II SA/Kr 510/21

II SA/Kr 510/21 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2022-02-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-04-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Małgorzata Łoboz /sprawozdawca/
Mirosław Bator
Paweł Darmoń /przewodniczący/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 1901/22 - Wyrok NSA z 2025-02-18
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1333
art.33,34,36
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz (spr.) Sędzia WSA Mirosław Bator po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 lutego 2022 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej "[...] na decyzję Wojewody z dnia 26 lutego 2021r. znak [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę skargę oddala.
Uzasadnienie
Prezydent Miasta K. decyzją z 26 października 2020 r., znak: [...], sprostowaną postanowieniem z 30 grudnia 2020 r., na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 1333) w związku z art. 25 ustawy z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane i niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 471 z późn. zm.) zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla inwestora: [...] dla zamierzenia budowlanego pn.: "Budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym, wewnętrznymi instalacjami (w tym poza budynkiem), wewnętrznym układem drogowym, chodnikami, miejscami postojowymi i zagospodarowaniem terenu na dz. nr [...], [...] i [...] obr. [...] w K. obejmująca także obsługę komunikacyjną i pieszą (w tym dojścia - chodniki, dojazdy, droga pożarowa, m. p naziemne, zadaszona pochylnię zjazdową), zieleń urządzoną oraz infrastrukturę techniczną: fragm. linii kablowych nN, instalacje oświetlenia zewnętrznego, instalację kanalizacji teletechnicznej, instalację kanalizacji opadowej kd160 (w tym odwodnienie dróg i terenu) a także instalacje wewnętrzne: instalacja wody zimnej, ciepłej (wymiennikownia) z cyrkulacją oraz wodna ppoż. hydrantowa; instalacja kanalizacji sanitarnej i opadowej; instalacja ogrzewania - wymiennikownia; instalacja wentylacji mechanicznej, wentylacji technologicznej; instalacje ppoż. strumieniowego oddymiania garażu oraz grawitacyjnego oddymiania obudowanych klatek schodowych i dźwigów; instalacje elektryczne - zasilanie podstawowe (ZK) oraz niezależne źródło zasilania (agregat prądotwórczy) i inst. słaboprądowe (w tym multimedialne i ppoż oświetlenia awaryjnego i ewakuacyjnego oraz SSP, detekcji CO/LPG w garażu. Rozbiórka istniejącej infrastruktury (w tym: fragm. linii kablowych SN, fragm. linii kablowych nN, instalacja kanalizacji teletechnicznej Inwestora, instalacja oświetlenia zewnętrznego, nieczynna instalacja kanalizacji Ko250, nawierzchnie utwardzone (w tym odwodnienie dróg i terenu), skarpy i fragm. ogrodzenia) kolidującej z przedmiotową inwestycją".
W uzasadnieniu organ podał, że inwestor złożył oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w zakresie objętym decyzją. Projekt budowlany jest zgodny z decyzją o ustaleniu warunków zabudowy z 4 grudnia 2019 r., znak: [...], a także z wymaganiami ochrony środowiska. Projekt zagospodarowania działki jest zgodny z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Projekt budowlany jest kompletny i posiada wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia oraz informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Projektant i sprawdzający dołączyli do projektu budowlanego oświadczenie o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Projekt budowlany jest wykonany przez osoby uprawnione.
Ponadto Zarząd Dróg Miasta K. uzgodnił 22 czerwca 2020 r. zmianę sposobu zagospodarowania terenu przyległego do pasa drogowego w zakresie możliwości włączenia do drogi ruchu drogowego w związku z zamierzeniem inwestycyjnym. Prezydent Miasta K. decyzją z 12 maja 2020 r. znak: [...] zatwierdził dokumentację geologiczno-inżynierską. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie - Dyrektor Zarządu Zlewni w K. decyzją z 23 stycznia 2019 r., znak: [...] zwolnił z zakazów wynikających z art. 176 ust. 1 pkt 5 ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne w przedmiocie wykonywania obiektów budowlanych, kopania dołów oraz rowów w odległości mniejszej niż 50 m od stopy lewego wału przeciwpowodziowego rzeki W. po stronie odpowietrznej dla planowanej inwestycji. Ponadto Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie - Dyrektor Zarządu Zlewni w K. zaświadczył, że nie wnosi sprzeciwu do zgłoszenia wodnoprawnego, zamiaru odprowadzenia wód z wykopu budowlanego w ramach inwestycji. W dalszej części uzasadnienia organ odniósł się do zastrzeżeń wniesionych przez stronę postępowania, wskazując, że projekt nie wymaga uzupełnienia i brak było podstaw do żądania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowej inwestycji.
[...] w K. wniosła odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając naruszenie:
1) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez:
a) błędne ustalenie, że przedmiotowa inwestycja nie stanowi przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 58 lit. b w zw. z § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko,
b) brak ustaleń w zakresie powierzchni zabudowy mieszkaniowej wraz z towarzyszącą jej infrastrukturą oraz długości dróg o nawierzchni twardej w odniesieniu do przedmiotowej inwestycji oraz inwestycji zrealizowanej na działce nr [...], a tym samym niewyjaśnienie, czy przedmiotowa inwestycja stanowi przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 55 lit. b tiret drugie lub w § 3 ust.1 pkt 60 rozporządzenia ws. przedsięwzięć,
c) brak jakichkolwiek ustaleń w zakresie prawidłowości nasłonecznienia i zacienienia,
2) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak przekonującego uzasadnienia przyczyn, dla których w ocenie organu l instancji przedmiotowa inwestycja nie stanowi przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, mimo iż łączna powierzchnia użytkowa garaży, miejsc parkingowych i postojowych wraz z towarzyszącą infrastrukturą dla przedmiotowej inwestycji oraz inwestycji zrealizowanej na działce nr [...] przekracza 0,5 ha,
3) art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez odmowę zawieszenia postępowania, mimo że inwestor dla inwestycji objętej postępowaniem nie uzyskał wymaganej prawem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i nie zostało rozstrzygnięte zagadnienie wstępne warunkujące możliwość wydania pozwolenia na budowę.
Strona odwołująca się wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi l instancji.
Wojewoda decyzją z 26 lutego 2021 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U z 2020 r., poz. 256 ze zm), utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ II instancji podniósł, że zakres kontroli organu w sprawie o udzielenie pozwolenia na budowę wyznacza art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Podkreślił, że projekt zagospodarowania terenu podlega pełnej weryfikacji pod względem zgodności z prawem, a więc zgodności z ustaleniami w przedmiotowym przypadku decyzji o warunkach zabudowy i przepisami techniczno -budowlanymi oraz pod względem kompletności i wykonania przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane. Natomiast projekt architektoniczno - budowlany jest sprawdzany pod względem zgodności z decyzją o warunkach zabudowy, kompletności oraz wykonania przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane. Zatem zakres jego weryfikacji przez organ jest węższy, bo co do zasady nie obejmuje oceny zgodności z przepisami, w tym techniczno -budowlanymi. Odpowiedzialność za prawidłowość tych elementów projektu architektoniczne -budowlanego spoczywa na projektancie.
Organ odwoławczy wskazał, że na terenie objętym inwestycją, brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Obszar inwestycji objęty jest ostateczną decyzją Prezydenta Miasta K. z 4 grudnia 2019 r., znak: [...] o ustaleniu warunków zabudowy. Inwestycja jest zgodna z tymi warunkami. W szczególności organ II instancji stwierdził, że linia zabudowy nie została przekroczona, wskaźnik wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni terenu objętego wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy wynosi 22,11%, co jest zgodne z ustaleniem tego parametru w decyzji wz w przedziale od 20 % do 24 %, wskaźnik powierzchni biologicznie wynosi 40% przy ustaleniu w decyzji wz minimum 40%, podobnie szerokości elewacji frontowej (15,13 m od ul. [...] i 90 m od ul. [...]) oraz wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki – 21,31 m mieszczą się w wartościach ustalonych dla powyższych parametrów w decyzji wz, a także stosownie do wymogów decyzji zaprojektowano dach płaski. Spełniony został również warunek 1,2 miejsca postojowego na 1 mieszkanie, albowiem zaprojektowano166 miejsc postojowych na 121 mieszkań.
W decyzji wz stwierdzono również, że zamierzenie nie jest zaliczone do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenie o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r., Nr 199, poz. 1227). Ponadto organ l instancji wystąpił do Wydziału Kształtowania Środowiska o wyrażenie opinii, czy planowania inwestycja objęta wnioskiem w sąsiedztwie budynku zrealizowanego i oddanego do użytkowania przez inwestora w 2017 r. należy do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Jak wynika z powyższego okoliczność uprzedniej realizacji obiektu budowlanego na działce nr [...] została wzięta pod uwagę. W piśmie Wydziału Kształtowania Środowiska Urzędu Miasta K. z 1 października 2020 r., znak [...], wskazano, że przedmiotowa inwestycja nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zatem zgodnie z rozporządzeniem w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko przedmiotowa inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Stanowi bowiem zabudowę mieszkaniową wraz z towarzyszącą jej infrastrukturą o powierzchni zabudowy (przez którą rozumie się powierzchnię terenu zajętą przez obiekty budowlane oraz pozostałą powierzchnię przeznaczoną do przekształcenia w wyniku realizacji przedsięwzięcia) która wynosi 6769 m2 tj. mniej niż 2 ha (§ 3 ust. 1 p. 55 lit. b) tiret drugi ww. rozporządzenia). Powierzchnia użytkowa garaży, parkingów samochodowych wraz z towarzyszącą im infrastrukturą: wynosi 4596 m2, czyli mniej niż 0.5 ha (§ 3 ust. 1 p. 58 lit.b) rozporządzenia. Na ww. powierzchnię składają się: powierzchnia garażu podziemnego wraz ze ścianami i pochylnią zjazdową (3236m2); powierzchnia miejsc parkingowych zewnętrznych i dróg dojazdowych wewnętrznych z nawrotkami (1371 m2). Całkowita długość przedsięwziętych dróg o nawierzchni twardej wynosi: 164.4 m tj. mniej niż 1 km (§ 3 ust. 1 p. 62 ww. rozporządzenia). Przedmiotowe przedsięwzięcie nie dotyczy też magistrali wodnych i miejskich sieci kanalizacyjnych.
Przedmiotowa inwestycja nie jest również powiązana technologicznie z inwestycją zrealizowaną na działce sąsiedniej tj. na działce nr [...] (art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku). Orzecznictwo dotyczące tego przepisu odnosi się do zakładów produkcyjnych lub wydobywczych. Jego przeniesienie na samodzielnie funkcjonujące inwestycje mieszkaniowe nie znajduje uzasadnienia. Zaaprobowanie poglądu strony odwołującej prowadziłoby do absurdalnych wniosków, że realizacja jakiegokolwiek budynku mieszkaniowego w bliższym lub dalszym sąsiedztwie istniejącego budynku mieszkaniowego stanowi przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko. W pobliżu nowoprojektowanych budynków mieszkalnych zazwyczaj (szczególnie w mieście) znajdują się zrealizowane przez inne podmioty budynki tego typu.
Nie jest prawdziwe twierdzenie strony odwołującej, zgodnie z którym przedsięwzięcia na działkach nr [...], [...], [...], [...] i [...] są obsługiwane przez ten sam układ dróg wewnętrznych. Inwestycja objęta pozwoleniem na budowę ma wjazd od [...], a zrealizowana inwestycja na działce ewid. nr [...] od ul. [...]. Brak jest zatem podstaw do łączenia parametrów sąsiednich, niezależnych inwestycji (budynki posiadają osobne, niezależne wjazdy, garaże, miejsca postojowe, innych właścicieli i są objęte różnymi pozwoleniami na budowę). Inwestycja na działce o nr ewid. [...] została oddana do użytkowania (przed wydaniem decyzji wz) 21 listopada 2017 r., co potwierdza zaświadczenie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z 28 listopada 2017 r., znak: ROIK [...]
Dalej Wojewoda stwierdził, że analiza materiału dowodowego wykazała zgodność projektu zagospodarowania terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, w szczególności z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2019 r., poz. 1065 ze zm.) - dalej "wt". Projektowany budynek jest budynkiem mieszkalnym, wolnostojącym, wielorodzinnym z garażem podziemnym, średniowysokim (SW, klasa odporności pożarowej C, z materiałów nierozprzestrzeniających ognia ściany z elementów NRO) o wysokości 21,31 m (< 25 m). Posiada 7 kondygnacji nadziemnych (parter: strefa wyjściowa z budynku, lokale mieszkalne, pomieszczenie śmietnika, pomieszczenie wózkowni; piętra 1-6: lokale mieszkalne) oraz jedną podziemną (garaż dla samochodów osobowych mieszkańców, pomieszczenia techniczne, w tym m. in. wymiennikownia, pomieszczenia przyłącza wody, pomieszczenie techniczne TG, pomieszczenie separatora, pomieszczenie przyłącza teletechnicznego, pomieszczenia gospodarcze, dwa zespoły komórek lokatorskich). Budynek jest przykryty dachem płaskim. Został zaliczony do kategorii zagrożenia ludzi ZŁ IV. Gęstość obciążenia ogniowego w obrębie garażu nie będzie przekraczać wartości Q 500 MJ/m2, gęstość obciążenia ogniowego w obrębie pomieszczeń technicznych i gospodarczych nie będzie przekraczać Q 1 000 MJ/m2. Garaż stanowi odrębną strefę pożarową oddzieloną od części nadziemnej budynku stropem w klasie REI 120 odporności ogniowej opartym na konstrukcji o odporności R 120. Dopuszczalna wielkość strefy pożarowej dla garaży podziemnych, zamkniętych wynosi 5 000 m2, garaż posiada powierzchnię strefy pożarowej 3 057.9 m2. Dodatkowo w obrębie garażu wydzielono ścianami w klasie REI 120 odporności ogniowej pomieszczenia techniczne oraz poszczególne pomieszczenia gospodarcze. Pomieszczenia te zamknięte będą drzwiami w klasie El 30 odporności ogniowej z samozamykaczami. W budynku w części nadziemnej przewidziano podział na dwie zasadnicze strefy pożarowe w pionie ściana oddzielenia przeciwpożarowego w osi I/J oraz częściowo K na poziomie parteru. Układ zasadniczych stref pożarowych budynku: strefa pożarowa SP 1 poziom -1: garaż (3 057.9m2); strefa pożarowa SP 2 lokale mieszkalne parter + piętra 1-6 w osiach A -1 w całości (3962m2); strefa pożarowa SP 3 lokale mieszkalne parter + piętra 1-6 w osiach J -R w całości (3865m2). Budynek usytuowany jest w odległości 25.62 m od istniejącego od północy siedmiokondygnacyjnego budynku wielorodzinnego, 19.32 m od istniejącego od południa siedmiokondygnacyjnego budynku wielorodzinnego i 17.99 m od istniejącego od strony południowo-wschodniej siedmiokondygnacyjnego budynku wielorodzinnego. Projektowany budynek posiada drogi pożarowe od południa wzdłuż dłuższej elewacji budynku oraz dojazd od ulicy [...]. Projekt budowlany został 7 sierpnia 2020 r. uzgodniony bez uwag przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych. Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, że spełnione są wymagania dotyczące bezpieczeństwa pożarowego zarówno określone w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych (w tym § 271-273), oraz przepisów rozporządzenia dotyczącego uzgadniania projektu budowlanego pod względem ppoż.
Projekt budowlany zawiera ustalenia w zakresie nasłonecznienia i przesłaniania, jak i zgodnie z art. 20 pkt 1c i art. 34 ust 3 pkt 1e Prawa budowlanego zawiera informację i określa obszar oddziaływania obiektu, który w niniejszej sprawie opiera się głównie o analizę oddziaływania w zakresie § 13 i § 60 wt. Zatem zarzut odwołania o braku jakichkolwiek ustaleń w zakresie prawidłowości analizy nasłonecznienia i zacienienia jest nieprawdziwy.
Organ II instancji wyjaśnił, że projekt budowlany musi spełniać te warunki, ale zamieszczenie analizy nasłonecznienia i przesłaniana w projekcie budowlanym nie jest wymagane przepisami. Projektant taką analizę nasłonecznienia i przesłaniania wykonał i załączył. Określił także obszar oddziaływania obiektu. Strona odwołująca myli ww. opracowania, zestawiając ze sobą zarzuty dot. nasłonecznienia z rysunkami z obszaru oddziaływania obiektu AO, będącego merytorycznie innym
opracowaniem niż analiza nasłonecznienia AS. Twierdzenie, że projektant powinien
przygotować dwie analizy nasłonecznienia, odrębne na dzień 21 marca i osobno na dzień 21 września, i że przedłożona przez inwestora analiza nie została sporządzona odrębnie dla równonocy wiosennej i równonocy jesiennej - nie ma podstawy w przepisach prawa. Z § 60 wt wynika jedynie obowiązek zapewnienia co najmniej 3 godzin nasłonecznienia pokoi mieszkalnych, nie ma zaś mowy o wykresie wędrówki cienia. Przepisy nie regulują formy sporządzenia takiej analizy, zatem to do projektanta należy wybór sposobu przedstawiania kwestii nasłonecznienia.
Ważne jest, by analiza była czytelna i zawierała jednoznaczne wnioski. Analiza
nasłonecznienia i przesłaniania wykazała, że w godz. od 7.00 do 17.00 pomieszczenia mieszkalne w mieszkaniach jednopokojowych i przynajmniej jeden pokój mieszkalny w mieszkaniach wielopokojowych ma zapewniony czas nasłonecznienia co najmniej 3 godz. w dniach obu równonocy (marcowej i wrześniowej). Plac zabaw na dz. [...] ma zapewniony czas nasłonecznienia 4 godz., w dniach równonocy w godz. od 10.00 do godz. 16.00, co jest zgodne z § 40 ust. 2 wt. Z analizy nasłonecznienia i przesłaniania wykonanej przez uprawnionego projektanta wynika, że projekt budowlany sporządzony został zgodnie z § 13, § 60 i § 40 wt. Skarżąca poddaje także w wątpliwość fakt zapewnienia wymaganych min. 3 godzin nasłonecznienia, z powodu braku podania godzin zacieniania. Skoro udowodniono min. 3 godziny nasłonecznienia w "Analizie nasłonecznienia i przesłaniania AS", to te same okna nie mogą być równocześnie całkowicie zacienione (miejsce, na które pada słońce nie może być równocześnie w cieniu).
Dalej organ II instancji argumentował, że w przypadku przedstawienia dowodu w postaci linijki słońca nie ma potrzeby przedstawiania dla tych samych okien wykresu cienia. Dowód w postaci linijki słońca jest dowodem precyzyjnym, bo bada dokładnie ilość nasłonecznienia w konkretnych oknach pomieszczeń, co pozwala na stwierdzenie czy jest zachowany przepis § 60 wt dot. ilości nasłonecznienia. W odrębnym opracowaniu, jakim jest Analiza obszaru oddziaływania budynku (AO), projektant pokazał max. możliwy zakres cienia rzucanego przez projektowany budynek z uwzględnieniem czasu urzędowego zimowego i letniego, tj. dla obu równonocy, dla wskazania okien mieszkań, celem określenia stron postępowania.
Strona odwołująca się podniosła, że z powodu braku analizy cienia rzucanego przez istniejący na działce nr [...] budynek nie wiadomo, czy wszystkie mieszkania w budynku projektowanym będą miały zapewniony wymagany czas nasłonecznienia. Z analizy nasłonecznienia (AS) wynika, że wszystkie mieszkania w projektowanym budynku mają zapewnione wymagane nasłonecznienie. Na rys. AS-02 w analizie nasłonecznienia pokazano wymagane minimalne czasy nasłonecznienia dla najbardziej niekorzystnie położonych okien budynku projektowanego (opis w opracowaniu i na rysunku), tj. okien w parterze i na pierwszym piętrze sytuowanych w największym zbliżeniu do obiektu zacieniającego, tj. względem istniejącego od południa budynku na dz. [...]. Oznacza to, że lokalizacja pozostałych okien pokoi mieszkalnych w projektowanym budynku jest korzystniejsza dla ich nasłonecznienia. Zatem warunek nasłonecznia dla wszystkich projektowanych mieszkań jest spełniony. Wojewoda zaznaczył, że skarżąca nie przedłożyła żadnego dowodu, który stanowiłby podstawę do podważenia znajdującej się w projekcie budowlanym analizy nasłonecznienia i przesłaniania, a organy administracji architektoniczno-budowlanej nie mogą sporządzać własnych obliczeń. To uprawniony projektant przynależny do organu samorządu zawodowego składa oświadczenie o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej, czyli odpowiada za poprawność sporządzenia analiz, które dołącza do projektu.
Organ II instancji wskazał, że przedmiotowa inwestycja nie narusza występujących w obszarze oddziaływania uzasadnionych interesów osób trzecich. Projekt budowlany spełnia wymogi określone w przepisach prawa, w szczególności w rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1935). Inwestor złożył oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Projekt zagospodarowania działki jest zgodny z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Projekt budowlany jest kompletny i posiada wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia oraz informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Projektant oraz sprawdzający dołączyli do projektu budowlanego oświadczenia o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Projekt budowlany został wykonany przez osoby do tego uprawnione.
[...] przy ul. [...] w K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na ww. decyzję Wojewody, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:
I. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, ti.:
1) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez:
a) błędne ustalenie, że przedmiotowa inwestycja nie stanowi przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt. 58 lit. b) w zw. z § 3 ust. 2 pkt. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko
b) brak ustaleń w zakresie powierzchni użytkowej garaży i parkingów inwestycji zrealizowanej na działce nr [...] oraz brak ustaleń w zakresie powierzchni zabudowy mieszkaniowej wraz z towarzyszącą jej infrastrukturą oraz długości dróg o nawierzchni twardej w odniesieniu do przedmiotowej inwestycji oraz inwestycji zrealizowanej na działce nr [...]. a niewyjaśnienie, czy przedmiotowa inwestycja stanowi przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt. 55 lit. b) tiret drugie lub w § 3 ust. 1 pkt. 60 rozporządzenia ws. przedsięwzięć,
c) brak pozyskania projektu zagospodarowania terenu dla inwestycji zrealizowanej na działce nr [...],
2) art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez:
a) brak odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do argumentacji Wspólnoty podniesionej w piśmie z 8 lutego 2021 r, stanowiącego uzupełnienie argumentacji dotyczącej konieczności uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowej inwestycji,
b) sporządzenie uzasadnienia składającego się w znacznej części ze skopiowanych
fragmentów pisma inwestora z 14 grudnia 2020 r.,
c) brak przekonującego uzasadnienia przyczyn, dla których w ocenie organu odwoławczego przedmiotowa inwestycja nie stanowi przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, mimo iż łączna powierzchnia użytkowa garaży, miejsc parkingowych i postojowych wraz z towarzyszącą infrastrukturą dla przedmiotowej inwestycji oraz inwestycji zrealizowanej na działce nr [...] przekracza 0,5 ha.
3) art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezawiadomienie Wspólnoty o zamiarze wydania decyzji przez organ odwoławczy i pozbawienie jej możliwości przedłożenia dowodów
potwierdzających, że na etapie złożenia wniosku o ustalenie warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji oraz w toku postępowania o ustalenie warunków zabudowy inwestor traktował przedmiotową inwestycję jako drugi etap inwestycji zrealizowanej na działce nr [...];
II. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
4) art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że inwestycja polegająca na budowie budynków mieszkalnych wielorodzinnych nie może stanowić przedsięwzięcia powiązanego technologicznie w rozumieniu tego przepisu.
W oparciu o powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji (a to w związku z tym, że żaden z organów administracji nie dostrzegł, że inwestor wystąpił z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę bez uprzedniego uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach), przeprowadzenie dowodów z dokumentów wskazanych w treści skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi ww. zarzuty zostały rozwinięte. W szczególności strona skarżąca argumentowała, że przy ustalaniu zakresu planowanej inwestycji pod kątem przepisów środowiskowych organ nie może opierać się jedynie na oświadczeniu inwestora dotyczącym wyłącznie inwestycji objętej wnioskiem w niniejszym postępowaniu, bez uwzględnienia parametrów inwestycji zrealizowanej wcześniej przez inwestora na działce nr [...] (§ 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia). Przedsięwzięcia te są bowiem powiązane technologicznie, ponieważ są obsługiwane przez ten sam układ dróg wewnętrznych zrealizowany na działkach nr [...], [...], [...], [...] i [...], zapewniający dojazd od strony ul. [...] oraz od strony ul. [...]. Zamierzenia te powinny być traktowane łącznie również z uwagi na ich bezpośrednie położenie w stosunku do siebie, podobieństwo, oddziaływanie między nimi oraz fakt realizacji tych przedsięwzięć przez tego samego inwestora. Ponadto o ile prawdą jest, iż inwestycja zrealizowana na działce nr [...] na dzień dzisiejszy nie posiada bezpośredniego połączenia drogowego z ul. [...], to będzie je jednak posiadać po zrealizowaniu łącznika w północno-wschodniej części terenu inwestycji, jako połączenia z wewnętrznym układem dróg dojazdowych prowadzących do zjazdu z ul. [...]. Obydwie inwestycje będą więc posiadać połączenie drogowe zarówno z ul. [...], jak i z ul. [...]. O tym, że przedmiotowa inwestycja oraz inwestycja zrealizowana na działce nr [...] powinny być traktowane jako jedno przedsięwzięcie, a ich parametry powinny zostać zsumowane, świadczy również fakt, że na etapie złożenia wniosku o ustalenie warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji inwestor traktował ją jako drugi etap inwestycji zrealizowanej na działce nr [...], o czym świadczą warunki uzyskane w celu zapewnienia uzbrojenia terenu.
Skoro inwestor nie podał zsumowanych parametrów tych inwestycji, organy prowadzące postępowanie powinny były samodzielnie ustalić te parametry w oparciu o informacje wynikające z dostępnych dokumentów, w szczególności projektu zagospodarowania terenu zatwierdzonego pozwoleniem na budowę wydanym dla inwestycji zrealizowanej na działce nr [...]. Zważywszy na podane przez inwestora parametry inwestycji objętej wnioskiem, nie może budzić wątpliwości, że uwzględnienie zsumowanych parametrów tej inwestycji oraz inwestycji zrealizowanej na działce nr [...] (obejmującej budowę trzech budynków mieszkalnych wielorodzinnych) powoduje konieczność uzyskania dla tego przedsięwzięcia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Strona skarżąca podkreśliła, że Wydział Kształtowania Środowiska wydając opinię na którą powołał się organ w zaskarżonej decyzji bazował jedynie na oświadczeniu inwestora dotyczącym powierzchni użytkowej garaży i parkingów w ramach przedmiotowej inwestycji. Nie brał natomiast pod uwagę parametrów inwestycji zrealizowanej na działce nr [...], ponieważ nie wiedział, że ta inwestycja jest powiązana technologicznie z inwestycją, której dotyczy niniejsze postępowanie. Inwestor został zobowiązany przez organ I instancji wyłącznie do podania powierzchni użytkowej garaży, miejsc parkingowych i postojowych wraz z towarzyszącą infrastrukturą (zgodnie z § 3 ust. 1 pkt. 58 lit. b rozporządzenia). Tymczasem przy ocenie, czy tego rodzaju inwestycja (budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz z infrastrukturą) stanowi przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, znaczenie ma również powierzchnia zabudowy mieszkaniowej wraz z towarzyszącą jej infrastrukturą (zgodnie z § 3 ust. 1 pkt. 55 lit. b) tiret drugie rozporządzenia) oraz długość dróg o nawierzchni twardej (zgodnie z § 3 ust. 1 pkt. 60 rozporządzenia). Organy instancji nie poczyniły jednak w tym zakresie jakichkolwiek ustaleń. Tymczasem zsumowane powierzchnie użytkowe garaży i parkingów obu tych inwestycji przekraczają próg 0,5 ha, w związku z czym konieczne jest uzyskanie dla przedmiotowej inwestycji decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Strona skarżąca zaznaczyła, że nieprawdziwe było stwierdzenie organu, że dotychczasowe orzecznictwo dotyczące przepisu art. 13 ust. 1 pkt 13 u.i.ś. (czy szerzej - sumowania parametrów kilku przedsięwzięć celem ustalenia, czy dane przedsięwzięcie przekracza progi pozwalające uznać je za mogące znacząco oddziaływać na środowisko) "odnosi się wyłącznie do zakładów produkcyjnych lub wydobywczych", na okoliczność czego odwołała się do orzecznictwa.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Rozpoczynając, wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a.), stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Z punktu widzenia powyższego stwierdzić należy, że skarga okazała się być bezzasadna.
W związku z brakiem możliwości przeprowadzenia rozprawy zdalnej, stosownie do treści art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych ( DZ.U. z 2020r.poz.1842 t.j. z późn. zmianami), w sprawie zarządzono przeprowadzenie posiedzenia niejawnego celem rozpoznania sprawy.
Rozpocząć należy od zarzutu procesowego, mianowicie naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezawiadomienie Wspólnoty o zamiarze wydania decyzji przez organ odwoławczy i pozbawienie jej możliwości przedłożenia dowodów. Otóż zarzut ten jest nieuzasadniony. Wspólnota została zawiadomiona o zmianie terminu załatwienia sprawy do 26 lutego 2021r. /k.81 akt odwoł./ zaś decyzję wydano dokładnie z końcem wskazanego terminu ( w dniu 26.02.2021r.). Trzeba nadto przypomnieć, że sam gołosłowny zarzut naruszenia wskazanego przepisu nie jest wystarczający. Dopiero wykazanie, że naruszenie przez organ administracji publicznej zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym poprzez niepowiadomienie jej o zgromadzeniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z tym materiałem oraz o możliwości składania wniosków dowodowych uniemożliwiło stronie podjęcie konkretnie wskazanej czynności procesowej, a także wykazanie, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, daje podstawy do przyjęcia, że doszło do naruszenia art. 10 k.p.a. (tak przykładowo wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 października 2016 r. VII SA/Wa 1544/15 LEX nr 2148956). Podobnie wypowiedział się WSA w Bydgoszczy: "Zarzut naruszenia postanowień art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się i składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Na stronie stawiającej zarzut spoczywa zatem ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy" (wyrok z dnia 21 września 2016 r. II SA/Bd 787/16, LEX nr 2152094). Skarżąca przedłożyła szereg dowodów z dokumentów w postępowaniu przed sądem, zatem finalnie mogła wykazywać powoływane przez siebie okoliczności.
Odnośnie zarzutu braku ustaleń w zakresie powierzchni użytkowej garaży i parkingów inwestycji zrealizowanej na działce nr [...] oraz braku ustaleń w zakresie powierzchni zabudowy mieszkaniowej wraz z towarzyszącą jej infrastrukturą oraz długości dróg o nawierzchni twardej w odniesieniu do przedmiotowej inwestycji oraz inwestycji zrealizowanej na działce nr [...], a nadto braku pozyskania projektu zagospodarowania terenu dla inwestycji zrealizowanej na działce nr [...], to zarzut ten nie może odnieść skutku. Pomijając prawną ocenę, która zostanie poniżej przedstawiona, od strony faktycznej brak było powodów, dla których organy miały zajmować się zakończoną inwestycją na tej działce, przy udzieleniu pozwolenia na budowę dla inwestycji zlokalizowanej głównie na działce nr [...]. Przede wszystkim nie mamy tutaj do czynienia z etapowaniem inwestycji. Rzeczywiście, jak wynika z pism przedłożonych przez skarżącą, w latach 2015 – 2016 miały miejsce przymiarki do uzyskania wspólnych warunków technicznych instalacji ciepłowniczej dla całościowej inwestycji, ale utraciły one ważność w roku 2017 /k. 37 akt sąd./. Podobnie, w roku 2019 utraciły ważność warunki dostawy energii elektrycznej /k.46 akt sąd./.
Nieruchomości zostały następnie geodezyjnie podzielone w sposób obecny w 2017r. /k. 97 akt odwoł/. Inwestycja kubaturowa realizowana między innymi na działce nr [...] uzyskała pozwolenie na budowę w dniu 1 grudnia 2015r., została zakończona w 2017r., albowiem pozwolenie na użytkowanie pochodzi z daty 21 listopada 2017r. /k.99 akt II inst./. Tymczasem decyzja o warunkach zabudowy dotycząca wyłącznie działek będących aktualnie przedmiotem postępowania i określająca warunki dla aktualnej inwestycji pochodzi z daty 4 grudnia 2019r. Zatem kilka lat dzieli obie inwestycje tak jak chodzi o ustalenie warunków zabudowy, jak i udzielenie pozwolenia na budowę; to ostatnie jest wydane w 4 lata po zakończeniu wcześniejszej realizacji.
Nadto nie ma znaczenia, jak kiedyś inwestor traktował obie inwestycje, ma znaczenie, że ostatecznie zostały one całkowicie rozdzielone tak w infrastrukturze, jak i czasowo. Albowiem inwestycje są całkowicie samodzielne. Mamy do czynienia z osobnymi budynkami, garażami i parkingami. Drogi w większym rozmiarze wykonano w związku z poprzednią inwestycją, aktualnie ilość nowoprojektowanych dróg jest minimalna. Natomiast o odrębności inwestycji świadczy projektowanie nowego wjazdu od strony północno – wschodniej ( od ul. [...]), albowiem gdyby były to wspólne inwestycje, skorzystano by z wjazdu dotychczas istniejącego ( od strony zachodniej, czyli od ul. [...]). Ponadto dotychczas istniejącą infrastrukturę drogową nowa inwestycja będzie wykorzystywała tylko dla celów dojazdu do projektowanego parkingu od strony południowej. Trudno zatem kumulować wszystkie drogi ( nowo projektowane i dotychczasowe) razem, gdyż nie ma do tego powodów. Wskazane inwestycje nie są powiązane technologicznie.
Należy jeszcze podkreślić, że są różni właściciele nieruchomości składających się na obie inwestycje. Natomiast na zarzut związany z tą kwestią ale dotyczący jej inwestycji skarżąca odpowiedziała, że w tym przypadku fakt, iż był dla kilku nieruchomości wspólny inwestor, który realizował całą inwestycję o niczym nie świadczy, gdyż nie może ona ponosić odpowiedzialności (łączenie inwestycji) za działania inwestora /k.277 akt sąd./. Tak samo można powiedzieć obecnie, w rozpatrywanym przypadku – cóż stąd, że był jeden inwestor, skoro aktualnie są różni właściciele.
Przechodząc do kwestii prawnych, trzeba wskazać, że w myśl art. 35 ust. 1 ustawy prawo budowlane, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza m.in. zgodność projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.
Podstawą dla wydania decyzji środowiskowej jest ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U.2018.2081).
Zgodnie z art.59 ust.1 tej ustawy przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko: 1) planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, 2) planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1.
W myśl tego ostatniego przepisu obowiązek taki stwierdza organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniając łącznie następujące kryteria:
1) rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia, z uwzględnieniem skali przedsięwzięcia i wielkości zajmowanego terenu, powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych, dla których została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, różnorodności biologicznej, wykorzystywania zasobów naturalnych, w tym gleby, wody i powierzchni ziemi,
emisji i występowania innych uciążliwości, ocenionego w oparciu o wiedzę naukową ryzyka wystąpienia poważnych awarii lub katastrof naturalnych i budowlanych, przewidywanych ilości i rodzaju wytwarzanych odpadów oraz ich wpływu na środowisko, w przypadkach gdy planuje się ich powstawanie,
zagrożenia dla zdrowia ludzi, w tym wynikającego z emisji;
2) usytuowanie przedsięwzięcia, z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska, w szczególności przy istniejącym i planowanym użytkowaniu terenu, zdolności samooczyszczania się środowiska i odnawiania się zasobów naturalnych, walorów przyrodniczych i krajobrazowych uwzględniające: obszary wodno-błotne, inne obszary o płytkim zaleganiu wód podziemnych, w tym siedliska łęgowe oraz ujścia rzek, obszary wybrzeży i środowisko morskie, obszary górskie lub leśne, obszary objęte ochroną, w tym strefy ochronne ujęć wód i obszary ochronne zbiorników wód śródlądowych, obszary wymagające specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin, grzybów i zwierząt lub ich siedlisk lub siedlisk przyrodniczych objętych ochroną, w tym obszary Natura 2000, oraz pozostałe formy ochrony przyrody, obszary, na których standardy jakości środowiska zostały przekroczone lub istnieje prawdopodobieństwo ich przekroczenia, obszary o krajobrazie mającym znaczenie historyczne, kulturowe lub archeologiczne, gęstość zaludnienia, obszary przylegające do jezior, uzdrowiska i obszary ochrony uzdrowiskowej, wody i obowiązujące dla nich cele środowiskowe;
3) rodzaj, cechy i skalę możliwego oddziaływania rozważanego w odniesieniu do kryteriów wymienionych w pkt 1 i 2 oraz w art. 62 ust. 1 pkt 1.
Powyższe kryteria mają charakter ogólny i nie przy każdej inwestycji wszystkie zaistnieją. Jak wskazuje się w judykaturze: "nie każde bowiem przedsięwzięcie będzie powiązane z innym przedsięwzięciem, będzie związane z wykorzystaniem zasobów naturalnych, czy też będzie występowało ryzyko jego awarii. Dlatego oczywistym jest, że pomimo sformułowania, że należy «uwzględnić łącznie» wskazane uwarunkowania, ich ocena ograniczy się tylko do tych, które realnie występują w danej sprawie" (wyrok WSA w Krakowie z dnia 20 czerwca 2017 r., II SA/Kr 260/17, LEX nr 2364748).
Stosownie do art.3 ust.1 pkt 13) ustawy z dnia 3 października 2008 r., ilekroć jest w niej mowa o przedsięwzięciu - rozumie się przez to zamierzenie budowlane lub inną ingerencję w środowisko polegającą na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, w tym również na wydobywaniu kopalin; przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty. Wykładnia tego przepisu, w szczególności sformułowania "przekształcenie" winna być dokonana z uwzględnieniem realizacji celów dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko (Dz. U. UE. L. 2012. 26. 1), która zastąpiła dyrektywę Rady 85/337/EWG z dnia 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne (Dz. Urz. WE L 175 z 05.07.1985, str. 40, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 1, str. 248). Celem dyrektywy jest zagwarantowanie, aby żadne przedsięwzięcie, które może potencjalnie wywierać znaczące skutki środowiskowe, nie zostało wyłączone spod oceny jego wpływu na środowisko, przy czym "przedsięwzięcie" oznacza: wykonanie prac budowlanych lub innych instalacji lub systemów i inne interwencje w otoczeniu naturalnym i krajobrazie.
W wyroku z dnia 21 listopada 2017 r. sygn. II OSK 183/17 Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że pojęcie "przedsięwzięcia" ustawodawca definiuje wąsko, ponieważ ogranicza je do terenów, które w wyniku lokalizacji na nich przedsięwzięcia ulegną przekształceniu lub nastąpi zmiana sposobu wykorzystania danego terenu (LEX nr 2427622).
W myśl normy intertemporalnej zawartej w przepisie § 4 rozporządzenia z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko - do przedsięwzięć, w przypadku których przed dniem wejścia w życie rozporządzenia wszczęto i nie zakończono przynajmniej jednego z postępowań w sprawie decyzji, zgłoszeń lub uchwał, o których mowa w art. 71 ust. 1 oraz art. 72 ust. 1-1b ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko - stosuje się przepisy dotychczasowe ( w tym przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U.2016.71 t.j).
Zgodnie z art. 72 ust. 1 cytowanej ustawy wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem:
1) decyzji o pozwoleniu na budowę, decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego oraz decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych - wydawanych na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333, z późn. zm.);
2) decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę obiektów jądrowych - wydawanej na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane;
3) decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu - wydawanej na podstawie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Decyzja o warunkach zabudowy dotycząca przedmiotowej inwestycji pochodzi z dnia 4.12.2019r, a zatem postępowanie nie zostało zakończone w momencie wejścia w życie wskazanego rozporządzenia. W takim ujęciu wzorcem kontroli winno być rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U.2016.71 t.j). Jednakże postępowanie kontrolowane o udzielenie pozwolenia na budowę zostało wszczęte już po wejściu w życie rozporządzenia z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (DZ.U.2019 1839), to jest po dniu 11 października 2019r. Oznacza to, że w niniejszej sprawie wzorcem przeprowadzenia kontroli winny być przepisy rozporządzenia Rady Ministrów rozporządzenia z dnia 10 września 2019 r.
Co do istoty, przepisy § 3 ust. 1 pkt. 55 lit. b, pkt. 58 lit. b oraz § 3 ust. 2 pkt. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. są zbieżne z przepisami § 3 ust.1 pkt 53) lit.b), § 3 ust.1 pkt 56) lit. b) oraz § 3 ust. 2 pkt. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. (Dz.U.2016.71 t.j).
Zgodnie z § 3. ust. 1 pkt 55 lit b rozporządzenia z 10 września 2019r. do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się przedsięwzięcie jako zabudowę mieszkaniową wraz z towarzyszącą jej infrastrukturą nie objętą ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo miejscowego planu odbudowy, o powierzchni zabudowy nie mniejszej niż 2 ha na obszarach innych niż wymienione w tiret pierwsze. Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 58 lit. b rozporządzenia, do takich przedsięwzięć zalicza się także garaże, parkingi samochodowe lub zespoły parkingów, w tym na potrzeby planowanych, realizowanych lub zrealizowanych przedsięwzięć, o których mowa w pkt 52, 54-57 i 59, wraz z towarzyszącą im infrastrukturą, o powierzchni użytkowej nie mniejszej niż 0,5 ha na obszarach innych niż wymienione w lit. a. Wedle § 3 ust. 1 pkt 62 – do takich przedsięwzięć zalicza się także drogi o nawierzchni twardej o długości powyżej 1 km inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 31 i 32.
Zgodnie zaś z § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia, do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się również przedsięwzięcia nieosiągające progów określonych w ust. 1, jeżeli po zsumowaniu parametrów charakteryzujących przedsięwzięcie z parametrami planowanego, realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia tego samego rodzaju znajdującego się na terenie jednego zakładu lub obiektu osiągną progi określone w ust. 1.
Jak już wcześniej wyjaśniono, przedsięwzięcia wymienione w § 3 rozporządzenia nie zawsze wymagają przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko lecz jedynie wtedy, gdy obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko zostanie stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1.
Poza sporem było, że zamierzenie budowlane, dla którego procedowano udzielenie pozwolenia na budowę, analizowane odrębnie, nie zaliczało się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Zostało to jasno przedstawione w projekcie budowlanym /k.A1-14 projektu bud./.
W cytowanym przepisie § 3 ust.2 pkt 3) rozporządzenia statuowana została zasada kumulacji oddziaływań, wedle której do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się również przedsięwzięcia nieosiągające progów określonych w ust. 1, jeżeli po zsumowaniu parametrów charakteryzujących przedsięwzięcie z parametrami planowanego, realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia tego samego rodzaju znajdującego się na terenie jednego zakładu lub obiektu osiągną progi określone w ust. 1. Już na pierwszy rzut oka widać, że przepis ten nie ma jasnej i oczywistej treści. Mowa w nim o przedsięwzięciu tego samego rodzaju, znajdującym się na terenie jednego zakładu lub obiektu. Przedstawiona w nim zasada sumowania oddziaływań odnosi się zaś do niezdefiniowanego powiązania technologicznego pomiędzy przedsięwzięciami.
Dopiero z wykładni § 3 ust.2 pkt 3) rozporządzenia dokonanej przez sądy administracyjne ( na tle rozporządzenia z 2010r.) wynika, że nie tyle chodzi w nim o jeden zakład lub obiekt, ale "powiązania technologiczne", które należy rozumieć jako związek pomiędzy inwestycjami, który powoduje, że wspólnie tworzą one zorganizowaną całość w postaci jednej spójnej infrastruktury ukierunkowanej na ten sam cel gospodarczy (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2017 r., sygn.. II OSK 183/17, LEX nr 2427622, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 4 października 2019 r., II SA/Łd 458/19, publ. w CBOSA).
Należało zatem odpowiedzieć na pytanie, czy przedmiotowa inwestycja jest przedsięwzięciem o jakim mowa w tym przepisie, a jeżeli tak, czy jest przedsięwzięciem wymagającym "zsumowania parametrów", o jakim mowa w § 3 ust.2 pkt 3) rozporządzenia. W razie pozytywnego rozstrzygnięcia tej kwestii należało ocenić, czy zaniechanie tej czynności w kontrolowanym postępowaniu i nieprzeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko, stanowi naruszenie prawa skutkujące koniecznością uchylenia skarżonych decyzji.
Na podstawie analizy akt sprawy stwierdzić można, że inwestor wystąpił o pozwolenie na budowę dla zamierzenia: "budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego, z garażem podziemnym, wewnętrznymi instalacjami, wewnętrznym układem drogowym, chodnikami, miejscami postojowymi i zagospodarowaniem terenu na działkach ew. nr [...], [...] i [...] obr. [...] przy ul. [...] i [...] w K.". Wskazał, że wjazd na teren inwestycji będzie odbywał się poprzez istniejący zjazd z ul. [...] drogą wewnętrzną, powierzchnia zabudowy w rozumieniu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko będzie wynosić 0,68 ha (powierzchnia objęta wnioskiem), a powierzchnia użytkowa w rozumieniu tego rozporządzenia 0,46 ha, w tym 3236 m2 parking podziemny, a 1371 m2 powierzchnia dróg zewnętrznych i naziemnych miejsc postojowych. Całkowita długość dróg przedsięwziętych o nawierzchni twardej wynosić ma 0.16 ha.
Z Informacji z rejestru gruntów, znajdującej się na kartach 27-13 akt administracyjnych sprawy o udzielenie pozwolenia na budowę wynika, że w dniu 3.09.2020r. r organ dysponował wiedzą o zabudowie działek sąsiednich. W tym samym dniu przesłał zapytanie do Wydziału Kształtowania Środowiska UMK i prośbę o zaopiniowanie, czy w przypadku przedstawionej inwestycji wymagana jest decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach. W zapytaniu zawarł parametry planowanej inwestycji, a ponadto wskazał, że budynek na działce obok, tj. [...], został wybudowany i oddany do użytku przez [...] w 2017r., a obecnie należy do osób prywatnych. Do pisma dołączono PZT, wydruki z ISDP oraz mapy /k.28 akt adm/.
W odpowiedzi na powyższe Wydział Kształtowania Środowiska podał, po uzupełnieniu danych przez Wydział Architektury, że przedmiotowa inwestycja nie jest zaliczana do przedsięwzięć wymagających przeprowadzenia postępowania w celu uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach /k.60 verte/.
W kontrolowanym przez Sąd postępowaniu organ wydał decyzję o pozwoleniu na budowę w dniu 26 października 2020 r. (k.91 a.a.). W uzasadnieniu tej decyzji Prezydent Miasta K. podał, że w związku z zarzutami, że inwestycja łącznie z inwestycją zrealizowaną na działce nr [...] może stanowić przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, uzyskał opinię Wydziału Kształtowania Środowiska z dnia 1.10.2020 r., że inwestycja nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (o której już wspomniano.).
Istotne jest, aby wskazać, że z projektu zagospodarowania terenu wynika, że sąsiednie działki nr [...], [...], [...], [...] oznaczone były symbolem B - tereny budowlane i w momencie procedowania pozwolenia na budowę znajdowały się na nich budynki mieszkalne wielorodzinne. Co więcej, tutejszy Sąd w sprawie II SA/Kr 1054/21 dotyczącej kontrolowania w trybie nadzwyczajnym decyzji o warunkach zabudowy ustalił, że w opinii Wydziału Ochrony Środowiska UMK z dnia 8 marca 2018 r., wydanej w sprawie zakończonej kwestionowaną w tamtym postępowaniu decyzją o ustaleniu warunków zabudowy z dnia 4.12.2019 r. wskazano, że projektowana jest zmiana sposobu zagospodarowania terenu (dawne warsztaty remontowe) na budownictwo wielorodzinne.
Wobec tego, nawiązując do przedstawionej wcześniej definicji "przedsięwzięcia" zwrócić należy uwagę na dwie rzeczy. Po pierwsze, żeby mówić o przedsięwzięciu w rozumieniu omawianych przepisów musi nastąpić ingerencja w środowisko naturalne polegająca na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu. Po drugie, zabudowę mieszkaniową nieobjętą ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wtedy można (na podstawie § 3 ust.1 pkt 55) lit. b.) zaliczyć do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, gdy zajmuje powierzchnię zabudowy nie mniejszą niż 2 ha na obszarach innych niż objęte formami ochrony przyrody, przy czym przez powierzchnię zabudowy rozumie się powierzchnię terenu zajętą przez obiekty budowlane oraz pozostałą powierzchnię przeznaczoną do przekształcenia w wyniku realizacji przedsięwzięcia, a nie terenu inwestycji rozumianego jako działka geodezyjna.
Skarżąca nie zgłosiła wprost zarzutu, że zamierzone przedsięwzięcie po zsumowaniu parametrów przedsięwzięcia zrealizowanego na działce nr [...] przekraczało powierzchnię zabudowy 2 ha. Twierdziła jedynie, że przedsięwzięcia te ( obecne i na działce nr [...]) są powiązane technologicznie, albowiem są obsługiwane przez ten sam układ dróg wewnętrznych. Ten zarzut już był rozważany powyżej. Natomiast z projektu zagospodarowania terenu wyraźnie wynika, o czym już wspomniano, że również działka nr [...] była już zabudowana, wobec wybudowania na niej domów wielomieszkaniowych. Tak więc uznać należy, że przedmiotowy teren już wcześniej był przyrodniczo przekształcony, a nadto znajdował się i znajduje w zurbanizowanym centrum miasta. Co więcej, zinwentaryzowana zieleń znajduje się w zasadzie wyłącznie na działce nr [...]; działka do zabudowy [...] jest porośnięta trawą /proj.bud. - szata roślinna i zdjęcia – drogi i ukształtowanie terenu str. 4 i 5/. Ma to znaczenie dla wykładni cytowanych przepisów z punktu widzenia ochrony środowiska. Zgodnie z bowiem z zasadami prewencji i przezorności uregulowanymi w art. 6 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 672 ze zm.), przy dokonywaniu wykładni art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b, u.u.i.ś., należy uwzględnić, że skumulowane oddziaływania mogą powodować zmiany w środowisku, będące konsekwencją wpływu danego rodzaju przedsięwzięcia, w połączeniu z innymi istniejącymi lub planowanymi przedsięwzięciami. Tymczasem zabudowa w centrum miasta już przekształconym przyrodniczo nie może wywierać wpływu takiego, jak zabudowa w środowisku nieprzekształconym. Podobny pogląd wyraził tutejszy Sąd w sprawie II SA/Kr 1221/19, gdzie w uzasadnieniu wskazał: "W ocenie Sądu, nie ma podstaw do przyjęcia, że przedmiotowe zamierzenie budowlane jest przedsięwzięciem "technologicznie powiązanym" – w rozumieniu § 3 ust. 1 pkt 13 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko – z innymi zamierzeniami budowlanymi inwestora. Nader często budynki mieszkalne wielorodzinne są wznoszone w sąsiedztwie czy też w pobliżu innych tego typu budynków, zwłaszcza w zabudowie śródmiejskiej, co samo przez się nie implikuje ich "technologicznego powiązania" ani nie implikuje konieczności traktowania ich jako jedno zamierzenie budowlane". Jak to już zaznaczono, dla oceny, czy dane przedsięwzięcie wymaga uzyskania decyzji środowiskowej, w pierwszym rzędzie znaczenie powinno mieć nie tyle literalne brzmienie § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia z dnia 310 września 2019r. r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, w tym pojęcia zakładu lub obiektu, a także kwestia powiązań technologicznych pomiędzy poszczególnymi inwestycjami, co dążenie do realizacji celów dyrektywy nr 85/337/EWG w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne, która zmierza do zagwarantowania, aby żadne przedsięwzięcie, które może potencjalnie wywierać znaczące skutki środowiskowe, nie zostało wyłączone spod oceny jego wpływu na środowisko.
Z tego samego względu nie można stwierdzić, aby na podstawie przepisu § 3 ust.1 pkt 58) lit. b) do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko można było zaliczyć garaże i parkingi samochodowe. Zasada sumowania nie może mieć zastosowania również z tego względu, że podziemne parkingi pod odrębnymi budynkami nie są ze sobą powiązane technologicznie.
Końcowo należy zaznaczyć, że regulacja § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko ma na celu zapobieganie sztucznemu dzieleniu przedsięwzięć na dwa lub więcej mniejszych zamierzeń, w celu uniknięcia konieczności uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, czy też przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie zachodzi, albowiem mamy do czynienia z dwoma inwestycjami realizowanymi w znacznej odległości czasowej, przy braku technologicznego powiązania. Należy przy tym zauważyć, że wybudowanie nowego budynku w centrum miasta i dobudowanie do istniejącego układu drogowego fragmentu dalszej drogi nie może być uznane za "powiązanie technologiczne", o jakim mowa. Równie dobrze można by twierdzić, że wszystkie sąsiadujące budynki są w ten sposób powiązane technologicznie. Warto przytoczyć tutaj wyrok WSA w Lublinie z dnia 20 października 2015 r. II SA/Lu 63/15, LEX nr 1945115: "(...) 2. Oczywistym jest, że żadne przedsięwzięcie nie funkcjonuje w całkowitym oderwaniu od otoczenia, w tym bez powiązań z innymi elementami szeroko rozumianej infrastruktury, zresztą tego rodzaju izolacja podważałaby potrzebę przeprowadzania oceny środowiskowej. Dotyczy to zwłaszcza przedsięwzięć będących drogami, które zawsze są częścią większej całości, składając się na cały system komunikacyjny. 3. Inwestycja drogowa stanowi jedno przedsięwzięcie, jeżeli po jej zrealizowaniu będzie funkcjonować, to jest spełniać zakładane cele polegające na usprawnieniu ruchu, niezależnie od tego, czy pozostałe elementy projektowanego większego systemu drogowego zostaną zrealizowane, czy też nie". Jak już wspomniano, w kontrolowanej sprawie zakłada się budowę nowego wjazdu i łącznika z parkingiem, co nakierowane jest na potrzeby powstającej inwestycji. Pamiętać trzeba, że powiązaniem technologicznym jest taki związek pomiędzy inwestycjami, który powoduje, że wspólnie tworzą one zorganizowaną całość (por. wyrok WSA w Warszawie wyrok z dnia 11 sierpnia 2017 r. VII SA/Wa 344/17, LEX nr 2357821). Tymczasem w wypadku powstającej inwestycji, tworzyć ona będzie zorganizowaną całość niezależnie od zabudowy istniejącej, w tym drogowej.
Tak więc organowi wydającemu decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę nie można zarzucić, że winien był domagać się przedstawienia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
W ocenie Sądu nie zachodzą zarzucane naruszenia prawa materialnego i procesowego. Sąd we własnym zakresie skontrolował także poprawność z punktu widzenia przepisów techniczno – budowlanych projektu budowlanego i nie dostrzegł nieprawidłowości w tym zakresie.
Z wymienionych przyczyn orzeczono jak w sentencji, na zas. art. 151 p.p.s.a..