II SA/KR 476/01
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje dotyczące zmian w ewidencji gruntów, uznając brak wystarczających podstaw prawnych i faktycznych do wprowadzenia zmian.
Sprawa dotyczyła skargi K. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty o wprowadzeniu zmian w ewidencji gruntów. Skarżąca domagała się przywrócenia pierwotnej powierzchni i granic działki. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję wraz z poprzedzającą ją decyzją, stwierdzając, że organy nie wykazały w sposób wystarczający podstaw do uznania zmian wprowadzonych w latach osiemdziesiątych za "bezpodstawne" i nie wyjaśniły kryteriów modernizacji ewidencji. Sąd podkreślił, że postępowanie ewidencyjne nie jest właściwe do korygowania stanu prawnego granic nieruchomości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę K. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty o wprowadzeniu zmian w ewidencji gruntów. Skarżąca, współwłaścicielka działki, wniosła o przywrócenie jej pierwotnej powierzchni i granic, twierdząc, że w wyniku modernizacji ewidencji w latach osiemdziesiątych powierzchnia działki została zmniejszona z 13 do 11 arów, a granice zmienione w sposób niekorzystny. Organ pierwszej instancji wprowadził zmiany, opierając się na mapie i wykazie zmian gruntowych, które miały sprostować błędy w ewidencji. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję, uznając, że granice działki faktycznie zmieniały się na przestrzeni lat i że spór graniczny powinien być rozstrzygnięty w osobnym postępowaniu. Sąd administracyjny uchylił obie decyzje, stwierdzając, że organy nie wykazały wystarczająco, dlaczego zmiany wprowadzone w latach osiemdziesiątych miały być "bezpodstawne". Sąd podkreślił, że postępowanie ewidencyjne ma charakter informacyjny i służy aktualizacji danych na podstawie dokumentów prawnych, a nie korygowaniu stanu prawnego granic nieruchomości. Wskazał, że spory graniczne powinny być rozstrzygane w postępowaniu rozgraniczeniowym. Sąd zwrócił uwagę na brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego, zebrania dowodów i zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu, a także na niejasności dotyczące podstaw prawnych prowadzenia ewidencji w okresie wydawania decyzji. W związku z tym, uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie ewidencyjne ma charakter informacyjny i służy aktualizacji danych na podstawie dokumentów prawnych. Spory dotyczące przebiegu granic nieruchomości powinny być rozstrzygane w odrębnym postępowaniu rozgraniczeniowym.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że ewidencja gruntów jest zbiorem informacji o gruntach, a zmiany w niej wprowadzane powinny opierać się na dokumentach wytworzonych poza postępowaniem ewidencyjnym, takich jak prawomocne decyzje o rozgraniczeniu. Postępowanie ewidencyjne nie jest właściwe do korygowania stanu prawnego granic.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (29)
Główne
u.p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.p.s.a. art. 135
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.g.k. art. 20
Ustawa - Prawo geodezyjne i kartograficzne
u.p.g.k. art. 22
Ustawa - Prawo geodezyjne i kartograficzne
u.p.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
u.p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.g.k. art. 2 § pkt 8
Ustawa - Prawo geodezyjne i kartograficzne
u.p.g.k. art. 24 § ust. 1
Ustawa - Prawo geodezyjne i kartograficzne
u.p.g.k. art. 23
Ustawa - Prawo geodezyjne i kartograficzne
u.p.g.k. art. 22 § ust. 2
Ustawa - Prawo geodezyjne i kartograficzne
u.p.g.k. art. 29
Ustawa - Prawo geodezyjne i kartograficzne
u.p.g.k. art. 30 § ust. 1
Ustawa - Prawo geodezyjne i kartograficzne
u.p.g.k. art. 33 § ust. 3
Ustawa - Prawo geodezyjne i kartograficzne
u.p.g.k. art. 37 § ust. 2
Ustawa - Prawo geodezyjne i kartograficzne
u.p.g.k. art. 26 § ust. 2
Ustawa - Prawo geodezyjne i kartograficzne
Ustawa o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem administracji publicznej art. 74
Ustawa o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem administracji publicznej art. 16 § pkt 21
Ustawa o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej w związku z reformą ustrojową państwa art. 60 § pkt 22
Ustawa o zmianie niektórych upoważnień ustawowych do wydawania aktów normatywnych oraz o zmianie niektórych ustaw art. 31
Ustawa o zmianie niektórych upoważnień ustawowych do wydawania aktów normatywnych oraz o zmianie niektórych ustaw art. 79
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 61 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.p.s.a. art. 209
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.p.s.a. art. 152
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie ewidencyjne nie jest właściwe do rozstrzygania sporów granicznych. Organy nie wykazały podstaw do uznania zmian w ewidencji za "bezpodstawne". Naruszenie procedury administracyjnej, w tym brak zapewnienia czynnego udziału stron.
Godne uwagi sformułowania
"Postępowanie ewidencyjne nie jest właściwe do korygowania stanu prawnego co do przebiegu granic." "Zupełnie odmiennym od postępowania w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków, jest regulowane przepisami Rozdziału 6 (...) postępowanie w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości." "Nie wskazano bowiem jakie było kryterium tej modernizacji, oraz nie odniesiono wprowadzonego w latach osiemdziesiątych przebiegu granic na mapie ewidencyjnej, do ewentualnego przebiegu tych granic oznaczonego na dokumentach geodezyjnych obrazujących stan prawny ustalenia granic działki [...] przed jej podziałem w 1988 r."
Skład orzekający
Elżbieta Kremer
przewodniczący
Piotr Lechowski
sprawozdawca
Dorota Dąbek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że postępowanie ewidencyjne nie służy do rozstrzygania sporów granicznych, a wszelkie zmiany stanu prawnego wymagają odrębnego postępowania (np. rozgraniczeniowego). Podkreślenie wymogów proceduralnych w postępowaniu ewidencyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań związanych z ewidencją gruntów i budynków oraz ich relacji do postępowań rozgraniczeniowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy fundamentalnej kwestii rozróżnienia między postępowaniem ewidencyjnym a rozgraniczeniowym, co jest kluczowe dla praktyków prawa nieruchomości i geodetów. Pokazuje, jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji.
“Ewidencja gruntów to nie miejsce na spory graniczne – sąd wyjaśnia, gdzie szukać sprawiedliwości.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 476/01 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2004-09-07 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2001-02-13 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Dorota Dąbek Elżbieta Kremer /przewodniczący/ Piotr Lechowski /sprawozdawca/ Symbol z opisem 612 Sprawy geodezji i kartografii Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego Treść wyniku uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kremer Sędziowie AWSA Dorota Dąbek NSA Piotr Lechowski sprawozdawca Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2004 r sprawy ze skargi K. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 22 stycznia 2001 r Nr : [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów I. uchyla zaskarżoną decyzję wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji, II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz K. P. zwrot kosztów postępowania w kwocie [...] ([...]) złotych III. orzeka, że wymienione w pkt I sentencji wyroku decyzje nie mogą być wykonane Uzasadnienie II SA/Kr 476/01 UZASADNIENIE [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, po rozpatrzeniu odwołania K. P., decyzją z dnia 22 stycznia 2001 r. znak. [...] , utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty z dnia [...] 2000 r. znak [...] , orzekającą o wprowadzeniu zmian w części kartograficznej i opisowej operatu ewidencji gruntów obrębu [...] gm. [...] dotyczącej pozycji rejestrowych: [...] , [...] , [...] i [...] . Decyzję oparto na przepisach art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art.20 i 22 ustawy z dnia 17 maja 1985 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego przyjęto następujące okoliczności faktyczne i motywy prawne rozstrzygnięcia. K. P. jako współwłaścicielka nieruchomości objętej pozycją rejestrową [...] a stanowiącej działkę [...] , wystąpiła dnia [...] .1999 r. z wnioskiem o wprowadzenie zmiany w ewidencji gruntów, przez wpisanie, dla tej działki powierzchni 0.13 ha, w miejsce dotychczasowej powierzchni wynoszącej według ewidencji 0.11 ha. Na uzasadnienie wniosku przedłożyła wyrys z ewidencji gruntów sporządzony dnia [...] .1987 z mapy opisu sporządzonej za Nr ewid. [...] a mającego przedstawiać nieruchomość należącą do jej rodziców na podstawie aktu własności ziemi Nr [...] . Starosta Powiatu w [...] , decyzją z dnia [...] 2000 r. znak. [...] , wprowadził "zmiany na mapie i w operacie ewidencji gruntów obrębu [...] gm. [...] " w ten sposób, że zmienił oznaczenie i powierzchnię, a/ objętej poz. rej. [...] nieruchomości oznaczonej jako działka [...] o pow.0.11 ha współwłasności po 1/3 części małżeństw J. i S. B., F. i M. M. oraz J. i K. P., na działkę [...] o pow. 0.1138 ha, (BRV-0.1138 ha), b/ objętej poz. rej [...] nieruchomości oznaczonej jako działka [...] o pow. 0.09 ha własności Skarbu Państwa - Agencja Własności Rolnej - Oddział Terenowy w [...] , na działkę [...] o pow. 0.08 ha (Ps.IV-0.08 ha), c/ objętej poz. rej. [...] nieruchomości oznaczonej jako działka [...] o pow. 0.09 ha własności J. i S. małżeństwa S., na działkę Nr [...] o pow. 0.07 ha ( R.V-0.04 ha, Ps IV-0.03 ha), d/ objętej poz. rej. [...] nieruchomości oznaczonej jako działka NR [...] o pow. 0.25 ha we władaniu M. S. na działkę [...] o pow. 0.28 ha (RV-0.07, BRV 0.13 ha, Ps IV-0.08 ha) - zgodnie z mapą i wykazem zmian gruntowych przyjetą do państwowego zasobu Geodezyjno-Kartograficznego Państwowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...] w dniu [...] .2000 r. za Nr [...]. Organ I instancji za podstawę wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów przyjął ustalenie, że decyzją z dnia [...] 1988 r. orzekającą o przejęciu od F. K. (matki K. P.) na własność Skarbu Państwa w zamian za emeryturę gospodarstwa rolnego, pozostawiono jako odrębny przedmiot własności F. K. działkę siedliskową, zabudowaną, oznaczoną Nr [...] o pow. 0.1139 ha, przedstawioną na mapie podziału przyjętej do zasobu na Nr [...] . Przy podziale przyjęto przebieg granic według stanu z modernizacji ewidencji gruntów z lat 1987-1991 r. i tak oznaczona działka była przedmiotem notarialnej umowy darowizny z dnia [...] .1993 r. Nr Rep. [...] przez F. K., na rzecz trzech małżeństw - małżonków P., M. i B.. Organ ustalił, że w czasie modernizacji ewidencji gruntów w latach 1987-1991, bezpodstawnie zmieniono na mapie przebieg granic, w odniesieniu do działek [...] , [...],[...] , [...] i wniosek K. P. dotyczył przywrócenia w ewidencji gruntów przebiegu granic działki [...] i sąsiednich wg. stanu przed modernizacją, a uprawniony geodeta mgr inż. S. K. opracował przyjętą do zasobu za Nr [...] mapę wraz z wykazem zmian gruntowych, "do sprostowania zapisu w ewidencji gruntów". W odwołaniu od tej decyzji K. P. podnosiła, że według danych z ewidencji z 1969 r. działka miała powierzchnię 13 arów, oraz że jej kosztem powiększono działkę sąsiednią([...]). Rozpatrując odwołanie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego ustalił, że w latach sześćdziesiątych dla wsi [...] założona została według operatu Nr [...] ewidencja gruntów i na podstawie tej ewidencji, wydany został akt własności ziemi Nr [...] , stwierdzający nabycie przez rodziców odwołującej się - małżonków K. gospodarstwa rolnego objętego m.in. działką Nr [...]. W latach osiemdziesiątych wykonano aktualizację ewidencji gruntów obrębu nowy [...] , w wyniku której część działki Nr [...] wraz z siedliskiem, otrzymała Nr 193, a jej granice przedstawiono według stanu faktycznego na gruncie, t.j. odmiennie od stanu ewidencji z lat sześćdziesiątych. Dla celów przekazania na rzecz Skarbu Państwa gospodarstwa rolnego F. K. w zamian za prawo do emerytury, sporządzono operat Nr [...] , oparty na wynikach aktualizacji ewidencji gruntów. Z przekazania wyłączono działkę siedliskową, oznaczoną na tym operacie Nr [...] o pow. 0.1139 ha. Południową granicę tej działki przedstawiono niezgodnie ze źródłową dokumentacją ewidencji gruntów z lat 60-tych, o którą oparto akt własności ziemi. Granice działki [...] , odpowiadające źródłowej dokumentacji z lat 60-tych przedstawia mapa Nr [...] , opracowana przez uprawnionego geodetę na zlecenie organu I instancji, a przy obliczaniu powierzchni uwzględniono tzw. poprawkę odwzorowawczą, przez co pow. nieruchomości zmniejszyła się o 1 m- w stosunku do obliczeń z 1988 r. (operat Nr [...] ). Odnosząc się do zarzutów odwołania wskazano, że wyrys z ewidencji gruntów (Nr [...] ), na który powoływała się K. P., przedstawia działkę Nr [...] (przed aktualizacją ewidencji), w skład której wchodził kontur użytku budowlanego o pow. 0.13 ha. Jego powierzchni nie można utożsamiać - jak czyni to odwołanie - z powierzchnią działki Nr [...] , która pozostała przy F. K. przy przekazaniu gospodarstwa rolnego na rzecz Skarbu Państwa. Zarzut zmniejszenia szerokości działki uznał organ za bezzasadny, skoro granica działki w dokumentacji opracowanej na potrzeby postępowania, odpowiada danym z dokumentacji źródłowej. Organ wskazał, że z opracowań geodezyjnych wykonanych po założeniu ewidencji gruntów wynika, że faktyczny przebieg południowej granicy nieruchomości (działki [...] ), zmieniał się na przestrzeni 30 lat i jest przedmiotem aktualnie sporu granicznego, który podlega rozstrzygnięciu w innym postępowaniu. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniosła K. P., wskazując że w 1993 r. z tytułu darowizny stała się współwłaścicielką działki [...] , zarzuciła że w 1988 r. nie posłużono się materiałami źródłowymi i zwężono działkę przy drodze zmniejszając jej powierzchnię z 13 do 11 arów. Zdaniem skarżącej decyzja jest krzywdząca, gdyż wprawdzie przywraca szerokość działki przy drodze, ale zwęża jej szerokość w głębi, wskutek czego utrudniony jest wjazd do zabudowań. Nie wskazując naruszonych przepisów prawa, skarżąca podniosła, że błąd pomiarów powstał w 1988 r. nie z winy strony i uważa, że nie ma podstaw do odsyłania jej na drogę postępowania rozgraniczeniowgo przy korekcie przebiegu granicy południowej. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Skargę wniesiono do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie w sprawie przed tym terminem nie zostało zakończone. Stosownie zatem do przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2001 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), sprawa podlega rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270), przedmiotem kognicji sądów administracyjnych jest kontrola działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod kątem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269). W sprawowaniu tej kontroli sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, rozstrzygając o skardze w granicach danej sprawy (art. 134 § 1 ustawy Prawo o p.s.a.). Na płaszczyźnie kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji , skarga jest uzasadniona, aczkolwiek nie z przyczyn podniesionych w skardze. Stosownie do przepisu art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. tj. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 z późn. zm.) - zwanej dalej ustawą - przez ewidencję gruntów i budynków (kataster nieruchomości) rozumie się jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Powyższe informacje - zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy - zawiera operat ewidencyjny, który składa się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do rejestrów. Przepis art. 23 nakłada na właściwe organy, sądy i kancelarie notarialne obowiązek przesyłania organowi prowadzącemu ewidencję gruntów i budynków odpisów prawomocnych decyzji i orzeczeń oraz odpisy aktów notarialnych, z których wynikają zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków. Również właściciele ( a w zakresie określonym art. 20 ust. 2 pkt 1 - także władający), stosownie do przepisu art. 22 ust.2 obowiązani są zgłaszać zmiany danych objętych ewidencją gruntów, a na żądanie organu prowadzącego ewidencję dostarczać dokumenty geodezyjne i kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków. Z powyższego wynika, że wprowadzane w postępowaniu ewidencyjnym do operatu ewidencji gruntów dane mają charakter informacyjny. O treści wprowadzanych danych decydują w zasadzie dokumenty (orzeczenia, decyzje adm., akty notarialne), wytworzone poza postępowaniem ewidencyjnym w innych postępowaniach. O zakresie i rodzaju zbieranych informacji decyduje ustawa (art.20) i ewentualnie przepisy wykonawcze. Zupełnie odmiennym od postępowania w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków, jest regulowane przepisami Rozdziału 6 (art. 29 i nast.) ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, postępowanie w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości. Przedmiotem tego postępowania jest - w razie sporu - ustalenie przebiegu granic nieruchomości przez określenie punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów (art. 29 ust 1). Właściwymi do przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego są inne organy, niż powołane do prowadzenia ewidencji gruntów, inny jest też tryb postępowania odwoławczego, gdyż stronie niezadowolonej z ustalenia decyzją o rozgraniczeniu przebiegu granicy, służy prawo żądania przekazania sprawy sądowi( art. 30 ust. 1, 33 ust. 3). Prawomocne orzeczenia i ostateczne decyzje ustalające przebieg granic nieruchomości, w świetle art. 37 ust. 2 ustawy należą do dokumentów, na podstawie których następuje ujawnienie zmian w ewidencji gruntów. Postępowanie o rozgraniczenie przeprowadza się z urzędu lub na wniosek strony, przy czym ustawa taksatywnie wymienia przesłanki, w których powstaje obowiązek przeprowadzania z urzędu postępowania rozgraniczeniowego (art. 30 ust. 1 i 2). Z tych względów całkowicie nietrafne są zarzuty skargi, podważające oparcie zaskarżonej decyzji na przepisach dotyczących wyłącznie ewidencji gruntów i upatrujące naruszenie prawa, przez zaniechanie postępowania rozgraniczeniowego. Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne nie określa zasad prowadzenia ewidencji w postępowaniu ewidencyjnym i wprowadzenia w niej zmian. Po wejściu w życie ustawy czyniły to początkowo postanowienia załącznika do Zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów (Mon. Pol. Nr 11 poz. 98 z późn. zm.), określającego zasady i sposób zakładania i prowadzenia ewidencji gruntów oraz sporządzania wykazów gruntowych. Powyższe Zarządzenie utraciło moc z datą wejścia w życie Rozporządzenia Ministrów Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 17 grudnia 1996 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 158, poz. 813 z późn. zm.), z tym, że przepisy § 65 ust. 2 i § 61 rozporządzenia określały sytuację, w których do prowadzenia ewidencji i istniejących operatów gruntów i budynków stosuje się przepisy Zarządzenia z 20 lutego 1969 r. Oba powyższe akty prawne, posługiwały się terminem prostowania ujawnionych w ewidencji błędów i pomyłek (§ 67 pkt 6 Zarządzenia, § 30 ust. 4 Rozporządzenia), regulując przesłanki, oraz tryb i formy rozstrzygnięcia prostującego ewidencję (§72 ust. 1 i ust. 4 w zw. z § 64 Zarządzenia oraz § 30 ust. 2 i 4 w zw. z ust.31 ust. 1 Rozporządzenia). Rozstrzygnięcie zatem w jakim zakresie następuje sprostowanie błędów i pomyłek ewidencji gruntów, następowało na podstawie aktu wydanego w postępowaniu ewidencyjnym. Sytuacja taka stanowiła wyjątek od wskazanej wyżej reguły, wprowadzania w ewidencji zmian na podstawie dokumentów powstałych poza postępowaniem ewidencyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w obecnym składzie stoi na stanowisku, że z dniem 1 lipca 2000 r. utraciły moc przepisy Rozporządzenia Ministrów Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 17 grudnia 1996 r. w sprawie ewidencji gruntów, do czasu założenia operatów przewidzianych tym Rozporządzeniem - przepisów Zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów. Utrata przez przepisy powołanego Rozporządzenia z 17 grudnia 1996 r. w sprawie ewidencji i gruntów z dniem 1 lipca 2000 r., nastąpiła na podstawie regulacji zawartej w art. 74 w zw. z art. 16 pkt 21 ustawy z dnia 21 stycznia 2000 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem administracji publicznej (Dz. U. Nr 12, poz. 136 z późn. zm.), powiązanej z brzmieniem art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (stanowiącym podstawę Rozporządzenia), nadanym od dnia 1 stycznia 1999 r., przepisem art. 60 pkt 22 ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej w związku z reformą ustrojową państwa (Dz. U. Nr 106, poz. 668). Takie samo stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 18.09.2001 r. sygn. II SA/Kr 784/01 oraz z dnia 14.02.2002 r., II SA/Kr 1442/01, 17.05.2004, II SA/Kr 3031/00. W okresie od dnia 1 lipca 2000 r., do dnia 3 czerwca 2001 r., brak było przepisów wykonawczych opartych na podstawie z art. 26 ust.2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, tj. do dnia wejścia w życie (§ 89) Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454). Podstawę wydania rozporządzenia przez ten Organ stanowił przepis art. 26 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, w brzmieniu nadanym z mocą od dnia 23 lutego 2001 r. przepisem art. 31 w zw. z art. 79 ustawy z dnia 22 grudnia 2000 r. o zmianie niektórych upoważnień ustawowych do wydawania aktów normatywnych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 120, poz. 1268). Brak w czasie wydania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, uregulowania postępowania ewidencyjnego, w tym w zakresie wprowadzania w ewidencji gruntów zmian w drodze prostowania ujawnionych błędów i pomyłek, obligował organy prowadzące ewidencję do szczególnej dbałości o zachowanie przewidzianych art. 7 i 77 kpa wymogów dotyczących dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, przez zebranie dowodów w zakresie wyczerpującym i zdatnym do poddania ocenie całokształtu materiału dowodowego, przy zapewnieniu stronom czynnego udziału w postępowaniu. Przedstawione akta postępowania administracyjnego nie zawierają skierowanego do stron w trybie art. 61 § 1 kpa zawiadomienia o wszczęciu postępowania (na wniosek lub z urzędu) i określenia przedmiotu tego postępowania. We wniosku z dnia 22.06.1999 r. skarżąca zwracała się o "skorygowanie" powierzchni swojej działki, podnosząc, iż o niezgodności wie od czasu "wznowienia" granic. Treść rozstrzygnięcia wychodzi poza żądanie wniosku, gdyż obejmuje zmiany dotyczące działek sąsiednich, a nawet nie przylegającej do działki Nr [...] , działki [...] , przy czym zmiany nie dotyczą tylko oznaczenia i powierzchni działek, ale także ich konfiguracji, przez zmianę na mapie przebiegu granic. Rozstrzygnięcie wskazuje zatem, że postępowanie w zakresie zmian co do innych jednostek ewidencyjnych wszczęto z urzędu. W zawiadomieniu wystosowanym do stron w trybie art. 10 § 1 kpa, zakreślającym termin do wypowiedzenia się w trybie art. 10 § 1 kpa, co do zebranych materiałów i zgłoszonych żądań, przedmiot postępowania w związku ze złożonym wnioskiem określono jako "żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów, polegających na przywróceniu przebiegu granic działek wg stanu z 1967 roku." Decyzję organu I instancji wydano zresztą przed upływem dla niektórych stron zakreślonego terminu (k. 44, 43, 42 akt administracyjnych). W uzasadnieniu decyzji organu I instancji stwierdzono, że uprawniony geodeta na zlecenie opracował mapę i wykaz zmian gruntowych dla "sprostowania zapisu w ewidencji gruntów". Stanowiące podstawę opracowania geodezyjnego zlecenie Starostwa z dnia [...] .2000 r. (k. 32), dotyczyło jednak "wykonania mapy do korekty granic działek w ewidencji gruntów obejmującej działki Nr [...] i sąsiednie" i takiemu zleceniu odpowiada określenie dokumentu geodezyjnego z dnia [...] .2000 r. Nr [...] , do którego odwołuje się decyzja - jako "mapy do korekty granic działek". Dokumentacja operatu podziału działki Nr [...] na działki [...] i [...] (kserokopia k. 7-10), wskazuje, że przed sporządzeniem za Nr [...] operatu podziału działki, który uwzględniał "bezpodstawną" (wg. organu I instancji) zmianę przebiegu granic dokonaną w czasie modernizacji z lat osiemdziesiątych, ustalono z udziałem m.in. F. K. - poprzedniczki prawnej skarżącej - przebieg granicy mającej ulegać podziałowi działki Nr [...] względem działek sąsiednich. Z protokołu wynika, że przebieg południowej granicy działki [...] (z działką [...] ), odbiegał od przebiegu uwidocznionego na mapie ewidencyjnej, lecz strony nie zgłaszały zastrzeżeń co do przebiegu opisanych granic i osadzonych w ich obecności znaków granicznych. Nadto z akt sprawy wynika (k. 69, 70, 71), że w 1999 r., na żądanie skarżącej prowadzone było postępowanie administracyjne w przedmiocie wznowienia granic działki Nr [...] do Nr [...] Starostwa Powiatowego, a akta tej sprawy zostały zwrócone, przed wydaniem decyzji przez organ I instancji. Wyników tego postępowania akta niniejszej sprawy nie odzwierciedlają. Zasada aktualizacji danych ewidencyjnych i informacyjno rejestracyjny charakter czynności postępowania przed organami ewidencji gruntów i budynków, prowadzą do wniosku, iż przedmiotem rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji nie mogła być zmiana stanu prawnego co do przebiegu granic działki [...] . Powierzchnia działki, jest tylko funkcją przebiegu jej granic. Czym innym jest zaś prostowanie decyzją wydaną w postępowaniu ewidencyjnym, błędów w części opisowej czy kartograficznej operatu ewidencji gruntów, spowodowanych inną decyzją organu prowadzącego ewidencję, przez zmianę na dokumencie geodezyjnym błędnie oznaczonego przebiegu granic, względem ich rzeczywistego stanu prawnego, a czym innym - niedopuszczalne w tym postępowaniu, korygowanie stanu prawnego co do przebiegu granic. Istotą ewidencji gruntów jest utrzymywanie jej w stanie aktualnym, tzn. odpowiadającym aktualnemu stanowi faktycznemu lub prawnemu. Samo stwierdzenie różnicy pomiędzy dwiema mapami ewidencyjnymi z różnych lat, jeszcze nie dowodzi, że mapa późniejsza nie jest aktualna. Z tych względów, całkowicie niewyjaśnione jest przyjęte przez organ I instancji (i akceptowanie w zaskarżonej decyzji) stanowisko, że zmiana w czasie modernizacji gruntów w latach osiemdziesiątych przebiegu granic działek [...] , [...] , [...] i [...], na dokumentach geodezyjnych była "bezpodstawna". Nie wskazano bowiem jakie było kryterium tej modernizacji, oraz nie odniesiono wprowadzonego w latach osiemdziesiątych przebiegu granic na mapie ewidencyjnej, do ewentualnego przebiegu tych granic oznaczonego na dokumentach geodezyjnych obrazujących stan prawny ustalenia granic działki [...] przed jej podziałem w 1988 r. i wynikający z ewentualnego wznowienia w 1999 r. granic działki [...] . Dopiero poczynienie dalszych ustaleń faktycznych w tym zakresie, dało by organom podstawę do oceny, czy żądana przez skarżącą korekta mieści się w granicach kompetencji organu ewidencji gruntów do prostowania czy uaktualniania ewidencji, czy też może nastąpić dopiero w trybie postępowania rozgraniczeniowego, którego ostateczny wynik podlega wprowadzeniu do ewidencji gruntów i budynków. Dokonane przez organ I instancji ustalenie "bezpodstawności" zmian w ewidencji w latach osiemdziesiątych, nie poddaje się weryfikacji z punktu widzenia zgodności z prawem przyjętej oceny zebranego materiału, gdyż w istocie nie wykazano na czym ta "bezpodstawność" miała polegać. Czym innym jest zmiana wynikająca z potrzeby usunięcia niezgodności ewidencji będącej następstwem pomyłek organów prowadzących tą ewidencję, a czym innym zmiana wynikająca ze zmiany konfiguracji (granic i powierzchni) nieruchomości, jeżeli przebieg jej granic jest sporny. Akta postępowania administracyjnego nie zawierają operatu Nr [...] ,którego wypożyczenie potwierdził dnia [...] .2000 dla celów opracowania operatu z dnia [...] .2000 r. przyjętego za Nr [...] - powołanego w decyzji - uprawniony geodeta. Z tych przyczyn zaskarżona decyzja wraz z poprzedzającą ją decyzją I instancji ulegały uchyleniu. Rozpatrując ponownie sprawę będą organy miały na uwadze, że postępowanie w sprawie ewidencji gruntów i budynków regulowane przepisami obecnie obowiązującego Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. (Dz. U. Nr 38, poz. 454), posługuje się instytucją "aktualizacji" ewidencji (§§ 46, 47), oraz że przepis § 47 ust. 3 reguluje tryb aktualizacji operatu w zależności od tego, czy jej podstawę stanowią wyłącznie dokumenty określone w art. 22 ust. 3 ustawy, czy też zachodzi potrzeba uzyskania wyjaśnień zainteresowanych stron lub innych dodatkowych dowodów. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w punkcie I-szym na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Orzeczenie w kosztach postępowania oparto na przepisach art. 200 w zw. z art. 209 ustawy. Orzeczenie w przedmiocie zakazania wykonania zaskarżonych decyzji, oparto na przepisie art. 152 ustawy.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI