II SA/Kr 495/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2004-03-24
NSAnieruchomościWysokawsa
podział nieruchomościgospodarka nieruchomościamicel publicznyprawo administracyjnepostępowanie administracyjneuchwaładecyzjaprawo rzeczowenieruchomościplanowanie przestrzenne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości, stwierdzając naruszenie przepisów proceduralnych przez brak wymaganej opinii.

Sprawa dotyczyła skargi A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego zatwierdzającą projekt podziału nieruchomości. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji, uznając, że podział został dokonany z naruszeniem art. 93 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który wymagał wydania postanowienia opiniującego zgodność podziału z planem miejscowym. Sąd uznał, że rozporządzenie wyłączające tę opinię w przypadku podziału z urzędu przekroczyło zakres delegacji ustawowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. zatwierdzającą projekt podziału nieruchomości stanowiącej własność skarżącej. Podział ten miał być niezbędny do realizacji celu publicznego, jakim jest przebudowa drogi krajowej. Sąd, działając na podstawie przepisów wprowadzających Prawo o ustroju sądów administracyjnych, uznał skargę za uzasadnioną, choć nie z powodów podniesionych przez skarżącą. Kluczowym zarzutem Sądu było naruszenie art. 93 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który nakłada obowiązek uzyskania opinii wójta, burmistrza lub prezydenta miasta w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Sąd uznał, że § 4 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów, który wyłączał wymóg tej opinii w przypadku podziału z urzędu, przekroczył zakres delegacji ustawowej zawartej w art. 100 ustawy. Brak wymaganej opinii stanowił uchybienie przepisom postępowania, mające wpływ na wynik sprawy. W związku z tym Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji, określił, że decyzja nie może być wykonywana, i zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, rozporządzenie nie może wyłączyć tego wymogu, ponieważ przekracza zakres delegacji ustawowej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że delegacja ustawowa zawarta w art. 100 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie upoważniała Rady Ministrów do wyłączenia stosowania art. 93 ust. 4 tej ustawy w przypadku podziału z urzędu. W związku z tym § 4 ust. 2 rozporządzenia, który to robił, był niezgodny z ustawą.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

u.g.n. art. 93 § ust. 4

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego opiniuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie.

Pomocnicze

u.g.n. art. 93 § ust. 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Podział nieruchomości może być dokonany, jeżeli jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

u.g.n. art. 93 § ust. 5

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Dotyczy opiniowania zgodności podziału z planem miejscowym.

u.g.n. art. 96

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 97 § ust. 3 pkt. 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Podziału nieruchomości można dokonać z urzędu, jeżeli jest on niezbędny do realizacji celów publicznych.

u.g.n. art. 100

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Delegacja do określenia trybu dokonywania podziałów nieruchomości oraz sposobu sporządzania i rodzaju dokumentów wymaganych w tym postępowaniu.

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1

Sprawy, w których skargi zostały wniesione do NSA przed 1.01.2004 r., podlegają rozpoznaniu przez WSA.

p.o.p.s.a. art. 134

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd nie jest związany granicami skargi i bada z urzędu wszelkie naruszenia prawa.

p.o.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt.1 lit. "c"

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawą uchylenia decyzji jest stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania.

p.o.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określenie, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana.

p.o.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach postępowania.

k.p.a. art. 106

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepisy dotyczące wydawania postanowień.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów postępowania przez brak wymaganej opinii wójta/burmistrza/prezydenta miasta w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie, w sytuacji gdy rozporządzenie wyłączające ten wymóg przekroczyło zakres delegacji ustawowej.

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżącej dotyczące warunków zakupu nieruchomości (nie były przedmiotem postępowania). Argumenty skarżącej dotyczące braku możliwości użytkowania nieruchomości i nierównomiernych kształtów działek powstałych w wyniku podziału (nie zostały szczegółowo rozpatrzone przez sąd, który skupił się na kwestii proceduralnej).

Godne uwagi sformułowania

Sąd uznał, że Rada Ministrów wyłączając w § 4 ust. 2 rozporządzenia stosowanie art. 93 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami przekroczyła zakres delegacji ustawowej. brak takiej opinii należy uznać za uchybienie przepisom postępowania - mające wpływ na wynik sprawy.

Skład orzekający

Andrzej Niecikowski

przewodniczący sprawozdawca

Izabela Dobosz

członek

Joanna Tuszyńska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących podziału nieruchomości, zakresu delegacji ustawowej dla rozporządzeń wykonawczych oraz wymogu uzyskiwania opinii w postępowaniach administracyjnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2004 roku i specyfiki przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami z tamtego okresu. Może wymagać analizy w kontekście późniejszych zmian legislacyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne wymogi proceduralne w postępowaniu administracyjnym i jak błędy formalne mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli merytorycznie wydaje się ona słuszna. Jest to ważna lekcja dla prawników procesowych.

Błąd formalny, który kosztował zatwierdzenie podziału nieruchomości: Sąd wskazuje na przekroczenie delegacji ustawowej przez rozporządzenie.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 495/03 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2004-03-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-02-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Andrzej Niecikowski /przewodniczący sprawozdawca/
Izabela Dobosz
Joanna Tuszyńska
Symbol z opisem
607  Gospodarka mieniem państwowym i komunalnym, w tym gospodarka nieruchomościami nierolnymi
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sentencja
Sygn. akt II SA/ Kr 495/ 03 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 marca 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia Andrzej Niecikowski ( spr.) Sędziowie NSA: Izabela Dobosz Joanna Tuszyńska Protokolant Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2004r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2002r., Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję jak i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącej A. C. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...].08.2002 r. (znak: [...]) Prezydent Miasta K., działając na podstawie art. 93, 96 i art. 97 ust. 3 pkt. 1 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz.U. z 2000 r. nr 46 póz. 543 z późn. zm.- zwaną dalej ustawą o g.n.) oraz rozporządzenia z dnia 17 lutego 1998 r. w sprawie trybu dokonywania podziałów nieruchomości oraz sposobu sporządzania i rodzajów dokumentów wymaganych w tym postępowaniu (Dz.U. nr 25 póz. 130) zatwierdził z urzędu projekt podziału nieruchomości położonej w obr. [...] a oznaczonej w ewidencji gruntów jako dz. ewid. "1" obj. [...], na dz. ewid. "2" o pow. 0.0544 ha oraz "3" o pow. 0.0203 ha - stanowiącej własność A.C. W uzasadnieniu podniesiono, iż podział przedmiotowej nieruchomości sporządzony został w oparciu o decyzję Burmistrza Miasta i Gminy w W. z dnia [...].02.2002 r. znak: [...] o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji pn. "przebudowy jednojezdniowego odcinka drogi krajowej nr "I" na drogę dwujezdniową na odcinku [...] w ramach programu ISPA".
Odwołanie A.C. nie zostało uwzględnione i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., decyzją z dnia 30.12.2002 r. (znak: [...]) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzje. W uzasadnieniu wskazano, że stanowisko organu I instancji jest prawidłowe. Zgodnie z art. 97 ust. 3 pkt. 1 ustawy o g.n. podziału nieruchomości można dokonać z urzędu, jeżeli jest on niezbędny do realizacji celów publicznych. Podział taki może być natomiast dokonany, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 93 ust. 1 cyt. ustawy). Oznacza to zatem, iż decydujące znaczenie mają w tym zakresie postanowienia ostatecznej decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji, na potrzeby której dokonywany ma być podział nieruchomości. Jest bezspornym, że w przedmiotowej sprawie została wydana decyzja Burmistrza Miasta i Gminy W. z dnia [...].02.2002 r., ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na przebudowie jednojezdniowego odcinka drogi krajowej nr "I" na drogę dwujezdniową na odcinku [...] w ramach programu ISPA. Zatem podział nieruchomości stanowiącej działkę nr "4" obr. [...] w W. jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a także z ustaleniami zawartymi w decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.
Odnosząc się do zarzutów odwołania a dotyczących warunków zakupu przedmiotowej nieruchomości zwrócono uwagę, że kwestia ta nie jest przedmiotem postępowania dotyczącego podziału nieruchomości.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyła A.C. i nie precyzując żądania skargi, zarzuciła, że ustalenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie są właściwe bowiem podział doprowadzi do tego, że nieruchomość nie będzie mogła być użytkowana w dotychczasowy sposób i w wyniku podziału powstałby "twór o nierównomiernych kształtach", na którym nic nie można wybudować.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga w sprawie niniejszej została złożona przed dniem 1.01.2004 r. Zgodnie jednak z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 - w skrócie p.o.p.s.a.).
Zgodnie z art. 134 p.o.p.s.a. Sąd nie jest związany granicami skargi i zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa, a także przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w sprawie.
Skargę należy uznać za uzasadnioną aczkolwiek nie z powodów w niej podniesionych.
Art. 93 ust. 4 i 5 (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji) ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi, że zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego, z zastrzeżeniem art. 94 i art. 95, opiniuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta a opinię, o której mowa wyraża się w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie.
Zwrócić należy uwagę i na to, że ustawodawca w art. 100 udzielił Radzie Ministrów delegacji do określenia, w drodze rozporządzenia, trybu dokonywania podziałów nieruchomości oraz sposobu sporządzania i rodzaju dokumentów wymaganych w tym postępowaniu.
Wykorzystując tę delegacje Rada Ministrów w dniu 17 lutego 1998 r. wydała rozporządzenie w sprawie trybu dokonywania podziałów nieruchomości oraz sposobu sporządzania i rodzajów dokumentów wymaganych w tym postępowaniu (Dz.U. nr 25 poz. 130). Według § 4 ust. 2 tego rozporządzenia w przypadku dokonywania podziału nieruchomości z urzędu, do opracowania projektu podziału nie jest wymagana opinia, o której mowa w ust. 1.
Można by więc uznać, że § 4 ust. 2 cytowanego rozporządzenia wyłączył stosownie dyspozycji art. 93 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Rozważenie jednak wymaga czy zawarta w art. 100 ustawy delegacja - upoważniała Radę Ministrów, do wyłączenia w przypadku dokonywania podziału z urzędu stosowania art. 93 ust.4. W tym miejscu miał Sąd na uwadze, że rozporządzenie może wprowadzać zmiany do ustawy, ale tylko wtedy gdy ustawa w sposób ścisły konkretyzuje możliwość takiej zmiany w akcie podstawowym.
I dlatego też zdaniem Sądu, Rada Ministrów wyłączając w § 4 ust. 2 rozporządzenia - stosowanie art. 93 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami przekroczyła zakres delegacji ustawowej. Powyższy pogląd nie jest odosobniony i znalazł już wyraz w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. np. wyrok NSA z dnia 27.09.2000 r. SA/Rz 215/99, którego uzasadnienie Sąd w składzie obecnym w całości podziela).
W aktach sprawy brak jest takiej opinii, a więc nastąpiło uchybienie treści art. 93 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Na marginesie można dodać, że postanowienie wyrażające opinię, o której mowa w art. 93 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest wydawane w toku postępowania administracyjnego w sprawie o podział nieruchomości. Do wydania tego postanowienia przepisu art. 106 kpa nie stosuje się. (zob. Uchwała Składu Pięciu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 1999 r. OPK 1/99 - ONSA 1999/3 poz. 84).
Wprawdzie opinie o której mowa w art. 93 ust. 4 wydaje ten sam organ, który w I instancji wydał decyzje zatwierdzającą projekt podziału - a więc można przyjąć, że jego opinia będzie pozytywna, to nie mniej jednak z uwagi na to, że postanowienie zawierające opinię jest zaskarżalne, a więc podlega kontroli w toku instancji, brak takiej opinii należy uznać za uchybienie przepisom postępowania - mające wpływ na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy, skoro stwierdzone zostało naruszenie przepisów postępowania, na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. "c" p.o.p.s.a. należało orzec jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.o.p.s.a., zaś określenie o niemożliwości wykonania zaskarżonej decyzji oparto na podstawie art. 152 p.o.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI