II SA/KR 498/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2007-03-12
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościużytkowanie wieczysteprawo zarządugospodarka nieruchomościamiuwłaszczenieprzekształcenie prawadowodypostępowanie administracyjneWSASKO

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę Przedsiębiorstwa Turystycznego sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą przekazania w użytkowanie wieczyste nieruchomości, uznając brak podstaw do stwierdzenia nabycia prawa zarządu.

Sprawa dotyczyła skargi Przedsiębiorstwa Turystycznego sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą przekazania w użytkowanie wieczyste nieruchomości. Przedsiębiorstwo domagało się stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. Sąd uznał, że kluczowe dla sprawy było ustalenie, czy nieruchomość pozostawała w zarządzie wnioskodawcy lub jego poprzednika prawnego w tym dniu. Analiza przepisów i przedłożonych dokumentów wykazała brak wystarczających dowodów na istnienie prawa zarządu, co uniemożliwiło stwierdzenie nabycia użytkowania wieczystego.

Przedsiębiorstwo Turystyczne spółka z o.o. z siedzibą w S. zaskarżyło decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą przekazania w użytkowanie wieczyste nieruchomości położonej w Z. Sprawa miała długi i skomplikowany przebieg, obejmujący liczne decyzje organów administracji i orzeczenia sądów administracyjnych od 1993 roku. Podstawą żądania było stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r., na podstawie ustawy o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Kluczowym zagadnieniem było ustalenie, czy wnioskodawca lub jego poprzednik prawny posiadał prawo zarządu nieruchomością w dniu 5 grudnia 1990 r. Zgodnie z przepisami, w tym rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r., prawo zarządu musiało być udokumentowane konkretnymi dokumentami. Pomimo wielokrotnych wezwań, wnioskodawca nie przedłożył wymaganych dokumentów potwierdzających prawo zarządu. Sąd analizując przedłożone dokumenty, w tym uchwały i protokoły, uznał, że nie stanowią one wystarczającego dowodu na istnienie prawa zarządu w rozumieniu przepisów. W szczególności, protokół przekazania nie mógł być podstawą do nabycia prawa do nieruchomości bez formalnej decyzji administracyjnej. Sąd stwierdził, że przedsiębiorstwo korzystało z nieruchomości bez podstawy prawnej, a zatem nie mogło nabyć prawa użytkowania wieczystego z mocy prawa. W konsekwencji, skarga została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, przedsiębiorstwo nie nabyło prawa użytkowania wieczystego, ponieważ nie wykazało posiadania prawa zarządu nieruchomością w dniu 5 grudnia 1990 r. na podstawie wymaganych przepisami dokumentów.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczowe dla nabycia prawa użytkowania wieczystego z mocy prawa było posiadanie prawa zarządu nieruchomością w dniu 5 grudnia 1990 r. Przedsiębiorstwo nie przedłożyło dokumentów wymaganych przez przepisy (w tym rozporządzenie z 10.02.1998 r.) potwierdzających prawo zarządu. Przedłożone dokumenty, takie jak protokół przekazania, nie mogły zastąpić formalnej decyzji administracyjnej o przekazaniu nieruchomości lub ustanowieniu zarządu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (13)

Główne

u.g.n. art. 200 § 1, 4

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Dotyczy niezakończonych spraw o stwierdzenie nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego z dniem 5 grudnia 1990 r., stosuje się zasady nabycia użytkowania wieczystego na rzecz państwowej osoby prawnej, jeżeli grunt pozostawał w jej zarządzie w tym dniu.

rozp. RM z 10.02.1998 r. art. 4 § 1, 2, 3

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu

Określa dokumenty wymagane do stwierdzenia prawa zarządu nieruchomością, możliwość uzupełnienia braków formalnych oraz dopuszczalność stwierdzenia prawa zarządu na podstawie zeznań świadków lub oświadczeń stron w sytuacji braku dokumentów.

u.g.g.i.w.n. art. 80 § 1

Ustawa o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości

Stanowił, że grunty państwowe będące w dniu wejścia w życie ustawy (1 sierpnia 1985 r.) w użytkowaniu państwowych jednostek organizacyjnych przechodzą w zarząd tych jednostek.

u.z.u.g.g.i.w.n. art. 2

Ustawa o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości

Dotyczyła stwierdzenia nabycia użytkowania wieczystego z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r.

rozp. RM z 16.03.1993 r. art. 4 § 1 pkt 8, 9

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu

Przewidywało stwierdzenie nabycia użytkowania wieczystego na podstawie określonych dokumentów.

rozp. RM z 04.10.1958 r. art. 2

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie zasad i trybu przekazywania w ramach administracji państwowej przedsiębiorstw i instytucji oraz zakładów, nieruchomości i innych obiektów

Regulowało zasady przekazywania zakładów i nieruchomości w ramach administracji państwowej.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.g.n. art. 241 § pkt 2

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Uchyliła ustawę z 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości z dniem 1 stycznia 1998 r.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 75

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wystarczających dokumentów potwierdzających prawo zarządu nieruchomością w dniu 5 grudnia 1990 r. Protokół przekazania majątku nie jest równoznaczny z decyzją administracyjną o przekazaniu nieruchomości lub ustanowieniu zarządu. Przedsiębiorstwo korzystało z nieruchomości bez podstawy prawnej.

Odrzucone argumenty

Nieruchomość była w posiadaniu przedsiębiorstwa od 1985 r. i została przekazana na podstawie uchwał i protokołów. Przedsiębiorstwo nie powinno ponosić negatywnych skutków działalności organów władzy publicznej. Naruszenie art. 10 k.p.a. poprzez brak umożliwienia zapoznania się z materiałem dowodowym.

Godne uwagi sformułowania

Fakt użytkowania przez Przedsiębiorstwo Turystyczne pawilonu gastronomicznego przed rokiem 1985 wskazuje jedynie na pewną sytuację faktyczną będącą odpowiednikiem posiadania nieruchomości, nie oznacza jednak, że wnioskodawca dysponował prawem zarządu nieruchomością. Przekazanie zakładu w ramach administracji państwowej pod rządami rozporządzenia z 1958 r. zawsze następowało w formie decyzji administracyjnej. Protokół zdawczo - odbiorczy miał jedynie znaczenie faktyczne tzn. potwierdzał fizyczne przekazanie określonych składników majątkowych. Sąd nie podziela argumentacji przedstawionej przez skarżącego, że jego poprzednik prawny użytkował przedmiotową nieruchomość [...] 1985 r. na podstawie przekazania nieruchomości na wniosek zawarty w uchwale nr [...] Powiatowej Rady Narodowej w S. po uchwale b. Prezydium WRN w K. z dnia [...] 1972 r. nr [...] o podziale Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Gastronomiczno - Turystycznego w K. oraz protokołu przekazania z [...] 1973 r.

Skład orzekający

Małgorzata Brachel-Ziaja

przewodniczący sprawozdawca

Renata Czeluśniak

sędzia

Izabela Dobosz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie wymogów dowodowych dotyczących prawa zarządu nieruchomością dla stwierdzenia nabycia użytkowania wieczystego z mocy prawa, znaczenie protokołów przekazania w kontekście decyzji administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z uwłaszczeniem osób prawnych w okresie transformacji ustrojowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje złożoność i długotrwałość postępowań administracyjnych związanych z prawami do nieruchomości w okresie transformacji ustrojowej, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.

Jak udowodnić prawo do ziemi po latach? Kluczowe znaczenie dokumentów w sprawach o użytkowanie wieczyste.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 498/04 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2007-03-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-04-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Izabela Dobosz
Małgorzata Brachel - Ziaja /przewodniczący sprawozdawca/
Renata Czeluśniak
Symbol z opisem
6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Sygn. powiązane
I OSK 1347/07 - Wyrok NSA z 2008-09-25
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 marca 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Brachel-Ziaja / spr. / Sędziowie WSA Renata Czeluśniak NSA Izabela Dobosz Protokolant Beata Błach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2007 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Turystycznego spółki z o. o. z siedzibą w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przekazania w użytkowanie wieczyste nieruchomości - skargę oddala -
Uzasadnienie
Decyzją z [...] 2004 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. po rozpatrzeniu odwołania Przedsiębiorstwa Turystycznego Sp. z o.o. z siedzibą w S. od decyzji Zarządu Gminy Z. z dnia [...] 1996 r., nr [...] -orzekającej o odmowie przekazania temu przedsiębiorstwu w użytkowanie wieczyste nieruchomości położonej w Z., stanowiącej własność gminy Z. obejmującej dz. ewid. Nr [...]- utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Decyzja ta zapadła w oparciu o art. 200 ust. 1 i 4 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. - o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46 poz. 543 z późn. zm.) oraz § 4 ust. 1, 2 i 3, § 5 ust. 1 i ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 120 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. opisało dotychczasowy przebieg postępowania. Zostało ono wszczęte na podstawie wniosku Przedsiębiorstwa Turystycznego w S. z dnia [...] 1993 r. o przekazanie w wieczyste użytkowanie działek o nr[...] , [...] oraz [...] położonych w Z. stanowiących w dacie składania wniosku własność Skarbu Państwa.
Wojewoda decyzją z dnia [...] 1993 r., nr [...] odmówił nieodpłatnego przekazania Przedsiębiorstwu Turystycznemu działki nr [...] oraz stwierdził, że Gmina Z. nabyła z mocy prawa z dniem [...]1990 r. własność tej nieruchomości. Decyzja ta utrzymana została w mocy decyzją Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] 1993 r., nr [...].
Decyzją z dnia [...] 1994 r. nr [...] Zarząd Gminy Z. odmówił wydania decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa użytkowania wieczystego nieruchomości obejmujących działki wskazane we wniosku. Kolegium Odwoławcze przy Sejmiku Samorządowym Województwa uchyliło tę decyzję w dniu [...] 1994 r. wskazując, że ustawa o gospodarce gruntami
i wywłaszczaniu nieruchomości nie przewiduje możliwości orzeczenia w drodze decyzji o odmowie ustanowienia użytkowania wieczystego. Pismem [...] 1994 r. znak [...] Zarząd Gminy Z. odmówił wydania decyzji w przedmiocie nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego objętej wnioskiem działki. Postanowieniem z [...] 1994 r. Kolegium Odwoławcze przy Sejmiku Samorządowym Województwa stwierdziło niedopuszczalność odwołania złożonego od tego pisma przez wnioskodawcę. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie wyrokiem z dnia [...] 1994 r. sygn. akt [...]. Kolegium Odwoławcze przy Sejmiku Samorządowym Województwa decyzją z dnia [...] 1994 r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję Zarządu Gminy w Z. z dnia [...]1994 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji.
Rozpatrując sprawę ponownie Zarząd Gminy Z. decyzją z dnia [...] 1995 r. nr [...] odmówił przekazania wnioskodawcy działek objętych wnioskiem. Decyzja ta została uchylona i przekazana do ponownego rozpatrzenia decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] 1995 r. nr [...].
Decyzją z dnia [...] 1996 r. nr [...] Zarząd Gminy Z. po raz kolejny odmówił nieodpłatnego przekazania wnioskodawcy działki o nr [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. zwróciło w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji uwagę, że od tej chwili organ l instancji prowadzi postępowanie tylko co do tej jednej działki, nie orzekając odnośnie pozostałych działek wskazanych we wniosku. Na skutek odwołania Przedsiębiorstwa Turystycznego spółka z o.o. - następcy prawnego wnioskodawcy decyzja ta została uchylona i przekazana do ponownego rozpatrzenia decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] 1996 r. nr SKO [...]. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] 1998 r. sygn. akt [...] uchylił zaskarżoną decyzję II instancji.
Po ponownym rozpatrzeniu odwołania od rozstrzygnięcia z [...] 1996 r. organ II instancji decyzją z [...] 1998 r. nr SKO [...] uchylił zaskarżoną decyzję Zarządu Gminy Z. w całości i umorzył postępowanie w sprawie. Decyzja - po rozpoznaniu skargi wniesionej przez wnioskodawcę - została uchylona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] 2003 r. sygn. akt [...].
Zmiana właściwości miejscowej organów administracji spowodowała, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. pismem z dnia [...] 2003 r. Nr [...] przekazało odwołanie Przedsiębiorstwa Turystycznego sp. z o.o. w S. od decyzji Zarządu Gminy Z. z dnia [...] 1996 r. do rozpatrzenia Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w K.
W uzasadnieniu decyzji z [...] 1996 r. organ l instancji wskazał, że pomimo wzywania wnioskodawcy o przedłożenie dokumentu, z którego wynikałoby ustanowienie prawnej instytucji zarządu na rzecz jego poprzedników prawnych oraz przekazania jej na rzecz wnioskodawcy, dokument taki nie został przedłożony. Zalegające w aktach sprawy oświadczenie wnioskodawcy z dnia [...] 1994 r. o sprawowaniu zarządu wnioskowanej do uwłaszczenia nieruchomości jest niewystarczające dla przyjęcia, iż zarząd takowy w rzeczywistości istniał i że został przeniesiony na wnioskującego przez jego poprzedników prawnych. Fakt użytkowania przez Przedsiębiorstwo Turystyczne pawilonu gastronomicznego przed rokiem 1985 wskazuje jedynie na pewną sytuację faktyczną będącą odpowiednikiem posiadania nieruchomości, nie oznacza jednak, że wnioskodawca dysponował prawem zarządu nieruchomością. Nadto powołano się na fakt, iż po spłonięciu znajdującego się na objętej wnioskiem pawilonu w 1985 r., żadna osoba prawna, a w szczególności Przedsiębiorstwo Turystyczne sp. z o.o. z siedzibą w S., nie "użytkowało" przedmiotowej nieruchomości.
W odwołaniu od tej decyzji Przedsiębiorstwo Turystyczne sp. z o.o. z siedzibą w S. podniosło, iż pomimo złożenia przez wnioskodawcę oświadczenia z dnia [...] 1994 r. (znajdującego - zdaniem wnioskodawcy - oparcie w regulacji rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 marca 1993 r. w sprawie przepisów wykonawczych w zakresie uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi w ich zarządzie), w którym powołano się na istnienie przesłanek umożliwiających stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego przez wnioskodawcę, organ nieprawidłowo nie uwzględnił jego treści przy orzekaniu w niniejszej sprawie. Regulacja art. 87 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości przemawia za przyjęciem, iż wnioskodawca z mocy prawa uzyskał prawo zarządu w stosunku do nieruchomości objętej wnioskiem.
Rozstrzygając sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w pierwszej kolejności zwróciło uwagę, że pomiędzy wydaniem orzeczenia przez organ l instancji a rozstrzyganiem sprawy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K.
nastąpiła zmiana przepisów prawa materialnego. Z dniem 1 stycznia 1998 r., weszła życie ustawa z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46 poz. 543 z późn. zm.), która uchyliła ustawę z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30 poz. 127 z późn. zm.) oraz ustawę z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79 poz. 464 ze zmianami). Art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami odnosi się do niezakończonych spraw o stwierdzenie nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego z dniem 5 grudnia 1990 r., a więc także do niniejszej sprawy. Organ odwoławczy wskazał, że wydanie przez niego orzeczenia merytorycznego nie naruszy zasady dwuinstancyjności, bowiem pomimo zmiany przepisów zasady nabycia użytkowania wieczystego z mocy prawa nie zmieniły się i nie ma potrzeby przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Dalej kolegium wskazało na następujące ustalenia faktyczne: objęta wnioskiem nieruchomość obejmująca działkę nr ewid. [...] położona w Z. jest niezabudowana - znajdujący się na niej budynek gastronomiczny spłonął w roku 1985. Ewentualne nabycie prawa użytkowania wieczystego nie naruszałoby prawa osób trzecich (art. 200 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Wprawdzie Z. S. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. - Urząd Spraw Wewnętrznych Nr [...] z dnia [...] 1968 r. orzekającej o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości będącej przedmiotem niniejszego postępowania, jednak to postępowanie zostało zakończone ostateczną decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] 1999 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności opisanego powyżej orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. W prowadzonym postępowaniu ustalono również, iż poprzednik prawny Wnioskodawcy tj. Przedsiębiorstwo Turystyczne w S. miało w dacie [...] 1990 r. nieruchomość objętą wnioskiem w posiadaniu.
Kluczowe znaczenie dla stwierdzenia, czy wnioskodawca nabył z mocy prawa z dniem [...] 1990 r. prawo użytkowania wieczystego gruntów ma ustalenie, czy tego dnia przysługiwało mu prawo zarządu nad objętą wnioskiem nieruchomością. Na podstawie art. 206 ustawy o gospodarce nieruchomościami Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych
dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23 poz. 120 z późn. zm.). Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia kolegium rozstrzygając niniejszą sprawę zobowiązane było do stwierdzenia dotychczasowego prawa zarządu, o którym mowa w § 5 rozporządzenia, na podstawie co najmniej jednego ze wskazanych tam dokumentów. W toku prowadzonego postępowania nie udało się zdobyć żadnego z dokumentów wyliczonych we wskazanym przepisie. Wnioskodawca wzywany trybie § 4 ust. 2 rozporządzenia o uzupełnienie braków formalnych wniosku nie przedłożył również żadnego z dokumentów opisanych § 4 ust. 1 rozporządzenia.
Zalegające w aktach sprawy dokumenty (wykaz środków trwałych przekazanych z Ośrodka Noclegowego w Z. do Przedsiębiorstwa Turystycznego w S., zarządzenie Wojewody B. z dnia [...] 1982 r. nr [...] w sprawie podziału Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Turystycznego w B. z siedzibą w Ż., protokół przekazania - przejęcia Przedsiębiorstwa Turystycznego w S. z dnia [...] 1988 r.) nie mieszczą się w katalogu wymienionym w § 4 ust. 1 rozporządzenia. Faktu sprawowania zarządu nieruchomością nie można wywodzić również z samego złożenia przez wnioskodawcę oświadczenia o tym, iż zarząd był wykonywany. § 4 ust. 3 rozporządzenia wskazuje, iż stwierdzenie dotychczasowego prawa zarządu do nieruchomości może nastąpić na podstawie zeznań świadków lub oświadczeń stron -złożonych zgodnie z art. 75 k.p.a. - potwierdzających przekazanie nieruchomości państwowym i komunalnym jednostkom organizacyjnym, ale tylko w sytuacji, gdy nie zachowały się dokumenty, o których mowa w § 4 ust. 1. Ustalenie prawa zarządu w tym trybie, poza przeprowadzeniem dowodu z zeznań świadków bądź złożeniem oświadczenia przez samego wnioskodawcę wymaga ustalenia, iż dokumenty, z których wynika prawo zarządu istniały w przeszłości, ale nie zachowały się do dnia orzekania w sprawie. Prawa zarządu strona nie może wywodzić z samego faktu złożenia oświadczenia o sprawowaniu zarządu.
Przedłożona przez pełnomocników Wójta Gminy Z. kopia dokumentu prywatnego z dnia [...] 1994 r. pochodzącego od wnioskodawcy, obejmująca oświadczenie o sprawowaniu przez wnioskodawcę zarządu wskazuje wprost w treści oświadczenia, iż pomimo faktycznego przejęcia posiadania nieruchomości, uprawniony organ administracji państwowej nie wydał formalnej decyzji potwierdzającej istnienie prawa zarządu na przedmiotowej nieruchomości. Nawet
jeżeli było wykonywane posiadanie nieruchomości, nie można utożsamiać go z prawem zarządu.
Kolegium nie znalazło podstaw prawnych by stwierdzić istnienie prawa zarządu nieruchomością opisaną we wniosku przez komunalną osobę prawną według stanu na dzień [...] 1990 r., a co za tym idzie nie miało podstaw, by wydać decyzję potwierdzającą powstanie użytkowania wieczystego w powyższej dacie z mocy prawa.
Powyższą decyzję zaskarżyło do sądu administracyjnego Przedsiębiorstwo Turystyczne spółka z ograniczoną odpowiedzialnością zarzucając jej naruszenie art. 7, 8, 75 k.p.a. oraz art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami, art. 80 ust. 1 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości i § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu. Strona skarżąca podniosła, że nie powinna ponosić ujemnych skutków działalności organów władzy publicznej, na które nie miała wpływu.
Na podstawie art. 80 ust. 1 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości grunty państwowe będące w dniu wejścia w życie ustawy w użytkowaniu państwowych jednostek organizacyjnych przeszły w zarząd tych jednostek. Poprzednik prawny wnioskodawcy nabył zarząd objętej wnioskiem nieruchomości na podstawie tego przepisu, który nie przewidywał wydawania decyzji administracyjnych potwierdzających przejście zarządu. Wnioskodawca otrzymał nieruchomość wraz z istniejącym na niej obiektem w formie wynikającej z ówcześnie obowiązujących przepisów prawa tj. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 października 1958 r. w sprawie zasad i trybu przekazywania w ramach administracji państwowej przedsiębiorstw i instytucji oraz zakładów, nieruchomości i innych obiektów (Dz. U. Nr 28 poz. 225). Strona skarżąca przedłożyła do akt administracyjnych dokumenty sporządzone na podstawie wskazanych przepisów (protokół zdawczo - odbiorczy zawierający określenie składników majątkowych zakładu) dołączając je do pisma z dnia 23 stycznia 1995 r. Skoro poprzednik prawny wnioskodawcy dysponował dokumentami o przekazaniu mu zakładu na zasadach określonych w powołanym rozporządzeniu, to nie był zobowiązany do realizacji treści art. 80 ust. 2 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.
W dacie złożenia wniosku o stwierdzenie nabycia użytkowania wieczystego z mocy prawa obowiązywało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 marca 1993 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23 póz. 97), które w § 4 ust. 1 pkt 8 i 9 przewidywało stwierdzenie nabycia użytkowania wieczystego na podstawie powyższych dokumentów. Analogiczne przesłanki określa § 4 ust. 1 pkt 8 i 9 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 lutego 1998 r. Przekazanie nieruchomości nastąpiło na wniosek zawarty w uchwale nr [...] Powiatowej Rady Narodowej w S. po uchwale b. Prezydium WRN w K. z dnia [...] 1972 r. nr [...] o podziale Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Gastronomiczne - Turystycznego w K. Protokół przekazania z [...] 1973 r. zawiera ustalenie o przekazaniu pawilonu gastronomicznego, który usytuowany był na dz. ew. nr 20693/06, jak również pozostałe wartości trwałe określone jako wywłaszczenie, co niewątpliwie dotyczy nieruchomości objętej niniejszym postępowaniem, a wywłaszczonej pod pawilon gastronomiczny. Powołana wyżej uchwała b. Prezydium WRN z dnia [...] 1972 r. winna być przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuszczona jako dowód z urzędu na okoliczność spełnienia przesłanki z pkt 8 § 4 wymienionego wyżej rozporządzenia. Strona skarżąca nie posiada tego dokumentu, dlatego nie może go przedłożyć.
W piśmie z dnia [...] 2007 r. strona skarżąca dodatkowo podniosła, że stwierdzenie prawa zarządu zgodnie z rozporządzeniem z dnia 10 lutego 1998 r. może nastąpić nie tylko na podstawie powołanych w skardze dokumentów, lecz również na podstawie oświadczenia stron lub zeznań świadków zgodnie z art. 75 k.p.a. potwierdzających przekazanie nieruchomości. Wnioskodawca dołączył do akt stosowne oświadczenie zarządu, co zostało przez organ orzekający pominięte, podobnie jak zeznania świadka M. P.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego i szczegółowego wyjaśnienia sprawy, co znalazło wyraz w obszernym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dopuszczono jako dowód w sprawie wszystko, co pozostawało w związku ze sprawą i mogło przyczynić się do jej wyjaśnienia.
Na rozprawie w dniu [...] 2006 r. skarżąca spółka dodatkowo zarzuciła naruszenie art. 10 k.p.a., ponieważ w aktach administracyjnych brak jest dowodu na to, że umożliwiono stronie zapoznanie się z materiałem dowodowym.
Rozpatrując sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Dokonując jej kontroli sąd nie doszukał się uchybień skutkujących koniecznością jej uchylenia bądź stwierdzenia jej nieważności.
Inicjujące tę sprawę żądanie Przedsiębiorstwa Turystycznego w S., którego następcą prawnym jest sp. z o.o. dotyczyło stwierdzenia nabycia użytkowania wieczystego z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. i oparte było na art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79 poz. 464 ze zmianami). Ustawa o gospodarce nieruchomościami w art. 241 pkt 2 z dniem 1 stycznia 1998 r. uchyliła ustawę z 29 września 1990 r. Jednocześnie zasady orzekania w niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy sprawach stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntów uregulował art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie zmieniając dotychczasowych zasad regulujących tę kwestię. Takie prawo powstawało z dniem 5 grudnia 1990 r. na rzecz państwowej osoby prawnej w stosunku do gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa lub własność gminy (związku międzygminnego), jeżeli w tym dniu grunt pozostawał w zarządzie tej osoby prawnej. Rozpatrując wniosek należało więc ustalić, czy działka nr [...] pozostawała w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie wnioskodawcy lub jego poprzednika prawnego będącego państwową osobą prawną.
Zgodnie z ustawą o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości państwowe i komunalne jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej uzyskiwały grunty stanowiące własność Skarbu Państwa w zarząd na podstawie zdarzeń określonych w art. 33 ust. 2 (wcześniej art. 38 ust. 2). Żadne z nich w niniejszej sprawie nie miało miejsca, co przyznaje sam skarżący wywodząc, że prawo zarządu działką nr [...] powstało na mocy art. 80 ust. 1 (w wersji pierwotnej ustawy art. 87). Przepis ten stanowił, że grunty państwowe będące w dniu
wejścia w życie ustawy (1 sierpnia 1985 r.) w użytkowaniu państwowych jednostek organizacyjnych przechodzą w zarząd tych jednostek.
Sąd nie podziela argumentacji przedstawionej przez skarżącego, że jego poprzednik prawny użytkował przedmiotową nieruchomość [...] 1985 r. na podstawie przekazania nieruchomości na wniosek zawarty w uchwale nr [...] Powiatowej Rady Narodowej w S. po uchwale b. Prezydium WRN w K. z dnia [...]1972 r. nr [...] o podziale Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Gastronomiczne - Turystycznego w K. oraz protokołu przekazania z [...] 1973 r.
Uchwała Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w S. nr [...] z dnia [...] 1972 r. (k. 39 - 42 akt administracyjnych) została podjęta "w sprawie oceny działalności Powiatowego Ośrodka Sportu, Turystyki i Wypoczynku w S. za rok 1971 oraz wytycznych do dalszej działalności z uwzględnieniem potrzeb związanych z przygotowaniem Ośrodka do przekształcenia z dniem [...] 1972 r. w formę Przedsiębiorstwa".
W § 3 pkt 1 tej uchwały Prezydium Powiatowej Rady Narodowej zwraca się do Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej "o reasumpcję uchwały nr [...] z [....] 1972 r. w sprawie przekazania zakładu gastronomicznego "[...]" oraz baru "[...]" w Jordanowie prowadzonych przez Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Gastronomiczno - Turystyczne w K. na rzecz Gminnej Spółdzielni "[...]" w J.". Z takiego sformułowania wynika, że uchwała Prezydium WRN z [...] 1972 r. dotyczyła zakładów gastronomicznych znajdujących się w J., a przedmiotem niniejszego postępowania jest nieruchomość położona w Z. Z tego względu powołana uchwała nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, a wniosek o dopuszczenie jako dowód w sprawie uchwały jest bezzasadny.
Nieruchomość objęta niniejszym postępowaniem wymieniona jest w § 3 pkt 2 uchwały Prezydium PRN z [...] 1972 r., w którym zwrócono się do Prezydium WRN "o dokonanie przekazania Zajazdu "Pod B." wraz z częścią noclegową (...) znajdującego się dotychczas w gestii Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Gastronomiczno - Turystycznego w K. na rzecz nowopowołanego Przedsiębiorstwa".
Wniosek taki był zgodny z obowiązującym wówczas prawem, bowiem § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] 1958 r. w sprawie zasad i trybu
przepisami. Nie można się z tym zgodzić. W ocenie sądu przedsiębiorstwo korzystało z przedmiotowej nieruchomości bez podstawy prawnej, a zatem nazwanie przez stronę skarżącą władania nieruchomością "użytkowaniem" w pismach z [...] 1993 r. iż [...] 1994 r. jest dowolne i niezgodne z rzeczywistym stanem prawnym. Skoro Przedsiębiorstwo Turystyczne w S. nie było użytkownikiem przedmiotowej nieruchomości w dniu [...] 1985 r., to nie mogło stać się jej zarządcą, a w konsekwencji nie nabyło użytkowania wieczystego z dniem 5 grudnia 1990 r. na podstawie art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464 za zmianami).
Ocena taka znajduje potwierdzenie także w znajdujących się w aktach administracyjnych dokumentach. W piśmie z dnia [...] 1993 r. do Wojewody B. Wójt Gminy Z. wskazał, iż na dzień [... 1990 r. ani później Przedsiębiorstwo Turystyczne nie miało ustalonego prawa do gruntu decyzją administracyjną, nie były naliczane żadne opłaty z tego tytułu (k. 8 akt administracyjnych). Również w uzasadnieniu decyzji komunalizacyjnej dotyczącej przedmiotowej nieruchomości Wojewoda B. wskazał, że w dniu [...] 1990 r. działka nr [...] pozostawała we władaniu Przedsiębiorstwa Turystycznego w S., przedsiębiorstwo to nie posiadało jednak prawa do gruntu ustanowionego w formie prawem przewidzianej (k. 11 - 13 akt administracyjnych).
Bezzasadny jest zarzut naruszenia § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu. Żaden ze wskazanych w § 4 ust. 1 dokumentów nie został złożony do akt sprawy przez stronę skarżącą, ani też nie stwierdzono jego istnienia z urzędu. W szczególności bilans przekazania oraz wykaz środków trwałych z 8 stycznia 1973 r. (k. 43 - 46 akt administracyjnych) nie jest protokołem przekazania nieruchomości, sporządzonym między państwowymi jednostkami organizacyjnymi przed dniem 1 sierpnia 1985 r. (§ 4 ust. 1 pkt 9). Przekazanie zakładu w ramach administracji państwowej pod rządami rozporządzenia z 1958 r. zawsze następowało w formie decyzji administracyjnej. Protokół zdawczo - odbiorczy miał jedynie znaczenie faktyczne tzn. potwierdzał fizyczne przekazanie określonych składników
majątkowych. Sam protokół nie mógł być źródłem żadnego prawa do przekazywanego majątku i nie mógł sanować braku decyzji o przekazaniu zakładu.
Jak słusznie wskazał organ odwoławczy § 4 ust. 3 powołanego rozporządzenia dopuszcza dokonywanie ustaleń na podstawie zeznań świadków lub oświadczeń stron, potwierdzających przekazanie nieruchomości państwowym i komunalnym jednostkom organizacyjnym wyłącznie w sytuacjach, gdy wymienione w ust. 1 dokumenty istniały w przeszłości, lecz nie zachowały się do czasu orzekania. W niniejszej sprawie stosowne rozstrzygnięcia nigdy nie zostały wydane i dlatego nie było możliwości dokonywania ustaleń faktycznych na podstawie osobowych źródeł dowodowych.
Organ II instancji nie naruszył także obowiązku dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, o którym mowa w art. 7 i 75 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie skrupulatnie zebrało materiał dowodowy i szczegółowo rozpatrzyło go w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do kolejnego zarzutu należy stwierdzić, że skarżący nie wskazał na czym miałoby polegać naruszenie art. 8 k.p.a. i dlaczego miałoby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Sąd badając sprawę z urzędu nie podzielił oceny skarżącego odnośnie naruszenia tego przepisu.
Prawdą jest, że w aktach sprawy brak jest dowodu na to, że umożliwiono stronie skarżącej zapoznanie się z materiałem dowodowym. Zdaniem sądu nie stanowi to jednak naruszenia art. 10 k.p.a. Uchybienie tej regulacji ma miejsce wtedy, gdy strona pozbawiona jest możliwości zajęcia stanowiska w sprawie, wypowiedzenia się co do stanu faktycznego i przedstawienia oceny prawnej przed wydaniem decyzji. Niniejsze postępowanie toczy się od 1993 r. i strona skarżąca wielokrotnie składała odwołania od kolejnych decyzji l instancji oraz skargi do sądu administracyjnego na rozstrzygnięcia organu odwoławczego, jak również inne pisma i dlatego nie sposób uznać, że nie wiedziała co się dzieje w sprawie. Dodatkowo strona skarżąca była zawiadomiona o rozprawie administracyjnej w dniu [...] 2004 r. i mogła wziąć w niej udział oraz wypowiedzieć się co do zebranych dowodów i materiałów.
Biorąc powyższe pod uwagę skargę Przedsiębiorstwa Turystyczne sp. z o.o. należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI