II SA/Kr 483/04

II SA/Kr 483/04 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2007-02-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-04-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Barbara Pasternak /przewodniczący/
Janusz Kasprzycki /sprawozdawca/
Piotr Głowacki
Wojciech Jakimowicz
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 lutego 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Głowacki Sędziowie AWSA Janusz Kasprzycki (spr.) AWSA Wojciech Jakimowicz Protokolant Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2007 r. sprawy ze skargi S.T. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] października 2003r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 149 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (jednolity tekst Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie - k.p.a.) Prezydent Miasta K. odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę kanalizacji sanitarnej w ulicy W. i Z. w os. O. w K. dla Zakładu Gospodarki Komunalnej w K.
W uzasadnieniu tej decyzji Prezydent Miasta K. wskazał, że w dniu [...] stycznia 2003r. S.T. złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] lipca 1997r., znak:[...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę kanalizacji sanitarnej w ulicy W. i Z. w os. O. w K., wskazując, iż nie brała bez własnej winy udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem tej decyzji. Wypełnia to, jej zdaniem, przesłankę o której mowa w art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a. i stanowi podstawę do wznowienia postępowania.
Rozpoznając powyższy wniosek Prezydent stwierdził, że zgodnie z treścią art. 148 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W myśl zaś z § 2 cytowanego wyżej art., termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a., biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. W przedmiotowej sprawie S.T. w dniu 12 marca 2003r. dowiedziała się o decyzji będącej przedmiotem wznowienia, tj. w dniu sformułowania przez nią skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Prezydent podkreślił, że w świetle art. 149 § 3 k.p.a. bez znaczenia dla ustalenia daty dowiedzenia się przez stronę o decyzji uzasadniającej żądanie wznowienia postępowania, jest ocena prawidłowości lub wiarygodności decyzji, o której strona została poinformowana. Istotne jest jedynie to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu. W tej sytuacji Prezydent uznał, że S.T. składając w dniu 16 stycznia 2003 r. wniosek o wznowienie postępowania w niniejszej sprawie nie zachowała miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.
W ocenie Prezydenta nie ma również znaczenia fakt złożenia przez S.T. w dniu 12 czerwca 1999 r. skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wyniku jej rozpatrzenia wyrokiem z dnia 5 grudnia 2002 r., doręczonym według oświadczenia S.T. w dniu 6 stycznia 2003r. (sygn. II SA./Kr 528/99)., Sąd oddalił skargę S.T. na decyzję Wojewody w przedmiocie wniesienia sprzeciwu od zgłoszenia zamiaru budowy ogrodzenia tymczasowego od ulicy W. dz. nr "1" obr. [...] w K. To postępowanie sądowe nie dotyczyło zatem budowy kanalizacji, która jest przedmiotem niniejszej sprawy. Zostało to wyraźnie zaznaczone w uzasadnieniu tego wyroku. Nie miała więc, zdaniem Prezydenta, zastosowania w tej sytuacji zasada zgodnie z którą wniesienie skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję organu administracji państwowej wyłącza do czasu zakończenia postępowania sądowego możliwość wznowienia postępowania przez organ administracji w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją (wyrok NSA z dnia 5 maja 1989 r., l SA 1003/88, ONSA 1989 nr 1, póz. 43).
W takim razie wskutek nie zachowania przewidzianego w art. 148 § 2 k.p.a. terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a. Prezydent orzekł jak w sentencji.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła S.T. Twierdzi w nim, że decyzja organu l instancji jest nieważna. Argumenty te wywodzi z tego, że po wydaniu przez Wojewodę decyzji z dnia [...] maja 2003r., znak:[...] uwzględniającej jej odwołanie od decyzji z dnia [...] marca 2003r., znak:[...], noszącej miano ostatecznej, organ l instancji nie podjął żadnych działań i nie wydał decyzji w ustawowo do tego przewidzianym terminie. Zdaniem odwołującej się tkwi więc on w bezczynności. Nie zgadza się też, ze stanowiskiem, że uchybiła miesięcznemu terminowi do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego. Podnosi bowiem, że już w dniu 21 lipca 1998r. wskazywała na okoliczności sfałszowania dokumentacji geodezyjnej.
Decyzją z dnia [...] lutego 2004r. znak:[...], wydaną w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu l instancji.
W uzasadnieniu tak podjętego rozstrzygnięcia Wojewoda wskazał, że wzmiankowana przez odwołującą się decyzja Wojewody z dnia [...] maja 2003r., znak:[...], to decyzja uchylająca decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] marca 2003r., znak:[...], o odmowie wznowienia postępowania, do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Organ l instancji był zobligowany zatem do ponownej analizy dowodów i do wydania decyzji kończącej sprawę. Decyzja Wojewody jako kasacyjna jest typowym rozstrzygnięciem procesowym, nie przesądzającym o istocie sprawy administracyjnej i chociaż jest ostateczna w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, to jednak, ponieważ nie wyczerpuje toku postępowania administracyjnego, nie staje się decyzją dającą podstawę do stwierdzenia nieważności ponownie wydanej decyzji Prezydenta Miasta K. Ponadto rozpatrując odwołanie organ może wydać rozstrzygnięcie tylko na podstawie art. 138 k.p.a. Tryb odwoławczy ma w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego pierwszeństwo przed trybem nadzoru uregulowanym m.in. w przepisie art. 156. Jeżeli zatem strona korzysta z trybu odwoławczego, to do jego zakończenia nie powinny być podejmowane działania zmierzające do usunięcia nieprawidłowości decyzji w trybie nadzwyczajnym. Należy mieć na uwadze, że uprawnienia organu odwoławczego są szersze od uprawnień organu nadzoru. Niedopuszczalne jest zatem orzekanie w postępowaniu odwoławczym w trybie zwykłym na podstawie np. art. 156 k.p.a.
Zdaniem Wojewody podniesiony w odwołaniu zarzut bezczynności organu l instancji, w świetle wydania zaskarżonej decyzji, jest bezzasadny. Również pozostała treść odwołania, jako nie związana z przedmiotem niniejszego postępowania, nie może być rozpatrywana w postępowaniu odwoławczym. Wojewoda podkreślił, że fakt sfałszowania dokumentacji geodezyjnej stwierdzić może tylko właściwy organ lub sąd.
W ocenie Wojewody decyzja o odmowie wznowienia postępowania została podjęta słusznie, gdyż nie zachowana została konieczna w niniejszym przypadku przesłanka o zachowaniu miesięcznego terminu (z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., tj.: "strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu", liczonego od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji) do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.
Wobec powyższego Wojewoda orzekł jak w sentencji decyzji.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła S.T. podnosząc, że żaden z organów nie zbadał podnoszonej przez nią okoliczności, iż w decyzji o pozwoleniu na budowę nie została ujęta jako strona. Powinno to stanowić, jej zdaniem, oczywisty dowód na to, że nie wiedziała ani o wszczętym postępowaniu ani o wydanej decyzji. Pozostaje zatem do zbadania, czy kanalizacja przechodzi przez jej działki, czy też nie.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie - p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga zasługuje na uwzględnienie ale nie z przyczyn w niej wywiedzionych.
Każda decyzja administracyjna wydana w sprawie z zakresu administracji publicznej przez kompetentny do tego organ administracji, działający w granicach prawa, korzysta z domniemania prawidłowości. Jeżeli decyzja taka jest jednocześnie decyzją ostateczną, korzysta ponadto z ochrony wynikającej z art. 16 k.p.a., -trwałości decyzji administracyjnych. Oznacza to, że jej wzruszenie może nastąpić jedynie w przypadkach przewidzianych w k.p.a. lub w ustawach szczególnych.
Wznowienie postępowania jest tą instytucją procesową, która ma na celu stworzenie prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna. Konieczność istnienia tego rodzaju instytucji proceduralnej powstaje na tle potrzeby rozwiązania takich sytuacji, kiedy po wydaniu decyzji ostatecznej ujawniła się wadliwość postępowania (w szczególności dowodowego), na którym oparto ostateczne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej albo, gdy powstały później okoliczności, które pozbawiają znaczenia przesłanki, na jakich oparto rozstrzygnięcie sprawy ( por. C. Martysz w: G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Tom l i II, Zakamycze, 2005).
Granica postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest wyznaczana zakresem rozstrzygniętej decyzją ostateczną sprawy administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 9 czerwca 1992 r., SA/Wr 534/92, ONSA 1993, nr 4, poz. 92).
W takim stanie rzeczy stronami postępowania w sprawie wznowienia są wszystkie te podmioty, które otrzymały decyzję ostateczną będącą przedmiotem wznowienia, jak i ten lub te podmioty, które żądają wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z przyczyn wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a.
Wobec powyższego wszystkie w/w podmioty, w myśl art. 10 k.p.a. winny brać czynny udział w tym postępowaniu, co oznacza, że wszystkim im powinny być doręczane akty prawne wydawane w postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania, zarówno postanowienie o wznowieniu postępowania jak i decyzja o odmowie wznowienia oraz decyzje z art. 151 k.p.a.
W rozpatrywanej sprawie decyzja podjęta w oparciu o art. 149 § 3 k.p.a. o odmowie wznowienia postępowania została doręczona jedynie S.T. Nie skierowaną ją natomiast do J.P., M. i S.M., B. i A.T., G. i S.K., W. i Z. Ż., W.K., W. i E. S., W.S., J.L., M.I., A.K., B.M., J. i A.Z. - podmiotów będących stronami postępowania zakończonego ostateczną decyzją o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę przedmiotowej kanalizacji sanitarnej.
Nie doręczenie tym ostatnim z wymienionych podmiotów narusza, zdaniem Sądu, zasadę czynnego udziału w toczącym się postępowaniu, wyrażoną w art. 10 k.p.a.
Stwierdzenie tego kwalifikowanego naruszenia czyni nie tylko decyzję organu l instancji o odmowie wznowienia wadliwą, ale także i decyzję organu odwoławczego.
Decyzja organu administracji publicznej, jako jego władczy objaw woli, jest zgodna z przepisami prawa tylko w sytuacji, gdy wydana przez kompetentny organ nie narusza zarówno przepisów prawa materialnego jak i procesowego.
Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję organu l instancji.