II SA/KR 477/24

II SA/Kr 477/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-06-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-03-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Anna Kopeć /sprawozdawca/
Jacek Bursa /przewodniczący/
Mirosław Bator
Symbol z opisem
6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art 153  , art 151 i art 145 par 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2017 poz 1566
art 29
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie: WSA Mirosław Bator Asesor WSA Anna Kopeć (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Anna Frasik-Mazurek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 18 stycznia 2024 r. znak: SKO.PW/4171/41/2023 w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych I. stwierdza nieważność punktu 5 zaskarżonej decyzji; II. w pozostałej części oddala skargę; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz skarżącego A. M. kwotę 300 zł (trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Burmistrz Gminy i Miasta M. decyzją z 11 lipca 2011 r. znak ROL.02.6225-8/6/10 nakazał Zarządowi Dróg Powiatowych w M. (zwanemu dalej także "ZDP"), na podstawie art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r - Prawo wodne (Dz.U. z 2012 r., poz. 145 ze zm.; później Dz.U. z 2017 r., poz. 1121), dalej "P.w. z 2001 r.", wykonanie dodatkowych badań geotechnicznych, zaprojektowanie i wykonania studni chłonnych dla wód opadowych prowadzonych rowem przydrożnym po północnej stronie drogi powiatowej na działce nr [...] w miejscowości P. I gm. M..
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z 1 lutego 2012 r. znak SKO.PW/4171/90/2011, po rozpatrzeniu odwołań Zarządu Dróg Powiatowych w M. oraz M. M., uchylił ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie Dz.U. z 2018 r., poz. 2096), dalej: "K.p.a."
Kolejno Burmistrz Gminy i Miasta M. decyzją z 12 lipca 2013 r. nakazał Zarządowi Dróg Powiatowych w M. wykonanie dodatkowych badań geotechnicznych, zaprojektowania i wykonania studni chłonnych dla wód opadowych prowadzonych rowem przydrożnym po północnej stronie drogi powiatowej na działce nr [...] w miejscowości P. I gm. M..
Odwołania od powyższej decyzji złożyli niezależnie Zarząd Dróg Powiatowych (ZDP) w M. oraz M. M., a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z 3 stycznia 2014r., znak: SKO.PW/4171/57/2013, na podstawie art. 29 P.w. z 2001 r. oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
ZDP w M. oraz M. M. wnieśli na powyższą decyzję skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 7 maja 2014 r., sygn. II SA/Kr 275/14 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji - wskazując, że organy obu instancji nie uczyniły zadość przepisom postępowania, a to art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3, art. 84 § 1, art. 85 § 1, art. 80, art. 15 oraz art. 138 K.p.a.
Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu, organ I instancji decyzją z 18 sierpnia 2016 r. znak ROL.02.6225-8/32/10:
1. nakazał ZDP w M. odtworzenie, w granicach pasa drogowego, zniszczonego rowu przydrożnego po południowej stronie drogi powiatowej nr [...] w miejscowości P. P. gm. M.,
2. Rów powinien być wykonany (odtworzony) na wysokości działki [...] i [...]. Rów powinien być ziemny, otwarty, nieutwardzony,
3. nakazał ZDP w M. zlikwidowanie usypanej na działce nr [...] grobli ziemnej do poziomu gruntu naturalnego tj. o ok. 0,3-0,4 m,
4. nakazał ZDP w M. stałą konserwację rowów przydrożnych przy drodze powiatowej w miejscowości P. P. na długości ok. 100 mb (po 50 mb po obydwu stronach przepustu tj. po stronie północnej i południowej jezdni) na wysokości działek [...] i [...],
5. nakazał A. M. zlikwidowanie usypanej na działce nr [...] grobli ziemnej do poziomu gruntu naturalnego tj. o ok. 0,3-0,4 m.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z 28 kwietnia 2017r. znak SKO.PW/4171/123/2016, po rozpatrzeniu odwołań A. M., M. M. i ZDP w M. uchylił ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, na podstawie art. 138 § 2 K.p.a.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Burmistrz Gminy i Miasta M. decyzją z 28 listopada 2017 r. znak: ROL.02.6225-8/37/10, po rozpatrzeniu wniosku S. M. w sprawie naruszenia stosunków wodnych między działką nr [...] stanowiącą własność M. M. – żony wnioskodawcy, działką nr [...] stanowiącą własność A. M. oraz działkami nr [...] i nr [...], gdzie właścicielem jest Skarb Państwa, a władającym ZDP w M., postanowił:
1. nakazać ZDP w M. odtworzenie, w granicach pasa drogowego, zniszczonego rowu przydrożnego po południowej stronie drogi powiatowej nr [...] w miejscowości P. P. gm. M.,
2. Rów powinien być wykonany (odtworzony) na wysokości działki [...] zgodnie z projektem technicznym stanowiącym zał. nr 1 do decyzji,
3. nakazać A. M. zlikwidowanie usypanej na działce [...] sztucznej grobli ziemnej wraz z makroniwelacją powierzchni działki na szerokości ok. 3,0 m zgodnie z projektem technicznym stanowiącym zał. nr 1 do decyzji.
Decyzją z dnia 13 sierpnia 2018 r. znak SKO.PW/4171/88/2018 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie po rozpoznaniu odwołań M. M. i S. M. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Burmistrza Gminy i Miasta M. z 28 listopada 2017r. znak: ROL.02.6225-8/37/10.
Po rozpoznaniu skarg wniesionych od tej decyzji przez A. M. oraz M. M. i S. M. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2019 r., II SA/Kr 1322/18 oddalił skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny na skutek rozpoznania skargi kasacyjnej A. M. wyrokiem z 2 marca 2023 r., sygn. III OSK 1943/21 uchylił zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 13 sierpnia 2018 r., znak: SKO.PW/4171/88/2018.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 18 stycznia 2024 r., znak SKO.PW/4171/41/2023 - będącą obecnie przedmiotem zaskarżenia - wydaną po rozpatrzeniu odwołania A. M. oraz M. i S. M. od decyzji Burmistrza Gminy i Miasta M. z dnia 28 listopada 2017 r. znak ROL.02.6225-8/37/10 uchyliło zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i orzekło w ten sposób, iż :
1) Stwierdziło, że doszło do naruszenia stosunków wodnych na działce nr [...] stanowiącej pas drogi powiatowej nr [...] w miejscowości P. P. gm. M. ze szkodą dla działki sąsiedniej nr [...] w P. P., gm. M..
2) Stwierdziło, że doszło do naruszenia stosunków wodnych na działce nr [...] obr. P. , gm. M., stanowiącej własność A. M., ze szkodą dla działki sąsiedniej nr [...] w P. P., gm. M..
3) Nakazało Zarządowi Dróg Powiatowych w M. odtworzenie w granicach pasa drogowego drogi powiatowej nr [...] w miejscowości P. P. gm. M., rowu przydrożnego po południowej stronie ww. drogi na wysokości działek nr [...] i [...] w P. P., gm. M. - zgodnie ze sporządzonym projektem technicznym znajdującym się w aktach sprawy.
4) Nakazało A. M. przywrócenia na terenie działki nr [...] w P. P., gm. M. stanu poprzedniego poprzez usunięcie grobli i nasypów wykonanych na tej działce do poziomu gruntu naturalnego poprzez usunięcie nadsypanej ziemi o wysokości 0,3 m na odcinku ok. 3 m - zgodnie ze sporządzonym projektem technicznym znajdującym się w aktach sprawy.
5) Orzekło, że prace należy wykonać niezwłocznie po doręczeniu ostatecznej decyzji nakładającej ww. obowiązek, nie później niż do dnia 30 czerwca 2024 r.
Uzasadniając to rozstrzygnięcie Kolegium opisało wcześniejszy przebieg postępowania i powołało się na wiążące wskazania zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wykonując te wskazania Kolegium pismem z dnia 18 sierpnia 2023 r. zwróciło się do Organu I instancji w trybie art. 136 k.p.a. o skorygowanie sporządzonego w sprawie projektu technicznego odtworzenia rowu (projekt techniczny z października 2017 r.) w taki sposób, aby jego zakres odpowiadał wnioskom z opinii hydrologicznej biegłych J. G. i M. S. z maja 2016 r. W szczególności Kolegium wskazało Organowi I instancji, iż z zapadłego w sprawie wiążącego na zasadzie art. 153 p.p.s.a. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że projekt techniczny dotyczy odtworzenia rowu wyłącznie na wysokości działek nr [...] i [...], co nie pokrywa się z wnioskami z wnioskami ww. opinii hydrologicznej, z których wynika, że przywrócenie naruszonych stosunków wodnych wymaga odtworzenia rowu przydrożnego po południowej stronie drogi na działce nr [...] na długości 50 m na wysokości działek nr [...] i [...], usunięcia nadsypanej grobli do poziomu gruntu naturalnego na działce nr [...] oraz stałej konserwacji rowów przydrożnych przy drodze powiatowej na długości 100 mb (po 50 mb po obu stronach jezdni) na wysokości działek nr [...] i [...]. W związku z tym należy dostosować sporządzony projekt techniczny do zakresu wskazanego we wnioskach z opinii z maja 2016 r. (str. 9-10 opinii).
W odpowiedzi z dnia 12 października 2023 r. Organ I instancji przysłał skorygowany projekt techniczny, dostosowany do wniosków z opinii hydrologicznej wykonanej przez biegłych J. G. i M. S.. Skorygowany projekt techniczny został włączony do akt sprawy.
Dodatkowo, z uwagi na znaczny upływ czasu od dnia wydania poprzedniego rozstrzygnięcia w sprawie, Kolegium zwróciło się do organu I instancji o przesłanie aktualnych wypisów z ewidencji gruntów dla działek objętych postępowaniem. Żądane dokumenty zostały przekazane do akt sprawy w dniu 6 grudnia 2023 r.
Dalej zaznaczono, iż wobec treści przepisu przejściowego art. 545 ust. 4 ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t jed. Dz.U. z 2021 r., poz. 2233 ze zm.), sprawa rozstrzygana jest w oparciu o przepisy ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (tekst jednolity Dz. U. z 2017, poz. 1121 ze zm., dalej jako "ustawa" albo "u.p.w.").
Zgodnie z art. 29 u.p.w. właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może:
1) zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu wody ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich,
2) odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie.
Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich (art. 234 ust.2 ustawy). W przypadku spowodowania przez właściciela gruntu zmian stanu wody na gruncie, które to zmiany szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom.
Postępowanie na podstawie art. 29 ust. 3 u.p.w. prowadzone może być na wniosek lub z urzędu. W sytuacji, w której - tak jak w przedmiotowej sprawie - postępowanie prowadzone jest na wniosek, organ prowadzący postępowanie musi mieć na uwadze treść tego wniosku, a w szczególności uwzględniać, że to wniosek strony zakreśla granice rozpatrywanej przez niego sprawy. Organ jest zatem związany wskazaniem strony co do działań lub zaniechań, które potencjalnie mają stanowić naruszenie stosunków wodnych oraz w szczególności co do zakresu wykazywanych przez stronę szkód, które ją dotknęły. W razie stwierdzenie innych okoliczności - w szczególności innych naruszeń stosunków wodnych, albo też szkód na innych nieruchomościach niż objęte postępowaniem - organ winien rozważyć wszczęcie odrębnego postępowania z urzędu.
W szczególności zatem precyzyjnego ustalenia wymaga, jaki jest stan faktyczny w terenie, a następnie te ustalenia należy poddać analizie z punktu widzenia przepisu art. 29 ust. 1 - 3 ustawy. Zgromadzony przez organ I instancji materiał dowodowy jest obszerny i w sposób kompleksowy wyjaśnia stan faktyczny w przedmiotowej sprawie. Podkreślić także należy, ze został on oceniony przez Naczelny Sąd Administracyjny w zapadłym na gruncie niniejszej sprawy wyroku z dnia 2 marca 2023 r. sygn. akt III OSK 1943/21. Interpretacja przepisów i wytyczne co do dalszego postępowania zwarte w tym wyroku są wiążące dla organów orzekających w przedmiotowej sprawie zgodnie z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Należy zatem w tym kontekście podkreślić, że Sąd wyraźnie i stanowczo stwierdził w ww. wyroku, że: "Z konkluzji tej opinii (opinii biegłych J. G. i M. S. z maja 2016 r. - przyp. Kolegium) jasno wynika, że istnieje związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy zmianą stanu wody na gruncie nr [...] i [...] , a powstaniem szkody na gruncie sąsiednim - działce nr [...]. Dlatego należy podzielić argumentację autora skargi kasacyjnej, że z opinii hydrologicznej z maja 2016 r. jednoznacznie wynika, że aby zapobiec ww. zmianom stosunków wodnych na ww. działkach zasadnym jest nakazanie: właścicielom działek nr [...] i [...] przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom, ZDP odtworzenia rowu przydrożnego po południowej stronie drogi na długości 50 m na wysokości działek nr [...] i [...], usunięcia nadsypanej grobli do poziomu gruntu naturalnego na działce nr [...] oraz stałej konserwacji rowów przydrożnych przy drodze powiatowej na długości 100 mb (po 50 mb po stronie północnej i południowej jezdni) na wysokości działek nr [...] i [...], A. M. usunięcia grobli i nasypów na działce nr [...]".
Mając powyższe na uwadze Kolegium stoi na stanowisku, że podstawowy dowód w niniejszej sprawie, a to wspomniana opinia hydrologiczna biegłych J. G. i M. S. z maja 2016 r. (karty 162 - 181, t. I) stanowi pełną i wiarygodną analizę okoliczności faktycznych stwierdzonych w sprawie i poparte wiedzą specjalistyczną wyjaśnienia wpływu tych okoliczności faktycznych na stosunki wodne na objętych niniejszym postępowaniem działkach.
Kolegium przeanalizowało treść opinii sporządzonej w przedmiotowej sprawie i ustaliło, że nie ma wątpliwości co do faktu, że na skutek zamulenia i zniszczenia rowu po południowej stronie drogi powiatowej oraz wykonaniem grobli ziemnej na działce nr [...] doszło do zmiany stosunków wodnych w przedmiot owym terenie ze szkodą dla działki nr [...] w rozumieniu art. 29 ust. 3 u.p.w. To ustalenie nie jest już zresztą obecnie, jak się wydaje, kwestionowane przez żadną stronę postępowania, które obecnie spierają się jedynie co do sposobu rozwiązania ww. naruszenia stosunków wodnych. Zostało ono ponadto potwierdzone z wiążącym w spawie wyroku NSA, o czym była już mowa powyżej.
Z opinii biegłych wynika przy tym, że wystarczające dla zapobiegnięcia szkodom, które powoduje ww. naruszenie stosunków wodnych, będzie wykonanie urządzenia tym szkodom zapobiegających, tj. odtworzenie zniszczonego i zamulonego rowu w granicach pasa drogowego drogi powiatowej nr [...] w miejscowości P. P. gm. M., po południowej stronie ww. drogi, na wysokości działek nr [...] i [...] w P. P., gm. M., a także przywrócenie stanu poprzedniego w zakresie usunięcia grobli i nasypów wykonanych na działce [...] do poziomu gruntu naturalnego poprzez usunięcie nadsypanej ziemi o wysokości 0,3 m. Zaproponowane rozwiązania mieszczą się w ramach możliwości jakie daje organowi przepis art. 29 ust. 3 u.p.w. i są wykonalne z technicznego punktu widzenia.
Ww. opinię Kolegium oceniło jako wiarygodny i rzetelny dowód w przedmiotowej sprawie. Opinia w sposób kompleksowy opisuje stosunki wodne w omawianym terenie, zawiera szczegółową analizę stanu faktycznego, w sposób przekonujący przedstawia mechanizmy rządzące spływem wód w omawianym terenie, a także weryfikuje zaistniałe szkody. Stanowi zatem wiarygodny dowód w sprawie i Kolegium oparło się na jej treści wydając niniejszą decyzję.
W przedmiotowej sprawie kwestią wymagającą uzupełnienia i weryfikacji, było, zgodnie z zaleceniem Sądu, poprawienie zalegającego w aktach sprawy projektu technicznego odtworzenia rowu przydrożnego oraz usunięcia grobli wraz z makroniwelacją terenu, wg. Którego to projektu miało się w szczególności odbyć wykonanie urządzenia zapobiegającego szkodom. Sporządzony poprzednio projekt nie odpowiadał w swojej treści i swoim zakresem wnioskom z opinii hydrologicznej. A to te wnioski - jako wynikające z wiadomości specjalnych i wysnute po szczegółowej analizie stanu faktycznego w terenie -powinny być jedynymi wiążącymi wskazówkami co do parametrów i sposobu wykonania urządzenia, które ma zostać odtworzone.
Zgodnie z zaleceniami NSA Kolegium zwróciło się o przedłożenie prawidłowego projektu technicznego rowu, który będzie w zgodny z wnioskami wynikającymi z opinii biegłych. Dokument taki został przedłożony do akt prawy. W dniu 13 października 2023 r. Organ I instancji przekazał bowiem opracowanie z października 2023 r. autorstwa mgr inż. Ł. J.,, zatytułowane "Dokumentacja techniczna urządzenia zlokalizowanego w granicach pasa drogowego, którego zadaniem będzie hamowanie gwałtowanego wypływu wód opadowych pochodzących z przepustu drogowego drogi powiatowej w obr. P. gm. M. na wysokości działek nr [...], [...] i [...] - Korekta".
Po analizę ww. opracowania Kolegium doszło do przekonania, że stanowi ono odzwierciedlenie wniosków z ww. opinii biegłych, a wykonanie urządzenia zapobiegającego szkodom na jego podstawie zapewni realizację nałożonego na stronę obowiązku. W szczególności przedmiotowy rów ma zostać odtworzony na długości 50 m - po południowej stronie drogi, na wysokości działek [...] i [...], a dodatkowo ma zostać wykonana konserwacja i czyszczenie rowu na długości 100 m (po 50 mb z każdej strony drogi - na wysokości działek [...] i [...]). Projekt techniczny opisuje także sposób usunięcia grobli na działce nr [...] wraz z makroniwelacją terenu. Kolegium wskazuje, że taki zakres prac wprost pokrywa się z zakresem koniecznym do wykonania w ocenie biegłych - wnioski z opinii str. 9 opinii (karta 173 akt sprawy). Oznacza to, w ocenie Kolegium, że wiążące zalecenia Sądu w niniejszej sprawie, które stały za uchyleniem poprzednio zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia Kolegium, obecnie zostały już wykonane, a wykazane uchybienia skorygowane.
Mając powyższe na uwadze za zasadne należy uznać nałożenie na Zarząd Dróg Powiatowych w M. obowiązku wykonania urządzenia zapobiegającego szkodom w postaci odtworzenia w granicach pasa drogowego drogi powiatowej nr [...] w miejscowości P. P. gm. M., rowu przydrożnego po południowej stronie ww. drogi na wysokości działek nr [...] i [...] w P. P., gm. M. zgodnie z ze znajdującym się w katach sprawy projektem technicznym z października 2023 r. Podobnie zasadne jest nakazanie właścicielowi działki nr [...], A. M., przywrócenia stanu poprzedniego poprzez usunięcie grobli i nasypów wykonanych na tej działce do poziomu gruntu naturalnego poprzez usunięcie nadsypanej ziemi o wysokości 0,3 m. Mając na uwadze, że sformułowanie ww. obowiązków z decyzji organu I instancji wymagało korekty w związku ze sporządzeniem nowego projektu technicznego prac zgodnie z zaleceniami NSA, a także z uwagi na konieczność jego doprecyzowania, Kolegium uchyliło zaskarżoną decyzję i orzekło merytorycznie modyfikując sposób sformułowania nałożonych obowiązków, zaznaczając, że ich wykonanie ma się odbyć w oparciu o znajdujący się w aktach sprawy projekt techniczny autorstwa mgr inż. Ł. J. z października 2023 r.
Reasumując, Kolegium stwierdziło, że analiza przesłanek nałożenia obowiązków, o których mowa w art. 234 ust. 3 ustawy Prawo wodne wykazała, że w związku ze stwierdzeniem, iż na gruntach Wnioskodawcy wystąpiły szkody w związku ze zniszczeniem rowu przydrożnego w pasie drogowym na działce nr [...] oraz w związku z utworzeniem sztucznej grobli na działce nr [...], obie działki z obr. P. P., gm. M., należało nałożyć na właściciela działki nr [...] obowiązek przywrócenia terenu tej działki do stanu poprzedniego, natomiast zarządcy drogi powiatowej na działce nr [...] nakazać wykonie urządzenia zapobiegającego szkodom. .
Opisaną wyżej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie A. M., zarzucając jej
< błędy w zakresie ustaleń faktycznych wynikające z pominięcia części zgromadzonego materiału w tym zwłaszcza; okoliczności wynikających z decyzji Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 9.3.1982, zeznań złożonych przez świadka S. M. złożonych do protokołu oględzin z dnia 07.10.2015r.. które w konsekwencji doprowadziły do błędnego ustalenia, iż to A. M. doprowadził do zakłócenia stosunków wodnych, a nadto, iż działaniem tym spowodował powstanie szkody na działce [...] podczas, gdy z materiału dowodowego wynika, iż wyłącznym powodem zakłócenia stosunków wodnych w tym rejonie była budowa drogi w latach 1968-69
< błędne ustalenie, iż istnienie grobli /nasypu/ na działce [...] pozostaje w związku przyczynowo skutkowym z zalewaniem działki [...],
< wadliwe ustalenie, iż wykonanie bezodpływowego rowu po południowej stronie drogi na odcinku 50 m będzie wystarczające do zapobieżenia szkodom,
< naruszenie art. 234 ust. 5 ustawy z dnia 18 lipca 2001 prawo wodne poprzez jego niezastosowanie.
Na podstawie tych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w części dotyczącej A. M., a co do części dotyczącej Zarządu Dróg w M. - o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że wadliwość zaskarżonej decyzji objawia się przede wszystkim w tym. iż organ I instancji zupełnie pominął w swoich ustaleniach bardzo ważną okoliczność, iż to nie A. M., ani jego poprzednicy prawni są odpowiedzialni za zmianę stosunków wodnych na działce [...]. Jak bowiem wynika bezpośrednio z zeznań S. M. złożonych do protokołu oględzin z dnia 07.10.2015r.: "rów po południowej stronie drogi przy działce [...] własności P. M. (dziadek Pana A. M.) był wykonany przy budowie drogi koniec lat 60. Osobiście brałem udział w tej budowie, kopaliśmy rów i wykonaliśmy z południowej strony grobelkę do granicy działki Pana S. Ż.- poprzedniego właściciela działki [...] obecny właściciel Pani M. M.. Zeznania te zasługują na szczególną uwagę, albowiem pochodzą od osoby znającej sprawę z autopsji. W toku całego postępowania nie znaleziono żadnych dowodów podważających wiarygodność tychże zeznań. W tych okolicznościach zupełnie bezpodstawne jest ustalenie, iż A. M. odpowiada za jakiekolwiek naruszenie stosunków wodnych.
Jeżeli zestawić te zeznania (dotyczące okoliczności i czas powstania grobli) z opinią hydrologiczną, w której jednoznacznie wskazano "Od czasu wybudowania drogi (koniec lat 60- tych), aż do lat 80-tych żaden z właścicieli działek nie zgłaszał szkód związanych z zalewaniem działek to jedyny dopuszczalny wniosek jaki można z tego wyciągnąć, jest to, iż owa 'grobla' nie ma związku przyczynowo- skutkowego z zalewaniem działki [...]. Inaczej bowiem nie da się wytłumaczyć faktu, iż mimo, że istniała ona od końca lat 60-tych XX wieku to przez blisko 20 lat (do lat 80-tych) nie wpływała ona na stosunki wodne pomiędzy działkami [...] i [...]. W tych okolicznościach jako jedyna przyczyna niekorzystnej zmiany stosunków wodnych na wspomnianych działkach jawi się brak konserwacji przydrożnego rowu, i jego zanik w dalszej konsekwencji tych zaniechań.
Rację miał zatem Minister Rolnictwa i Gospodarki Wodnej wskazując w swojej decyzji z 1982r., że "w czasie budowy drogi lub w okresie późniejszym, administrator drogi był obowiązany wykonać odpływ od przepustu ponieważ wykonując drogę i podwyższając ją zmienił stosunki wodne przekradając odpływ wód zbierając większą ilość wody w przepust a następnie całą ilość tej wody gromadząc w rowie nie odpływowym po stronie południowej. Stan ten wpłynął na pogarszanie stosunków wodnych na gruntach sąsiadujących z rowem. Należy zatem zobowiązać zarządcę drogi do wykonania urządzeń zapobiegających szkodzie tzn. wybudowania odpływu wody od przepustu na podstawie dokumentacji technicznej (...) Koszty przebudowy i odszkodowania winno pokryć RDP M.’’.
W ocenie skarżącego, wadliwym jest również ustalenie, że wykonanie rowu po południowej stronie drogi na długości 50 m, będzie środkiem wystarczającym do zapobieżenia szkodom. We wspomnianej już wcześniej decyzji Ministra Rolnictwa i Gospodarki Wodnej, jednoznacznie wskazano, iż w czasie po wybudowaniu drogi jedynie, gdy istniał rów na długości 100 m to strony nie zgłaszały szkód. Moim zdaniem logiczne jest zatem, iż jedynie odtworzenie takich warunków może rozwiązać kwestię.
W końcu, nawet gdyby przyjąć, iż doszło do naruszenia stosunków wodnych na działce [...], to przyjąć należy, iż dopuściły się go osoby odpowiedzialne za budowę drogi w latach 1968-69. Jednocześnie skutki tego działania niewątpliwie musiały być już dostrzegalne wcześniej. Dowodzą postępowania prowadzone już w tamtych czasach. Wobec powyższego mając na uwadze treść przywołanego powyżej art. 234 ust. 5 postępowanie w tym zakresie nie powinno zostać w ogóle wszczęte. Gdyż żaden z dowodów nie wskazuje na to, aby jakiekolwiek urządzenia wodne powstały na działce [...] w ciągu 5 lat przed wszczęciem postępowania administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze. zm.), dalej zwanej p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji według tak określonych kryteriów Sąd doszedł do wniosku, że co do zasady jest ona prawidłowa, za wyjątkiem pkt 5, w którym określono termin wykonania nałożonych obowiązków. Brak było podstawy prawnej do zawarcia w decyzji takiego terminu i w tym zakresie zaskarżona decyzja jest nieważna.
Kontrolowane postępowanie administracyjne zostało wszczęte w 2010 roku, a zatem pomimo wejścia w życie ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1087), na mocy art. 545 ust. 4 tej ustawy zastosowanie będzie miała ustawa obowiązująca w dacie wszczęcia postępowania tj. ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1121 z późn. zm.). Sprawa toczy się na podstawie art. 29 ustawy Prawo wodne z 2001 roku o treści:
"1. Właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może:
1) zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej, ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich;
2) odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie.
2. Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich.
3. Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom."
W ciągu 14 lat postępowania wydano w sumie dziewięć decyzji administracyjnych oraz trzy wyroki sądów administracyjnych. W tak długim okresie sprawa była więc przedmiotem wielokrotnej oceny zarówno organów administracji publicznej dwóch instancji, jak i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie (dwukrotnie) i Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W tym miejscu trzeba przypomnieć, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji należy więc w pierwszej kolejności ocenić, czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wykonało wskazania Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 2 marca 2023 r., sygn. III OSK 1943/21, którym uchylono zaskarżony wyrok WSA w Krakowie (oddalający skargę) oraz zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 13 sierpnia 2018 r., znak: SKO.PW/4171/88/2018.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał:
"Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej należy wskazać, że na uwzględnienie zasługiwał zarzut dotyczący wadliwości orzeczenia Sądu I instancji z uwagi na niedostrzeżenie naruszenia przez kolegium art. 77 § 1, art. 80, art. 84, art. 107 § 1 i 3 K.p.a. Autor skargi kasacyjnej zasadnie podniósł, że Sąd I instancji błędnie uznał, że organy orzekające w sprawie w sposób prawidłowy rozpatrzyły materiał dowodowy i dokonały jego oceny, w szczególności opinii hydrologicznej z maja 2016 r. (i jej uzupełnień) i na tej podstawie wydały prawidłową decyzję w sprawie o nałożeniu obowiązków. Rację ma strona skarżąca kasacyjnie, że mimo, że organy stwierdziły, że opinia biegłego hydrologa, która stanowi specjalistyczny dowód w sprawie, została sporządzona w sposób wiarygodny i rzetelny to w procesie wydawania decyzji nie wzięły tej opinii w całości pod uwagę. Z konkluzji tej opinii jasno wynika, że istnieje związek przyczynowo – skutkowy pomiędzy zmianą stanu wody na gruncie nr [...] i [...], a powstaniem szkody na gruncie sąsiednim – działce nr [...]. Dlatego należy podzielić argumentację autora skargi kasacyjnej, że z opinii hydrologicznej z maja 2016 r. jednoznacznie wynika, że aby zapobiec ww. zmianom stosunków wodnych na ww. działkach zasadnym jest nakazanie: właścicielom działek nr [...] i [...] przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom, ZDP odtworzenia rowu przydrożnego po południowej stronie drogi na długości 50 m na wysokości działek nr [...] i [...], usunięcia nadsypanej grobli do poziomu gruntu naturalnego na działce nr [...] oraz stałej konserwacji rowów przydrożnych przy drodze powiatowej na długości 100 mb (po 50 mb po stronie północnej i południowej jezdni) na wysokości działek nr [...] i [...], A. M. usunięcia grobli i nasypów na działce nr [...]. Tymczasem, z decyzji organu I instancji z dnia 28 listopada 2017 r. (utrzymanej w mocy i zaakceptowanej przez WSA w Krakowie) wynika, że rów winien być odtworzony w granicach pasa drogowego wyłącznie na wysokości działki nr [...] zgodnie z projektem technicznym stanowiącym załącznik nr 1 do tej decyzji. Należy zauważyć, że projekt techniczny dotyczący odtworzenia rowu został wykonany wyłącznie dla działek nr [...] i [...] (mimo, że w części opisowej nie sprecyzowano na wysokości jakich działek miał zostać wykonany) i nie pokrywa się z wnioskami zawartymi w opinii hydrologicznej z maja 2016 r. oraz załącznikami graficznymi będącymi integralną jej częścią. Należy zaznaczyć, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że to właśnie opinia biegłego hydrologa posiadającego wiedzę z wymaganej dziedziny jest najbardziej miarodajnym dowodem w sprawie i to na podstawie jej treści winien być przygotowywany projekt techniczny odtworzenia rowu. Sąd błędnie zaakceptował rozstrzygnięcie organów co do tego, że mogły w swoich decyzjach nałożyć obowiązek częściowo nie zgodny z opinią hydrologa bazując na wykonanym projekcie technicznym. Podkreślić trzeba, że projekt techniczny odtworzenia rowu jest dokumentem wtórym i winien bezwzględnie odpowiadać założeniom opinii hydrologa, która zasadniczo po pierwsze stwierdza , że doszło do naruszeń stosunków wodnych, po drugie określa w jaki sposób naprawić stosunki wodne na spornych działkach. Wobec powyższego, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nałożone obowiązki w decyzji organów pozostają w sprzeczności – co zasadnie zauważono w skardze kasacyjnej – z opinią biegłego hydrologa. Zaznaczyć trzeba, że jeżeli organ w toku postępowania administracyjnego przeprowadził dowód z opinii biegłego – stosownie do art. 84 K.p.a. – to zawarte w tej opinii wiadomości specjalne, którymi z oczywistych powodów nie może dysponować organ, winny zostać uwzględnione w wydanej decyzji w całości, bądź powinny zostać podane, a zarazem wyjaśnione szczegółowo oraz przekonywująco powody, które zdecydowały, że ten specjalistyczny dowód w sprawie nie mógł zostać uwzględniony np. na podstawie przeciwdowodu. Jednak w rozpatrywanej sprawie nie miało to miejsca. Organy nie wyjaśniły i nie uzasadniły także dlaczego uznały – mimo jednoznacznej opinii biegłego hydrologa - że wystarczającym będzie nakazanie odtworzenia rowu wyłącznie na wysokości działki nr [...], a nie także działki nr [...]. Zasadnie zatem – w świetle powyższych rozważań – skarga kasacyjna zarzuca organom orzekającym (których naruszeń nie dostrzegł Sąd Wojewódzki), że w decyzji nie zobowiązano również właściciela działki nr [...] do wykonania odpowiednich obowiązków, tj. odtworzenia rowu.
W tym miejscu warto także zaznaczyć, że z obszernie zebranego materiału dowodowego, w tym z wniosku z 2010 r. jak również dowodów specjalistycznych, tj. opinii biegłego hydrologa, licznych oświadczeń, zeznań, dokumentacji fotograficznej, i innych dowodów (w tym archiwalnych) jasno wynika, że spór w rozpatrywanej sprawie dotyczył stosunków wodnych na działkach nr [...] (po podziale działki nr [...] i [...]) i nr [...], a także działki nr [...]. Dlatego nie zrozumiałym jest dlaczego organy pominęły (czego nie dostrzegł Sąd I instancji) w swoim rozstrzygnięciu wniosku biegłego hydrologa, który dotyczył także działki nr [...]. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nałożenie obowiązków w taki sposób jak uczyniły to organy w ostatnich swoich decyzjach, a co zaakceptował Sąd wojewódzki, nie doprowadziłoby do zmian w stosunkach wodnych, bowiem jak zasadnie wskazał autor skargi kasacyjnej, w sytuacji odtworzenia rowu tylko na wysokości jego działki nr [...] sprawiłoby, że rów kończyłby się na granicy działek [...] i [...], w konsekwencji nadmiar wód opadowych wydostawałby się na teren wspominkach działek dokonując naruszeń jak dotychczas. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższe wskazuje, że Sąd wojewódzki dopuścił się naruszenia art. 151 P.p.s.a bowiem błędnie uznał, że w rozpatrywanej sprawie nie doszło do naruszenie art. 77 § 1, art. 80, art. 84, art. 107 § 1 i 3 K.p.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiotowej sprawie powyższe przepisy zostały naruszone co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co obligowało Sąd kasacyjny do uwzględnienia skargi kasacyjnej i rozpoznania skargi stosownie do art. 188 P.p.s.a.
Na uwzględnienie zasługiwał także zarzut naruszenia art. 8 K.p.a., tj. zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej. W okolicznościach niniejszej sprawy należy uznać, że organy mimo, że rozpatrywały sprawę po kolejny nie stanęły na wysokości zadania i nie rozpatrzyły całości materiału dowodowego oraz błędnie dokonały jego oceny co przełożyło się na wydanie częściowo błędnej decyzji. (...)
Mając na względzie powyższe Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 188 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. i art. 193 P.p.s.a. oraz w związku z naruszeniem ww. przepisów K.p.a. uwzględnił skargę kasacyjną i uchylił zaskarżony wyrok, a uznając, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona rozpoznał skargę (punkt 1). Sąd kasacyjny uznał, że wystarczającym będzie uchylenie wyroku oraz zaskarżonej decyzji organu II instancji bowiem uzupełnienie materiału dowodowego nie jest znaczne i będzie mogło odbyć się w granicach art. 136 § 1 K.p.a.
Przy ponownym rozpoznaniu odwołań organ odwoławczy przede wszystkim weźmie pod uwagę ocenę prawną wyrażoną prze Sąd kasacyjny, uzupełni – stosownie do art. 136 K.p.a. - materiał dowodowy poprzez zobowiązanie biegłego, który sporządził projekt techniczny odtworzenia rowu do poprawienia (dopasowania) projektu technicznego w taki sposób aby odpowiadał wnioskom zawartym w opinii hydrologicznej z maja 2016 r. Następnie ponownie rozpatrzy i oceni całość dokumentacji i wyda rozstrzygnięcie w myśl przepisów Prawa wodnego w zgodzie z przepisami K.p.a."
W ocenie Sądu wskazana te zostały w sposób prawidłowy wykonane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Projekt techniczny został skorygowany stosowanie do cytowanych wyżej wytycznych, a treść zaskarżonej decyzji uwzględnia również konieczność odtworzenia rowu po południowej stronie drogi na wysokości działek nr [...] i [...], a nie jak poprzednio tylko w zakresie działki nr [...]. Co istotne, Naczelny Sąd Administracyjny nie miał zastrzeżeń do treści sporządzonej w sprawie opinii biegłego, a konieczność uchylenia wydanej wcześniej decyzji SKO wynikała właśnie ze sprzeczności pomiędzy decyzją a treścią opinii. W tej sytuacji treść pkt 1 – 4 zaskarżonej decyzji musi zostać uznana za prawidłową.
W skardze A. M. zarzuca (po raz kolejny) błędne ustalenia faktyczne, jakoby to on doprowadził do zakłócenia stosunków wodnych i tym samym spowodował powstanie szkody na działce nr [...], podczas gdy – jego zdaniem – wyłącznym powodem zakłócenia stosunków wodnych w tym rejonie była budowa drogi w latach 1968-69, a istnienie grobli (nasypu) na działce nr [...] nie pozostaje w jakimkolwiek związku przyczynowym z zalewaniem działki nr [...].
Z cytowanego już wcześniej fragmentu uzasadnienia wyroku NSA wynika, że zaaprobowano wskazania zawarte w opinii biegłego, że istnieje związek przyczynowo – skutkowy pomiędzy zmianą stanu wody na gruncie nr [...] i [...], a powstaniem szkody na gruncie sąsiednim – działce nr [...]. NSA podkreślił, że z opinii hydrologicznej z maja 2016 r. jednoznacznie wynika, że aby zapobiec ww. zmianom stosunków wodnych na ww. działkach zasadnym jest nakazanie: między innymi A. M. usunięcia grobli i nasypów na działce nr [...].
Również zawarty w skardze zarzut, jakoby jedyną przyczyną niekorzystnej zmiany stosunków wodnych był brak konserwacji przydrożnego rowu był już wcześniej przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyjaśnił: "Nie zasługują natomiast na uwzględnienie zarzuty skargi kasacyjnej, które kwestionują ustalenia organów co do tego, że nie wyjaśniły wpływu zasypanego (nie konserwowanego) rowu na długości pasa drogowego na wysokości działem [...] i [...] na stan wód na tych działkach oraz działki sąsiedniej nr [...], wpływu podwyższenia granicy działki nr [...] na stan wody na ww. działkach. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego analiza akt sprawy pozwala dojść do wniosku, że te zarzuty nie są zasadne. Należy wskazać, że zebrany materiał dowodowy w szczególności ten uzupełniony na skutek prawomocnego wyroku WSA w Krakowie, m.in. o opinię hydrologiczną (wraz z uzupełnieniami), a także pozostała dokumentacja (m.in. fotografie, zeznania, oświadczenia, akta archiwalne) jednoznacznie wskazują, że organy ustaliły w sprawie stan faktyczny, tj. odtworzyły związki przyczynowo – skutkowe powodujące naruszenie stosunków wodnych na ww. działkach, jednakże błędnie go rozpatrzyły i oceniły, co w rezultacie przełożyło się na wydanie częściowo błędnego rozstrzygnięcia".
Jednocześnie Sąd zwraca uwagę na drobne pomyłki i nieścisłości w treści zaskarżonej decyzji, które jednak nie wymagały jej uchylenia. I tak w pkt 2 decyzji stwierdzono, że doszło do naruszenia stosunków wodnych na działce [...], stanowiącej własność A. M. – niewątpliwie jest to wyłącznie omyłka pisarska i w istocie chodzi o działkę nr [...]. Omyłka ta wymaga sprostowania w drodze postanowienia wydanego przez SKO na podstawie art. 113 k.p.a.
Z kolei na str. 6 i 9 zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze odwołuje się do zapisów art. 234 ustawy Prawo wodne. Niedokładność ta nie ma jednak istotnego wpływu na wynik sprawy, bowiem nie ulega wątpliwości, że zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o art. 29 ustawy Prawo wodne z 2001 r.
W pkt 5 zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło: prace należy wykonać niezwłocznie po doręczeniu ostatecznej decyzji nakładającej ww. obowiązek, nie później niż do dnia 30 czerwca 2024 r.
Rozstrzygnięcie to jako pozbawione podstaw prawnych okazało się nieważne. W treści przytoczonego wcześniej przepisu art. 29 ustawy Prawo wodne z 2001 r. nie przewiduje się określenia daty wykonania nałożonych w tym trybie obowiązków. Możliwość taka nie wynika również z innych przepisów prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie przyjmuje się, że tego rodzaju rozstrzygnięcie zawarte w decyzji administracyjnej jako wydane bez podstawy prawnej jest nieważne na mocy art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Jako przykład można przywołać wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 24 maja 2012 r., II SA/Bk 116/12, dostępny w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych, w którym stwierdzono: "Wskazać też należy, że niedopuszczalne było wskazywanie w decyzji pierwszoinstancyjnej terminu wykonania obowiązków. Jak wskazuje się w orzecznictwie - w przepisach prawa wodnego brak jest podstawy do określania przez organ tego terminu (vide wyroki WSA w Bydgoszczy z 21 czerwca 2011 r., II SA/Bd 438/11, z 14 stycznia 2010 r., II SA/Bd 995/09, CBOSA). Zatem w tej części decyzja I instancji wydana była bez podstawy prawnej".
Wobec powyższego Sąd w punkcie I sentencji wyroku stwierdził nieważność pkt 5 zaskarżonej decyzji - na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.
Z uwagi na brak wadliwości pozostałej części decyzji, w pkt II wyroku oddalono skargę w pozostałej części – na podstawie art. 151 p.p.s.a.
O kosztach postępowania orzeczono w punkcie III sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącego kwotę 300 zł wniesioną przez niego tytułem wpisu od skargi.