II SA/Kr 466/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2008-08-29
NSAAdministracyjneŚredniawsa
prawo pomocyustanowienie adwokatakoszty postępowaniasytuacja materialnawarunki zabudowyskarżącysąd administracyjnywniosek

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu, uznając, że skarżąca nie wykazała wystarczająco swojej trudnej sytuacji materialnej.

Skarżąca Z. B. złożyła wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu w celu sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku WSA oddalającego jej skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie warunków zabudowy. Wnioskodawczyni argumentowała trudną sytuacją materialną, wskazując na niską emeryturę i wysokie koszty leczenia oraz utrzymania domu. Sąd uznał jednak, że skarżąca nie wykazała wystarczająco swojej niezdolności do poniesienia kosztów, posiadając stały dochód i majątek.

Wnioskodawczyni Z. B. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z wnioskiem o ustanowienie adwokata z urzędu, aby mógł on sporządzić skargę kasacyjną od wyroku WSA, który oddalił jej skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą warunków zabudowy. Skarżąca uzasadniała swój wniosek trudną sytuacją materialną, wskazując na samotne wychowywanie i utrzymywanie się z emerytury, która w całości przeznaczana jest na bieżące potrzeby, w tym leki, utrzymanie domu oraz koszty leczenia. Sąd, analizując wniosek, stwierdził, że skarżąca nie wykazała wystarczająco swojej niezdolności do poniesienia kosztów postępowania. Wskazano, że wnioskodawczyni posiada stały dochód z emerytury w kwocie 1692,03 zł oraz dom jednorodzinny. Sąd podkreślił, że instytucja prawa pomocy jest przeznaczona dla osób znajdujących się w skrajnie trudnej sytuacji materialnej, które nie są w stanie ponieść kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. W ocenie Sądu, posiadanie stałego dochodu i majątku, zwłaszcza nieruchomości, wyklucza możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, a nawet częściowym, jeśli majątek ten nie jest obciążony i może przynieść pożytki. Sąd zwrócił również uwagę, że skarżąca nie udokumentowała wydatków związanych z leczeniem i utrzymaniem domu, co osłabia jej argumentację. W konsekwencji, Sąd oddalił wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, wnioskodawczyni nie wykazała wystarczająco swojej trudnej sytuacji materialnej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skarżąca posiada stały dochód i majątek, co wyklucza przyznanie prawa pomocy w sytuacji, gdy nie udokumentowała ona nadzwyczajnych wydatków.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 246 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, gdy osoba wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 243 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 244 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 245

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Trudna sytuacja materialna skarżącej, niskie dochody i wysokie koszty leczenia oraz utrzymania domu.

Godne uwagi sformułowania

Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Posiadanie zaś majątku, szczególnie nieruchomości (...) w zasadzie wyklucza możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, zwłaszcza w sytuacji, gdy majątek ten nie jest obciążony prawami osób trzecich i w żaden inny sposób nie została ograniczona możliwość jego zbycia. Celem instytucji prawa pomocy jest umożliwienie skorzystania z drogi sądowej osobom o znikomych dochodach, znajdujących się na skraju ubóstwa...

Skład orzekający

Agnieszka Góra

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyznania prawa pomocy w sytuacji posiadania stałego dochodu i majątku, mimo podnoszenia trudnej sytuacji materialnej."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji wnioskodawcy indywidualnego, z konkretnym stanem majątkowym i dochodowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej procedury przyznawania prawa pomocy, ale pokazuje, jak sąd ocenia sytuację materialną wnioskodawcy i jakie dowody są wymagane.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 466/08 - Postanowienie WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2008-08-29
Data wpływu
2008-05-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Agnieszka Góra /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Sygn. powiązane
II OZ 359/10 - Postanowienie NSA z 2010-04-28
II OZ 174/09 - Postanowienie NSA z 2009-02-24
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono wniosek o ustanowienie adwokata
Sentencja
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Agnieszka Góra po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. B. o ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]r., znak. [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu p o s t a n a w i a I. oddalić wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu .
Uzasadnienie
W dniu 27 sierpnia 2008r. Z. B. złożyła wniosek o ustanowienie adwokata w celu sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 lipca 2008r. oddalającego jej skargę na decyzję Samorządowego Kolegium odwoławczego [...] z dnia [...]r. wydaną w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.
Skarżąca domaga się ustanowienia pełnomocnika z urzędu z uwagi na fakt, iż jest samotnie mieszkającą wdową, utrzymującą się jedynie z emerytury. Wskazuje, iż jej miesięczny dochód wraz z zasiłkiem pielęgnacyjnym jest niewysoki i w całości przeznaczony na bieżące potrzeby – głównie leki, które ze względu na przewlekłe schorzenia skarżąca musi regularnie wykupywać. Ponadto przeznacza osiągany dochód na utrzymanie domu oraz wizyty u lekarzy i badania diagnostyczne.
Zdaniem Sądu, wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie.
Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, iż skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie. Utrzymuje się z emerytury w kwocie 1 692 zł.
Z akt sprawy wynika, iż skarżąca posiada dom jednorodzinny o pow. 86 m2. Wnioskodawca nie wskazuje natomiast faktu posiadania wartościowych ruchomości czy też oszczędności.
Instytucja przyznania prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa.
Zgodnie z art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, gdy osoba wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, iż nie w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny.
Użyte w art. 246 cyt. ustawy sformułowanie " gdy osoba wykaże " oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż pozostaje w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy.
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Kluczową zaś rolę dla oceny możliwości płatniczych skarżącego ma fakt, iż zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach – z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej strony – jej możliwości płatniczych i finansowych.
Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu, skarżąca nie wykazała wystarczająco skutecznie, iż w obecnej sytuacji majątkowej, biorąc pod uwagę wysokość miesięcznych dochodów w wysokości 1692, 03 zł, posiadany majątek, brak zadłużenia, brak innych osób na utrzymaniu nie jest w stanie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru w sprawie. Wnioskodawca posiada bowiem stały, pewny dochód z tytułu emerytury oraz majątek. Posiadanie zaś majątku, szczególnie nieruchomości ( domu jednorodzinnego, mieszkania czy działki, gospodarstwa rolnego ) w zasadzie wyklucza możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, zwłaszcza w sytuacji, gdy majątek ten nie jest obciążony prawami osób trzecich i w żaden inny sposób nie została ograniczona możliwość jego zbycia. Istotne jest bowiem, że posiadany majątek może przynosić potencjalne pożytki, może również służyć jako zabezpieczenie pożyczki lub kredytu, jeżeli właścicielowi, który jest zobowiązany do poniesienia określonych wydatków, brakuje bieżących środków finansowych.
Należy podkreślić, iż celem instytucji prawa pomocy jest umożliwienie skorzystania z drogi sądowej osobom o znikomych dochodach, znajdujących się na skraju ubóstwa, wobec których konieczność poniesienia kosztów sądowych czy kosztów ustanowienia kwalifikowanego pełnomocnika mogłaby spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu. Skarżąca, z uwagi na wskazane powyżej okoliczności, do takich osób nie należy. Ponadto należy wskazać, iż wnioskodawczyni podniosła co prawda, iż ponosi duże koszty związane z leczeniem i utrzymaniem domu, jednakże twierdzeń tych nie poparła żadnymi dokumentami je potwierdzającymi. Skoro zaś strona nie udokumentowała w jakikolwiek sposób wydatków związanych z zakupem leków czy innych nadzwyczajnych wydatków obciążeń budżetu domowego, argument ten nie może mieć wpływu na ocenę jej stanu majątkowego ( post. NSA z 3.03.2005r. OZ 1692/04 ).
Podsumowując należy stwierdzić, iż w aktualnej sytuacji finansowej skarżącej, przy jej miesięcznym dochodzie wynoszącym 1692,03 zł ustanowienie dla niej adwokata w celu sporządzenia skargi kasacyjnej byłoby niezasadne. Konieczność poniesienia kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru, nie naraża strony bowiem na pogorszenie warunków bytowych – z jednej strony, z drugiej zaś odpowiada fiskalnemu interesowi Państwa, które swoją pomoc powinno gwarantować tylko najbardziej potrzebującym.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 oraz art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ).