Lexedit
Wróć do analizy orzeczenia
Pełny tekst orzeczenia

II SA/KR 496/25

Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.

II SA/Kr 496/25 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-07-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Agnieszka Nawara-Dubiel /przewodniczący/
Piotr Fronc
Sebastian Pietrzyk /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne
Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1958 nr 17 poz 70
art. 7
Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara – Dubiel Sędziowie: Sędzia WSA Piotr Fronc Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Joanna Biegalska – Ciepacz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lipca 2025 r. sprawy ze skargi J. M. i B. V. - [...] na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 24 lutego 2025 r. znak: WS-VI.7534.2.35.2024.BK w przedmiocie odmowy waloryzacji odszkodowania skargę oddala.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi J. M. i B. V. jest decyzja Wojewody Małopolskiego z dnia 24 lutego 2025 roku, znak: WS-VI.7534.2.35.2024.BK, którą utrzymano w mocy decyzję Starosty Olkuskiego z 3 października 2024 r. znak: WN.6821.7.2022 orzekającą o odmowie waloryzacji i wypłaty na rzecz wnioskodawczyń odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość położoną w O., oznaczoną jako dawna działka nr [...] o pow. 0,0556 ha, przejętą na rzecz Skarbu Państwa na podstawie decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie Urząd Spraw Wewnętrznych z 21 kwietnia 1961 r. znak: USW.Wł.5/5/61 o wywłaszczeniu nieruchomości od W. H.
Powyższa decyzja została wydana w następujących okolicznościach.
Wnioskiem z 22 sierpnia 2022 r. radca prawny M. M., działając w imieniu J. M. oraz B. V. wystąpił do Starosty Olkuskiego o ustalenie wysokości i wypłatę na rzecz wnioskodawczyń odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość położoną w O., oznaczoną jako dawna działka nr [...] o pow. 0,0556 ha, przejętą na rzecz Skarbu Państwa na podstawie decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie Urząd Spraw Wewnętrznych z 21 kwietnia 1961 r. znak: USW.Wł.5/5/61 o wywłaszczeniu nieruchomości od W. H., a w dalszej części wniosku, z żądaniem ewentualnym o wypłatę na rzecz wnioskodawczyń, w przypadku gdy doszło już do wydania odrębnej decyzji odszkodowawczej, zwaloryzowanego na dzień zapłaty odszkodowania za ww. wywłaszczoną nieruchomość albowiem, jak to podniesiono we wniosku, do chwili obecnej nie nastąpiła wypłata odszkodowania na rzecz wywłaszczonego ani jego następców prawnych.
Rozstrzygnięcie w przedmiocie żądania głównego wniosku, tj. żądania ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość wywłaszczoną nastąpiło decyzją Starosty Olkuskiego z 22 listopada 2022 r. znak: WN.6821.7.2022 o umorzeniu postępowania, a to z uwagi na poczynione w toku postępowania ustalenia organu I instancji, zgodnie z którymi odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia nieruchomości zostało już ustalone decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z 16 czerwca 1961 r. znak: USW.Wł.5/5/61.
Rozpoznając wniosek o wypłatę ustalonego odszkodowania za nieruchomość położoną w O., oznaczoną jako dawna działka nr [...], przejętą na rzecz Skarbu Państwa na podstawie decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie Urząd Spraw Wewnętrznych z 21 kwietnia 1961 r. znak: USW.Wł.5/5/61 o wywłaszczeniu nieruchomości od Wł. H., Starosta Olkuski wskazał, iż pozyskany do akt sprawy egzemplarz decyzji odszkodowawczej nie jest co prawda opatrzony urzędową adnotacją o jej ostateczności, jednakże w opinii organu I instancji nie budzi wątpliwości, że decyzja ta jest ostateczna. Decyzja Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z 16 czerwca 1961 r. znak: USW.Wł.5/5/61 orzekająca o odszkodowaniu za wywłaszczoną nieruchomość położoną w O., oznaczoną jako dawna działka nr [...] w łącznej kwocie 13.162,92 zł i zobowiązująca do zapłaty odszkodowania wnioskodawcę wywłaszczenia, którym była Wojewódzka Dyrekcja Budowy Osiedli Robotniczych w Krakowie, pozyskana została do akt sprawy z akt archiwalnych przechowywanych w Archiwum Zakładowym Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w Krakowie. Poza samą decyzją odszkodowawczą w archiwalnych aktach sprawy odnaleziono również zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji, zgodnie z którym została ona doręczona W. H. 4 lipca 1961 r. Jednocześnie w aktach tych nie natrafiono na jakikolwiek dokument, z którego wynikałoby, że W. H. po wydaniu decyzji odszkodowawczej kwestionował ją, wnosząc od niej odwołanie. Ustalenia te pozwoliły na stwierdzenie, że wskazana powyżej decyzja odszkodowawcza z 16 czerwca 1961 r. znak: USW.Wł.5/5/61 uzyskała walor decyzji ostatecznej.
W aktach archiwalnych nie odnaleziono dokumentów potwierdzających, że ustalone ww. decyzją odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia zastało faktycznie wypłacone. Jednocześnie też nie odnaleziono dokumentów, które mogłyby wskazywać na to, iż zobowiązany do zapłaty odszkodowania wnioskodawca wywłaszczenia nie wywiązał się z nałożonego na niego obowiązku.
Mając na względzie, że realizacja zobowiązania odszkodowawczego ustalonego w formie pieniężnej wynikającego z ostatecznej decyzji odszkodowawczej
mogła polegać nie tylko na wypłacie kwoty odszkodowania osobie uprawnionej ale także, w określonych przypadkach, na złożeniu kwoty odszkodowania przez podmiot zobowiązany do jego zapłaty do depozytu sądowego, organ I instancji zwrócił się do Sądu Rejonowego w O. z wnioskiem o udzielenie informacji, czy kwota odszkodowania ustalona decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z 16 czerwca 1961 r. znak: USW.Wł.5/5/61 została złożona do depozytu sądowego. Jak wynika z odpowiedzi udzielonej pismem z 4 listopada 2022 r. sygn. akt Prez I C 520/325/22, sprawa o zezwolenie na złożenie do depozytu kwoty odszkodowania ustalonego ww. decyzją nie została zarejestrowana przez Sąd Rejonowy w O. w latach 1961 - 1975, jak również kwota ta nie została złożona do depozytu.
W ocenie Starosty Olkuskiego przekazana przez Sąd Rejonowy w O. informacja z 4 listopada 2022 r. mogłaby stanowić wystarczający dowód na okoliczność, że Wojewódzka Dyrekcja Budowy Osiedli Robotniczych w Krakowie wywiązała się z nałożonego na nią obowiązku zapłaty odszkodowania z tytułu wywłaszczenia ustalonego decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z 16 czerwca 1961 r. znak: USW.Wł.5/5/61. Skoro bowiem podmiot zobowiązany do wypłaty odszkodowania z tytułu wywłaszczenia nie występował o złożenie przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego uznać należy, że dokonał on wypłaty tegoż odszkodowania.
Niemniej jednak, w celu pełnego wyjaśnienia sprawy organ I instancji uznał za zasadne przeprowadzenie dalszego postępowania dowodowego zmierzającego do odnalezienia dokumentu świadczącego o wypłacie odszkodowania orzeczonego decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z 16 czerwca 1961 r. znak: USW.Wł.5/5/61, i w tym celu Starosta Olkuski zwrócił się do Archiwum Narodowego w Krakowie, Archiwum Urzędu Miasta Krakowa oraz do banków: Narodowego Banku Polskiego i PKO Bank Polski S.A. W żadnej z wyżej wymienionych instytucji nie odnaleziono poszukiwanych dokumentów.
Następnie, Starosta Olkuski prowadząc postępowanie wyjaśniające podjął próbę ustalenia, czy w aktach Wojewódzkiej Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych w Krakowie, czyli podmiotu zobowiązanego do wypłaty odszkodowania, znajdują się dokumenty dotyczące jego wypłaty na rzecz W. H. W tym celu Starosta
Olkuski wystąpił do Archiwum Narodowego w Krakowie, Archiwum Urzędu Miasta Krakowa oraz Archiwum Zakładowego Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w Krakowie z prośbą o kwerendę zasobów archiwalnych. W żadnym z ww. archiwów nie odnaleziono poszukiwanej dokumentacji.
Organ I instancji rozważał również możliwość przeprowadzenia dodatkowego dowodu, tj. dowodu z przesłuchania świadków, którymi w sprawach prowadzonych z wniosków o wypłatę ustalonego w przeszłości odszkodowania za wywłaszczenie mogliby być, np. byli pracownicy podmiotu zobowiązanego do jego zapłaty. Mając jednak na uwadze, że od chwili ustalenia odszkodowania z tytułu wywłaszczenia nieruchomości upłynęło ponad 60 lat, przeprowadzenie takiego dowodu uznano za niemożliwe.
Jak wskazano powyżej, w wyniku przeprowadzonego postępowania dowodowego w sprawie Starosta Olkuski nie odnalazł dokumentów potwierdzających, że ustalone decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z 16 czerwca 1961 r. znak: USW.Wł.5/5/61 odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia nieruchomości zastało faktycznie wypłacone.
W ocenie organu I instancji, pomimo nieodnalezienia dokumentu potwierdzającego zrealizowanie zobowiązania finansowego wynikającego z decyzji o ustaleniu odszkodowania na rzecz W. H. z tytułu wywłaszczenia nieruchomości, brak podstaw do stwierdzenia, że odszkodowanie to nie zostało faktycznie wypłacone.
W związku z tym Starosta Olkuski decyzją z 3 października 2024 r. znak: WN.6821.7.2022 orzekł o odmowie waloryzacji i wypłaty na rzecz wnioskodawczyń odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość położoną w O., oznaczoną jako dawna działka nr [...] o pow. 0,0556 ha, przejętą na rzecz Skarbu Państwa na podstawie decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie Urząd Spraw Wewnętrznych z 21 kwietnia 1961 r. znak: USW.Wł.5/5/61 o wywłaszczeniu nieruchomości od W. H.
W uzasadnieniu organ wskazał, że brak bezpośredniego dowodu wypłaty odszkodowania po upływie znacznego okresu nie jest równoznaczny z brakiem realizacji świadczenia. Organ powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazał, że założenie, iż jedynym dowodem na dokonanie wypłaty przyznanego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość może być dowód z dokumentu potwierdzającego wypłatę stwarzałoby potencjalną możliwość wszystkim byłym właścicielom wywłaszczonych nieruchomości oraz ich prawnym następcom do występowania o ponowną wypłatę odszkodowań po upływie przewidzianego prawem okresu przechowywania dokumentacji księgowej/bankowej. Tymczasem, wniosek o wypłatę zwaloryzowanego odszkodowania z tytułu wywłaszczenia dawnej działki nr [...] położonej w O. złożony został przez spadkobierczynie wywłaszczonego W. H. w roku 2022, a więc 61 lat po wywłaszczeniu i orzeczeniu o wysokości odszkodowania z tego tytułu co powoduje, że w sytuacji gdy dokument księgowy czy też bankowy potwierdzający wypłatę odszkodowania nie został włączony do akt postępowania wywłaszczeniowo - odszkodowawczego, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, praktycznie niemożliwym jest pozyskanie go do akt obecnie prowadzonego postępowania odszkodowawczego. Próby odszukania dokumentu księgowego czy też bankowego w innych miejscach z góry skazane są na niepowodzenie, gdyż tego rodzaju dokumenty, zgodnie z obowiązującymi przepisami z zakresu archiwizacji, przechowywane były jedynie przez okres kilku lat.
Nie bez znaczenia w sprawie pozostaje również fakt, że wnioskodawczynie występując z żądaniem odszkodowawczym wszczynającym niniejsze postępowanie nie przedstawiły żadnych dowodów potwierdzających, że do wypłaty odszkodowania ustalonego z tytułu wywłaszczenia nieruchomości od ich spadkodawcy – W. H. faktycznie nie doszło, poprzestając jedynie na ogólnym sformułowaniu, że do chwili obecnej nie nastąpiła jego wypłata na rzecz wywłaszczonego ani jego następców prawnych. Chodzi tu o takie dowody jak chociażby jakakolwiek korespondencja kierowana do organu wywłaszczającego czy też podmiotu zobowiązanego do zapłaty odszkodowania, z której można by wywieść, że wywłaszczony nie otrzymał ustalonego na jego rzecz odszkodowania. Dowodów takich nie napotkano również w archiwalnych aktach sprawy wywłaszczeniowo - odszkodowawczej przechowywanych w Archiwum Zakładowym Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w Krakowie.
Organ I instancji zwrócił również uwagę, iż jak wynika z akt sprawy, wywłaszczony W. H. zmarł w 1982 r., a więc ponad 20 lat po wydaniu decyzji odszkodowawczej. Zdaniem Starosty Olkuskiego mało prawdopodobne jest, aby w przypadku ewentualnego niezrealizowania obowiązku wypłaty odszkodowania przez podmiot do tego wyznaczony przez tak długi okres czasu od daty decyzji ustalającej odszkodowanie osoba, na rzecz której odszkodowanie orzeczono nie domagałaby się jego wypłaty. W takiej sytuacji mało wiarygodne wydaje się twierdzenie spadkobierczyń wywłaszczonego W. H., jakoby odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia dawnej działki nr [...] położonej w O. nie zostało mu wypłacone, tym bardziej, że spadkobierczynie nie wiedziały nawet o fakcie wydania decyzji o ustaleniu odszkodowania z tytułu wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości, tj. decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z 16 czerwca 1961 r. znak: USW.Wł.5/5/61.
W ocenie Starosty Olkuskiego należało zatem uznać, że odszkodowanie ustalone decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z 16 czerwca 1961 r. znak: USW.Wł.5/5/61 zostało już w przeszłości wypłacone, a zatem brak podstaw do jego waloryzacji i wypłaty na rzecz wnioskodawczyń tego odszkodowania.
Odwołanie od tej decyzji wniosły J. M. i B. V.
Wojewoda Małopolski po rozpoznaniu sprawy w wyniku wniesionego odwołania decyzją z dnia 24 lutego 2025 roku, znak: WS-VI.7534.2.35.2024.BK, którą utrzymał w mocy decyzję Starosty Olkuskiego z 3 października 2024 r.
W uzasadnieniu wskazał, że orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z 16 czerwca 1961 r. znak: USW.Wł.5/5/61 przyznano W. H. odszkodowanie w łącznej kwocie 13.162,92 zł za wywłaszczoną nieruchomość położoną w O., oznaczoną jako dawna działka nr [...]. Z akt sprawy wynika, że ww. orzeczenie o odszkodowaniu W. H. odebrał 4 lipca 1961 r.
W związku z tym nie sposób przyjąć, że W. H. nie podjął żadnych działań celem uzyskania wypłaty ustalonego odszkodowania. W. H. zmarł 7 lipca 1982 r. (tj. 21 lat po wydaniu decyzji odszkodowawczej). Gdyby zatem nawet założyć, że W. H. nie podjął kwoty odszkodowania, to trudno uznać, że mając świadomość jego ustalenia, nie podjął działań (przez 21 lat), mających na celu jego wypłatę.
Odnosząc się do zarzutu odwołania: "bezpodstawnego ustalenia, że doszło do wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, która to okoliczność w żaden sposób nie znajduje potwierdzenia w zebranym w niniejszej sprawie materiale dowodowym", organ odwoławczy podziela stanowisko wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 12 stycznia 2018 r. sygn. akt II SA/GI 1038/17 o dopuszczalności ustaleniu stanu faktycznego sprawy na podstawie całokształtu materiału dowodowego, wobec braku dowodów bezpośrednio potwierdzających wypłatę odszkodowania. Podobnie wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z 9 kwietnia 2015 r. sygn. akt II SA/Lu 568/14 stwierdzając, że jeżeli organ nie może pozyskać bezpośrednich dowodów, może oprzeć rozstrzygnięcie na dowodach pośrednich.
Mając na uwadze przeprowadzone przez Starostę Olkuskiego ww. postępowanie wyjaśniające, w tym fakt, iż w Sądzie Rejonowym w O. nie odnotowano sprawy o zezwolenie na złożenie do depozytu sądowego kwoty odszkodowania uznać należy, że brak w sprawie dowodów świadczących, że ustalone na rzecz W. H. odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia nie zostało mu wypłacone. Pełnomocnik wnioskodawczyń również nie przedłożył i nie wskazał takich dowodów. Jak słusznie wskazał organ I instancji, mało wiarygodne wydaje się twierdzenie spadkobierczyń wywłaszczonego W. H., jakoby odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia dawnej działki nr [...] położonej w O. nie zostało mu wypłacone, tym bardziej, że spadkobierczynie nie wiedziały nawet o fakcie wydania decyzji o ustaleniu odszkodowania z tytułu wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości, tj. decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z 16 czerwca 1961 r. znak: USW.Wł.5/5/61. Przedmiotowe wywłaszczenie miało miejsce ponad 60 lat temu, wnioskodawczynie są spadkobiercami osoby wywłaszczonej, dlatego też trudno przyjąć, aby miały pełną wiedzę na temat tego wywłaszczenia i w konsekwencji, aby powyższe, nie poparte żadnym dokumentem oświadczenie mogło być jedyną podstawą do uwzględnienia ich wniosku.
Organ powołał także uzasadnienie do wyroku 30 października 2003 r. sygn. akt I SA/3087/2001, w którym Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że w prowadzonym po 50 latach postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji nie można przyjąć, że dokument którego nie udało się odnaleźć nie istniał. Należy bowiem wówczas ocenić materiał dowodowy na podstawie dowodów pośrednich.
Ponadto organ podzielił stanowisko wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 12 stycznia 2018 r. sygn. akt II SA/GI 1038/17 o dopuszczalności ustaleniu stanu faktycznego sprawy na podstawie całokształtu materiału dowodowego, wobec braku dowodów bezpośrednio potwierdzających wypłatę odszkodowania. Podobnie wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z 9 kwietnia 2015 r. sygn. akt II SA/Lu 568/14 stwierdzając, że jeżeli organ nie może pozyskać bezpośrednich dowodów, może oprzeć rozstrzygnięcie na dowodach pośrednich.
Mając na uwadze przeprowadzone przez Starostę Olkuskiego ww. postępowanie wyjaśniające, w tym fakt, iż w Sądzie Rejonowym w O. nie odnotowano sprawy o zezwolenie na złożenie do depozytu sądowego kwoty odszkodowania uznać należy, że brak w sprawie dowodów świadczących, że ustalone na rzecz W. H. odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia nie zostało mu wypłacone. Pełnomocnik wnioskodawczyń również nie przedłożył i nie wskazał takich dowodów. Jak słusznie wskazał organ I instancji, mało wiarygodne wydaje się twierdzenie spadkobierczyń wywłaszczonego W. H., jakoby odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia dawnej działki nr [...] położonej w O. nie zostało mu wypłacone, tym bardziej, że spadkobierczynie nie wiedziały nawet o fakcie wydania decyzji o ustaleniu odszkodowania z tytułu wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości, tj. decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z 16 czerwca 1961 r. znak: USW.Wł.5/5/61. Przedmiotowe wywłaszczenie miało miejsce ponad 60 lat temu, wnioskodawczynie są spadkobiercami osoby wywłaszczonej, dlatego też trudno przyjąć, aby miały pełną wiedzę na temat tego wywłaszczenia i w konsekwencji, aby powyższe, nie poparte żadnym dokumentem oświadczenie mogło być jedyną podstawą do uwzględnienia ich wniosku. Organ powołał się także na wyrok z 30 października 2003 r. sygn. akt I SA/3087/2001, w którym Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że w prowadzonym po 50 latach postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji nie można przyjąć, że dokument którego nie udało się odnaleźć nie istniał. Należy bowiem wówczas ocenić materiał dowodowy na podstawie dowodów pośrednich.
Organ wskazał także – powołując się na orzecznictwo – że odwołujący nie wskazali skąd czerpali wiedzę i przekonanie, że przedmiotowe odszkodowanie nie zostało wypłacone. Nie podnosili z jakich przyczyn W. H. za swojego życia nie miałby dochodzić wypłaty przyznanego im odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość oraz dlaczego przez długie lata nie czynili tego same Skarżące. W sytuacji, gdy tego rodzaju dokumentacja, jest przechowywana tylko przez okres przewidziany stosownymi przepisami, a po jego upływie podlega zniszczeniu nie można przyjąć, że jedynym dowodem na dokonanie wypłaty przyznanego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość może być dowód z dokumentu potwierdzającego wypłatę. Takie założenie stwarzałoby bowiem potencjalną możliwość wszystkim byłym właścicielom wywłaszczonych nieruchomości oraz ich prawnym następcom do występowania o ponowną wypłatę odszkodowań po upływie ustawowego okresu obowiązku przechowywania dokumentacji księgowej (bankowej) i zniszczeniu dowodów wypłaty (por. uzasadnienie do wyroku WSA w Lublinie z dnia 9 kwietnia 2015 roku, sygn. II SA/Lu 568/14).
Odnosząc się natomiast do zarzutu odwołania, że "w postępowaniu administracyjnym nie znajduje zastosowania zasada, iż ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z określonego faktu wywodzi skutki prawne (art. 6 k.c.)", że w postępowaniu administracyjnym obowiązuje odpowiednio stosowana reguła z art. 6 kodeksu cywilnego, stanowiąca że "ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne", organ wskazał, że obowiązek poszukiwania dowodów ciąży nie tylko na organie administracji, ale obarcza także stronę, która w swym dobrze rozumianym interesie powinna wykazywać dbałość o przedstawienie środków dowodowych. Zatem inicjatywa dowodowa musi być w tym zakresie przejawiana nie tylko przez organ, ale również przez stronę postępowania (wyrok WSA w Warszawie z 22 lutego 2008 r. IV SA/Wa 46/08 cyt. w Komentarzu do Kpa pod red. prof. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2014, teza 6 do art. 77, str. 325). Wnioskodawczynie mogły zatem przykładowo wykazać odpowiednimi dokumentami, że W. H. występował do organów z zapytaniem dotyczącym wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Mogły również wystąpić do następców prawnych Wojewódzkiej Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych w Krakowie celem ustalenia, czy w ich aktach znajdują się dokumenty dotyczące wypłaty odszkodowania. Takich dowodów jednak odwołujące nie przedstawiły.
Nieuzasadniony jest również zarzut, iż: "Nieuprawniony jest wniosek, że skoro spadkodawca nie egzekwował odszkodowania, to z pewnością zostało mu ono wypłacone. Niedomaganie się odszkodowania mogło wynikać z różnych czynników, np. nieporadności strony."
W aktach sprawy znajduje się wniosek W. H. z 4 lutego 1961 r. o wpis prawa własności nieruchomości do księgi wieczystej, co przeczy twierdzeniu jakoby W. H. był osobą nieporadną. Wręcz przeciwnie, powyższe potwierdza fakt, iż W. H. należycie dbał o swoje interesy.
Organ podzielił także stanowisko wyrażane w orzecznictwie, że organy administracji publicznej nie mają obowiązku "wieczystego" przechowywania akt spraw dotyczących wywłaszczenia nieruchomości i postępowań odszkodowawczych. W konsekwencji brak stosownych dokumentów nie może automatycznie przesądzać o każdorazowym obowiązku ustalania i wypłacania w takiej sytuacji odszkodowania w oparciu o art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. Przepis ten nie może stanowić źródła nieuzasadnionego dochodu tylko z tego powodu, że w danej sprawie z uwagi na upływ czasu, wystąpiły trudności z ustaleniem występującego w niej stanu faktycznego. Przepis ten ma bowiem za zadanie umożliwiać urzeczywistnienie zasady słusznego odszkodowania należnego z tytułu wywłaszczenia, w tym także tego, które nastąpiło w okresie obowiązywania w państwie poprzedniego ustroju społeczno- politycznego. Wykładnia tego przepisu, zgodnie z którą przepis ten może być stosowany także do stanów faktycznych powstałych przed jego wejściem w życie, przemawia za tym by działania organów administracji publicznej, podejmowane w poprzednim ustroju społeczno- politycznym, były oceniane w sposób bardzo ostrożny. Brak dokumentów z uwagi na upływ okresu ich archiwizacji nie stanowi potwierdzenia przesłanek warunkujących zastosowanie normy wyrażonej w art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. (por. uzasadnienie do wyroku NSA z 27 kwietnia 2022 r., sygn. I OSK 1483/21 oraz uzasadnienie do wyroku WSA w Krakowie z dnia 20 grudnia 2024 roku, sygn. II SA/Kr 1350/24).
W tym stanie rzeczy w ocenie Wojewody Starosta Olkuski prawidłowo przyjął, że pomimo braku dokumentu świadczącego o wypłacie odszkodowania ustalonego decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z 16 czerwca 1961 r. znak: USW.Wł.5/5/61, postępowanie dotyczące wypłaty odszkodowania zostało ostatecznie zakończone przed złożeniem przedmiotowego wniosku, a zatem zaskarżoną decyzję organu I instancji utrzymano w mocy uznając zarzuty podnoszone w odwołaniu za niezasługujące na uwzględnienie.
Zauważono również, iż Starosta Olkuski prawidłowo postanowieniem z 20 września 2024 r. znak: WN.6821.7.2022, odmówił uwzględnienia zgłoszonego żądania o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego rzeczoznawcy majątkowego albo innego biegłego o właściwej specjalizacji w celu ustalenia wartości nieruchomości położonej w Olkuszu oznaczonej jako dawna działka nr [...] o pow. 0,0556 ha wywłaszczonej na rzecz Skarbu Państwa od W. H. Dowód z opinii rzeczoznawcy majątkowego w celu ustalenia wartości nieruchomości wywłaszczonej pozyskuje się jedynie w sytuacji ustalenia zwaloryzowanego odszkodowania i jego wypłaty, tymczasem w przedmiotowej sprawie uznano, że odszkodowanie w sprawie zostało już wypłacone, a zatem brak podstaw do jego waloryzacji.
Skargę na powyższą decyzję wniosły J. M. i B. V. podnosząc zarzuty naruszenia:
a) art. 80 k.p.a., poprzez:
- dokonanie oceny dowodów w sposób całkowicie dowolny, wbrew zasadom logiki, i w konsekwencji bezpodstawne ustalenie, że doszło do wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, która to okoliczność w żaden sposób nie znajduje potwierdzenia w zebranym w niniejszej sprawie materiale dowodowym;
- przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i wyprowadzenie z materiału dowodowego, w szczególności z pisma Sądu Rejonowego w Olkuszu z dnia 04.11.2022 w przedmiocie niezarejestrowania sprawy o złożenie do depozytu sądowego kwoty odszkodowania, wniosków z nich niewynikających, ani nawet nie wynikających z nich w stopniu prawdopodobnym, że odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość zostało już w przeszłości wypłacone,
b) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a., poprzez:
- brak zebrania pełnego materiału dowodowego istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy i podjęcia wystarczających czynności zmierzających do uzyskania dowodów (np. zeznania stron, świadków), które przyczyniłyby się do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i jednoznacznego ustalenia istotnych kwestii, w szczególności czy doszło do wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość na rzecz W. H.,
- brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i niedokonanie prawidłowej kwerendy dostępnych akt archiwalnych dotyczących "podmiotu, który był zobowiązany do wypłaty odszkodowania na rzecz W. H." (a więc akt nie tylko Wojewódzkiej Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych w Krakowie, ale także jej następców prawnych), w sytuacji gdy organ nie dysponuje jednoznacznymi i w pełni wiarygodnymi dowodami prowadzącymi do uznania, że doszło realizacji na rzecz W. H. zapłaty odszkodowania.
- uznanie, iż to na skarżących spoczywa obowiązek wykazania, iż nie doszło do wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość na rzecz W. H., w szczególności ustalenia następców prawnych Wojewódzkiej Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych w Krakowie, weryfikacji istnienia dokumentów archiwalnych po nich oraz kwerendy w w/w zasobach archiwalnych, podczas gdy to na organie spoczywa obowiązek zgromadzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego,
c) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z 80 k.p.a., poprzez nieustalenie w sposób wyczerpujący istotnych okoliczności mających zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, zaś zgromadzone w sprawie dowody nie potwierdzają, iż doszło do skutecznego zrealizowania świadczenia na rzecz W. H.,
d) art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. oraz art. 84 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że zasadnym było nieuwzględnienie przez organ ! instancji żądania skarżących dotyczącego przeprowadzenia dowodu z opinii rzeczoznawcy majątkowego albo innego biegłego o właściwej specjalizacji w celu ustalenia wartości nieruchomości położonej w O. oznaczonej jako dawna działka nr [...]7 o pow. 0,0556 ha wywłaszczonej na rzecz Skarbu Państwa od Pana W. H. i określenie zwaloryzowanej na dzień zapłaty wysokości odszkodowania, w sytuacji gdy przedmiotem w/w dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, tj. wartość nieruchomości oraz wartość zwaloryzowanego odszkodowania należnego stronie, gdy dokonanie prawidłowej waloryzacji wymaga wiadomości specjalnych, a ponadto organy w sposób nieuprawniony założyły, że w przedmiotowej sprawie odszkodowanie zostało już w przeszłości wypłacone
e) art. 138 § 1 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. oraz art. 140 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1-3 k.p.a. poprzez brak odniesienia się przez organ odwoławczy do zarzutów podniesionych w odwołaniu dotyczących braku zebrania pełnego materiału dowodowego, w szczególności niedokonania kwerendy akt dotyczących "podmiotu, który był zobowiązana do wypłaty odszkodowania na rzecz W. H."
oraz
f) art. 133 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (u.g.n.) w zw. z poprzednio obowiązującym art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, iż sam fakt niewszczęcia postępowania o złożenie kwoty odszkodowania do depozytu sądowego jest równoznaczny ze spełnieniem świadczenia (z wypłatą odszkodowania na rzecz uprawnionego), pomimo braku dostatecznych dowodów prowadzących do takowej konstatacji,
g) art. 132 ust. 3 u.g.n., poprzez jego niezastosowanie skutkujące brakiem dokonania waloryzacji i wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, pomimo iż odszkodowanie takie, przyznane orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 16.06.1961, USW.Wł.5/5/61, nie zostało nigdy wypłacone.
Powołując się na powyższe wniosły o "uchylenie zaskarżonej decyzji oraz wydanie orzeczenia zgodnie z wnioskiem zawartym w odwołaniu z dnia 24 października 2024 roku" oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu rozwinęły podniesione zarzuty.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z racji bezzasadności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Przepis art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 roku, poz. 1267) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania.
Zgodnie z przepisem art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 roku, poz. 259 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy).
Z art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.
Wskazać również należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji lub postanowienia bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia ( wyrok NSA W-wa z dnia 9.07.2008 r., sygn. II OSK 795/07).
Badając legalność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, Sąd stwierdził, że wydane one zostały zgodnie z prawem.
Zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 ustaw z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego /t.j. Dz. U. z 2024, poz. 572 ze zm./ - dalej jako "k.p.a."). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (zasada swobodnej oceny dowodów - art. 80 k.p.a.). Po przeprowadzonym postępowaniu, jeśli sprawa jest dostatecznie wyjaśniona oraz taką formę rozstrzygnięcia przewidują odpowiednie przepisy, organ wydaje decyzję, uwzględniając wytyczne co do jej elementów składowych, wskazanych w art. 107 k.p.a., przedstawiając m.in. przyjęty w sprawie stan faktyczny (art. 107 § 3 k.p.a.). Uchybienie przez organy normom zawartym w przepisach art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., ma miejsce wówczas, gdy wbrew obowiązkowi należytego wyjaśnienia sprawy nie ustalają one faktów czy zdarzeń, które mają znaczenie dla załatwienia sprawy, czyli mają znaczenie dla zastosowania określonej normy prawa materialnego, przyznającej stronie konkretne uprawnienie lub przewidującej jej obowiązek publicznoprawny.
Przedmiotem kontrolowanego postępowania było – zgodnie z treścią złożonego wniosku – ustalenie wysokości i wypłata odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość położoną w O., oznaczoną jako dawna działka nr [...] o pow. 0,0556 ha, przejętą na rzecz Skarbu Państwa na podstawie decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie Urząd Spraw Wewnętrznych z 21 kwietnia 1961 r. znak: USW.Wł.5/5/61 o wywłaszczeniu nieruchomości od W. H., względnie w przypadku gdy doszło już do wydania odrębnej decyzji odszkodowawczej, zwaloryzowanego na dzień zapłaty odszkodowania za ww. wywłaszczoną nieruchomość i wypłata tego odszkodowania.
Decyzja o wywłaszczeniu z dnia 21 kwietnia 1961 r. została wydana w trybie ustawy z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. Nr 17, poz. 70) – dalej jako uWywł1958.
Zgodnie z art. 7 uWywł1958 wywłaszczenie następuje za odszkodowaniem, a obowiązek odszkodowania ciąży na ubiegającym się o wywłaszczenie. Zasady ustalania wysokości odszkodowania za poszczególne kategorie gruntów zostały wskazane w art. 8 tej ustawy. W myśl art. 23 uWywł1958 jako osobę uprawnioną do otrzymania odszkodowania należy w orzeczeniu wskazać właściciela nieruchomości, której wypłaca się odszkodowanie. Jeżeli osoba uprawniona odmawia przyjęcia odszkodowania albo jeżeli wypłata odszkodowania osobie uprawnionej natrafia na przeszkody prawne wówczas, na zasadzie art. 26 ust. 2 uWywł1958 sumę odszkodowania przypadającą do wypłaty należy również złożyć do depozytu sądowego.
Z ustaleń organów i co wynika bezpośrednio z akt sprawy, decyzją z dnia 21 kwietnia 1961 roku wywłaszczona została m.in. nieruchomość W. H. oznaczona nr [...] o powierzchni 556 m2 (k. 21 a.a.).
Następnie decyzją z dnia 16 czerwca 1961 roku na zasadzie art. 7, 8, 12 i 21 uWywł1958 orzeczono o przyznaniu W. H. odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość w kwocie 13 162,92 zł (k. 70 a.a).
Ponadto w aktach sprawy znajduje się kserokopia zwrotnego potwierdzenia odbioru przez W. H. orzeczenia o zarówno o wywłaszczeniu nieruchomości (k. 71 a.a.) jak i orzeczenia o odszkodowaniu, co nastąpiło w dniu 4 lipca 1961 roku (k. 72 a.a.).
Nie budzi zatem wątpliwości, że decyzja o przyznaniu odszkodowania W. H. za wywłaszczoną nieruchomość została wydana oraz została mu ona doręczona.
Należy przy tym zwrócić uwagę, że w toku postępowania organy aktywnie poszukiwały wszelkich dokumentów, które mogłoby dotyczyć wypłaty W. H. odszkodowania. W szczególności dokonano kwerendy akt archiwalnych w Archiwum Zakładowym Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego, zwrócono się do także do Archiwum Narodowego w Krakowie, Archiwum Urzędu Miasta Krakowa, Narodowego Banku Polskiego Oddział Okręgowy w Krakowie, Sądu Rejonowego w Olkuszu, a także PKO Bank Polski S.A. (k. 74, 80, 84, 85, 86, 88, 89, 90, 94, 95, 96). W żadnym z archiwów jak i zasobach żadnego w tych podmiotów nie odnaleziono jakichkolwiek dokumentów, które byłyby związane z ustalonym odszkodowaniem za wywłaszczoną nieruchomość.
Ustalenia organów, że odszkodowanie zostało wypłacone w takim stanie rzeczy należy uznać jako prawidłowe.
Trzeba też podkreślić, że organ rozpoznając sprawę, w pierwszej kolejności powinien ustalić w sposób wyczerpujący i dokładny stan faktyczny, a następnie dokonać jego oceny prawnej (por. np. uzasadnienia do wyroków: NSA z dnia 9 lutego 2011 r., sygn. II OSK 263/10, NSA z dnia 11 czerwca 2013 r., sygn. II OSK 2417/12). Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy stanowi warunek konieczny do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Niewyjaśnienie lub niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy może prowadzić do wydania wadliwej decyzji.
Jak wskazano powyżej zakres i przedmiot postępowania wyjaśniającego determinują przepisy prawa materialnego, bowiem to normy prawa materialnego przesądzają o przedmiocie sprawy i okolicznościach prawnie istotnych. W postępowaniu wyjaśniającym należy również uwzględnić specyfikę danej sprawy - inność i odrębność okoliczności, które stanowią o stanie faktycznym (por. np. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 19 maja 2021, sygn. I OSK 251/21).
Organ powinien zatem w sposób adekwatny do potrzeb ustalić stan faktyczny i nie pozostawić żadnych niewyjaśnionych istotnych dla sprawy okoliczności. Dokonana natomiast przez organ ocena zgromadzonego materiału powinna zostać przeprowadzona zgodnie z zasadami swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), a motywy którymi kierował się organ powinny zostać szczegółowo wyjaśnione w uzasadnieniu do wydanej decyzji. Analiza akt sprawy oraz argumentacji zawartej w uzasadnieniu do zaskarżonej decyzji prowadzą do konkluzji, że poczynione w sprawie ustalenia faktyczne oraz dokonane oceny prawne są prawidłowe i ustalone w oparciu do rzetelnie zgromadzony materiał dowodowy.
Podkreślić należy, że w tym przypadku nie organom nie udało się uzyskać bezpośredniego dowodu potwierdzającego wypłatę odszkodowania, jednakże trzeba mieć na uwadze przede wszystkim fakt, że do wywłaszczenia jak i do wydania decyzji odszkodowawczej doszło w 1961 roku. Należy też zwrócić uwagę, że – jak zaznaczono w odpowiedzi z Narodowego Banku Polskiego – zgodnie z obowiązującymi przepisami dotyczącymi obrotów na rachunku bankowym dokumenty potwierdzające dokonywanie takich operacji nie są traktowane jako materiały archiwalne i są przechowywane 5 lat (k. 88)
Ponadto z informacji uzyskanych z Sądu Rejonowego w O. wynika, że w latach 1961 – 1975 nie zarejestrowano sprawy o zezwolenie na złożenie do depozytu wskazanej kwoty odszkodowania, jak również nie złożono takiej kwoty do depozytu sądowego (k. 80 a.a.). Powyższe ma o tyle, że jak wynika z przytoczonego art. 26 ust. 2 uWywł1958 sumę odszkodowania przypadającą do wypłaty należy również złożyć do depozytu sądowego, jeżeli osoba uprawniona odmawia przyjęcia odszkodowania albo jeżeli wypłata odszkodowania osobie uprawnionej natrafia na przeszkody prawne. Jedynie na marginesie w tym kontekście można jeszcze dodać, że stosownie do art. 26 ust. 3 uWywł1958 suma odszkodowania złożona do depozytu sądowego przechodzi na własność Państwa, jeżeli osoby uprawnione do odbioru nie podejmą jej w ciągu 5 lat od dnia doręczenia im wezwania do odbioru ze wskazaniem skutków niepodjęcia.
Trafnie także powołuje organ okoliczność, że w dniu 4 lutego 1961 roku W. H. złożył wniosek do Sądu Powiatowego Oddział Ksiąg Wieczystych w Olkuszu o urządzenie nowej księgi wieczystej dla nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 556 m2 oraz o wpisanie jego (W. H.) jako właściciela (k. 13 a.a.) i wyciąga z tego wniosek, że wbrew twierdzeniom Skarżących W. H. nie był osobą nieporadną, a wręcz przeciwnie należycie dbał o swoje interesy i nie stanowiło dla niego najmniejszego problemu złożenie odpowiedniego wniosku do sądu czy organu.
Należy także zwrócić uwagę, że organ odmówił uwzględnienia zgłoszonego wniosku dowodowego o podjęcie dalszych jeszcze poszukiwań dokumentacji związanej z wypłatą odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość (postanowienie z dnia 9 czerwca 2023 roku – k. 101 a.a.). Stanowisko organu w tym zakresie było zasadne. Organ zwrócił się do wszystkich istotnych podmiotów, które posiadają archiwa o informację na temat jakichkolwiek śladów dotyczących wypłaty przyznanego odszkodowania, bez jakichkolwiek efektów. W tym zakresie trzeba wskazać, że organ nie ma obowiązku uwzględniania wszystkich wniosków dowodowych, jeśli w jego ocenie wniosek dowodowy strony dotyczy okoliczności dostatecznie wyjaśnionych w postępowaniu (por. np. uzasadnienia do wyroków NSA: z dnia 11 lutego 2014 r., sygn. II OSK 2191/12, z dnia 14 kwietnia 2015 r., sygn. I GSK 830/13, z dnia 21 lipca 2016 r., sygn. I FSK 808/16, z dnia 8 grudnia 2017 r., sygn. I OSK 1214/17, z dnia 18 września 2019 r., sygn. II GSK 2374/17, z dnia 25 września 2020 r., sygn. II GSK 795/18). Co więcej postępowanie dowodowe nie jest celem samym w sobie, a przyjęta w postępowaniu administracyjnym zasada zupełności materiału dowodowego nie oznacza, że należy prowadzić postępowanie dowodowe nawet wówczas, gdy całokształt okoliczności ujawnionych w sprawie wystarcza do podjęcia rozstrzygnięcia (por. np. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 25 września 2020 r., sygn. II GSK 795/18).
Nieuzasadnione są zatem zarzuty naruszenia art. 7, art. 77, art. 80 K.p.a.
Pozbawione podstaw są zarzuty, które dotyczą nieuwzględnienia przez organ I instancji żądania skarżących dotyczącego przeprowadzenia dowodu z opinii rzeczoznawcy majątkowego albo innego biegłego o właściwej specjalizacji w celu ustalenia wartości nieruchomości położonej w O. oznaczonej jako dawna działka nr [...] o pow. 0,0556 ha wywłaszczonej na rzecz Skarbu Państwa od Pana W. H. i określenie zwaloryzowanej na dzień zapłaty wysokości odszkodowania, w sytuacji gdy przedmiotem w/w dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, tj. wartość nieruchomości oraz wartość zwaloryzowanego odszkodowania należnego stronie, gdy dokonanie prawidłowej waloryzacji wymaga wiadomości specjalnych. Zarzut ten jest o tyle bezzasadny, że organy nie orzekały w przedmiocie wysokości odszkodowania, ani go nie ustalały ani tez nie weryfikowały ustalonej już uprzednio wysokości. Podobnie nie było najmniejszych podstaw, aby dokonywać waloryzację odszkodowania, skoro – jak trafnie ustaliły organy – doszło do wypłaty tego odszkodowania.
Nie są także słuszne zarzuty naruszenia art. 107 § 3 K.p.a., zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Uzasadnienie do wydanych decyzji nie narusza wskazanej normy. Wyjaśnienia organu w tym zakresie są wystarczające i adekwatne. Organ wskazał przy tym, jakie są powody odmowy zezwolenia na usunięcie drzewa i jakie okoliczności (dowody) determinowały określony kierunek rozstrzygnięcia. Uzasadnienie jest spójne i logiczne, a z jego treści w sposób niebudzący wątpliwości wynikają względy, które stanowiły podstawę odmowy wydania zezwolenia. O naruszeniu wskazanej normy nie może natomiast świadczyć subiektywne przekonanie skarżącego o zasadności innego rozstrzygnięcia niż dokonanego przez organ.
Z tych też względów w ocenie Sądu podniesione zarzuty naruszenia przepisów postępowania są bezzasadne i stanowią w istocie swobodną polemikę tak ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym jak i dokonaną przez organy oceny prawnej.
Nie mają usprawiedliwionych podstaw zarzuty naruszenia art. 133 i art. 132 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 1145) – dalej jako "u.g.n.".
Co do zarzutu naruszenia art. 133 u.g.n. w zw. z poprzednio obowiązującym art. 26 ust. 2 uWywł1958 poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, iż sam fakt niewszczęcia postępowania o złożenie kwoty odszkodowania do depozytu sądowego jest równoznaczny ze spełnieniem świadczenia (z wypłatą odszkodowania na rzecz uprawnionego), pomimo braku dostatecznych dowodów prowadzących do takowej konstatacji – to należy wskazać, że zarzut ten dotyczy w istocie ustalenia okoliczności faktycznych i wniosków wyciągniętych przez organy w oparciu o bezspornie ustalone okoliczności takie jak niewszczęcie postępowania o złożenie kwoty odszkodowania do depozytu sądowego. Jak wskazano już powyżej ustalenia faktyczne organów są prawidłowe i zostały one ustalone nie w oparciu o pojedyncze dokumenty, lecz przy uwzględnieniu kompletnego zebranego materiału dowodowego i wyciągnięte wnioski, co do wypłacenia odszkodowania (o czym była mowa już powyżej) były wynikiem kompleksowego i wszechstronnego opracowania i analizy zgromadzonych materiałów. Jednocześnie należy wskazać w tym kontekście, że Skarżący nie wskazują na nielogiczność, sprzeczność czy wadliwość rozumowania organów w świetle zgromadzonego materiału dowodowego.
Podobnie bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 132 ust. 3 u.g.n., poprzez jego niezastosowanie skutkujące brakiem dokonania waloryzacji i wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, pomimo iż odszkodowanie takie, przyznane orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 16.06.1961, USW.Wł.5/5/61, nie zostało nigdy wypłacone. Skoro ograny ustaliły, że doszło do wypłaty odszkodowania to – jak także zaznaczono już powyżej – nie było podstaw, aby na gruncie przedmiotowego postępowania dokonywać waloryzację przyznanego odszkodowania i je wypłacać.
Niezależnie od podniesionych w skardze zarzutów Sąd nie dopatrzył jakichkolwiek podstaw, które mogłyby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Z tych względów na zasadzie art. 151 p.p.s.a. skarga została oddalona.