". Brak jest zapisów zakazujących lokalizacji inwestycji w zakresie infrastruktury technicznej.
Dalej skarżąca wskazała, że jej działalność oprócz celów komercyjnych, służy przede wszystkim zaspokajaniu zbiorowych, podstawowych potrzeb ludności, a to dostarczaniu i dystrybuowaniu energii elektrycznej do odbiorców indywidualnych oraz przedsiębiorstw. Planowane urządzenia, które miałyby znaleźć się na wskazanej nieruchomości, będą częścią infrastruktury elektroenergetycznej umożliwiającej dystrybucję energii elektrycznej. Skarżąca jest zobligowana do nieprzerwanego, niezawodnego dystrybuowania energii elektrycznej do odbiorców końcowych, zasilanych z urządzeń elektroenergetycznych do niej należących (vide: art. 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 roku — Prawo energetyczne). Planowane urządzenia przesyłowe będą wchodzić, na podstawie art. 49 k.c., w skład przedsiębiorstwa i będą wykorzystywane gospodarczo w zakresie dostaw i przesyłu energii do jej odbiorców, co stanowi działalność użytku publicznego w rozumieniu ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami - zgodnie z art. 6 pkt 2 tej ustaw)'. Korzystanie przez skarżącą z przedmiotu swojej własności, zgodnie z jego społeczno-gospodarczym przeznaczeniem, w zakresie uzasadnionym ustawowymi celami publicznymi, nie jest możliwe bez wkroczenia w sferę własności innych podmiotów. Odmowa umożliwienia planowanej inwestycji pozbawi możliwości zasilania w energię elektryczną podmiotu przyłączanego. Należy przy tym podkreślić, iż skarżąca jest obowiązana do przyłączania do sieci nowych odbiorców i każda umowa przyłączeniowa (i realizowane w związku z nią niezbędne prace) stanowi realizację zadań, które na wnioskodawcę nałożył bezpośrednio sam ustawodawca. Nie ma przy tym znaczenia liczba odbiorców, którzy mieliby być obsługiwani przez planowaną linię. Na cel takiej inwestycji należy patrzeć globalnie, ponieważ inwestycja ta ma na celu możliwość dalszego rozwoju gminy, umożliwienia przyłączenia w przyszłości nowych odbiorców, w sytuacji rozbudowy zabudowy jednorodzinnej w tamtym regionie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.
W piśmie z 20 maja 2024 r. uczestnicy postępowania wnieśli o oddalenie skargi. Wskazali, że planowana do realizacji inwestycja nie służy celom publicznym, a partykularnym interesom jednostki - jak można się domyślać (z uwagi na fakt, iż wszystkie inne pozostałe obiekty pozostają przyłączone do sieci energetycznej), właścicielowi sąsiedniej, na której zrealizowany został w warunkach samowoli budowlanej prywatny obiekt handlowy, co do którego orzeczony został nakaz rozbiórki przez Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Od decyzji tej złożona została do Tutejszego Sądu skarga, która została oddalona. Na dowód tego uczestnicy załączyli odpisy decyzji organu i wyroku Sądu. Podkreślili, że art. 6 u.g.n. ani żadna inna ustawa nie kwalifikuje obiektu handlowo-usługowego jako celu publicznego. Ponadto w ocenie uczestników analiza zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego prowadzi do wniosku, że MPZP w żadnym ze swych zapisów nie dopuszcza i nie przewiduje realizacji inwestycji celu publicznego na przedmiotowych terenach.
Ponadto uczestnicy wskazali, że ich działkę cechuje niewielka powierzchnia wynosząca 177 m2. Dodatkowo nieruchomość ta obciążona pozostaje służebnością gruntową przechodu i przejazdu pasem gruntu o szerokości 3 metrów, biegnącym jej północnym skrajem, o łącznej powierzchni 21 m2, a w Sądzie Rejonowym w Z. toczy się pod sygn. akt: I [...] postępowanie o ustanowienie drogi koniecznej dla sąsiedniej działki ew. nr [...], w której to sprawie zgodnie z wariantami HA i IIB możliwie pozostaje obciążenie nieruchomości kolejną służebnością. Mając na uwadze powyższe daleko niesprawiedliwym i w oczywisty sposób naruszającym podstawowe zasady wyrażone w Konstytucji RP, a to ochrony prawa własności (art. 21 i 64), a przede wszystkim zasadę proporcjonalności (art. 31 ust. 3) byłoby dodatkowe obciążenie nieruchomości. Zauważyć należy, że wniosek w niniejszej sprawie sprowadza się do kolejnego już trwałego obciążenia działki obszarem o powierzchni 13,4 m2 zlokalizowanym prostopadle na wąskiej już działce, co powoduje jej dodatkowe zawężenie i to w miejscu stanowiącym szlak komunikacyjny zarówno do działek, na rzecz których ustanowiono już służebność zgodnie z załączoną księgą wieczystą, do działki do której planowana jest służebność, jak i do samej działki nr [...] gdyż obszar, którego dotyczy wniosek znajduje się właściwie na wjeździe na działkę od zjazdu z ul. [...], przy czym jest to jedyny zjazd na tę nieruchomość od ulicy publicznej. Oznacza to, że planowana inwestycja nie dość, że zlokalizowana pozostaje w pasie komunikacyjnym, to dodatkowo jeszcze uniemożliwia właściwie dojazd do działki nr [...], gdyż musiałby on odbywać się jej zachodnim skrajem, co jednak nie jest możliwe z uwagi na występującą tam skarpę oraz potok.
Jak podali uczestnicy, wnioskodawca nie uzasadnił w żaden sposób proponowanego posadowienia infrastruktury technicznej. Obciążenie działki ma nastąpić tylko i wyłącznie z uwagi na całkowicie swobodne wskazanie tej nieruchomości przez wnioskodawcę bez względu na jakiekolwiek obiektywne okoliczności. Planowana inwestycja mogłaby bowiem zostać zrealizowana tuż obok, bez jakichkolwiek uciążliwości na działce nr [...] stanowiącej drogę publiczną - ul. [...] w pasie zieleni przy działce nr [...], bądź też bezpośrednio w południowej części działki nr [...], lub na działce nr [...] co odbyłoby się z dużo mniejszym obciążeniem dla tych nieruchomości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie miał na uwadze, co następuje.
Rozpoczynając, wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a.), stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Z punktu widzenia powyższego stwierdzić należy, że skarga okazała się być bezzasadna.
Jak to trafnie wskazał WSA w Krakowie w wyroku z dnia 11 kwietnia 2024r. sygn. akt II SA./Kr 240/24 - ramy prawne sądowej kontroli skarżonej decyzji w aspekcie prawa materialnego wyznaczają przede wszystkim przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (dalej u.g.n.), w szczególności art. 124 ust. 1 i ust. 3 tej ustawy. Zgodnie z powołanym przepisem starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Zgodnie z art. 124 ust. 3 u.g.n. udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań. Przepisy art. 114 ust. 1 i 2 oraz art. 115 stosuje się odpowiednio.
Z powołanych przepisów wynika, że ocena zgodności z prawem decyzji ograniczającej sposób korzystania z części nieruchomości powinna obejmować trzy aspekty: prawidłowość rokowań, istnienie celu publicznego i zgodność z m.p.z.p.
Odnośnie do tej pierwszej kwestii w orzecznictwie sądowym wskazuje się, że ustawodawca nie wskazał konkretnie, w jaki sposób mają wyglądać rokowania, o których mowa w art. 124 u.g.n. Ponadto, sąd nie jest uprawniony do badania np. kwot wskazanych w rokowaniach. Jednakże istotne jest, iż możliwe jest dokonanie badania pozorności rokowań, a to ze względu na konieczność przedłożenia razem z wnioskiem dokumentów wskazujących na przeprowadzone rokowania. Wskazać należy na możliwość naruszenia art. 124 u.g.n. a to poprzez nadużywanie tego prawa i składanie drugiej stronie propozycji, która z oczywistych względów nie zostanie przyjęta (np. brak wskazania kwoty odszkodowania).
Rokowania nie obejmujące wszystkich elementów przyszłej umowy należy uznać za pozorne, a nieprawidłowe przeprowadzenie rokowań może prowadzić do zakwestionowania ich przeprowadzenia, a w konsekwencji nie będzie spełniona podstawowa przesłanka wywłaszczenia warunkująca udzielenie zezwolenia w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. (E. Bończak-Kucharczyk (w:) Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2023, art. 124.)
Aby rokowania zostały przeprowadzone prawidłowo, powinny obejmować wszystkie elementy przyszłej umowy. Inaczej rokowania można uznać za pozorne, a nieprawidłowe przeprowadzenie rokowań może prowadzić do zakwestionowania ich przeprowadzenia, a w konsekwencji - nie będzie spełniona podstawowa przesłanka wywłaszczenia warunkująca udzielenie zezwolenia w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n.
Z kolei definicja celu publicznego znajduje się w art. 6 u.g.n. Nie każda realizacja celów, o których mowa w art. 6 u.g.n. jest inwestycją celu publicznego. Wynika to z łącznego odczytywania powyższej przesłanki razem z tą, która ocenia, czy dane przedsięwzięcie jest inwestycją o znaczeniu lokalnym lub ponadlokalnym. Jednakże należy mieć na uwadze, iż doprowadzenie np. sieci gazowej do jednej nieruchomości nie stanowi inwestycji celu publicznego - w każdym przypadku należy badać, czy aktualnie zaspokojenie jednostki nie przyczynia się/nie stanowi realizacji szerokiego planu rozbudowy sieci, skutkującego poprawą funkcjonowania szerszej grupy odbiorców. Na pojęcie "inwestycji celu publicznego" składają się dwa elementy, których łączne wystąpienie jest warunkiem koniecznym takiego rodzaju inwestycji. Pierwszy element stanowi określenie przedmiotu inwestycji, jakim jest realizacja celu publicznego wskazanego w art. 6 u.g.n., a drugi element stanowi lokalne (gminne) lub ponad lokalne (powiatowe, wojewódzkie i krajowe) znaczenie inwestycji. Łączne spełnienie tych przesłanek przesądza, że dane przedsięwzięcie spełnia wymogi pozwalające na zaliczenie do inwestycji celu publicznego (tak wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 466/22).
W orzecznictwie wypracowano stanowisko, zgodnie z którym zaliczenie inwestycji do celów, o których mowa w art. 6 u.g.n., nie pozwala jeszcze na uznanie, że mamy do czynienia z inwestycją celu publicznego. Konieczne jest również określenie, czy inwestycja wiązać się będzie z urzeczywistnieniem potrzeb określonych wspólnot na poziomie gminnym, powiatowym, wojewódzkim lub krajowym. Przy tym obejmowanie przez inwestycję jedynie wycinka terytorium gminy, a nie całego terytorium wspólnoty, nie dyskwalifikuje jej jako inwestycji celu publicznego w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 6 pkt 2 u.g.n (tak WSA w Lublinie w wyroku o sygn. akt II SA/Lu 33/23).
Odnosząc się z kolei do kwestii zgodności z m.p.z.p. wskazać należy, że zgodnie ze stanowiskiem NSA im bardziej ogólne są postanowienia planu miejscowego w zakresie dopuszczalności inwestycji o charakterze publicznym, tym większy margines swobody ma starosta w toku postępowania prowadzonego na podstawie art. 124 u.g.n. Jednak owa ogólność planu nie może być posunięta aż tak daleko, aby plan w ogóle nie wskazywał przebiegu inwestycji, dopuszczając realizację inwestycji na całym obszarze planu (tak NSA w wyroku z dnia 25 stycznia 2021, sygn. akt I OSK 1887/20).
Wykazanie zaistnienia przesłanek z art. 124 ust. 1 i ust. 3 u.g.n. powinno nastąpić zgodnie z zasadami ogólnymi prowadzenia postępowania administracyjnego określonymi w art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. W szczególności stosownie do art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zgodnie zaś z art. 77 § 1 k.p.a. Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Poczynione ustalenia powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji sporządzonym zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, co następuje.
Oceniając realizację przesłanek jak wyżej, nie ulega dla Sądu wątpliwości, że spełniona została przesłanka dotycząca rokowań.
Nie stoi też na przeszkodzie realizacji inwestycji brzmienie planu miejscowego, który dla terenu 2b.R/US nie przewiduje dedykowanych rozstrzygnięć w kwestii rozbudowy sieci. Wobec tego obowiązuje przepis § 5 ust.3 mpzp dopuszczający lokalizację obiektów budowlanych infrastruktury technicznej m.in. w terenach rolnych.
Natomiast spornym jest w sprawie, czy ma tutaj miejsce realizacja celu publicznego. Albowiem kwestię tę należy ocenić nie tylko poprzez treść art. 6 u.g.n., ale także art. 2 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Jak to wskazał trafnie WSA w Krakowie w wyroku z dnia 26 kwietnia 2024 r. II SA/Kr 308/24 LEX nr 3718902: "Zaliczenie inwestycji do celów, o których mowa w art. 6 u.g.n., nie pozwala jeszcze na uznanie, że mamy do czynienia z inwestycją celu publicznego. Konieczne jest również określenie, czy inwestycja wiązać się będzie z urzeczywistnieniem potrzeb określonych wspólnot na poziomie gminnym, powiatowym, wojewódzkim lub krajowym. Przy tym obejmowanie przez inwestycję jedynie wycinka terytorium gminy, a nie całego terytorium wspólnoty, nie dyskwalifikuje jej jako inwestycji celu publicznego w rozumieniu art. 2 pkt 5 u.p.z.p. w związku z art. 6 pkt 2 u.g.n.". "Nie można przyjmować automatycznie, że każda inwestycja związana z budową i utrzymaniem przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń służy celom publicznym - interesowi publicznemu. Inwestor powołujący się na cel publiczny powinien być gotowy na wykazanie, że jego realizacja nie stanowi zaspokojenia interesu prywatnego - indywidualnego bądź grupowego" (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 14 kwietnia 2022 r. II SA/Po 724/21 LEX nr 3337679). Stanowisko to podtrzymał NSA, stwierdziwszy, że "Uznanie lokalności obiektu w kontekście definicji zawartej art. 2 pkt 5 u.p.z.p. determinuje publiczny kontekst inwestycji" (wyrok z dnia 28 czerwca 2023 r. II OSK 2436/20 LEX nr 3619567).
Mając powyższe na uwadze, należałoby powziąć w pierwszym rzędzie informację, czego dotyczy przedmiotowa inwestycja. Niestety, ze względu na zmieniające się stanowisko skarżącej, nie jest to w sprawie w sposób oczywisty wiadome.
Skarżąca we wniosku /k.22/ wskazała, że chodzi o "budowę złącza kablowego 15 KV i linii kablowych 15 KV dla zasilania obiektu handlowo – usługowego przy ul. [...] w Z.". Nie podano numeru działki, dla której przewidziano zasilanie. Wskazano natomiast, że Gmina nie wyraziła zgody na przeprowadzenie złącza kablowego po działce nr [...] (pas drogowy) z uwagi na zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym.
Należy przypomnieć, że odnośnie tak sformułowanego celu, uczestnicy wskazali, że na sąsiedniej do wnioskowanej nieruchomości, tj. działce nr [...], prywatny inwestor zrealizował w warunkach samowoli budowlanej obiekt handlowy, odnośnie którego został orzeczony nakaz rozbiórki przez Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a skarga na tę decyzję została przez tut. Sąd oddalona. Albowiem wszystkie pozostałe obiekty posiadają przyłącze do sieci energetycznej.
Kolejno w piśmie wyjaśniającym /k.74/, mającym stanowić odpowiedź dla Starostwa Powiatowego w Zakopanem, nawiązując do wniosku, wskazano, że realizacja celu publicznego polegać ma na rozbudowie infrastruktury sieci energetycznej średniego napięcia i nie jest to przyłącz dla działki nr [...]. Ze złącz kablowych SN 15KV nie są zasilani bezpośrednio odbiorcy, a jedynie stacje transformatorowe, z których wyprowadza się zasilanie do odbiorców za pomocą sieci niskiego napięcia zakończonych złączami kablowymi niskiego napięcia nNo 4KV, oraz że w zakresie przedmiotowego opracowania nie ma żadnych stacji transformatorowych czy też sieci niskiego napięcia dla zasilania jakichkolwiek odbiorców.
Tak więc inwestor wskazał co do przedmiotowej inwestycji dwa sprzeczne cele. Najpierw wnioskował o poprowadzenie złącza kablowego dla zasilania obiektu handlowego ( prawdopodobnie tego będącego samowolą budowlaną), aby następnie temu zaprzeczyć i twierdzić, że rozbudowa sieci nie będzie służyć bezpośrednio odbiorcom i że nie chodzi o przyłącze dla działki nr [...].
Zdaniem Sądu nie wyjaśniono, czemu ma służyć inwestycja. Jeśli wniosek lub dalsze pismo sformułowano błędnie, to należało to w sposób jednoznaczny wyjaśnić, które z nich jest wadliwe, czego skarżąca nie zrobiła.
Skarżący podkreślają w skardze, że z ich punktu widzenia, na działce o powierzchni 177 m2, gdzie ustanowiono już jedną służebność gruntową przechodu i przejazdu, a postępowanie w sprawie drugiej się toczy przed Sądem Rejonowym (droga konieczna dla działki nr [...]) - obciążenie kolejną służebnością nie jest sprawą bagatelną. Sąd w pełni się z tym zgadza i dlatego nie ulega wątpliwości, że skarżąca powinna tak sformułować wniosek, by nie było najmniejszych wątpliwości, o co w nim chodzi, jakiego rodzaju ma to być ograniczenie i w jakim celu ma nastąpić. Tylko wówczas można odczytać, że istotnie jest to inwestycja celu publicznego, czy też chodzi o prywatny partykularny interes; czy istnieje prawnie i faktycznie określona przyczyna sięgnięcia aż do trybu z art. 124 u.g.n. w celu ograniczenia praw właścicielskich skarżących. Tylko w sytuacji, gdy jest niewątpliwe, jaki jest zamiar skarżącej, Sąd administracyjny może zbadać prawidłowość zastosowania przesłanek z cytowanego przepisu.
Tymczasem w niniejszej sprawie mamy wskazane sprzeczne informacje, a co za tym idzie, taki wniosek nie poddaje się kontroli. Wobec powyższego w efekcie stwierdzić trzeba, że nie została wykazana w sposób jasny przesłanka istnienia interesu publicznego, gdyż w oparciu o twierdzenia skarżącej nie można go w sposób stanowczy zidentyfikować.
W świetle powyższego stanowisko organów odmawiające ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości tj. działki nr [...], w realiach tej sprawy, trzeba uznać za trafne.
Z powyższych względów, na zas. art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI