II SA/Kr 489/25

II SA/Kr 489/25 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-06-04
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-05-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Anna Kopeć
Jacek Bursa /przewodniczący sprawozdawca/
Magda Froncisz
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art 134
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.) Sędzia WSA Magda Froncisz Asesor WSA Anna Kopeć po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2025 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Z. K. na postanowienie nr 114/2025 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 11 lutego 2025 roku, znak: WOB.7722.235.2022.JKLI/JNOW w przedmiocie stwierdzenia wniesienia zażalenia z uchybieniem terminu oddala skargę
Uzasadnienie
Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie postanowieniem nr 114/2025 z dnia 11.02.2025 roku, znak: WOB.7722.235.2022.JKLI/JNOW, na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 i 123 Kpa oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2024r. poz. 725, z późn. zm., dalej: "Pr. bud.") stwierdził, że zażalenie wniesione przez Z. K. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Olkuszu nr 213/2020, z dnia 12 listopada 2020 r., znak: NB.7355.4.6.2020.MIR, którym organ l instancji nałożył na Z. K. obowiązek wstrzymania robót budowlanych, polegających na rozbudowie budynku mieszkalno-usługowego, położonego na nieruchomości w M. przy ul. G. nr ew. gr. [...], zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego dla jego wniesienia w art. 141 § 2 Kpa.
W uzasadnieniu organ podkreślił i wyjaśnił, że postanowieniem z dnia 11 lutego 2025r., nr 113/2025, znak: WOB.7722.235.2022.JKLI MWINB odmówił przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Olkuszu nr 213/2020, z dnia 12 listopada 2020 r., znak: NB.7355.4.6.2020.MIR. Z. K. został przez PINB uznany za stronę przedmiotowego postępowania, niemniej jednak analizując akta przedmiotowej sprawy organ odwoławczy zauważył, że w toku prowadzonego postępowania znak: NB.7355.4.6.2020, PINB całość korespondencji adresowanej do Z. K. kierował na adres: M. . ul. G. , [...]. Postanowienie organu I instancji nr 213/2020, z dnia 12 listopada 2020 r., znak: NB.7355.4.6.2020.MIR, z powodu niemożności doręczenia przesyłki adresatowi, zostało dwukrotnie awizowane i zwrócone do nadawcy w dniu 8 grudnia 2020 r. Pan Z. K. przebywa na stałe i pracuje poza granicami Polski. Przesyłka numer ([...] nadana przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w Olkuszu znak NB.7355.4.6.2020 MR, nadana dnia 17.11.2020 adresowana do Z. K. powróciła do nadawcy w dniu 8 grudnia 2020 roku. W postanowieniu nr 113/2025, z dnia 11 lutego 2025r., znak: WOB.7722.235.2022.JKLI, organ odwoławczy wskazał i wyjaśnił, że korespondencja w przedmiotowej sprawie nie była kierowana do Z. K. na adres zamieszkania, wobec czego w realiach niniejszej sprawy nie można mówić o skuteczności fikcji doręczenia, o której mowa w art. 44 Kpa. Tak więc skarżący mógł wnieść zażalenie w terminie otwartym dla jednej ze stron postępowania, której doręczono przedmiotowe postanowienie PINB w Olkuszu nr 213/2020, z dnia 12 listopada 2020 r., znak: NB.7355.4.6.2020.MIR. Z akt sprawy wynika, że ww. postanowienie zostało skutecznie doręczone ostatniej ze stron (strona, której najpóźniej doręczono postanowienie), tj. P. T., dnia 23 listopada 2020 r. Skoro przesyłka zawierająca skarżone postanowienie odebrana została przez ostatniego uczestnika postępowania w dniu 23 listopada 2020 r. (dzień tygodnia: poniedziałek) to termin na dokonanie czynności złożenia zażalenia upływał w dniu 30 listopada 2020 r. (dzień tygodnia: poniedziałek) - który to był ostatnim dniem na dokonania czynności. Zażalenie Z. K., reprezentowanego przez adw. M. S., zostało nadane w placówce pocztowej dnia 12 lipca 2022 r. Wobec powyższego postanowienie PINB w Olkuszu nr 213/2020, z dnia 12 listopada 2020 r., znak: NB.7355.4.6.2020.MIR, stało się ostateczne z upływem dnia 30 listopada 2023 r. i po tym terminie nie przysługiwało na nie zażalenie. Zażalenie Z. K. wniesione zostało z uchybieniem terminu. Natomiast odmowa przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia otwiera organowi drogę do wydania postanowienia na podstawie art. 134 Kpa.
Skargę na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie wniósł Z. K. podnosząc naruszenie:
- art. 58 § 1 k.p.a.. oraz art. 141 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, a tym samym przyjęcie, że Z. K. złożył zażalenie z uchybieniem 7 - dniowego terminu, a tym samym oddalenie wniosku Z. K. o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia, podczas gdy z okoliczności na której wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia został oparty wynika, iż w sposób niezawiniony oraz uzasadniony Z. K. nie mógł dochować terminu do wniesienia zażalenia
- błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę wydanego postanowienia polegający na bezpodstawnym przyjęciu, iż:
• podstawą wniosku o przywrócenie terminu była wyłącznie okoliczność przebywania pozwanego w I. i, podczas gdy okolicznością na której wniosek został oparty było pozostawanie pozwanego w niewiedzy co do wszczęcia postępowania administracyjnego i wydania postanowienia na które przysługiwało zażalenie, co doprowadziło do uznania, iż Z. K. nie uprawdopodobnił okoliczności powodujących uchybienie terminu;
• Z. K. nie wykazał braku swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, podczas gdy Z. K. bez swojej winy uchybił terminowi - co doprowadziło do oddalenia wniosku.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisami procedury. Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt. 3 p.p.s.a. Zgodnie z art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, mimo że część poglądów organu nie jest prawidłowa.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że niniejsza sprawa dotyczy postanowienia w przedmiocie stwierdzenia wniesienia zażalenia z uchybieniem terminu. Zatem zarzuty skargi dotyczące odmowy przywrócenia terminu są w niniejszym postępowaniu bezprzedmiotowe. Skarga na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia została rozpoznana przez tutejszy Sąd pod sygnaturą akt II SA/Kr 493/25, w której wyrokiem z dnia 3 czerwca 2025 roku Sąd uwzględnił skargę, uchylając postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia.
Co się tyczy kwestii doręczenia skarżącemu postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Olkuszu nr 213/2020, z dnia 12 listopada 2020 r., znak: NB.7355.4.6.2020.MIR o wstrzymaniu robót budowlanych, Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę wyraża pogląd, że w/w postanowienie zostało doręczone skarżącemu w trybie art. 44 k.p.a. w dniu 7 grudnia 2020 roku, a zatem termin do wniesienia na nie zażalenia upłynął 14 grudnia 2020 roku. Wbrew argumentacji organu i twierdzeniom skargi, nawet długotrwały pobyt skarżącego za granicą, gdzie pracował, przyjeżdżając do kraju kilka razy w roku na kilka dni, na płaszczyźnie prawnej nie oznacza, że skarżący zmienił miejsce zamieszkania. Tym samym postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych, skierowane zostało na jego prawidłowy adres zamieszkania, doszło do jego skutecznego doręczenia w trybie zastępczym, a zatem zażalenie wniesione na nie w dniu 12 lipca 2022 r., jest zażaleniem wniesionym z uchybieniem terminu i to wynoszącym ponad półtora roku.
Przechodząc do samego postanowienia, które zostało zakwestionowane w niniejszym postępowaniu, należy wskazać, że wydanie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia jest obowiązkiem organu odwoławczego, w każdym przypadku, gdy takie uchybienie miało miejsce. Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jego stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości, niż wydanie postanowienia przewidzianego w art. 134 k.p.a. Nie mają przy tym znaczenia okoliczności, które przyczyniły się do uchybienia terminu. Nie ma również znaczenia to, czy uchybienie terminu nastąpiło z winy, czy też bez winy strony. Ponadto stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia nie jest zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Przechodząc do dalszych rozważań należy dodać, że Sąd rozpoznający niniejszą sprawę wyraża pogląd zaprezentowany w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 8 kwietnia 2025 r., sygnatura akt III OSK 6702/21, że przepisy nie określają wyraźnie sekwencji tudzież relacji między postanowieniem dotyczącym stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, a postanowieniem rozstrzygającym kwestię ewentualnego przywrócenia tego terminu. W orzecznictwie sądów administracyjnych można spotkać zarówno takie poglądy, w świetle których postanowienie z art. 134 k.p.a. powinno mieć charakter następczy wobec postanowienia z art. 59 § 2 k.p.a., jak i takie, które ujmują tę relację odwrotnie względnie wskazują na zbędność postanowienia z art. 134 k.p.a. w przypadku orzekania co do ewentualnego przywrócenia terminu (zob. A. Golęba, (w:) H. Knysiak-Sudyka (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2023, s. 967-968 oraz powołane tam orzecznictwo). Na gruncie analogicznych przepisów ordynacji podatkowej w najnowszym orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, że przepis art. 228 § 1 pkt 2 o.p. (będący odpowiednikiem art. 134 k.p.a.) "nie uzależnia obowiązku wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi od tego, czy uchybienie terminowi było zawinione. Nie ma również znaczenia to, czy strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu i czy wniosek ten wywołał zamierzony przez stronę skutek w postaci przywrócenia terminu" (zob. np. wyrok NSA z dnia 21 lipca 2022 r., III FSK 741/21; wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2024 r., I FSK 1087/23). Wskazuje się przy tym, że: "Dopiero wydanie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania otwiera drogę do rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu. Umożliwia ono zajęcie się badaniem jego zasadności, w szczególności oceną przesłanek uzasadniających przywrócenie terminu. Ocena taka jest możliwa tylko i wyłącznie wtedy, gdy termin odwoławczy został przekroczony. Wówczas nie ma już racji bytu badanie okoliczności przekroczenia terminu jako «załatwionej» postanowieniem o stwierdzeniu uchybienia terminowi. Takie postanowienie nie stoi też w żaden sposób na przeszkodzie załatwieniu wniosku o przywrócenie terminu, także w sposób pozytywny" (zob. S. Presnarowicz, w: L. Etel (red.), Ordynacja podatkowa - komentarz aktualizowany do art. 228, teza 3, LEX/el. oraz powołany tam wyrok WSA w Poznaniu z dnia 10 listopada 2021 r., I SA/Po 752/20) – podkreślenie własne.
Tym samym oddalenie niniejszej skargi potwierdza jedynie obiektywny fakt, że wniesienie przez skarżącego zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Olkuszu nr 213/2020, z dnia 12 listopada 2020 r., znak: NB.7355.4.6.2020.MIR o wstrzymaniu robót budowlanych, nastąpiło z uchybieniem terminu. W żadnym natomiast stopniu nie ogranicza formalnej możliwość rozpoznania wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia tego zażalenia oraz w żadnym stopniu nie determinuje ostatecznego wyniku tego postępowania, które ponownie będzie się toczyć po uprawomocnieniu się wyroku wydanego do sygnatury akt II SA/Kr 493/25.
Mając zatem na uwadze powyższe, orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.