II SA/Kr 491/25

II SA/Kr 491/25 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-06-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jacek Bursa
Mirosław Bator /przewodniczący/
Paweł Darmoń /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art 145 par 1 pkt 1 lit  a ic
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
art 57  ust  1 c
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędziowie: WSA Jacek Bursa WSA Paweł Darmoń (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Katarzyna Migda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi J. L. i M. L. na decyzję nr 83/2025 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 19 lutego 2025 r., znak WOB.7721.226.2023.NOGI w przedmiocie zgłoszenia sprzeciwu na przystąpienie do użytkowania budynku I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie na rzecz J. L. i M. L. solidarnie kwotę 997 zł (słownie: dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 19 lutego 2025 r. nr 83/2025 znak: WOB.7721.226.2023.NOGI Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572) oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r. poz. 725 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Zakopanem z dnia 10 maja 2023 r. nr 91/23, znak: NB.5120.4.8.2023.AT, którą zgłoszono sprzeciw na przystąpienie do użytkowania "budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego na działkach nr ewid. [...], [...] w miejscowości M. C. gmina P. wykonanych na podstawie decyzji nr 147/18 Starosty Tatrzańskiego z dnia 13 kwietnia 2018 r. w sprawie znak: AB.6740.71.2018.MDz zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę (kategoria obiektu I)".
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Decyzją z dnia 10 maja 2023 r. nr 91/23, znak: NB.5120.4.8.2023.AT Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Zakopanem zgłosił sprzeciw na przystąpienie do użytkowania ww. budynku mieszkalnego. W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że w dniu 17 lutego 2023 r. inwestorzy J. L. i M. L. (zwani dalej także skarżącymi) złożyli w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w Zakopanem, zawiadomienie o zakończeniu budowy i przystąpieniu do użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego na działkach nr ewid. [...], [...] w miejscowości M. C. gmina P..
Organ I instancji stwierdził, że analiza przedłożonych dokumentów potwierdziła, iż przedmiotowy wniosek posiada braki i nieścisłości w związku z powyższym postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Zakopanem nr 64/23 z dnia 24 lutego 2023 r. nałożono na inwestora obowiązek uzupełnienia wniosku o: 1. oświadczenie kierownika budowy J. G. - brak pieczątki i podpisu projektanta z uwagi na dokonane odstępstwa od projektu; 2. załącznik D6A do oświadczenia kierownika budowy zawiera niejasności i błędne dane w zakresie: rozpoczęcia budowy, powierzchni użytkowej; 3. dziennik budowy - braki w wypełnieniu; 4. inwentaryzacja powykonawcza - brak naniesionego przyłącza wodnego do Spółki Wodnej M. C. potok [...] informacja uprawnionego geodety - brak wymienienia wszystkich odstępstw od zagospodarowania terenu, tj.: zmiana powierzchni utwardzonej i powierzchni biologicznie czynnej, wykonanie nowych skarp od strony zachodniej, południowo-zachodniej, południowej, wykonanie tarasu, zmiana niwelacji terenu itp.; 6. dostarczona kopia rysunku zagospodarowania terenu z naniesionymi zmianami nieistotnymi nie pokrywa się z inwentaryzacją powykonawczą, brak informacji czy dokonane zmiany są zgodne z warunkami technicznymi, przepisami i nie będą oddziaływać negatywnie na działki sąsiednie, brak nawiązania do zmiany źródła ciepła z pieca na pellet na ogrzewanie elektryczne, brak informacji o rezygnacji z własnego ujścia wodnego, brak informacji o nowym przyłączu dla kanalizacji deszczowej, brak wjazdu do garażu, itp. rysunki zmian powinny być sporządzone zgodnie z art. 36a ust. 6 Pb.; 7. informacje czy zamontowany kominek na parterze spełnia wymogi w zakresie ekoprojektu lub sprawności cieplnej na poziomie co najmniej 80% zgodnie z uchwałą nr XXXII/452/17 z dnia 23 stycznia 2017 r. Sejmiku Województwa Małopolskiego; 8. potwierdzenie odbioru przyłącza kanalizacji deszczowej z działki [...] do kraty drogowej w poboczu drogi gminnej nr ewid. [...] przez Gminę P. protokół badań i sprawdzeń instalacji elektrycznej ogrzewania budynku; [...] wyjaśnić przyczyny rezygnacji z studni własnej na poczet przyłącza wodociągowego Spółki Wodnej M. C. potok D. .
Następnie postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Zakopanem nr 102/23 z dnia 20 marca 2023 r. zmieniony został termin przedłożenia dokumentacji wynikającej z ww. postanowienia do dnia 30 marca 2023 r.
Organ I instancji wskazał, że w załączeniu do pisma z dnia 20 marca 2023 r. pełnomocnik inwestorów przedłożył część wymaganych dokumentów, jak również zwrócił się o przedłużenie terminu do przedłożenia dokumentów z punktu 5 i 6 o co najmniej 1 miesiąc. Uwzględniając powyższy wniosek postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr 109/23 z dnia 27 marca 2023 r. zmieniony został termin do przedłożenia brakujących dokumentów do 28 kwietnia 2023 r.
Organ I instancji wskazał, że w dniu 26 kwietnia 2023 r. na dzienniku podawczym złożona została informacja geodety oraz mapa inwentaryzacji powykonawczej budynku wraz z przyłączami. Zdaniem organu, biorąc pod uwagę przedłożone dokumenty stwierdzić należy, że inwestorzy nie uzupełnili przedmiotowego wniosku o punkt 6, tj. dostarczona kopia rysunku zagospodarowania terenu z naniesionymi zmianami nieistotnymi nie pokrywa się z inwentaryzacją powykonawczą, brak informacji czy dokonane zmiany są zgodne z warunkami technicznymi, przepisami i nie będą oddziaływać negatywnie na działki sąsiednie, brak nawiązania do zmiany źródła ciepła z pieca na pellet na ogrzewanie elektryczne, brak informacji o rezygnacji z własnego ujścia wodnego, brak informacji o nowym przyłączu dla kanalizacji deszczowej, brak wjazdu do garażu, itp. rysunki zmian powinny być sporządzone zgodnie z art. 36a ust. 6 Prawa budowlanego. W związku z powyższym organ I instancji uznał, że pomimo prawidłowego wezwania, inwestorzy nie uzupełnili braków w wyznaczonym terminie, to zaś stanowi podstawę do wydania decyzji sprzeciwu na podstawie art. 54 w związku z art. 57 ust. 1-4 ustawy Prawo budowlane.
W odwołaniu od powyższej decyzji organu I instancji skarżący wnieśli o jej uchylenie. W uzasadnieniu skarżący wskazali, że wraz ze złożonym w dniu 17 lutego 2023 r. zawiadomieniem oraz jego uzupełnieniami (dokonanymi w dniach 20 marca 2023 r. i 26 kwietnia 2023 r.), przedłożono w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego wszystkie wymagane ustawą Prawo budowlane dokumenty, w tym: 1) oryginał dziennika budowy; 2) oświadczenie inwestorów o właściwym zagospodarowaniu terenów przyległych w zakresie umożliwiającym eksploatację wybudowanego obiektu; 3) oświadczenie inwestorów o wbudowaniu w obiekt budowlany wyrobów budowlanych oznakowanych znakiem budowlanym "B" lub oznakowaniem "CE"; 4) podpisane przez kierownika budowy oraz projektanta oświadczenia: o zakończeniu budowy, o wykonaniu robót budowlanych zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę i przepisami; o dokonaniu pomiarów powierzchni użytkowej budynku w sposób zgodny z przepisami rozporządzenia, o którym mowa w art. 34 ust. 6 pkt 1 ustawy Prawo budowlane; o doprowadzeniu terenu budowy i drogi do należytego stanu i porządku; o dokonaniu zmian nieodstępujących w sposób istotny od zatwierdzonego projektu lub warunków pozwolenia na budowę; 5) informację uprawnionego geodety po zakończeniu budowy wraz z dokumentacją geodezyjną powykonawczą; 6) podpisane przez projektanta pismo ze wskazaniem nieistotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego wraz ze wskazaniem ich na, zatwierdzonych przez organ administracji architektoniczne - budowlanej, rysunkach: do projektu zagospodarowania terenu oraz rzucie parteru; 7) protokół z kontroli sprawdzenia przewodów dymowych i wentylacyjnych; 8) protokół odbioru instalacji elektrycznej; 9) protokół z badań i sprawdzeń wewnętrznej instalacji wodno-kanalizacyjnej; 10) zaświadczenie o przyłączeniu budynku do sieci kanalizacji sanitarnej; 11) protokół odbioru kanalizacji sanitarnej; 12) oświadczenie inwestorów o wykonaniu w budynku ogrzewania elektrycznego zamiast c.o. zasilanego piecem spalinowym; 13) oświadczenie inwestorów o rezygnacji z realizacji studni do poboru wody pitnej a w to miejsce wykonania przyłącza do lokalnej sieci wodociągowej; 14) oświadczenie o wyrażeniu zgody na przyłącz budynku do sicie wodociągowej Spółki Wodnej [...]; 15) protokół z technicznego odbioru przyłącza wodociągowego; 16) zaświadczenie o przyłączeniu i odbiorze przyłącza do lokalnej sieci wodociągowej; 17) zaświadczenie o przyłączeniu do sieci energetycznej; 18) umowę kompleksową na sprzedaż energii elektrycznej; 19) pismo o wyrażeniu zgody na odprowadzenie wód opadowych do kraty drogowej w poboczu drogi gminnej; 20) protokół z badań i sprawdzeń instalacji deszczowej; 21) protokół z odbioru końcowego robót związanych z budową zjazdu z drogi gminnej; 22) protokół z odbioru końcowego robót związanych z budową instalacji kanalizacji deszczowej; 23) oświadczenie inwestorów o spełnieniu zainstalowanego kominka wymogów Ekoprojektu i sprawności cieplnej; 24) protokół z badań i sprawdzeń instalacji centralnego ogrzewania z kotłem elektrycznym; 25) oświadczenie kierownika budowy o zamontowaniu i podłączeniu kominka do oddzielnego przewodu kominowego posiadającego oddzielny przewód wentylacyjny.
Skarżący dodali, że na zatwierdzonej przez organ kopii rysunku do projektu zagospodarowania terenu naniesione zostały nieistotne zmiany oraz informacje w zakresie: zmiany sposobu odprowadzania wód opadowych, tj. rezygnacji ze szczelnego zbiornika na wody opadowe na rzecz odprowadzenia wód do sieci kanalizacji deszczowej; rezygnacji ze studni do poboru wody pitnej na rzecz przyłączenia budynku do sieci wodociągowej; wykonania umocnionych skarp od strony zachodniej; zmian dotyczących zmniejszenia w utwardzeniu terenu wokół budynku wzdłuż elewacji południowo-wschodniej i południowo-zachodniej; zmian w przebiegu instalacji wodociągowej, kanalizacyjnej i energetycznej w tym zastawu złączowo - pomiarowego. Dodatkowo załączono rysunek rzutu poddasza, na których wrysowano zmianę w ukształtowaniu balkonu od strony elewacji południowo-wschodniej, który w obecnym stanie nie wykracza poza obrys okapu dachu przez co pozostaje bez wpływu na tereny działek sąsiednich. Ponadto w budynku zrezygnowano z centralnego ogrzewania z zastosowaniem kotła na pelet w zamian za ogrzewanie elektryczne. Zdaniem skarżących, wszystkie przedstawione powyżej zmiany stanowią nieistotne zmiany w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego.
Skarżący wskazali, że pracownik Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego podczas oględzin terenu budowy wykonał dokumentację fotograficzną, na podstawie której sporządził adnotację urzędową, w której stwierdził, iż "od strony północnej budynku mieszkalnego znajduje się balkon żelbetowy pokryty od góry deską tarasową, a od strony południowo zachodniej wykonany został taras drewniany o powierzchni przekraczającej 35 m2 i skarpa z kamieni. Należy dodać, że rysunek zmian w zagospodarowaniu terenu P. M. B. przedstawia ww. balkon i taras jako teren utwardzony z czym tut. organ nie może się zgodzić (w zatwierdzonym projekcie budowlanym teren utwardzony był wykonany z kamienia: łupek - koloru szarego, a nie z drewna) i uważa, że niniejszy rysunek został błędnie wykonany przez P. M. B., który świadomie chciał wprowadzić w błąd tut. organ, poprzez niedokładne -wrysowanie dokonanych zmian względem zatwierdzonego projektu budowlanego (...)". Odnosząc się do powyższych uwag skarżący zauważyli, że gdyby pracownik Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego zapoznał się z zatwierdzonym projektem budowlanym pewnie zauważyłby, że w miejscu wykonanego balkonu, o którym napisał w adnotacji, zaprojektowany w projekcie był właśnie balkon (dotyczy elewacji północno-zachodniej). Balkon stanowi nadwieszony element architektoniczny budynku zatem na rysunku do projektu zagospodarowania terenu się go nie wrysowuje, a już na pewno nie wskazuje się jego wykończenia. Na rysunku do projektu zagospodarowania terenu nadwieszone elementy architektoniczne budynku znaczy się z reguły przerywaną kreską i tak też element ten został na rysunku przedstawiony. Pod opisanym w notatce balkonem znajduje się wjazd do garażu i właśnie ten wjazd został wrysowany na rysunku jako teren utwardzony. Zmiana utwardzenia wokół budynku z kamienia na deski tarasowe nie stanowi istotnej zmiany a już na pewno próby wprowadzenia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w błąd.
Następnie skarżący stwierdzili, że w uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż jednym z powodów sprzeciwu na przystąpienie do użytkowania jest "brak nawiązania do zmiany źródła ciepła z pieca na pelet na ogrzewanie elektryczne, brak informacji o rezygnacji z własnego ujścia wodnego, brak informacji o nowym przyłączu dla kanalizacji deszczowej, brak wjazdu do garażu, itp.". Skarżący wyjaśnili, że jednymi z załączników do zawiadomienia były oświadczenia inwestorów: o zmianie źródła ciepła stanowiącego ogrzewanie w budynku, a także o rezygnacji z wykonania studni na rzecz przyłączenia budynku do sieci wodociągowej. Z informacji załączonych do zawiadomienia jednoznacznie wnika, iż inwestorzy zrezygnowali z odprowadzenia wód opadowych do szczelnego zbiornika na rzecz przyłączenia do sieci kanalizacji deszczowej. Skarżący stwierdzili, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie wskazał jakie jeszcze inne wyjaśnienia powyższych kwestii należało przedstawić, by były dla organu wystarczające. Zarówno na rysunku zagospodarowania terenu jak i na dokumentacji powykonawczej (inwentaryzacja powykonawcza) wskazano wjazd do garażu. Organ wskazał w decyzji, iż rysunki zmian winny być cyt.: "sporządzone zgodnie z art. 36a ust. 6 Pb.". Jednak zdaniem skarżących art. 36a ust. 6 ustawy Prawo budowlane nie wskazuje w jaki sposób miałyby być sporządzone rysunki zmian.
Ponadto skarżący dodali, że decyzja administracyjna powinna, w myśl art. 107 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, zawierać m.in. oznaczenie strony lub stron postępowania administracyjnego. Zatem dla prawidłowości postępowania prowadzonego przez właściwy organ administracji publicznej niezbędne jest zindywidualizowanie stron postępowania poprzez wskazanie ich danych osobowych w zakresie co najmniej imienia, nazwiska i adresu zamieszkania. W decyzji wydanej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie oznaczono jednak prawidłowo stron.
Pismem z dnia 24 września 2024 r. znak: WOB.7721.226.2023.NOGI Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie wezwał pełnomocnika skarżących do:
1. przedłożenia prawidłowo sporządzonej kopii rysunku projektu zagospodarowania terenu wchodzącego w skład zatwierdzonego projektu budowlanego, z naniesionymi zmianami oraz uzupełniającym opisem w zakresie zagospodarowania terenu działki (przedłożone dotychczas rysunki są niespójne z inwentaryzacją geodezyjną powykonawczą);
2. przedłożenia oświadczenia projektanta czy zrealizowane w toku inwestycji odstępstwa od projektu zagospodarowania terenu wpłyną negatywnie na działki sąsiednie poprzez zwiększenie obszaru oddziaływania obiektu poza działkę, na której obiekt budowlany został zaprojektowany;
3. przedłożenia oryginału bądź uwierzytelnionej za zgodność z oryginałem (zgodnie z art. 76a § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego) kopii protokołu odbioru kanalizacji sanitarnej z dnia 16 października 2019 r. oraz protokołu z badań i sprawdzeń wewnętrznej instalacji wodno-kanalizacyjnej z dnia 27 kwietnia 2022 r.;
4. złożenia przez inwestorów stosownych wyjaśnień w zakresie odnoszącym się do realizacji studni głębinowej na terenie inwestycji (czy została ona wykonana czy też nie).
W dniu 10 października 2024 r. do organu II instancji wpłynęło pismo pełnomocnika skarżących z dnia 7 października 2024 r., do którego została dołączona kopia rysunku projektu zagospodarowania terenu wchodzącego w skład zatwierdzonego projektu budowlanego, z naniesionymi zmianami oraz uzupełniającym opisem w zakresie zagospodarowania terenu działki. Dodatkowo w piśmie z dnia 7 października 2024 r. pełnomocnik skarżących oświadczył, że jako projektant uznaje zrealizowane w toku inwestycji odstępstwa od projektu zagospodarowania jako niewpływające negatywnie na działki sąsiednie poprzez zwiększenie obszaru oddziaływania obiektu poza działkę, na której obiekt budowlany został zaprojektowany. Ponadto dokumentacja została uzupełniona o stosowne oświadczenie inwestorów w zakresie rezygnacji z realizacji studni głębinowej na rzecz podłączenia budynku mieszkalnego do istniejącej sieci wodociągowej.
Wymienioną na wstępie decyzją z dnia 19 lutego 2025 r. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia 10 maja 2023 r. W ocenie organu odwoławczego, PINB zasadnie - po analizie dokumentów przedłożonych przez pełnomocnika inwestorów wraz z zawiadomieniem o zakończeniu budowy z dnia 17 lutego 2023 r. oraz otrzymanych w wyniku odpowiedzi na postanowienie - zgłosił sprzeciw w przedmiocie przystąpienia do użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego na działkach nr ewid. [...], [...] w miejscowości M. C. gmina P., skoro skarżący w wymaganym terminie nie uzupełnili wszystkich braków dokumentacji.
Organ II instancji powołał się na wynikającą z art. 15 Kodeksu postępowania administracyjnego zasadę dwuinstancyjności postępowania i dokonał analizy zawiadomienia o zakończeniu budowy ww. budynku mieszkalnego jednorodzinnego, a także dokumentacji - zarówno dołączonej do zawiadomienia, jak i dostarczonej przez inwestorów w toku postępowania prowadzonego przed organem I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że pełnomocnik skarżących jedynie częściowo wykonał wezwanie z dnia 24 września 2024 r., gdyż w dalszym ciągu nie uzupełniono dokumentacji dołączonej do zawiadomienia o zakończeniu budowy o oryginał bądź uwierzytelniona za zgodność z oryginałem kopie protokołu odbioru kanalizacji sanitarnej z dnia 16 października 2019 r. oraz protokołu z badań i sprawdzeń wewnętrznej instalacji wodno-kanalizacyjnej z dnia 27 kwietnia 2022 r. Organ II instancji wskazał, że przedłożone do zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu budowlanego dokumenty zawierają jedynie kopię (niepoświadczone za zgodność z oryginałem w myśl art. 76a § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego) protokołu odbioru kanalizacji sanitarnej z dnia 16 października 2019 r. oraz protokołu z badań i sprawdzeń wewnętrznej instalacji wodno-kanalizacyjnej z dnia 27 kwietnia 2022 r., przy czym uprawnienie do przedłożenia wraz z zawiadomieniem o zakończeniu budowy obiektu budowlanego lub wnioskiem o udzielenie pozwolenia na użytkowanie zamiast oryginałów kopii dokumentów, o których mowa w art. 57 ust. 1 pkt 2-6, 7a i 8 pojawiło się dopiero w momencie wejścia w życie ustawy zmieniającej, która wprowadziła art. 57 ust. 1c Prawa budowalnego. Organ odwoławczy podkreślił, że w niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy Prawa budowlanego sprzed nowelizacji z dnia 19 września 2020 r. Zatem przedłożone przez skarżących wraz z odwołaniem kserokopie ww. dokumentów nie spełniają wymagań określonych przez ustawodawcę w przepisie art. 57 Prawa budowalnego sprzed nowelizacji. Przedłożone przez wnioskodawcę kopie protokołów nie mogą bowiem posiadać waloru dokumentu oryginalnego. W związku z tym organ odwoławczy podkreślił, że niepoświadczona za zgodność z oryginałem kserokopia dokumentu w żadnym razie nie może być uznana za dowód w sprawie.
Organ II instancji wskazał przy tym, że wbrew stwierdzeniom pełnomocnika skarżących z przesłanej dokumentacji w postaci akt sprawy organu I instancji znak: NB.5120.4.8.2023 nie wynika, ażeby inwestorzy załączyli oryginały protokołu odbioru kanalizacji sanitarnej z dnia 16 października 2019 r. oraz protokołu z badań i sprawdzeń wewnętrznej instalacji wodno-kanalizacyjnej z dnia 27 kwietnia 2022 r. Zdaniem organu, wniosek taki można wysunąć chociażby z faktu, że np. kopia protokołu z dnia 16 października 2019 r. posiada naniesioną długopisem numerację załączników. Natomiast sama okoliczność, iż postanowieniem z dnia 20 marca 2023 r. PINB nie wezwał inwestorów do dostarczenia oryginałów ww. dokumentów nie może oznaczać, że z całą pewnością dokumenty te musiały zostać przedłożone w formie oryginałów. Co więcej, w piśmie z dnia 12 listopada 2024 r. znak: NB.5120.4.8.2023.AT PINB poinformował, iż: "w aktach sprawy znak: NB.5120.4.8.2023 nie zalegają oryginały: protokołu odbioru kanalizacji sanitarnej z dnia 16 października 2019 r., protokołu z badań i sprawdzeń wewnętrznej instalacji wodno-kanalizacyjnej z dnia 27 kwietnia 2022r.". Z ww. pisma wynika również, iż w dniu 12 kwietnia 2022 r. skarżący złożyli na dzienniku podawczym PINB zawiadomienie o zakończeniu budowy przedmiotowego budynku mieszkalnego, przy czym decyzją z dnia 30 grudnia 2022 r. nr 281/22 znak: NB.5120.4.17.2022.WB PINB umorzył postępowanie administracyjne w sprawie ww. zawiadomienia o zakończeniu budowy z uwagi na wycofanie wniosku dot. zawiadomienia o zakończeniu budowy. Na marginesie organ odwoławczy stwierdził, iż w aktach znak: NB.5120.4.17.2022.WB brak jest oryginału bądź uwierzytelnionej za zgodność z oryginałem kopii protokołu odbioru kanalizacji sanitarnej z dnia 16 października 2019 r. oraz protokołu z badań i sprawdzeń wewnętrznej instalacji wodno-kanalizacyjnej z dnia 27 kwietnia 2022 r.
Ponadto organ II instancji stwierdził, że ewentualna wadliwość działania organu I instancji w postaci braku wezwania inwestorów postanowieniem z dnia 20 marca 2023 r. m.in. do dostarczenia protokołu odbioru kanalizacji sanitarnej z dnia 16 października 2019 r. oraz protokołu z badań i sprawdzeń wewnętrznej instalacji wodno-kanalizacyjnej z dnia 27 kwietnia 2022 r. w postaci oryginałów nie może wiązać organu odwoławczego. Zgodnie bowiem z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, organ odwoławczy w postępowaniu odwoławczym (zainicjowanym poprzez skuteczne wniesienie odwołania przez wnioskodawców) nie tylko kontroluje poprawność rozstrzygnięcia podjętego przez organ I instancji, ale też ponownie rozpoznaje całą sprawę.
MWINB wskazał także, iż okoliczność, iż organ I instancji nie wezwał do przedłożenia oryginału dokumentu, jak i fakt, że przyjęto zawiadomienie o zakończeniu budowy z ww. kopiami, nie może w żadnym razie świadczyć, że złożone dokumenty były kompletne (złożone w formie oryginałów). Przyjęcie podania ma bowiem charakter wyłącznie techniczny i nie stanowi o dokonaniu merytorycznej weryfikacji przyjętego podania.
Mając na uwadze powyższe, organ odwoławczy stwierdził, że skoro inwestorzy nie uzupełnili wszystkich żądanych dokumentów wskazywanych w wezwaniu MWINB z dnia 24 września 2024 r., to w takim stanie rzeczy na chwilę obecną brak jest możliwości przyjęcia do użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego na działkach nr ewid. [...]. [...] w miejscowości M. C. gmina P. na podstawie zawiadomienia skarżących z dnia 17 lutego 2023 r. Zdaniem organu, zawiadomienie o zakończeniu budowy można bowiem uznać za skuteczne jedynie w przypadku, gdy zostanie złożone wraz z wymaganymi załącznikami, bowiem przepisy prawa nie przewidują żadnych odstępstw w tym zakresie. Brak ustawowo wskazanych dokumentów czyni zgłoszenie nieskutecznym, z tym że organ jest zobowiązany sprawdzić wymagane dokumenty i w przypadku braków lub nieścisłości wezwać inwestora do uzupełnienia dokumentacji. W realiach niniejszej sprawy inwestorzy byli wzywani do uzupełnienia zawiadomienia o zakończeniu budowy dwukrotnie, tj. w toku postępowania administracyjnego prowadzonego przez organ I instancji, jak i przez organ odwoławczy, przy czym uzupełnienie na etapie postępowania odwoławczego również nie spełniło oczekiwań związanych z zakresem wskazanym w wezwaniu. Dlatego też MWINB utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W skardze na powyższą decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie skarżący wnieśli o ej uchylenie. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili naruszenie:
1) art. 7 w zw. z art. 8 w zw. z art. 77 w zw. z art. 76a § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez:
a) bezpodstawne przyjęcie, iż skarżący nie złożyli do akt sprawy (wraz z zawiadomieniem o zakończeniu budowy) oryginałów protokołu odbioru kanalizacji sanitarnej z dnia 16 października 2019 r. oraz protokołu z badań i sprawdzeń wewnętrznej instalacji wodno - kanalizacyjnej z dnia 27 kwietnia 2022 r. pomimo, iż z akt sprawy bezsprzecznie wynika, iż dokumentacja ta została złożona przez skarżących do akt sprawy już przed organem I instancji, a rzekomy brak jej przedłożenia stanowił wyłączną przyczynę utrzymania w mocy decyzji organu I instancji,
b) bezpodstawne przyjęcie, iż niemożność odnalezienie w aktach sprawy prowadzonych przez organ I instancji ww. dokumentów w oryginale (lub poświadczonej kopii) uzasadnia utrzymanie w mocy decyzji w przedmiocie sprzeciwu na przystąpienie do użytkowania budynku, podczas gdy strona postępowania administracyjnego nie odpowiada za prowadzenie akt sprawy przez organ i nie powinna ponosić negatywnych skutków nierzetelnego prowadzenie tychże akt, a nadto nie każde uchybienie formalne daje postawę do złożenia sprzeciwu na zamiar przystąpienia do użytkowania budynku;
2) art. 54 ust. 1 w zw. z art. 57 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, poprzez bezpodstawne przyjęcie iż niemożność odnalezienie w aktach sprawy prowadzonych przez organ I instancji dokumentów opisanych w pkt 1 lit. a ) powyżej (w oryginale lub poświadczonej kopii) uzasadnia utrzymanie w mocy decyzji w przedmiocie sprzeciwu na przystąpienie do użytkowania budynku, podczas gdy strona postępowania administracyjnego nie odpowiada za prowadzenie akt sprawy przez organ i nie powinna ponosić negatywnych skutków nierzetelnego prowadzenie tychże akt, a nadto nie każde uchybienie formalne daje postawę do złożenia sprzeciwu na zamiar przystąpienia do użytkowania budynku.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że w odpowiedzi na wezwanie organu II instancji z dnia 24 września 2024 r. przedstawili dokumenty i wyjaśnienia wyszczególnione w pkt 1, 2 i 4 tegoż wezwania, zaś w zakresie żądania opisanego w pkt 3 wezwania wyjaśnili, iż wraz z zawiadomieniem o zakończeniu budowy z dnia 17 lutego 2023 r. dostarczyli do organu I instancji oryginały protokołu odbioru kanalizacji sanitarnej z dnia 16 października 2019 kanalizacyjnej z dnia 27 kwietnia 2022 r. r. oraz protokołu z badań i sprawdzeń wewnętrznej instalacji wodno – kanalizacyjnej z dnia 27 kwietnia 2022 r. Zdaniem skarżących, potwierdzeniem tego faktu jest nie tylko, co zaznaczyli w piśmie z dnia 7 października 2024 r., okoliczność iż organ I instancji w postanowieniu nr 64/23 z dnia 24 lutego 2023 r. nie wzywał ich do przedłożenia tychże dokumentów, ale, co ważniejsze, również treść znajdującej się w aktach prowadzonych przez organ I instancji karty sprawdzenia dokumentacji z dnia 17 lutego 2023 r., z której bezsprzecznie wynika, iż do zgłoszenia zostały dołączone oryginały protokołu odbioru kanalizacji sanitarnej oraz protokołu z badań i sprawdzeń wewnętrznej instalacji wodno - kanalizacyjnej.
Skarżący podnieśli, iż niemożność odnalezienie w aktach sprawy prowadzonych przez organ I instancji dokumentów opisanych w pkt 1 lit. a zarzutów do skargi (w oryginale lub poświadczonej kopii) nie uzasadnia utrzymanie w mocy decyzji w przedmiocie sprzeciwu na przystąpienie do użytkowania budynku, gdyż strona postępowania administracyjnego nie odpowiada za prowadzenie akt sprawy przez organ i nie powinna ponosić negatywnych skutków nierzetelnego prowadzenie tychże akt, a nadto nie każde uchybienie formalne daje postawę do złożenia sprzeciwu na zamiar przystąpienia do użytkowania budynku. Skarżący podkreślili, że o ile w aktach organu I instancji nie znajdują się co prawda oryginały lub poświadczone za zgodność z oryginałem kopie protokołu odbioru kanalizacji sanitarnej z dnia 16 października 2019 r. oraz protokołu badań i sprawdzeń wewnętrznej instalacji wodno - kanalizacyjnej z dnia 27 kwietnia 2022 r. (z przyczyn nieznanych skarżącym i przez nich niezawinionych) to bez wątpienia znajdują się w tych aktach czytelne i nie budzące wątpliwości co do ich treści kopie tychże protokołów. Zdaniem skarżących, brak jest uzasadnionych przesłanek wniesienia sprzeciwu co do zamiaru do przystąpienie do użytkowania zrealizowanej przez nich inwestycji, a dokumenty znajdujące się w aktach postępowania są wystarczające do potwierdzenia zgodności budowy z projektem budowlanym i z przepisami oraz potwierdzenia jej zdatności do użytkowania.
W odpowiedzi na skargę Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2024.1267 t.j. z dnia 2024.08.21) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2024.935 t.j. z dnia 2024.06.26), dalej "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a.
Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 145 § 1 P.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw, podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
W tak zakreślonych ramach kontroli należało uznać, że skarga J. L. i M. L. zasługiwała na uwzględnienie, bowiem zaskarżone decyzje obu instancji nie odpowiadają prawu.
Zasadniczą kwestią, która wymagała rozstrzygnięcia, było ustalenie, czy rzeczywiście jak twierdzi organ odwoławczy i co było jedynym powodem utrzymania w mocy decyzji sprzeciwu na przystąpienie do użytkowania budynku - skarżący jedynie częściowo wykonał wezwanie MWINB z dnia 24 września 2024 r. Organ wskazuje, że nie uzupełniono dokumentacji dołączonej do zawiadomienia o zakończeniu budowy o oryginały bądź uwierzytelnione za zgodność z oryginałem kopie protokołu odbioru kanalizacji sanitarnej z dnia 16 października 2019 r. oraz protokołu z badań i sprawdzeń wewnętrznej instalacji wodno-kanalizacyjnej z dnia 27 kwietnia 2022 r. Czy ewentualny brak oryginałów dokumentów, a złożenie ich w kserokopii czyni zadość przepisom prawa obowiązującym w dacie wykonania zobowiązania z dnia 24 września 2024 r.
Rozważając te zagadnienia stwierdzić należy, że organy obu instancji w kontrolowanej sprawie nie sprostały wymogom ustawy i konieczne było uchylenie obu decyzji. Naruszono bowiem, jak trafnie zarzuca skarga art. 7 w zw. z art. 8 § 1 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r Kodeks postępowania administracyjnego, a także art. 54 ust. 1 w zw. z art. 57 ust. 1c ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
W przedłożonych sądowi przez organ aktach administracyjnych znajdują się: kserokopia protokołu odbioru kanalizacji sanitarnej z dnia 16 października 2019 r. oraz kserokopia protokołu z badań i sprawdzeń wewnętrznej instalacji wodno-kanalizacyjnej z dnia 27 kwietnia 2022 r.,
Wbrew twierdzeniom organów w karcie sprawdzenia dokumentacji z 17 lutego 2023 r dołączonej do zawiadomienia o zakończeniu budowy/wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie - pracownik PINB w Zakopanem potwierdził że do wniosku dołączono m. inn. protokół badań i sprawdzeń instalacji ściekowej wewnętrznej (pkt 12) oraz potwierdzenie odbioru infrastruktury przyłącza kanalizacji ściekowej (pkt 13). W rubryce "brakująca dokumentacja" nie wskazano, by brakowało protokołu odbioru kanalizacji sanitarnej oraz protokołu z badań i sprawdzeń wewnętrznej instalacji wodno-kanalizacyjnej.
Takie sformułowana karty sprawdzenia (brak bardziej szczegółowego opisu przyjmowanych dokumentów) sprawia że nie można odmówić prawdziwości twierdzeniom skargi, że dokumenty zostały złożone przez skarżących do akt sprawy już przed organem I instancji. Sposób prowadzenia akt sprawy przez organ I instancji i precyzja wszelkich adnotacji urzędowych obciąża organ prowadzący postępowanie, a skarżący nie powinni ponosić negatywnych skutków nierzetelnego prowadzenia przez organ akt administracyjnych. Skarżący konsekwentnie twierdzą w skardze i wcześniejszym odwołaniu od decyzji, że wraz ze złożonym w dniu 17 lutego 2023 r. zawiadomieniem oraz jego uzupełnieniami (dokonanymi w dniach 20 marca 2023 r. i 26 kwietnia 2023 r.), przedłożono w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w Zakopanem protokół z badań i sprawdzeń wewnętrznej instalacji wodno-kanalizacyjnej oraz protokół odbioru kanalizacji sanitarnej.
Jednocześnie stwierdzić należy, że wbrew twierdzeniom organów - nawet brak oryginałów wymienionych dokumentów, a złożenie ich przez skarżących w kserokopii (które bez wątpienia znajdują się w aktach sprawy) czyni zadość przepisom prawa obowiązującym w dacie wykonania zobowiązania MWINB z dnia 24 września 2024 r. Ustawą z dnia 10 grudnia 2020 r o zmianie niektórych ustaw wspierających rozwój mieszkalnictwa (Dz. U. 2021 r.11 z dnia 2021.01.04) w art. 6 pkt 20 a - wprowadzono zmianę do prawa budowlanego w ten sposób, że dodano art. 57 ust 1 c w brzmieniu: "do zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu budowlanego lub do wniosku o udzielnie pozwolenia na użytkowanie, zamiast oryginałów, można dołączyć kopie dokumentów , o których mowa w ust 1 pkt 2-6, 7a i 8".
Artykuł 51 (przepisy międzyczasowe) ustawy zmieniającej stanowi, że ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia z wyjątkiem pkt 4, którym m.inn określono, że art. 6 pkt 20 – wchodzi w życie z dniem 1 lipca 2021 r.
Przepis art. 57 ust 1 c prawa budowlanego należy do przepisów postępowania związanych z zawiadomieniem o zakończeniu budowy lub wnioskiem o udzielenie pozwolenia na użytkowanie i znalazł zastosowanie od dnia 1 lipca 2021 r. Zawiadomienie o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego w P. złożono po tej dacie, bowiem w dniu 17 lutego 2023 r. Wprowadzony przepis miał zatem zastosowanie do złożonego zawiadomienia w rozpoznawanej sprawie, a inwestor nie miał obowiązku przedkładania oryginałów dokumentów.
W tej sytuacji błędne i niezrozumiałe jest stanowisko organu II instancji który w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (str 7) stwierdza, że "Jak już uprzednio wskazano w niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy Prawa budowlanego sprzed nowelizacji " Na stronie 2 uzasadnienia decyzji mowa o ustawie z dnia 13 lutego 2020 r o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020r., poz. 471). Organ nie rozważał przepisów międzyczasowych zawartych w ustawie z dnia 10 grudnia 2020 r o zmianie niektórych ustaw wspierających rozwój mieszkalnictwa (Dz. U. 2021 r.11 z dnia 2021.01.04).
W tych okolicznościach sprawy Sąd, na podstawie 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku (błąd w ustaleniach faktycznych oraz błędna wykładnia i zastosowanie obowiązujących przepisów prawa), uchylając zaskarżoną decyzję wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji. Przedstawioną wykładnię przepisów wezmą pod uwagę organy obu instancji.
O kosztach postępowania orzeczono w punkcie II sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. W razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na zasądzone koszty w wysokości 997 zł składa się uiszczony przez stronę skarżącą wpis od skargi, koszty zastępstwa procesowego i opłata skarbowa od pełnomocnictwa procesowego.