II SA/KR 51/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2022-04-14
NSAnieruchomościŚredniawsa
podział nieruchomościdroga publicznaplan zagospodarowania przestrzennegostwierdzenie nieważności decyzjiKodeks postępowania administracyjnegoustawa o gospodarce nieruchomościamiWSA Kraków

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej podział działki, uznając, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa.

Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej podział działki, która skutkowała przejściem części działki na własność gminy jako drogi. Argumentowali, że plan zagospodarowania przestrzennego nie przewidywał całego obszaru pod drogę publiczną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę, stwierdzając, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa, ponieważ decyzja była zgodna z obowiązującymi przepisami i wnioskiem stron, a interpretacja planu zagospodarowania przestrzennego nie była oczywista.

Sprawa dotyczyła skargi M. Ł. i A. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która odmówiła stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta T. z 2002 r. zatwierdzającej projekt podziału działki. Decyzja z 2002 r. skutkowała przejściem części działki wydzielonej pod drogę na własność Gminy Miasta T. Skarżący zarzucili, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ według planu zagospodarowania przestrzennego z 1991 r. tylko niewielka część działki była przeznaczona pod cele publiczne (drogę), a symbol "KX" oznaczał ciąg komunikacji pieszej i rowerowej, a nie drogę publiczną. Ponadto, obszar przejęty przez gminę był większy niż ten wskazany w planie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę. Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma charakter nadzwyczajny i służy jedynie weryfikacji decyzji pod kątem kwalifikowanych naruszeń prawa, a nie ponownemu merytorycznemu rozstrzyganiu sprawy. Sąd uznał, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa, ponieważ decyzja z 2002 r. była zgodna z art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a postanowienie opiniujące projekt podziału wskazywało na zgodność z planem miejscowym, który przewidywał poszerzenie ulicy. Sąd stwierdził, że interpretacja planu zagospodarowania przestrzennego przez skarżących nie była na tyle oczywista, aby uzasadnić stwierdzenie nieważności decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, nie doszło do rażącego naruszenia prawa.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że decyzja była zgodna z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami i planem zagospodarowania przestrzennego, a interpretacja planu przez skarżących nie była na tyle oczywista, aby uzasadnić stwierdzenie nieważności decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

k.p.a. art. 156 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Rażące naruszenie prawa musi być oczywiste, wynikać z decyzji i być uchwytne na pierwszy rzut oka. Nie każde naruszenie prawa może być uznane za rażące.

u.g.n. art. 98 § 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne przechodzą z mocy prawa na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca projekt podziału stała się ostateczna.

Pomocnicze

k.p.a. art. 157 § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 158 § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

u.d.p. art. 2 § 2

Ustawa o drogach publicznych

Ulice leżące w ciągu dróg publicznych należą do tej samej kategorii co te drogi.

u.d.p. art. 4

Ustawa o drogach publicznych

Określenie "droga" lub "pas drogowy" oznacza wydzielony pas terenu, przeznaczony do ruchu lub postoju pojazdów oraz do ruchu pieszych, wraz z leżącymi w jego ciągu obiektami inżynierskimi, placami, zatokami postojowymi oraz znajdującymi się w wydzielonym pasie terenu chodnikami, ścieżkami rowerowymi, drogami zbiorczymi, drzewami i krzewami oraz urządzeniami technicznymi związanymi z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu.

p.u.s.a. art. 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15zzs4 § 3

Argumenty

Odrzucone argumenty

Decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ z art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika, że możliwe jest przejęcie gruntu przez gminę tylko w przypadku, gdy wydzielona działka jest przeznaczona w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na drogę publiczną. Plan zagospodarowania przestrzennego z 1991 r. nie przeznaczał całego obszaru nowowydzielonej działki pod cele publiczne, a jedynie jej niewielką część, i nie był przeznaczony pod "drogę", lecz pod ciąg komunikacji pieszej i rowerowej. Obszar przejęty przez gminę był większy niż ten wskazany w planie zagospodarowania przestrzennego na cele publiczne. Utożsamianie pojęcia "ciągu komunikacyjno - pieszego" (symbol "KDx") z pojęciem "drogi" jest błędne. Decyzja Prezydenta Miasta T. z 2002 r. zawiera nienależyte wskazanie podstawy prawnej, posługując się ogólnikowym stwierdzeniem, że działka wydzielona została "pod drogę". Naruszenie art. 2 Konstytucji RP - poprzez naruszenie zasady demokratycznego państwa prawnego i oparcie się na przepisie art. 156 § 2 k.p.a. sprzecznym z art. 2 Konstytucji.

Godne uwagi sformułowania

Celem postępowania nadzorczego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie jest merytoryczne, ponowne rozstrzygnięcie sprawy w jej całokształcie, lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie, czy decyzja jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Cechą rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jest to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z określoną normą prawną przez proste ich zestawienie ze sobą w ten sposób, iż powstają skutki niemożliwe do zaaprobowania w praworządnym państwie. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Stwierdzenie nieważności decyzji wskutek rażącego naruszenia prawa na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jest wyjątkiem od zasady trwałości decyzji ostatecznych, a zatem pojęcie to musi być interpretowane wąsko. Wyeliminowanie z obrotu prawnego ostatecznej decyzji administracyjnej w oparciu o przewidzianą w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przesłankę rażącego naruszenia prawa winno następować tylko w okolicznościach niewątpliwych.

Skład orzekający

Jacek Bursa

przewodniczący

Małgorzata Łoboz

sprawozdawca

Monika Niedźwiedź

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"rażącego naruszenia prawa\" w kontekście podziału nieruchomości i przejmowania gruntów pod drogi publiczne, a także zakres kontroli sądu administracyjnego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z planem zagospodarowania przestrzennego i przepisami o gospodarce nieruchomościami obowiązującymi w momencie wydania decyzji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z podziałem nieruchomości i przejmowaniem gruntów pod drogi, co ma znaczenie praktyczne dla właścicieli nieruchomości i samorządów. Interpretacja "rażącego naruszenia prawa" jest kluczowa.

Czy gmina może przejąć więcej ziemi pod drogę, niż przewiduje plan zagospodarowania?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 51/22 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2022-04-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-01-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jacek Bursa /przewodniczący/
Małgorzata Łoboz /sprawozdawca/
Monika Niedźwiedź
Symbol z opisem
6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I OSK 1924/22 - Wyrok NSA z 2025-09-04
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
art 156 par 1 pkt 2 , art 157 par 1 i 2 , art 158 par 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz (spr.) Sędzia WSA Monika Niedźwiedź po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi M. Ł. i A. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 listopada 2021r., znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt podziału działki oddala skargę.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 10 listopada 2021 r., znak: [...], na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 i 2, art. 158 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735), odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta T. z 14 czerwca 2002 r. znak: [...] w sprawie zatwierdzenia projektu podziału działki nr [...] obr. [...] w T..
W uzasadnieniu organ podał, że decyzją z dnia 14 czerwca 2002 r. znak: [...], na wniosek A. i M. Ł. z 25 maja 2002 r. Prezydent Miasta T. orzekł o zatwierdzeniu projektu podziału działki nr [...] obr [...] w T.. Według projektu podziału działka nr [...] podzieliła się na działki nr [...], [...], [...], [...]. Jednocześnie poinformowano w decyzji, iż działka nr [...]- wydzielona pod drogę przechodzi z mocy prawa na własność Gminy Miasta T..
W dniu 15 września 2021 r. do Kolegium wpłynął wniosek M. Ł. i A. Ł. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta T.. Powołując się na art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami wnioskodawcy wskazali, że według stron jak wynika z planu zagospodarowania przestrzennego, który był podstawą wydania decyzji, cały obszar nowopowstałej działki nr [...] nie był w planie przeznaczony pod cele publiczne (a tylko jej niewielka część), a po wtóre nie był przeznaczony pod drogę. Dalej wnioskodawcy wskazali, iż droga tj. ul. [...] została oznaczona symbolem [...], czyli jako ciąg komunikacji pieszej i rowerowej, place. Tymczasem w decyzji wskazano, że teren ten jest przewidziany pod drogę. Ponadto strony zauważyły, iż obszar wyznaczony w planie jako symbol [...] jest mniejszy niż wydzielona działka przejęta na własność Gminy Miasta T..
Kolegium wskazało, że w sprawie znajduje zastosowanie art. 158 § 2 kpa w aktualnym brzmieniu (nadanym ustawą z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy- Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.u. z 2021 poz. 1491)), co oznacza, że nie można stwierdzić nieważności decyzji z uwagi na upływ czasu tj. 10 lat od daty doręczenia decyzji stronom. Badaniu podlegała natomiast kwestia, czy kwestionowana decyzja Prezydenta Miasta T. wydana została z rażącym naruszaniem prawa.
Odwołując się do rozumienia pojęcia rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa) w piśmiennictwie i orzecznictwie organ wskazał, że w rozpoznawanym przypadku nie można mówić o wydaniu decyzji z rażącym naruszeniem prawa.
Przesłanki materialnoprawne podziału nieruchomości zostały unormowane przez ustawodawcę w przepisach ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2000, Nr 46, poz. 543). Kwestionowana decyzja organu l instancji wydana została na wniosek M. Ł. i A. Ł. z dnia 25 maja 2002 r. Decyzja ta poprzedzona została postanowieniem Prezydenta Miasta T. z dnia 26 listopada 2001 r., znak: [...] opiniującym pozytywnie projekt podziału działki nr [...] przy ul. [...] w T.. Jak wskazano w tym postanowieniu zgodnie z ustaleniami Miejscowego Planu Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego miasta T. zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w T. nr [...] z dnia 30 grudnia 1991 r. działka nr [...] znajduje się na terenach przeznaczonych pod zieleń izolacyjną, położoną w strefie krajobrazu i częściowo w strefie technicznej od gazociągów wysokoprężnych i stacji redukcji gazu o symbolu 07.ZI.C.E1/II oraz częściowo pod poszerzenie ulicy [...] ciągu pieszo-jezdnego) o symbolu 07.KDx. Zgodnie z art. 97 ust. 1 ustawy, podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny. Warunki formalne projektu podziału zostały określone w obowiązującym na dzień wydania decyzji rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 17 lutego 1998 r. w sprawie trybu dokonywania podziałów nieruchomości oraz sposobu sporządzania i rodzajów dokumentów wymaganych w tym postępowaniu (Dz.U. z 1998, Nr 25, poz. 130).
W konsekwencji organ stwierdził, że to wnioskodawcy przedstawili taki, a nie innyc projekt podziału i granice wydzielonych działek. Prezydent Miasta T. dokonał zatwierdzenia projektu podziału w oparciu o wniosek stron i to one przedstawiły granice nowo wydzielonych działek.
Ponadto nie ulega wątpliwości, że nowo wydzielona działka znajduje się na terenie przeznaczonym w planie pod ciągi komunikacyjne - piesze, gdzie wyklucza się realizację wszelkich obiektów z wyjątkiem infrastruktury technicznej, ciągów uzbrojenia, zieleni izolacyjnej (symbol KDx). Cytując art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000r., Nr 71, poz. 838) organ wskazał, że ciągi pieszo jezdne, w tym ścieżki rowerowe, leżące wzdłuż drogi, stanowią element drogi. Jak wynika z wyjaśnień organu l instancji, ulica [...] zgodnie z uchwałą Wojewódzkiej Rady Narodowej w T. z dnia 23 listopada 1988 r. (nr [...]) zaliczona została do kategorii dróg gminnych. Obowiązujący w dacie wydania decyzji plan miejscowy z kolei przewidywał poszerzenie ulicy [...]. Zgodnie z obowiązującym na dzień wydania decyzji art. 98 ust. 1 ustawy, działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą z mocy prawa odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca projekt podziału stała się ostateczna, a orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis ten stosuje się także do nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek użytkownika wieczystego, z tym że prawo użytkowania wieczystego działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne wygasa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca projekt podziału stała się ostateczna, a orzeczenie o podziale prawomocne.
Uwzględniając powyższe, Kolegium uznało, że przedstawiony przez M. i A. Ł. projekt podziału przewidywał utworzenie działki nr [...]. To skarżący w projekcie podziału przedstawili granice nowo wydzielonych działek i ich powierzchnię. Działka ta zgodnie z planem miejscowym, leżała na terenie przeznaczonym pod budowę ciągów pieszo- jezdnych wzdłuż drogi publicznej. To powoduje, że nie można doszukać się rażącego naruszenie prawa w decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia 14 czerwca 2002 r., albowiem decyzja ta wydana została w oparciu o aktualny stan prawny i prawidłowo ustalony stan faktyczny.
M. Ł. i A. Ł. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego domagając się jej uchylenia, jak i zasądzenia kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili:
- naruszenie art. 2 Konstytucji RP - poprzez naruszenie zasady demokratycznego państwa prawnego i oparcie się na przepisie art. 156 § 2 k.p.a. sprzecznym z art. 2 Konstytucji;
- naruszenie art. 156 § 2 k.p.a.;
naruszenie art. 158 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie;
- naruszenie art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez ich błędną interpretację.
W uzasadnieniu skarżący wywodzili, że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ z art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika, że możliwe jest przejęcie gruntu przez gminę tylko w przypadku, gdy wydzielona działka jest przeznaczona w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na drogę publiczną (w pkt. 2 decyzji posłużono się pojęciem "drogi").
Jak wynika z planu zagospodarowana przestrzennego z 1991 r., który był podstawą wydania decyzji z 2002 r., po pierwsze, cały obszar nowowydzielonej działki [...] nie był w planie przeznaczona pod cele publiczne (a tylko jej niewielka część), po drugie, nie był przeznaczony pod "drogę". Analiza załącznika graficznego do planu zagospodarowanie przestrzennego wskazuje, że tzw. droga (ul. [...]) została oznaczona w nim symbolem "07 KX", czyli jako ciąg komunikacji pieszej i rowerowej, place" (str. 268 planu zagospodarowanie przestrzennego, części opisowej). Tymczasem w decyzji z 2002 r. (pkt. 2) wskazano, że teren jest przewidziany pod "drogę". Ponadto, analizując plan zagospodarowania przestrzennego z 1991 r. można dojść do wniosku, że obszar zaznaczony na planie symbolem "07 KX" jest mniejszy niż wydzielona niż przejęta przez gminę działka [...]. W obszarze oznaczonym jako "KX" mieści się tylko niewielka część przejętej działki [...]. W efekcie gmina przejęła na swoją własność obszar większy niż przeznaczony w planie zagospodarowania przestrzennego na cele publiczne. Zdaniem skarżących przejęcie nieruchomości w trybie z art. 98 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami w sytuacji, gdy przejmowana nieruchomość w całości nie była przewidziana w planie zagospodarowania przestrzennego na drogi publiczne jest rażącym naruszeniem prawa. Argumenty dotyczące nieważności decyzji o przejściu własności nieruchomości na własność jednostek samorządu terytorialnego albo Skarbu Państwa dotyczą nie tylko sytuacji, gdy cała powierzchnia przejmowanej działki nie jest przeznaczona w planie zagospodarowanie przestrzennego pod drogę, lecz także sytuacji, gdy część działki nie ma planie zagospodarowania takiego przeznaczenia. Z samych przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym o wywłaszczeniu można bowiem przez analogię wyprowadzić wniosek, że niezasadność przejęcia nieruchomości na cele publiczne może dotyczyć tylko części działki (np. art. 136 ust. 3,137 ust. 2). Zdaniem wnioskodawców w niniejszej sprawie badając w jakim zakresie przejęta nieruchomość rzeczywiście była przewidziana na drogę powinno się ustalić dokładny przebieg drogi czy też ciągu w planie zagospodarowania a następnie stwierdzić, czy odpowiadają im granice przejmowanej nieruchomości (analogicznie wyrok NSA z 13 listopada 2020 r., I OSK 1957/20).
Trudno się skarżącym zgodzić z uzasadnieniem zaskarżonej decyzji SKO w zakresie jakim utożsamiono w niej pojęcie "ciągu komunikacyjno - pieszego" (oznaczonych w planie symbolem "KDx") z pojęciem "drogi". Jak wynika bowiem z planu obiekty takie jak "ulice główne", "ulice zbiorcze" i "ulice lokalne" były oznaczone innymi symbolami: odpowiednio "KG", "KZ" i "KL.KZ". W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie ustosunkowano się do kwestii, że część przejętej działki w ogóle nie leży w strefie wyznaczonej planem na ciągi. Próba przerzucenia odpowiedzialności w tym zakresie na właścicieli, jako formalnych wnioskodawców wydania decyzji, jest błędna. Inicjatywa podziału i przejęcia działki zawsze wychodzi bowiem przecież od Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, zaś sposób podziału jest dokonywany w oparciu o informacje uzyskane od podmiotu publicznego i jest działaniem w zaufaniu do podmiotu publicznego.
Ponadto, w ocenie skarżących, decyzji Prezydenta Miasta T. z 2002 r. można także postawić zarzut nienależytego wskazania podstawy prawnej. W decyzji posłużono się bowiem tylko ogólnikowym stwierdzeniem, że działka [...] została wydzielona "pod drogę". Tymczasem, jak wskazuje się w orzecznictwie z decyzji podziałowej musi wynikać, że wydzielona działka gruntu została wydzielona pod drogę publiczną, czy też jedynie pod drogę wewnętrzną, która choć jest ciągiem komunikacyjnym, to jednak nie ma charakteru publicznego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. W ocenie organu wydana decyzja jest prawidłowa.
W piśmie z dnia 23 marca 2022 r. skarżący uzupełnili swoje stanowisko, podkreślając, że do chwili obecnej ciąg ulicy [...] nie został poszerzony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Rozpoczynając, wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a.), stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Z punktu widzenia powyższego stwierdzić należy, że skarga okazała się być bezzasadna.
W związku z brakiem możliwości przeprowadzenia rozprawy zdalnej, stosownie do treści art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych ( DZ.U. z 2020r.poz.1842 t.j. z późn. zmianami), w sprawie zarządzono przeprowadzenie posiedzenia niejawnego celem rozpoznania sprawy.
Na wstępie trzeba dokonać charakterystyki postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji lub, co jest aktualne w niniejszym postępowaniu z uwagi na treść art. 158 § 2 k.p.a. w zw. z art. 156 § 2 k.p.a. -stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa, przy czym to naruszenie, w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., ma mieć charakter rażący. Otóż istotnym jest, że celem nadzwyczajnego postępowania, takiego jak w badanej sprawie, jest wyłącznie ustalenie, czy kontrolowana decyzja jest dotknięta jedną z wad wskazanych w art. 156 § 1 k.p.a.; natomiast organ orzekający o nieważności nie może rozpoznawać sprawy co do jej istoty. Jak to słusznie wskazał WSA w Warszawie w wyroku z dnia 18 grudnia 2019 r. II SA/Wa 1198/19, LEX nr 3027287: "Celem postępowania nadzorczego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie jest merytoryczne, ponowne rozstrzygnięcie sprawy w jej całokształcie, lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie, czy decyzja jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Stąd, w ramach postępowania nieważnościowego organ nie może dokonywać nowych lub dodatkowych ustaleń faktycznych ani przeprowadzać nowych dowodów, które miałyby na celu podważanie, czy też kwestionowanie stanu faktycznego sprawy zakończonej decyzją ostateczną". Zatem, co jest niezwykle istotne w niniejszej sprawie, w postępowaniu nieważnościowym organ czy sąd nie prowadzi postępowania na nowo, nie ustala ponownie stanu faktycznego, stąd brak jest możliwości na poszerzenie ustaleń faktycznych w stosunku do kontrolowanej sprawy.
Co się tyczy rozumienia pojęcia "rażącego naruszenia prawa" – należy odwołać się do uwag prezentowanych licznie przez orzecznictwo. Wedle Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 8 lutego 2022 r. II OSK 513/21, LEX nr 3313017 – "Cechą rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jest to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z określoną normą prawną przez proste ich zestawienie ze sobą w ten sposób, iż powstają skutki niemożliwe do zaaprobowania w praworządnym państwie. Rażące naruszenie to takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej". W wyroku z dnia 25 listopada 2021 r. I OSK 3024/19, LEX nr 3284135 NSA wskazał, że "Dla stwierdzenia nieważności decyzji niezbędna jest ocena naruszenia jej podstawy prawnej jako rażącej w świetle całokształtu okoliczności sprawy. Wada rażącego naruszenia prawa z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zachodzi wtedy, gdy właściwy organ wydaje orzeczenie z oczywistym naruszeniem przepisu, którego treść nie budzi zasadniczych wątpliwości interpretacyjnych i który ma istotne znaczenie w ramach podstawy prawnej rozstrzygnięcia". "Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa" (tak NSA w wyroku z dnia 17 listopada 2021 r. II OSK 3289/18 LEX nr 3291591)." O tym, czy naruszenie prawa jest rażące w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., można mówić, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią danego przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją wydaną na jego podstawie, tj. gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu prawa wskazuje na ich oczywistą niezgodność. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, którego znaczenie nie budzi wątpliwości, to znaczy taki przepis, którego wykładnia prowadzi do jednoznacznego wyniku, a zrekonstruowane znaczenie nie wywołuje żadnych wątpliwości" ( por. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2021 r. III OSK 1818/21".
W wyroku z dnia 26 listopada 2021 r. II GSK 1822/21 LEX nr 3282335 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "Stwierdzenie nieważności decyzji wskutek rażącego naruszenia prawa na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jest wyjątkiem od zasady trwałości decyzji ostatecznych, a zatem pojęcie to musi być interpretowane wąsko, co oznacza, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić tylko wówczas, gdy podjęte rozstrzygnięcie jest w sposób oczywisty sprzeczne z treścią nie budzącej wątpliwości i mającej zastosowanie w danej sprawie normy prawnej. Sam zaś fakt kwestionowania rozstrzygnięcia bądź niezgadzanie się z jego treścią czy dokonaną oceną stanu faktycznego, nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej". Mając na względzie powyższe wypowiedzi, stwierdzić trzeba, że w trybie nadzorczym postępowanie wyjaśniające sprowadza się co do zasady do oceny tego co zrobiono w postępowaniu zwyczajnym (por. wyrok NSA z dnia 18 czerwca 2020 r. I OSK 2447/19 LEX nr 3050463).
Reasumując powyższe; w postępowaniu nadzorczym nie prowadzi się żadnych nowych dowodów, a jedynie ocenia się postępowanie zwyczajne. Dla celów stwierdzenia rażącego naruszenia prawa porównuje się treść decyzji z mającą zastosowanie normą prawną. Naruszenie prawa musi być oczywiste, wynikać z decyzji, a wadliwość - uchwytna na pierwszy rzut oka.
Przechodząc do stanu faktycznego kontrolowanej sprawy, wskazać trzeba, że na wniosek M. i A. Ł. Prezydent Miasta T. wydał postanowienie z 26.11.2001r., którym zaopiniował pozytywnie przedłożony projekt podziału nieruchomości działki nr [...] obr. [...] położonej przy ul. [...] w T., z punktu widzenia zgodności z planem miejscowym. Stwierdził on, że działka znajduje się w terenie przeznaczonym pod zieleń izolacyjną, położona w strefie ochrony krajobrazu i częściowo w strefie technicznej od gazociągów wysokoprężnych i stacji redukcyjnych gazu o symbolu [...] oraz częściowo pod poszerzenie istniejącej ulicy [...] (ciągu pieszo – jezdnego) o symbolu 07.KDx; proponowany podział jest zgodny z planem /k.5 i 4 akt [...] W następnej kolejności M. i A. Ł. wystąpili o wydanie decyzji o podziale działki nr [...], zgodnie ze wskazanym postanowieniem Prezydenta Miasta T., opiniującym podział pozytywnie. W dniu 14 czerwca 2002r. poinformowano wnioskodawców, że działka nr [...] przeznaczona pod budowę ulicy przejdzie z mocy ustawy na rzecz Gminy Miasta T. /k. 7 akt adm./. Następnie w tym samym dniu Prezydent Miasta T. wydał decyzję, którą zatwierdził projekt podziału nieruchomości położonej w obr. [...], obejmującej działkę nr [...], na działki nr [...], [...], [...] i [...]. Ponadto wskazaną decyzją stwierdzono, że zgodnie z art. 98 ust. 1 u.g.n. działka nr [...], wydzielona pod drogę, przechodzi z mocy prawa na własność
Gminy Miasta T., z dniem, w którym decyzja ta stanie się ostateczna.
Jak chodzi o podstawę prawną decyzji w zakresie przejęcia działki na rzecz gminy, to był nią przepis art. 98 u.g.n., który w zakresie ust. 1, w treści aktualnej na dzień wydania decyzji brzmiał następująco: "działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe – z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą z mocy prawa odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca projekt podziału stała się ostateczna, a orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis ten stosuje się także do nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek użytkownika wieczystego, z tym, że prawo użytkowania wieczystego działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne wygasa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca projekt podziału stała się ostateczna, a orzeczenie o podziale prawomocne".
Badając zatem treść decyzji cytowaną wyżej pod kątem zgodności z art. 98 ust. 1 u.g.n., brak podstaw do stwierdzenia oczywistego naruszenia prawa Najpierw zapadło postanowienie o zgodności podziału z planem, a następnie decyzja zgodna z treścią przepisu, a wszystko to na wniosek właścicieli.
Dodatkowo trzeba wyjaśnić, że ul. [...] została zaliczona do kategorii dróg gminnych (a więc publicznych) uchwałą nr [...] Wojewódzkiej Rady Narodowej w T. z dnia 23.11.1988r., a w późniejszym okresie nadano jej nowy numer [...] /k.6 akt adm.[...] Oznacza to, że od 1988r. droga ta była drogą publiczną. Jednocześnie miejscowy plan ogólny z 1991r. przewidywał poszerzenie ul. [...] /k.6-1 verte akt adm.SKO/. Z planu wynika, że to poszerzenie obejmować miało "wydzielone ciągi komunikacji pieszej i rowerowej" /k.12 i 22 verte/. Wniosek taki jest oczywisty, jeśli się zważy, że ul. [...] jako droga publiczna istniała już od 1988r. i nie została opatrzona właściwym oznaczeniem (KL, KD -k.22 verte akt SKO) w planie miejscowym.
Nie ulega zatem wątpliwości, że w planie oznaczono symbolem KX poszerzenie, a wobec tego, że poszerzenie w takim celu było wydzieleniem "pod drogę", jak to ujęła decyzja z 14.06.2002r. Pamiętać bowiem należy, że zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy o drogach publicznych w brzmieniu aktualnym na dzień wydania decyzji (DZ.U.2000.71.838), ulice leżące w ciągu dróg wymienionych w ust. 1 ( czyli publicznych) należą do tej samej kategorii co te drogi. Natomiast zgodnie z art. 4, użyte w ustawie określenie ":droga" lub "pas drogowy" oznaczają wydzielony pas terenu, przeznaczony do ruchu lub postoju pojazdów oraz do ruchu pieszych, wraz z leżącymi w jego ciągu obiektami inżynierskimi, placami, zatokami postojowymi oraz znajdującymi się w wydzielonym pasie terenu chodnikami, ścieżkami rowerowymi, drogami zbiorczymi, drzewami i krzewami oraz urządzeniami technicznymi związanymi z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu.
Mając na uwadze powyższe, stwierdzić trzeba, że nie ulega najmniejszej wątpliwości, iż działka nr [...] została wydzielona pod drogę, w związku z istnieniem w jej bezpośrednim sąsiedztwie drogi publicznej – ulicy [...]. Nie ma także wątpliwości, że wydzielenie to dokonało się zgodnie z art. 98 ust. 1 u.g.n. Przedstawiane natomiast przez skarżących argumenty, że część tej działki nie była w planie miejscowym przeznaczona pod drogę, nie należą do takich, które mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa. Nie są to bowiem argumenty oczywiste, które bezsprzecznie mogą prowadzić do wniosku o nieważności decyzji, poprzez proste porównanie jej treści z treścią przepisu. Sami bowiem skarżący wskazują, że w celu zbadania, czy nieruchomość była w całości przewidziana pod drogę – powinno się ustalić dokładny przebieg drogi w planie miejscowym, a następnie stwierdzić, czy odpowiadają mu granice przejętej nieruchomości. Jak to już wskazano na wstępie, badaniu podlega sprawa i kończąca ją decyzja w jej pierwotnym kształcie; organ ani sąd nie prowadzą w sprawie nadzwyczajnej żadnych nowych dowodów. Tym samym brak podstaw, aby ocenić, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa. "W sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej organ wszczyna postępowanie w nowej sprawie, w której nie orzeka w kolejnej instancji, lecz dokonuje weryfikacji decyzji jako organ nadzoru. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji traktowane jest jako nowe postępowanie w sprawie i toczy się według przepisów art. 157-159 k.p.a. Celem tego postępowania jest weryfikacja określonego rozstrzygnięcia pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem, o której mowa w art. 156 § 1 k.p.a. Istotną cechą tegoż postępowania jest brak związania żądaniem strony organu orzekającego w przedmiocie nieważności. Jednocześnie organ orzeka wyłącznie co do nieważności decyzji albo jej niezgodności z prawem. Nie jest natomiast władny rozstrzygać o innych kwestiach dotyczących istoty sprawy, gdyż, przedmiotem postępowania jest ustalenie czy decyzja administracyjna, poddana kontroli w trybie nadzorczym, jest dotknięta jedną z wad oraz, czy nie występują przesłanki negatywne, wymienione w art. 156 § 2 k.p.a." (tak wyrok NSA z dnia 18 czerwca 2020 r. I OSK 2447/19). Nie każde - nawet oczywiste - naruszenie prawa może być uznane za rażące, a tryb stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej nie może stanowić kolejnego trybu weryfikacji decyzji, w którym zakres rozpoznania sprawy byłby podobny jak zakres rozpoznania w trybie zwykłym. Warto końcowo zaznaczyć, że "Wyeliminowanie z obrotu prawnego ostatecznej decyzji administracyjnej w oparciu o przewidzianą w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przesłankę rażącego naruszenia prawa winno następować tylko w okolicznościach niewątpliwych. Przyjmuje się, iż nie jest dopuszczalne przyjęcie rażącego naruszenia prawa, gdyby miało ono być oparte wyłącznie na domniemaniach, wnioskowaniach czy też przypuszczeniach" (tak wyrok NSA z dnia 7 września 2021 r. I OSK 4357/18 LEX nr 3264889).
Z wymienionych przyczyn, na zas. art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI