II SA/Kr 466/15

II SA/Kr 466/15 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2015-08-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-04-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Beata Łomnicka
Kazimierz Bandarzewski /przewodniczący/
Magda Froncisz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
uchylono postanowienie I i II inst
Powołane przepisy
Dz.U. 2013 poz 267
art. 7 , art. 30 par 5 , art. 77 par 1 , art. 80 , art. 97 par 1 pkt 1 , art. 105 par 1 , art. 107 par 3 , art. 138 par 1 , art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 135 , art. 145 par 1 lit c  , art. 200 , art. 205
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski Sędziowie : WSA Magda Froncisz (spr.) WSA Beata Łomnicka Protokolant : sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi D. L. i G. K. na postanowienie Wojewody [...] z dnia 25 lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia wznowionego postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących D. L. i G. K. kwotę 100 zł ( słownie: sto złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 21 października 2014 r. nr [...] Prezydent Miasta K. zawiesił wznowione postępowanie w sprawie zakończonej wydaniem ostatecznej decyzji pozwolenia na budowę nr [...] z dnia 24.11.2008 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę dla inwestycji pn. "Budowa budynku mieszkalnego, wielorodzinnego z częścią usługową z garażem podziemnym, wewnętrznymi instalacjami wod.-kan., c.o., elektryczną, wentylacji mechanicznej oraz budowa wjazdu przy ul. [...] zlokalizowanego na działkach nr [...] obr. [...] budynek i zagospodarowanie terenu na działce nr [...] obr. [...] wjazd, K. –P. " zmienionej decyzją nr [...] z dnia 26.04.2010 r. zatwierdzającą projekt budowlany zamienny oraz zmieniającą decyzję pozwolenia na budowę nr [...] .
Jako podstawę rozstrzygnięcia organ wskazał art. 97 § 1 pkt 1 w związku z art. 101, art. 103 oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t.: Dz.U. z 2013 r. nr 267 ze zm.), dalej "K.p.a.".
Na uzasadnienie podał, że w trakcie prowadzonego postępowania stwierdzono, iż jedna ze stron postępowania tj. A.P. nie żyje. Zmarła w dniu 21.07.2013 r. a więc w toku trwającego postępowania wznowieniowego. Dalej organ podniósł, że pomimo podjętych działań nie udało mu się ustalić następców prawnych zmarłej, przez co na chwilę obecną nie ma możliwości wezwania ich do udziału w prowadzonym postępowaniu. Dodał, że jeśli podejmowane czynności nie pozwolą mu na ustalenie następców prawnych zmarłej, to organ I instancji, po zgromadzeniu niezbędnych dokumentów, będzie zobowiązany zwrócić się do właściwego sądu rejonowego o ustanowienie kuratora spadku nieobjętego po w/w osobie zmarłej.
Organ I instancji wywiódł, że do czasu ustalenia spadkobierców A.P. zasadne jest zawieszenie przedmiotowego postępowania.
D.L.-K. i G.K. wnieśli na powyższe postanowienie zażalenie, zarzucając organowi I instancji:
1) naruszenie art. 97 § 1 pkt 1 K.p.a., poprzez jego przedwczesne zastosowanie,
2) naruszenie art. 77 § 1 w związku z art. 7 oraz art. 35 § 1 w związku z art. 12 K.p.a. poprzez brak podjęcia bez zbędnej zwłoki - przed zawieszeniem postępowania - wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz brak zebrania w sposób wyczerpujący niezbędnego materiału dowodowego.
W uzasadnieniu zarzutów wskazali, że organ I instancji co prawda podniósł, że mimo podjętych działań do dnia wydania zaskarżonego postanowienia o zawieszeniu postępowania nie udało mu się ustalić następców prawnych zmarłej, lecz zdaniem skarżących taka argumentacja jest nadużyciem ze strony organu I instancji z uwagi na podjęcie części działań po wydaniu postanowienia oraz braku oczekiwania na odpowiedzi adresatów pism.
Wojewoda postanowieniem z dnia 25 lutego 2015 r. nr [...] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 K.p.a., po rozpatrzeniu zażalenia na ww. postanowienie, utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
W opisie przedmiotu postępowania organ odwoławczy doprecyzował, że wskazana decyzja w przedmiocie pozwolenia na budowę nr [...] z 24.11.2008 r. znak: [...] , została wydana w zakresie: "architektury i konstrukcji budynku mieszkalnego wielorodzinnego z częścią usługową i garażu podziemnego oraz wewnętrznych instalacji wod.-kan., c.o., elektrycznej, wentylacji mechanicznej, wewnętrznego układu komunikacji kołowej i pieszej (bez zmiany parametrów zjazdu zatwierdzonego decyzją nr [...] z 24.11.08r.) a także zagospodarowania terenu i małej architektury na działce nr [...] obr. [...] w K. –P.
W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że zażalenie jest bezzasadne, a skarżone postanowienie jest słuszne i zgodne z prawem. Wskazano, że przed wydaniem postanowienia o zawieszeniu postępowania organ I instancji przeprowadził czynności mające na celu ustalenie spadkobierców zmarłej. Sprawdzono aktualne wypisy z ewidencji gruntów oraz elektroniczną księgę wieczystą nr [...] prowadzoną dla nieruchomości znajdującej się na działce nr [...] obr. [...] (objętej obszarem oddziaływania przedmiotowej inwestycji), w których jako współwłaściciel nieruchomości nadal figuruje A.P. . Sprawdzono elektroniczny rejestr aktów poświadczenia dziedziczenia (brak danych) oraz uzyskano 21.10.2014 r. z Sądu Rejonowego dla K. –P. w K. informację, iż nie toczyło się postępowanie spadkowe po zmarłej. Uzyskano 21.10.2014 r. z Urzędu Stanu Cywilnego odpis aktu zgonu. Wystąpienia do J.P., i K.P. z prośbą o wskazanie spadkobierców zmarłej pozostały bez odpowiedzi. Organ administracji publicznej jest zatem zobligowany do wystąpienia do sądu z wnioskiem o ustanowienie kuratora spadku po zmarłej A.P. .
W ocenie organu II instancji wezwanie spadkobierców A.P. nie jest możliwe, bowiem nie są oni znani organowi administracji, nie jest wiadomym, czy działają osoby sprawujące zarząd majątkiem masy spadkowej, nie działa także kurator wyznaczony przez sąd (art. 30 § 5 K.p.a.). Postępowanie w sprawie przedmiotowego wznowienia nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe, bowiem wniosek o wznowienie postępowania pochodzi od innej osoby.
Dla porównania organ odwoławczy wskazał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28.03.2002 r., sygn. akt IV SA 1456/00, cyt.: "Ustawodawca nie pozostawił organom oceny, czy śmierć strony w toku postępowania administracyjnego ma wpływ na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy i zastosowanie art. 97 § 1 K.p.a. nie ma charakteru uznaniowego, a stanowi o konieczności zawieszenia postępowania wobec zaistnienia okoliczności zawartych w treści wskazanego przepisu", przywołał również wyrok NSA z 5.01.2012 r., sygn. akt I OSK 148/11.
D.L.-K. i G.K. wnieśli na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając zaskarżonemu postanowieniu:
1) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 K.p.a. poprzez nie usunięcie popełnionych przez organ I instancji naruszeń prawa w zakresie art. 97 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z jego przedwczesnym zastosowaniem i wydanie postanowienia utrzymującego w mocy bez zmian naruszające prawo postanowienie Prezydenta Miasta K. z dnia 21 października 2014 r. znak: [...] ,
2) naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez wybiórcze rozpatrzenie materiału dowodowego i arbitralne przekroczenie granicy swobodnej oceny dowodów,
3) naruszenie art. 6 K.p.a. poprzez dopuszczenie sprzecznej z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP i art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności interpretacji art. 97 § 1 pkt 1 K.p.a.,
4) naruszenie art. 12 i art. 35 § 1 K.p.a. polegające na opieszałym prowadzeniu postępowania zażaleniowego.
Wskazując na te zarzuty wnieśli o:
1) uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji.
2) zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania wg norm przepisanych.
Ponadto, na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a., wnieśli o przeprowadzenie przez Sąd dowodu uzupełniającego z dokumentu tj.: odpisu protokołu rozprawy z dnia 15 stycznia 2015 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Gl 994/14 wraz z kopią pisma skierowanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach przez K. C.-K.
Opisując stan faktyczny sprawy skarżący wskazali, że jako właściciele położonej w K. przy ul. [...] nieruchomości składającej się z działki nr [...] Obr. [...] , sąsiadującej z terenem działki nr [...] przy ul. [...] , na którym przewidziano realizację kompleksu dwu sześciokondygnacyjnych budynków wielorodzinnych z częścią usługową i garażem podziemnym, złożyli w dniu 3 grudnia 2010 r. w Wydziale Architektury i Urbanistyki Urzędu Miasta K. na podstawie art. 145 §1 pkt 4 K.p.a. wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wydaniem decyzji nr [...] z dnia 24 listopada 2008 r. (...) zgłaszając jednocześnie wniosek o wstrzymanie wykonania tej decyzji.
Prezydent Miasta K. decyzją z dnia 13 stycznia 2011 r. nr [...] odmówił wznowienia postępowania w sprawie uznając, że wniosek nie pochodzi od stron postępowania.
Wojewoda decyzją z dnia 14 kwietnia 2011 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta K. w całości, a sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
W następstwie opisanej decyzji Prezydent Miasta K. wydał w dniu 4 maja 2011 r. postanowienie o wznowieniu postępowania w przedmiotowej sprawie. Ponadto pismem z dnia 28 września 2011 r. zawiadomił skarżących powtórnie o wznowieniu postępowania w sprawie.
Następnie w dniu 14 listopada 2011 r. Prezydent Miasta K. wydał decyzję nr [...] o umorzeniu wznowionego postępowania.
Wojewodę po upływie dwóch lat od złożenia odwołania i po zaskarżeniu przez skarżących bezczynności, decyzją z dnia 18 grudnia 2013 r. nr [...] uchylił decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 14 listopada 2011 r. nr [...] o umorzeniu wznowionego postępowania, stwierdzając że ograniczenie się przez Prezydenta Miasta K. do wskazania, iż cień projektowanego budynku pada tylko dwie godziny na budynek skarżących nie jest wystarczającą informacją, a wyjaśnienie tej kwestii wymaga zebrania przez Prezydenta Miasta K. wyczerpującego materiału dowodowego oraz poczynienia odpowiednich badań m.in. poprzez zbadanie, czy zacienienie wywołane przez projektowany budynek w dniach równonocy wiosennej i jesiennej obejmuje pomieszczenia mieszkalne na południowo-zachodniej elewacji budynku skarżących.
W następstwie opisanej decyzji sprawa powróciła do organu pierwszej instancji, ten zaś opisanym na wstępie postanowieniem z dnia 21 października 2014 r. nr [...] zawiesił postępowanie.
Zaskarżone postanowienie Wojewody z dnia 25 lutego 2015 r. nr [...] – zdaniem skarżących - narusza prawo. Organ odwoławczy uprawniony byłby do wydania na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 K.p.a. w związku z art. 144 K.p.a. postanowienia o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia organu pierwszej instancji tylko wówczas, gdyby stwierdził, że postanowienie organu pierwszej instancji jest prawidłowe.
Skarżący powtórzyli w skardze zarzuty zażalenia. Zdaniem skarżących Wojewoda , dokonując oceny materiału dowodowego przedstawionego mu przez organ I instancji wraz z zażaleniem, był zobowiązany porównać ten materiał z treścią sporządzonego w dniu 27.10.2014 r. protokołu przyjęcia strony, a także z okazanymi mu przez skarżących - w reakcji na pismo Kierownika Referatu w Wydziale Architektury i Urbanistyki Urzędu Miasta K. z dnia 6.11.2014 r. nr [...] - fotografiami całości udostępnionej wówczas skarżącym dokumentacji, która znajdowała się w aktach sprawy oraz ze sporządzoną przez G.K. notatką. W piśmie nr 1 z dnia 17.11.2014 r. (wpływ 18.11.2014 r.) skarżący podważyli prawdziwość przedstawionych przez Kierownika Referatu w Wydziale Architektury i Urbanistyki Urzędu Miasta K. zapewnień, jakoby przed wydaniem postanowienia o zawieszeniu postępowania organ I instancji sprawdził aktualne wpisy w ewidencji gruntów, elektroniczną księgę wieczystą, elektroniczny rejestr aktów poświadczenia dziedziczenia. Wskazali także, że w przedstawionych skarżącym wówczas (tj. po 6 dniach od orzeczonego zawieszenia postępowania) aktach administracyjnych nie było jakichkolwiek dokumentów wskazujących na to, by po ostatnim zwrocie akt z Urzędu Wojewódzkiego i przed wydaniem postanowienia o zawieszeniu postępowania organ I instancji rzeczywiście sprawdził aktualne wpisy w ewidencji gruntów, elektroniczną księgę wieczystą nr [...] , czy elektroniczny rejestr aktów poświadczenia dziedziczenia. Nie było tam również żadnego protokołu, czy pisma (art. 67 § 1 K.p.a.) lub notatki (art. 72 K.p.a.) na te okoliczności. Zarzuty te zostały jednak przez Wojewodę zignorowane.
Skarżący zarzucili dalej, że pochodzący z przeglądarki internetowej wydruk treści wyświetlonej księgi wieczystej nosi datę dopiero 28.11.2014 r., zaś wydruk treści z elektronicznego rejestru aktów poświadczenia dziedziczenia nosi datę jeszcze późniejszą, bo 10.12.2014 r. Obie te czynności zostały więc przeprowadzone po wydaniu przez organ I instancji kwestionowanego postanowienia. Równocześnie umknęło uwadze organu odwoławczego, że wydruki te nie mają waloru dokumentu, a w takiej sytuacji organ prowadzący postępowanie dowodowe był zobowiązany do utrwalenia tych czynności w formie pisemnej. Stosownie bowiem do treści art. 67 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej sporządza zwięzły protokół z danej czynności postępowania, mającej istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Zaniechanie zaś sporządzenia protokołów z czynności, które mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia, może prowadzić do kwestionowania, iż czynności te miały w ogóle miejsce. Takie spóźnione działania nie sanują przy tym uchybień organu I instancji popełnionych przed wydaniem postanowienia o zawieszeniu postępowania.
Wykazane zaniedbania Wojewody noszą więc – zdaniem skarżących - cechę arbitralności i urągają elementarnym zasadom rozpoznawania sprawy w postępowaniu administracyjnym, na czele z zasadą wynikającą z art. 7 K.p.a., która dla organów administracji jest wiążąca na równi z przepisami art. 77 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a.. Wzgląd na zachowanie elementarnego poczucia praworządności (art. 6 i 7 K.p.a.) nakazuje także podnieść, że organy obu instancji pod pretekstem pozornej dbałości o zapewnienie w postępowaniu wznowieniowym czynnego udziału spadkobiercom zmarłej A.P. , naruszając gwarantowane skarżącym przez Konstytucję w art. 45 ust. 1 i Konwencję o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności w art. 6 prawo do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie, w istocie dążą do przedawnienia, które w zamyśle organów ma uniemożliwić uchylenie decyzji zatwierdzającej zmieniony projekt budowlany oraz udzielającej inwestorowi pozwolenia na budowę obiektu. Od ponad 4 lat organ pierwszej instancji stara się wszelkimi sposobami uniknąć przeprowadzenia kluczowych w sprawie dowodów, a organ II instancji, na ile może, pozoruje przeprowadzanie czynności wyjaśniających, przy czym jak dotąd wszystkie niekorzystne dla skarżących rozstrzygnięcia, jako niezgodne z prawem, zostały uchylone albo przez organ drugiej instancji albo przez sądy administracyjne. (vide: decyzja [...] nr [...] ; decyzja [...] . nr [...] wyrok WSA w Krakowie z 12.04.2012 r. sygn. II SA/Kr 1803/11; wyrok NSA z 11.03.2014 r. sygn. II OSK 2009/12).
Taka praktyka uderza – zdaniem skarżących - w podstawy demokratycznego państwa prawa jakim jest Rzeczpospolita Polska (art. 2 Konstytucji RP), bo nie jest dopuszczalna taka interpretacja jakiegokolwiek przepisu prawa, która by naruszała zagwarantowane konstytucyjnie prawa obywatelskie lub była sprzeczna z ratyfikowanymi przez Polskę aktami międzynarodowymi, a także pozostawała w sprzeczności z innymi przepisami obowiązujących ustaw (por. wyrok NSA z dnia 26 listopada 1991 r., II SA 937/91, ONSA 1993, nr l, póz. 10). Ponadto spadkobiercy zmarłej A.P. (podobnie jak i ona sama) mają – zdaniem skarżących - luźny związek ze sprawą i niespecjalnie są zainteresowani wznowionym postępowaniem, gdyż ich interesy, tak jak interesy pozostałych współwłaścicieli działki nr [...] obr. [...] (a w zasadzie właścicieli garaży zlokalizowanych na tej działce) zostały zabezpieczone w sposób właściwy na etapie postępowania zwykłego w tym sensie, że inwestor, tj. spółka A. S.A., zawarł z nimi porozumienie (vide: znajdujący się w aktach administracyjnych postępowania zwykłego: akt notarialny zgody na korzystanie z nieruchomości, a także porozumienie i aneks nr 1 do tego porozumienia). Po trzecie, w postępowaniu organów administracji obu instancji razi wybiórczość i brak konsekwencji. Choć jedna z osób uznawanych przez organy za stronę postępowania, tj. M.M. , nie żyje od ponad 37 lat – M.M. zmarł 1 stycznia 1977 r. - to organy obu instancji przechodziły nad tym do porządku zarówno w zwykłym postępowaniu administracyjnym, jak i na wszystkich etapach wznowionego postępowania administracyjnego (dowód: odpis protokołu rozprawy z dnia 15 stycznia 2015 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Gl 994/14 wraz z kopią pisma skierowanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach przez K.C.-K.
Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1647 j.t.) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia.
Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej "P.p.s.a." - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 ustawy).
Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 P.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa.
Zgodnie natomiast z treścią art. 145 § 1 P.p.s.a. w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny kontrolując zaskarżone postanowienie stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest postanowienie o zawieszeniu postepowania administracyjnego na skutek śmierci strony postępowania, co nastąpiło na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 K.p.a.. Instytucja zawieszenia postępowania administracyjnego, uregulowana w rozdziale szóstym Kodeksu postępowania administracyjnego, stanowi wyjątek od zasady szybkości i ciągłości postępowania administracyjnego, będącej jedną z podstawowych zasad procedury administracyjnej (art. 12 K.p.a.). Normy prawne upoważniające organ prowadzący postępowanie do jego zawieszenia muszą być zatem interpretowane ściśle. Zgodnie z tym przepisem, organ administracji publicznej zawiesza postępowanie w razie śmierci strony lub jednej ze stron, jeżeli wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu nie jest możliwe i nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 30 § 5, a postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe (art. 105). Przepis ten koreluje z art. 30 K.p.a., zgodnie z którym w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni. Zgodnie z powszechnie prezentowanym zarówno w literaturze jak i orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem uznaje się, że zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 pkt 1 K.p.a. jest uzależnione od łącznego wystąpienia następujących przesłanek:
1) śmierć strony miała miejsce po wszczęciu postępowania, w jego toku;
2) śmierć strony nie czyni postępowania bezprzedmiotowym (art. 105 § 1 K.p.a.);
3) brak jest możliwości wezwania spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu;
4) nie zachodzi okoliczność z art. 30 § 5 K.p.a..
(B. Adamiak, w: B. Adamiak, J. Borkowski, Komentarz, 2009, s. 358; wyr. WSA w Warszawie z 30.11.2004 r., IV SA/WA 459/04, Legalis).
Zdaniem Sądu zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji zostały wydane z naruszeniem art. 97 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 30 § 5 K.p.a.
W postępowaniu wznowieniowym w sprawie zakończonej wydaniem ostatecznej decyzji pozwolenia na budowę nr [...] z dnia 24.11.2008 r. (...) zmienionej decyzją nr [...] z dnia 26.04.2010 r. zatwierdzającą projekt budowlany zamienny oraz zmieniającą decyzję pozwolenia na budowę nr [...] , zmarła strona postępowania, a to A.P. . Osoba ta zmarła w dniu 21.07.2013 r., a więc w toku trwającego postępowania wznowieniowego.
Prezydent Miasta K. wystąpił z pisemną prośbą o wskazanie przez J.P. następców prawnych zmarłej, próbował pozyskać z właściwego Urzędu Stanu Cywilnego odpis aktu zgonu A.P. oraz informacje z Sądu Rejonowego [...] w K. Do matki zmarłej strony, tj. K.P. , organ I instancji zwrócił się o wskazanie spadkobierców dopiero po wydaniu postanowienia o zawieszeniu postanowienia.
Trafnie podnieśli skarżący, że o spełnieniu warunku "niemożności wezwania spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu" można zasadnie mówić dopiero, gdyby organ I instancji przed wydaniem postanowienia o zawieszeniu postępowania wyczekał na odpowiedź J.P. oraz K.P. a przynajmniej na zwrotne potwierdzenia doręczenia im pism. Z akt nie wynika, czy i kiedy pisma te zostały doręczone adresatom; w aktach sprawy brak było stosownych potwierdzeń ich odbioru.
W przypadku braku odpowiedzi lub odmowy udzielenia informacji przez te osoby organ winien zwrócić się o wskazanie spadkobierców również do osoby, która reprezentując matkę zmarłej strony zgłosiła zgon A.P. . Ponadto w takiej sytuacji organ I instancji powinien był także sięgnąć do rejestru notarialnych aktów poświadczenia dziedziczenia, zasięgnąć informacji z ewidencji gruntów o ewentualnej zmianie danych, sprawdzić w księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości składającej się z działki nr [...] Obr. [...] , której A.P. była współwłaścicielem aktualność wpisów.
W konsekwencji należy stwierdzić, że skarżący zasadnie podnieśli, iż przed wydaniem postanowienia o zawieszeniu postępowania organ I instancji nie przeprowadził wszystkich możliwych, a zarazem niezbędnych czynności zmierzających do ustalenia kręgu spadkobierców po zmarłej stronie i nie zebrał w sposób wyczerpujący dowodów świadczących o faktycznej niemożności ich wezwania do udziału w postępowaniu. W dacie wydania postanowienia przez organ I instancji nie było zatem podstaw do zawieszenia postępowania w oparciu o przepis art. 97 § 1 pkt 1 K.p.a.. W konsekwencji tego wydane postanowienie należało uznać za przedwczesne, co musiało skutkować jego uchyleniem (por. wyrok NSA z 7 czerwca 2000 r., sygn. I SA 97/99 oraz wyrok WSA w Krakowie z 24 marca 2011 r., sygn. II SA/Kr 14/11) oraz uchyleniem postanowienia organu II instancji.
Dopiero w przypadku braku rezultatu wskazanych wyżej działań organ administracji miałby podstawy do zawieszenia postępowania. Organ winien także rozważyć kwestię, czy nie wystąpić do sądu powszechnego o ustanowienie kuratora spadku nieobjętego. Postanowienie o zawieszeniu postępowania jest tzw. postępowaniem wpadkowym, zatem kontrola organu odwoławczego, a w następnej kolejności sądu administracyjnego, winna polegać na zbadaniu przesłanek obligujących bądź zezwalających organowi administracji na zawieszenie postępowania. Celem toku zażaleniowego jest wyłącznie weryfikacja rozstrzygnięcia wydanego w toku rozpoznawanej sprawy indywidualnej i nie ma on, co do zasady, wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie tej sprawy (zob. J. Zimmermann, Administracyjny tok instancji, Kraków 1986, s. 101-102).
Organ drugiej instancji, który utrzymał w mocy postanowienie o zawieszeniu postepowania w niniejszej sprawie, także nie poczynił żadnych działań w kierunku ustalenia kręgu spadkobierców zmarłej strony postępowania. Należy ponadto wskazać, że - wbrew stanowisku organ odwoławczego - organ I instancji przeprowadził niektóre czynności mające na celu ustalenie spadkobierców zmarłej strony dopiero po wydaniu postanowienia z dnia 21 października 2014 r., poddanego kontroli odwoławczej.
Należy również stwierdzić, że organ odwoławczy winien był ocenić zaskarżone postanowienie mając na uwadze zawartość akt administracyjnych i podjęte czynności organu I instancji na dzień wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania. Podjęte później przez organ I instancji czynności w żaden sposób nie mogą sanować przedwcześnie wydanego postanowienia o zawieszeniu postępowania.
W związku z powyższym należy stwierdzić, że organ odwoławczy, poprzez utrzymanie w mocy wadliwego i przedwcześnie wydanego na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 K.p.a. postanowienia organu I instancji, naruszył art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 K.p.a..
Organy naruszyły w sprawie również art. 7, art. 77 §,1 i art. 80 K.p.a. poprzez wybiórcze rozpatrzenie materiału dowodowego i przekroczenie granicy swobodnej oceny dowodów.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy rzeczą organu pierwszej instancji będzie w pierwszej kolejności podjęcie wszelkich możliwych działań mających na celu ustalenie kręgu spadkobierców zmarłej strony postępowania. Organ winien przy tym zastosować przepisy dotyczące właściwej formy utrwalenia czynności w postępowaniu (art. 67 K.p.a.). W braku zaś możliwości ustalenia przez organ administracji kręgu spadkobierców zmarłej A.P. , w następnej kolejności organ winien rozważyć wystąpienie do sądu powszechnego o ustanowienie kuratora spadku.
Z wyżej wymienionych względów skarga zasługiwała na uwzględnienie i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a. zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I Instancji podlegały uchyleniu, o czym Sąd orzekł w pkt I sentencji wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono w punkcie II sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a.. Zasądzoną na rzecz skarżących od organu kwotę stanowi uiszczony wpis od skargi w wysokości 100 zł.