II SA/Kr 464/25

II SA/Kr 464/25 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-06-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-04-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jacek Bursa
Magda Froncisz /przewodniczący/
Mirosław Bator /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6135 Odpady
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono decyzję organu II i I instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz Sędziowie: Sędzia WSA Mirosław Bator (spr.) Sędzia WSA Jacek Bursa Protokolant: starszy referent Paulina Filipek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi Instytutu Zootechniki – Państwowego Instytutu Badawczego z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 17 lutego 2025 r. znak SKO.Oś/4170/58/2024 w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz strony skarżącej Instytutu Zootechniki – Państwowego Instytutu Badawczego z siedzibą w K. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Wójt Gminy Z. decyzją z dnia 4 stycznia 2024 r. nr OŚ.6236.2.2020.DZ/LK działając na podstawie art. 104 K.p.a. w związku z art. 26 ust. 1 oraz ust. 2, 4 i 5 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
w pkt 1 nakazał Instytutowi [...] w K. – jako posiadaczowi odpadów o kodzie 17 05 04 (gleba i ziemia, w tym kamienie, inne niż wymienione w 17 05 03), odpadów o kodzie 17 01 01 (odpady betonu oraz gruzu betonowego z rozbiórek i remontów), odpady o kodzie 17 01 02 (gruz ceglany) oraz odpadów o kodzie 02 01 03 (odpadowa masa roślinna), nielegalnie składowanych na działkach ewidencyjnych [...] f [...] w miejscowości S. na terenie Gminy Z., usunięcie wszystkich odpadów składowanych na wskazanych nieruchomościach tj. łącznie 105795,2 Mg odpadów, zgodnie z przepisami obowiązującego prawa, w ten sposób, że odpady należy niezwłocznie przetransportować do miejsca przeznaczonego do ich zbierania lub przetwarzania. Wskazano, iż ilość odpadów, jak również kody odpadów zostały ustalone w toku postępowania przez profesjonalnego biegłego, dr. inż. S. G., upr. Geolog. Nr [...],
w pkt 2 ustalił termin ostatecznego wykonania obowiązku, o którym mowa w pkt l, do 18 miesięcy od dnia ostateczności decyzji,
w pkt 3 zobowiązał właściciela działki nr [...] w miejscowości S. na terenie Gminy Z., tj. J. J. do umożliwienia posiadaczowi odpadów tj. Instytutowi [...] z siedzibą w K. usunięcia odpadów z przedmiotowej nieruchomości (zgodnie z art. 26 ust. 4 ustawy o odpadach, cyt. 4 "Jeżeli posiadacz odpadów nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości, z której jest obowiązany usunąć odpady, władający powierzchnią ziemi jest obowiązany umożliwić posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z tej nieruchomości, a w przypadku wykonania następczego decyzji - organowi egzekucyjnemu").
W uzasadnieniu organ wskazał, że postępowanie zostało wszczęte w wyniku zgłoszenia dotyczącego gromadzenia mas ziemnych na działkach nr [...] oraz [...] położonych w S. , gdzie opisano wykonywane prace ziemne na terenie wskazanych powyżej działek. Zgłoszenie to wpłynęło w dniu 29 listopada 2019 r. W dniu 11 grudnia 2019r. kierownik Wydziału Infrastruktury Komunalnej Urzędu Gminy Z. wystosował zawiadomienie do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Krakowie, w którym, przekazał do tego organu pismo w sprawie kontroli budowy na terenie w/w nieruchomości. PINB w Krakowie pismem z dnia 31 stycznia 2020r. poinformował organ I instancji, o przeprowadzanej kontroli na terenie działek, podczas której ujawniono roboty ziemne polegające na nawożeniu, kamieni, ziemi oraz niwelacji terenu. W piśmie wskazano, iż kwestie wykonywania robót ziemnych, niwelacji terenu oraz składowania ziemi gruzu kruszywa na przedmiotowych działkach należy do kompetencji Wójta Gminy Z.. Wskazano również, iż w sprawie zastosowanie znajda przepisy ustawy o odpadach wraz z obwiązującymi rozporządzeniami Ministra Środowiska. W dniu 31 stycznia 2020 r. pracownik organu I instancji dokonał rekonesansu terenowego, z którego została sporządzona notatka służbowa. Wskazano w niej, iż w trakcie dokonywanych czynności kontrolnych, stwierdzono, iż na działce nr [...] nawożona jest ziemia. Wykonano przy tym dokumentację fotograficzną na której widnieje samochód ciężarowy marki M. o. nr rej. [...] wykonujący rozładunek ziemi. W trakcie rekonesansu przeprowadzono rozmowę z kierowcą ciężarówki, który oświadczył, iż jest właścicielem firmy nawożącej teren, na zlecenie Instytutu [...]. Okazał przy tym pracownikowi wykonującemu rekonesans pismo Instytutu z dnia 10 marca 2017r. skierowane do T. J., Usługi Budowlano Transportowo Sprzętowe, zezwalające m.in: za zasypywanie ziemią do wysokości 1 m działki nr [...] w S. . Na powyższą okoliczność wykonano stosowną dokumentację fotograficzną. W dniu 7 lutego 2020 r. skierowano pismo do Instytutu [...], w celu złożenia wyjaśnień w zakresie składanych odpadów na działkach nr [...] i [...] obr. [...] S. jed., ewid. Z. ujawnionych w trakcie wskazanych powyżej czynności. W dniu 27 lutego 2020r. do organu I instancji wpłynęło pismo E. D. w treści którego m.in. zwróciła się o utworzenie na jej działce o nr [...] (poprzedni numer[...] parkingu samochodowego. Wskazała, iż na terenie nieruchomości nie może zostać zrealizowana jakakolwiek zabudowa, natomiast zgodnie ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, przedmiotowa nieruchomość może zostać przeznczona pod parking. Powyższe jest również podyktowane względami ekonomicznymi z uwagi na bliskość portu lotniczego K. . W załączeniu przesłano mapkę sytuacją działki nr [...], wypis ze studium. Wskazano również na kwestie techniczne parkingu. W dniu 3 marca 2020r. organ I instancji wystosował pismo do E. D. w zakresie ujawnionych składowanych odpadów na nieruchomościach do niej należących. Wskazano obowiązujące przepisy prawa i zwrócono się o udzielenie wyjaśnień w tym zakresie. Następnie w dniu 3 marca 2020r. organ I instancji wystosował również podobne w swej treści pismo do Instytutu Z.. Pismem z dnia 12 marca 2020r. Instytut wyjaśniał, iż będąc użytkownikiem wieczystym działki nr [...] od wielu lat zmagał się z problemami podmoknięć j. podtopień tych działek. W celu m.in. utrzymania tych gruntów w dobrej kulturze rolnej, zostały one wydzierżawione Spółce [...] Sp. z o.o. Spółka nie może wykorzystywać tych gruntów na wypas zwierząt ani do odbioru siana z uwagi na stałe występujące podtopienia spowodowane spływaniem wód z działek sąsiednich oraz drogi. Sytuacja taka powstała bez winy Instytutu, zaś okoliczności te są prawdopodobnie spowodowane podniesieniem okolicznych nieruchomości od strony ul. S. K., na potrzeby parkingu samochodowego. Skoro zatem te łąki nie mogą zostać wykorzystane rolniczo, zostały one wycofane z dopłat obszarowych m.in. z powodu braku możliwości regularnego koszenia. Podkreślono, iż Instytut jako użytkownik wieczysty, a przede wszystkim bezpośredni zainteresowany odzyskaniem gruntu na cele produkcji rolniczej, sam zajął się rekultywacją terenu. Z tych względów, Instytut przystąpił do prac rekultywacyjnych aby odtworzyć na działce istniejąca wcześniej łąkę. Tak aby możliwy był wypas zwierząt i systematyczne koszenie trawy. Wskazano nadto, iż zadbano przy tym o drożność urządzeń melioracyjnych, zaś rekultywacja gruntu została wykonana zgodnie z zasadami właściwej rekultywacji gruntów rolnych i miała za cel zatrzymanie dalszego degradowania gruntu. W dniu 19 marca 2020 r. do organu I instancji wpłynęło pismo E. D. w którym wskazała, że w 2015 r. działka nr [...] została jej darowana przez rodziców. Celem przeprowadzenia aktu darowizny konieczne było wcześniejsze rozgraniczenie przez geodetę. Wówczas E. D. dowiedziała się, iż na jej nieruchomość została omyłkowo nawieziona ziemia, która miała zostać wysypana na teren Instytutu. Udała się wówczas do siedziby Gminy i otrzymała informację, że może zasypać działkę do wysokości 1 metra. Jako, że nasyp to czysta ziemia, a wysokość jest poniżej 1m postanowiła nie podejmować żadnych czynności. W dniu 22 listopada 2022 r. organ wezwał T. J. prowadzącego T. J. Usługi Budowlano Transportowo Sprzętowe do złożenia następujących wyjaśnień: 1. Jaka ilość ziemi (ewentualnie innych odpadów) została nawieziona przez firmę T. J. na przedmiotowych nieruchomościach, 2. w jakim okresie ziemia była nawożona, 3. czy odpady transportowane były w sposób zgodny z przepisami ustawy o odpadach (czy prowadzono karty przekazania odpadów) jeśli tak - wezwano o udzielenie informacji kto podpisywał takie karty, (wraz z przedstawieniem do wglądu takich dokumentów), 4. Kto był posiadaczem odpadów przekazującym je do transportu, 5. Skąd pochodziła nawieziona na przedmiotowe działki ziemia (ewentualnie inne odpady), 6. Kto był posiadaczem odpadów, przejmującym odpady, 7. Czy w związku wykonywana usługą została sporządzona pisemną umowa lub inne dokumenty na tę okoliczność (wezwano do ich przedłożenia). W piśmie z dnia 8 grudnia 2022 r. Instytut wyjaśnił, że nie jest w stanie oszacować ilości nawiezionej ziemi. Nawożenie ziemi nastąpiło najprawdopodobniej po dacie 10 marca 2017r., bowiem taka data widnieje na piśmie, które nawożący przedkłada przedstawicielowi Gminy Z. podczas wizji lokalnej. Zaś jako datę końcową należy uznać 20 lutego 2022r. kiedy to nawożący został wezwany do niezwłocznego zakończenia wszelkich działań na terenie Instytutu. Instytut nie zawierał umowy z T. J. mającej za przedmiotem nawożenie ziemi na teren nieruchomości, nie dysponuje również kartami przekazania odpadów, bądź innymi dokumentami w tym zakresie. Wskazano, iż wezwano T. J. do przedłożenia Instytutowi dokumentów na podstawie, których nawoził on ziemie na przedmiotowych nieruchomościach. Żaden z takich dokumentów nie został przedłożony przez T. J.. Natomiast T. J. wezwał Instytut do zapłaty za nawiezioną ziemię, lecz ten odmówił zapłaty. Do chwili obecnej T. J. nie wystąpił z powództwem o zapłatę. Według wiedzy Instytutu cała masa nawiezionej ziemi na działkę nr"[...] był transportowana i rozprowadzona, przez T. J. prowadzącego działalność gospodarczą, bądź przez osoby współpracujące z nim. Instytut nie dysponuje informacjami skąd pochodziła przedmiotowa ziemia, zaś działka nr [...] jest własnością Skarbu Państwa, zaś Instytut jest jej użytkownikiem wieczystym. Na podstawie umowy dzierżawy zawartej w dniu 3 kwietnia 2002r. dzierżawcą działki nr [...] był Zakład [...] sp. z o.o. z siedzibą w R. Umowa dzierżawy została rozwiązana z dniem 1 kwietnia 2020 r. Natomiast działka nr [...] nie należy do Instytutu. Z kolei w dniu 27 grudnia 2022r, do organu I instancją wpłynęło pismo T. J. w odpowiedzi na wezwanie organu do udzielenia wyjaśnień. W szczególności wskazał on, iż praca ziemne na działce nr [...] wykonywał na zlecenie I. Z. - P. I. B. w K.. Z uwagi, iż działka nr [...] pokryta była do pół metra wodą i zarośnięta trzciną. Instytutowi zależało aby działkę podwyższyć o 1 metr i wyrównać. Zgodnie z pismem z dnia 10 marca 2017r. I. Z. P. I. B. w K. zezwolił na zasypanie ziemią działki ewidencyjnej nr [...] w S. do wysokości 1 metra. Prace nawożenia wraz z wyrównaniem trwały od marca 2017r. do około połowy 2019 r. Nawieziona ziemia była ziemią czystą. Nie jest też w stanie oszacować ilości nawiezionej ziemi. Część z tej ziemi na pewno pochodziła z gospodarstwa I. Z. - P. I. B. w A. , bo tam wtedy wykonywał prace. Część pochodziła z innych miejsc, których już nie pamięta Wskazał, iż ziemia była transportowana zgodnie z przepisami o odpadach, lecz z uwagi na upływ czasu nie posiada on dokumentów w tym zakresie. Wskazał, iż Instytut w trakcie nawożenia sprawdzał tą ziemię, pobierał próbki i nigdy nie miał zastrzeżeń co, do jej jakości. I. Z. - P. I. B. w K. zlecając przewóz objął władztwo nad przywiezioną ziemią. Zadecydował o jej przeznaczeniu — zdeponowaniu ziemi na terenie działki i jej rozplantowaniu, co oznacza, iż Instytut jest posiadaczem tej ziemi. Wskazał, iż tylko transportował ziemię i następnie ją rozplantował na w/w działce. Podniósł, iż Instytut w B. nie rozliczył się z nim z nawiezionej i rozplantowanej ziemi, przez co poniósł on straty. Postanowieniem z dnia 21 lutego 2023 r. powołano biegłego celem wykonania badań dotyczących określenia miąższości, grupy, podgrupy i rodzaju ciężaru objętościowego oraz szacunkowej masy nawiezionej na działkę nr [...] i części działki nr [...] odpadów, wraz ze sporządzeniem opinii biegłego w formie sprawozdania z przedmiotowych badań. Na dzień 20 marca 2023 r. do organu I instancji wpłynęło opracowania pn. "Opinia w zakresie szacowanej objętości i masy odpadów składowanych na terenie działek nr [...], [...] obr. [...], S. zlokalizowanych w miejscowości S. gmina Z., powiat k. , województwo małopolskie. Organ w uzasadnieniu decyzji omówił przedmiotową opinię. Wskazał w szczególności, iż w ramach opracowania wykonano 18 otworów badawczych o głębokości 1,5 - 3,0 metra, o łącznym metrażu 46,5 metra Rozplanowane były w sposób umożliwiający równomierne rozpoznanie podłoża części terenu badań zajmowanych przez warstwę gruntów nasypowych. Współrzędne otworów badawczych zostały określone w tabeli opracowania, która również została przekopiowana do treści uzasadnienia rozstrzygnięcia. Dokonano opisu miąższości gruntu i wykształcenia litologicznego. Wskazano, iż na składowane odpady składa się: gleba i ziemia w tym kamienie, inne niż wymienione w 17 05 03 (kod odpadu: 17 05 04), odpady beton oraz gruz betonowy z rozbiórek i remontów (kod odpadu 17 01 01), gruz ceglany (kod odpadu 17 01 02). Stwierdzono, iż szacowana objętość gruntów nasypowych tworzących warstwę na przedmiotowych nieruchomościach określona na podstawie mapy izoliowanej miąższości warstwy odpadów (zał. 1) wynosi około 55363,75 m kw. Szacowana masa odpadów tworzących warstwę : na działkach nr [...] i [...] wynosi około 105795,2 Mg. W podsumowaniu wywiedziono, iż miąższość gruntów nasypowych (odpadów) występujących na terenie działkę nr [...] i [...] (obr. [...]) zmierzono w 18 otworach badawczych, w których rozpoznano również, litologię gruntów .rodzimych, (głębokość, otworów wynosiła 1,5 - ,3,0m), powierzchnia występowania warstwy gruntów nasypowych (odpadów) w graniach przedmiotowych nieruchomości wynosi około 29179 m kw, co stanowi około 74% powierzchni terenu objętego badaniami, gruntu nasypowe stanowią mieszaninę odpadów o kodzie 17 05 04 (gleba i ziemia w tym kamienie inne niż wymienione 17 05 03) z odpadami o kodzie 17 01 01 (odpady betonu oraz gruzu betonowego z rozbiórek i remontów), 17 01 02 (gruz ceglany), oraz (lokalnie) z odpadami o kodzie 02 01 03 (odpadowa masa roślinna), miąższość gruntów nasypowych (odpadów) zamierzona w otworach badawczych zmienia się w zakresie od około 1,0 m do około 2,7 do 2,8 m, ciężar objętościowy składowanych odpadów zmienia się w zakresie od około 1,8 mg/m3 do około 2,1 mg/m3. Pismem z dnia 26 czerwca 2023r. Instytut odniósł się do opinii geologicznej omówionej powyżej. Wskazano, iż ustalania co do ilości nagromadzonych odpadów, są rozbieżne z opinią sporządzoną przez geologa Z. S.. Zgodnie z tą opinią ilość nawiezionych odpadów to 41519 m3. Wskazano tutaj sposób obliczenia masy odpadów oraz dokumenty i mapy jakimi się posiłkował biegły. Wskazano, iż opinie obu specjalistów są rozbieżne, koniecznym jest powołanie w sprawie dodatkowego biegłego celem dokładnego ustalenia masy nawiezionych odpadów i celem prawidłowej weryfikacji wszystkich okoliczności sprawy. W innym wypadku, mogłoby to prowadzić do niezasadnego obciążenia Instytutu obowiązkiem usunięcia opadów, które nie zostały przez niego nawiezione. Organ I instancji szczegółowi omówił opracowanie, na które powoływał się Instytut. Wskazano, iż nie może ona stanowić podstawy do podważania opinii sporządzonej przez S. G.. W szczególności wskazano, iż pomiary dokonane przez geodetę Z. S. zostały wykowane w oparciu o mapę sytuacyjno - wysokościową z 1977 roku, a nadto dotyczy ona wyłącznie działki nr [...] tj. z pomięciem działki nr [...].
Od tej decyzji odwołanie wniósł Instytut [...] domagając się jej uchylenia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzja z dnia 17 lutego 2025 r. nr SKO.Oś/4170/58/2024 uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i orzekło co do istoty sprawy, w ten sposób, że:
w pkt 1 nakazało Instytutowi [...] w
K. - jako posiadaczowi odpadów o kodzie 17 05 04 (gleba i ziemia, w tym kamienie, inne niż wymienione w 17 05 03), odpadów o kodzie 17 01 01 (odpady betonu oraz gruzu betonowego z rozbiórek i remontów), odpady o kodzie 17 01 02 (gruz ceglany) oraz odpadów o kodzie 02 01 03 (odpadowa masa roślinna), nielegalnie składowanych na działkach ewidencyjnych [...] i [...] w miejscowości S. na terenie Gminy Z., usunięcie wszystkich odpadów
składowanych na wskazanych powyżej nieruchomościach;
w pkt 2 wskazano, że odpady należy niezwłocznie przetransportować do miejsca przeznaczonego do ich zbierania lub przetwarzania;
w pkt 3 ustalono termin ostatecznego wykonania obowiązku w terminie do 18 miesięcy od dnia doręczenia decyzji.
W uzasadnieniu organ wskazał, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 26 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach. Zgodnie z powołanym przepisem posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. W przypadku nieusunięcia odpadów zgodnie z ust. 1, wójt, burmistrz lub prezydent miasta w drodze decyzji wydawanej z urzędu nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, z wyjątkiem przypadku, gdy obowiązek usunięcia odpadów jest skutkiem wydania decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub wygaśnięcia decyzji związanej z gospodarką odpadami. W decyzji, o której mowa w określa się w szczególności" termin usunięcia odpadów, rodzaj odpadów; sposób usunięcia odpadów. W tym miejscu należy zaznaczyć, iż zgodnie z literalnym brzmieniem art. 26 ustawy o odpadach, nie ma znaczenia czas, w którym odpady zostały nawiezione na miejsce nieprzeznaczone do ich składowania lub magazynowania. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach przez odpad rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Poza sporem jest, że odwołujący był władającym powierzchnią gruntu na którym są składowane odpady opisane powyżej. Ciężar przeprowadzenia dowodu celem obalenia domniemania z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy, o odpadach, spoczywa na władającym powierzchnią ziemi. Nie jest przy tym wystarczające wskazanie jedynie wytwórcy odpadów, lecz konieczne jest wykazanie przez władającego powierzchnią ziemi, że wytwórca odpadów -wytworzone przez siebie odpady złożył na jej nieruchomości nielegalnie. Wprowadzone przez ustawodawcę domniemanie prawne odpowiedzialności za odpady władającego powierzchnią gruntu zanieczyszczonego odpadami, zdejmuje z organów prowadzących postępowanie obowiązek dociekania z urzędu, kto był wytwórcą odpadów. Władający gruntem muszą bowiem mieć świadomość dbałości o stan swoich nieruchomości i odpowiedzialności na zasadach ryzyka za działania osób trzecich prowadzące do zanieczyszczenia ich nieruchomości (vide: wyrok WSA w Olsztynie z 27 czerwca 2017 r. sygn. akt II SA/Ol 185/17 - LEX nr 2361586, wyrok NSA z 29 grudnia 2016 r. sygn. akt II OSK 847/15). Dalej wskazać należy, że w art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach zawarto definicję legalną "posiadacza odpadów"- jest nim ich wytwórca lub osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej będąca w posiadaniu odpadów, przy czym definicja wprowadziła domniemanie, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości. W słowniku pojęć zdefiniowanych ww. ustawą znajduje się także "wytwórca odpadów" (art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy), za którego uznaje się każdego, którego działalność lub bytowanie powoduje powstawanie odpadów (pierwotnego wytwórcę odpadów) oraz każdego, kto przeprowadza wstępną obróbkę, mieszanie lub inne działania powodujące zmianę charakteru lub składu tych odpadów, przy czym wytwórcą odpadów powstających w wyniku świadczenia usług w zakresie budowy, rozbiórki, remontu obiektów, czyszczenia zbiorników lub urządzeń oraz sprzątania, konserwacji i napraw jest podmiot, który świadczy usługę, chyba że umowa o świadczenie usługi stanowi inaczej. Ustawa o odpadach nie definiuje natomiast "władającego powierzchnią ziemi", jednakże z innych ustaw oraz orzecznictwa sądowo-administracyjnego wynika, że jest nim właściciel nieruchomości, a jeżeli w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej na podstawie ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne ujawniono inny podmiot władający gruntem jest nim ujawniony jako władający. Domniemanie prawne, że władający powierzchnią ziemi zanieczyszczonej odpadami jest posiadaczem odpadów, a w konsekwencji podmiotem zobowiązanym do ich usunięcia, służy uniknięciu sytuacji niemożności dotarcia do wytwórcy odpadów wymienionego na pierwszym miejscu jako posiadacz odpadów obciążony obowiązkiem ich usuwania z miejsc nieprzeznaczonych do składowania odpadów. Po analizie zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym m.in. dokumentacji zdjęciowej, ustalono, że na terenie działek nr [...] i [...] w miejscowości S. na terenie Gminy Z., znajdują się odpady o kodzie 17 05 04 (gleba i ziemia, w tym kamienie, inne niż wymienione w 17 05 03), odpadów o kodzie 17 01 01 (odpady betonu oraz gruzu betonowego z rozbiórek i remontów), odpady o kodzie 17 01 02 (gruz ceglany) oraz odpadów o kodzie 02 01 03 (odpadowa masa roślinna). Odpady zostały zaklasyfikowane zgodnie z rozporządzeniem Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów. W przedmiotowej sprawie na skutek nawiezienia odpadów doszło do wykonania nasypu i zmiany ukształtowania terenu - zdjęcia zarówno nasypów znajdują się w aktach sprawy; co więcej nawieziona ziemia oraz gruzu została wykorzystana do wyrównania i utwardzenia terenu. Zdaniem Kolegium takie wykorzystanie odpadów wykracza poza ramy norm prawnych wprowadzonych w/cyt. rozporządzeniu, zgodnie z wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 9 sierpnia 2022 r., sygn. akt: II SA/Kr 430/22 niwelacja terenu nie jest pojęciem tożsamym z jego utwardzeniem, a do robót związanych z niwelacją, zastosowania nie mają przepisy rozporządzenia. Wskazać należy, iż miejscem składowania odpadów może być jedynie - zgodnie z przepisami ustawy o odpadach - składowisko odpadów, rozumiane jako obiekt budowlany przeznaczony do składowania odpadów (art. 3 pkt 25 ustawy o odpadach). Działka ta nie jest też miejscem magazynowania odpadów. Magazynowaniem odpadów - zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 5 ustawy o odpadach jest czasowe przechowywanie odpadów obejmujące: wstępne magazynowanie odpadów przez ich wytwórcę, tymczasowe magazynowanie odpadów przez prowadzącego zbieranie odpadów, magazynowanie odpadów przez prowadzącego przetwarzanie odpadów. Zgodnie z art. 25 ust. 3 ustawy o odpadach, magazynowanie odpadów jest prowadzone wyłącznie w ramach wytwarzania, zbierania lub przetwarzania odpadów i wymaga uzyskania zezwolenia (art. 41ust. 1 ustawy o odpadach). Zatem legalne magazynowanie odpadów nie jest samodzielnym procesem i odbywa się zawsze w ramach wymienionych procesów. Tym samym dopuszczalność magazynowania odpadów w danym miejscu powinna wynikać z posiadanego uprawnienia na prowadzenie którejś z ww. form gospodarki odpadami. Reasumując, odpady znajdujące się na działce nr [...] i [...] w miejscowości S. znajdują się w miejscu do tego nieprzeznaczonym a ich zagospodarowanie nastąpiło w sposób niezgodny z obowiązującymi przepisami, gdyż wymóg określony w powołanym rozporządzeniu, do którego musi stosować się osoba fizyczna, wykorzystująca odpady na potrzeby własne, nie został spełniony. Kolegium jeszcze raz podkreśliło, że również z opinii geodety Z. S. wynika, że na działce nr [...] (tylko bowiem tej nieruchomości opinia dotyczy), zostały nawiezione odpady w postaci mas ziemnych. Sama więc kwestia jej dokładnej ilości nie jest tak istotna, jak wykazana okoliczność nawiezienia odpadów na tych. nieruchomościach. Kolegium nie widzi również podstaw do przychylenia się do zarzutu braku wyjaśnienia w sposób kompleksowy kwestii nawożenia odpadów na działkę nr [...]. Kolegium zauważa, iż działka ta (pierwotnie działka nr [...]) jest działką przylegającą do działki nr [...], od strony drogi publicznej. Materiał dowodowy w postaci zdjęć satelitarnych oraz wykonanych w trakcie wizji lokalnych, pozwala przyjąć, że teren od drogi ulegał przekształceniom w wyniku nawożenia licznych mas ziemnych. Istotnie - jak wynika ze zgłoszenia - mogło mieć to związek z budową na tym terenie parkingu, bowiem jest to teren położny w bliskości portu lotniczego K.-B., w obszarze gdzie występują liczne parkingi przy lotnisku. Kolegium jednak nie bada w niniejszym postępowaniu kwestii, czy działanie w postaci nawożenia mas ziemnych i innych odpadów miało za cel realizację parkingu, czy też w intencji instytutu była rekultywacja terenu, lecz kwestią stanowiącą podstawę wydania decyzji w sprawie jest okoliczność nawiezienia odpadów na działkę nr [...] i część działki nr [...]. Okoliczności te zostały wykazane na etapie prowadzonego postępowania. Kolegium zauważa tym samym, iż odwołujący miał świadomość prac ziemnych na tym terenie, które wykonywane były przez niego (lub na jego zlecenie). Nadto Kolegium zauważa, iż pismem z dnia 10 marca 2020 r. E. D. oświadczyła, iż w trakcie nasypywania ziemi na działce instytutu doszło do omyłkowego zasypania jej działki. Wskazać należy, iż z map satelitarnych wynika, iż nie cała działka nr [...] (jaka wówczas istniała) została zasypana, lecz jedynie jej zachodnia części. Kolegium podziela ustalania organu I instancji, iż to Instytut odpowiedzialny jest za nawiezienie odpadów na obu przedmiotowych nieruchomościach. W ocenie Kolegium decyzja nakładająca na odwołującego obowiązki dotyczące usunięcia odpadów z terenu działek nr [...] i [...] jest klarowna, a przede wszystkim zawiera wszystkie niezbędne elementy konieczne do jej wykonania. Bezsprzecznie wskazano w niej termin usunięcia odpadów, rodzaj odpadów i sposób usunięcia odpadów. Natomiast nie znajduje uzasadnienia dokładne określenie masy przedmiotowych odpadów w łącznej ilości 105795,2 Mg. Kolegium wskazuje, iż przede wszystkim wskazać należy, iż żaden przepis ustawy o odpadach nie nakłada na organ takiego obowiązku. Ponadto wskazanie przez organ konkretnej ilości odpadów do wywiezienia jest bardzo trudne lub wręcz niemożliwe. W badanej sprawie, mając na uwadze okoliczności, iż odpady stanowią głównie ziemię oraz różnego rodzaju gruz, trudno wyobrazić sobie, żeby organ mógł posłużyć się skuteczną metodą w celu wyliczenia precyzyjnej ilości odpadów przewidzianej do usunięcia. To odwołujący jako podmiot, który dopuścił się nawiezienia przedmiotowych odpadów, winien posiadać wiedzę o tej ilości i dokonać ich usunięcia. Stąd też Kolegium nie widzi podstaw do precyzyjnego określenia ilości odpadów w pkt 1 wyrzeczenia decyzji - jak zrobił to organ I instancji, co powoduje konieczność jego zmiany - do czego zobligowane jest Kolegium. Nadto Kolegium nie widzi także podstaw (jak chciałby tego odwołujący) by uznać T. J. za stronę niniejszego postępowania. Kolegium w tym miejscu wskazuje, iż zgodnie z art. 26 ust. 4 ustawy władający powierzchnią ziemi jest zobowiązany umożliwić usunięcie odpadów z nieruchomości odpowiednio posiadaczowi odpadów lub organowi egzekucyjnemu. Te elementy przemawiają za przyjęciem, że wydana na podstawie art. 26 ust. 2-3 decyzja oddziałuje na prawa i obowiązki władającego powierzchnią ziemi wskutek powiązania sytuacji prawnej adresata decyzji (posiadacza odpadów) z tym podmiotem (zob. też A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego, Lex/el. 2013, pkt 10). Mając na uwadze powyższe Kolegium dokonało ponownej analizy stron postępowania w niniejszej sprawie. Powyższe, ma również związek z pkt III wyrzeczenia decyzji organu I instancji, który zobowiązał J. J. właściciela działki nr [...] do umożliwienia odwołującemu usunięcia odpadów. Kolegium zauważa, iż żaden przepis ustawy nie wskazuje obowiązku, takiego działania w wyrzeczeniu decyzji nakazującej usunięcie odpadów, zaś obowiązek ten wynika wprost ze wskazanego powyżej art. 26 ust. 4 ustawy, tym samym nie było konieczne jego formułowanie w rozstrzygnięciu o usunięciu odpadów.
Na tą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł Instytut [...] z siedzibą w K. zarzucając naruszenie:
1/ art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że Instytut jest posiadaczem odpadów znajdujących się na działce nr [...] w S. podczas gdy w sprawie ustalono, iż T. J. posiadał rzekomą zgodę na nawożenie ziemi jedynie do wysokości 1 m i tylko na działkę nr [...];
2/ art. 7 i 77 § 1 K.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia i ustalenia stanu faktycznego w tym:
a) brak ustalenia jaki był stan obu działek objętych decyzją bezpośrednio przed rozpoczęciem nawożenia na nie ziemi,
b) brak wyjaśnienia roli osoby nawożącej ziemię (T. J.) na obie działki objęte decyzją,
c) brak wyjaśnienia w jaki sposób doszło i jak odbywało się nawożenie mas ziemnych oddzielnie na działce nr [...] i na działce [...] w S.
d) brak precyzyjnego ustalenia ilości nawiezionych odpadów w sytuacji gdy organ pozyskał informacje o istniejących rozbieżnościach w ustaleniach,
e) orzeczenie przez organ II instancji, że skarżący ma usunąć wszystkie odpady składowane na nieruchomościach [...] i [...] w miejscowości S. na terenie Gminy Z., podczas gdy nieznana jest ich dokładna ilość, a zatem nie jest znana wysokość obowiązku skarżącego oraz w konsekwencji niewiadomym pozostaje, kiedy oraz na jakiej podstawie zostanie uznany za spełniony oblig do wywiezienia odpadów,
3/ art. 7 i 77 § 1 K.p.a., polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej i wadliwej ocenie, wyrażającej się:
a) w żaden sposób nie uzasadnionym uznaniu za wiarygodne i prawdziwe twierdzeń osoby nawożącej odpady na działki (T. J.) podczas gdy nie zaoferował żadnego dowodu na poparcie swoich wyjaśnień, a ponadto dysponował zgodą na nawiezienie ziemi jedynie do 1 m,
b) dowolnej ocenie zgromadzonego materiału dowodowego polegającej na arbitralnym przyjęciu, że I. Z. - P. I. B. odpowiada za nawiezienie odpadów na działkę [...] podczas gdy zebrany materiał dowodowy był niekompletny ale i zawierał sprzeczności w wyjaśnieniach składanych przez E. D. (w szczególności w piśmie z 27 lutego 2020 r. w którym wnosiła o wydanie zgody na budowę parkingu samochodowego),
c) odmówieniu mocy dowodowej i wiarygodności zaoferowanej przez I. Z. - P. I. B. opinii geodety Z. S. co w rezultacie doprowadziło bezkrytycznego przyjęcia wyników
zawartych w analizie geologa, w sytuacji gdy wykazano rozbieżność wynoszącą ponad 13.000 oszacowanej objętości nawiezionych odpadów,
4/ art. 28 K.p.a. poprzez brak ustalenia, że stroną postępowania powinien być uznany również T. J..
W uzasadnieniu rozwinięto powyższe zarzuty w konkluzji wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji i postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych - o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia.
Kontroli sądu w niniejszym postępowaniu poddana jest ocena legalności decyzji nakazującej stronie skarżącej Instytutowi Zootechniki – Państwowemu Instytutowi Badawczemu w K. (dalej; instytut), usunięcie odpadów (gleba, ziemia, w tym kamienie, beton, gruz betonowy z rozbiórek i remontów, gruz ceglany oraz odpadowa masa roślinna) z terenu działek nr [...] i [...] w S. . Instytut jest użytkownikiem wieczystym jednej z tych działek (nr [...]) druga zaś działka nr [...] stanowiła własność E. D.. W okresie od 3 kwietnia 2002 r. do 1 kwietnia 2020 dzierżawcą działki nr [...] był Zakład Doświadczalny Instytutu Zootechniki [...] sp. z o.o. z siedzibą w R. . Pracownik organu pierwszej instancji, w trakcie oględzin przedmiotowych nieruchomości dokonanych w dniu 31 stycznia 2020 r. stwierdził że odpady są nawożone przez T. J., prowadzącego firmę Usługi Budowlano Transportowo Sprzętowe. T. J. okazał mu pismo z dnia 10 marca 2017 r. autorstwa instytutu, zezwalające mu na zasypywanie ziemią do wysokości 1 m działki nr [...] w S. . W ocenie organu, posiadaczem odpadów z obu działek – podmiotem odpowiedzialnym za ich usunięcie, jest instytut. W ocenie sądu decyzja jest wadliwa.
Zgodnie z dyspozycją art. 3 ust. 1 pkt 6, ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach t.j. Dz.U.2023.1587 (dalej; ustawa) przez odpady rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Przepis art. 26 ustawy stanowi, że posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania (ust 1). W przypadku nieusunięcia odpadów zgodnie z ust. 1, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, z wyjątkiem gdy obowiązek usunięcia odpadów jest skutkiem wydania decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami (ust 2). Z kolei przepis art. 3 ust 1 pkt 19 ustawy mówi, iż ilekroć w ustawie jest mowa o posiadaczu odpadów - rozumie się przez to wytwórcę odpadów lub osobę fizyczną, osobę prawną oraz jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej będące w posiadaniu odpadów; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości.
Wskazać dalej należy, iż legalne magazynowanie odpadów prowadzone w ramach wytwarzania, zbierania lub przetwarzania odpadów, zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy, może odbywać się wyłącznie na podstawie zezwolenia. Gromadzenie odpadów bez zezwolenia i ich nieusunięcie obliguje organ do wszczęcia postępowania wieńczącego decyzją, o której mowa w art. 26 ust 2 ustawy. Jak zasadnie wskazuje Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 6 czerwca 2018 r. II SA/Gd 198/18 obowiązek usunięcia odpadów ciąży na posiadaczu odpadów, a jego odpowiedzialność oparta jest na obiektywnym fakcie zalegania odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym (tak samo Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku z dnia 20 lutego 2018 r. II SA/Ol 1005/17). Pogląd ten w pełni podziela sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę. Stwierdzenie przez organ nielegalnego składowania odpadów tj. składowania odpadów bez zezwolenia w terenie nieprzeznaczonym do tego typu działalności i ustalenie podmiotu, który jest ich posiadaczem odpadów, skutkować zawsze winno nakazaniem usunięcia odpadów kierowanym właśnie do ich (odpadów) posiadacza. Decyzja o nakazie usunięcia odpadów wydawana jest w ramach związania administracyjnego tj. sytuacji, kiedy ustalenia określonego stanu faktycznego implikują wydanie decyzji o określonej treści.
Jak zasadnie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 6 czerwca 2018 r. II SA/Kr 362/18 domniemanie, iż władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów zostało wprowadzone przez ustawodawcę w celu uniknięcia sytuacji, gdy brak jest podmiotu odpowiedzialnego za umieszczenie odpadów na nieruchomości (wytwórcy odpadów). Oznacza to, że domniemanie to może być obalone w przypadku, kiedy możliwe jest ustalenie podmiotu odpowiedzialnego za składowanie odpadów. Pogląd ten jest w orzecznictwie utrwalony (por. wyroki: WSA w Krakowie z dnia 14 lutego 2018 r. II SA/Kr 1548/17, WSA w Gdańsku z dnia 7 grudnia 2017 r. II SA/Gd 626/17, WSA w Warszawie z dnia 10 maja 2017 r. IV SA/Wa 3167/16). Wprowadzone przez ustawodawcę domniemania prawnego "posiadacza odpadów" co do zasady, zdejmuje z organów prowadzących postępowanie obowiązek dociekania z urzędu, kto był faktycznym wytwórcą odpadów. Władający powierzchnią ziemi może natomiast uwolnić się od obowiązku usunięcia odpadów jeżeli obali domniemanie wynikające z art. 3 ust 1 pkt 19 ustawy. Fakt istnienia domniemania prawnego o którym mowa wyżej, nie wyklucza tego, że organ prowadzący postępowanie może w ramach swoich kompetencji ustalić, że posiadaczem odpadów nie jest właściciel terenu, na którym są składowane odpady czy też podmiot ujawniony w ewidencji gruntów, jako władający nieruchomością, ale inny podmiot, który odpady na danej działce pozostawił wbrew woli władającego powierzchnią ziemi.
W ocenie sądu termin "władający powierzchnią ziemi" nie należy utożsamiać wyłącznie z własnością rzeczy nieruchomej, czy choćby (w rozumieniu cywilistycznym) posiadaniem samoistnym. Władającym powierzchnią ziemi jest zatem nie tylko, ten kto nią faktycznie włada jak właściciel, ale też ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą tj. posiadacz zależny (art 336 K.c). W tym kontekście, organ nie wyjaśnił, jak kwestia władania działką nr [...] przez skarżący instytut ma się do tego, że w okresie od 3 kwietnia 2002 r. do 1 kwietnia 2020 r. dzierżawcą tej działki był Z. D. I. Z. [...] sp. z o.o. z siedzibą w R. Przypomnieć należy, że zgodnie a art 693 § 1 K.c. przez umowę dzierżawy wydzierżawiający zobowiązuje się oddać dzierżawcy rzecz do używania i pobierania pożytków przez czas oznaczony lub nieoznaczony, a dzierżawca zobowiązuje się płacić wydzierżawiającemu umówiony czynsz. Przez fakt wydzierżawienia terenu działki nr [...] na rzecz Zakładu Doświadczalnego Instytutu [...] sp. z o.o. z w R. skarżony instytut pozbawiał władztwa nad tą nieruchomością w sensie, używania rzeczy. Kwestia władania działką nr [...] w okresie gromadzenia na niej odpadów nie została przez organ, w ocenie sądu wyjaśniona.
Organ nie wyjaśnił też w żaden sposób, jak kwalifikuje posiadanie odpadów po stronie skarżonego instytutu, w zakresie działki nr [...]. Instytut nie był właściciel tej nieruchomości, nie przysługiwało mu do niej także żadne prawo rzeczowe czy choćby obligacyjne. Organ nie zaprezentował też żadnego dowodu na to, że instytut zlecał podmiotom trzecim nawożeniem, tej nieruchomości lub że sam (we własnym zakresie) nawożenia takiego dokonał, bez zgody lub aprobaty ówczesnego właściciela. Nałożenie przez organ obowiązku usunięcia odpadów z tej działki na skarżący instytut, wymyka się więc jakiejkolwiek kwalifikacji prawnej i jawi się jako przejaw dowolnego (pozaprawnego) działania organu.
Jedynym dowodem jaki zaprezentował organ (o ile za taki uznać fotokopię dokumentu) na okoliczność wyrażenia przez skarżący instytut zgody na nawiezienie działki nr [...] jest pismo z dnia z dnia 10 marca 2017 r. zezwalające na zasypywanie ziemią tej działki (nr [...]) do wysokości jednego metra, kierowane do T. J., prowadzącego firmę Usługi Budowlano Transportowo Sprzętowe. Zważywszy, że nawiezienia na działkę nr [...] dokonano znacznie ponad poziom jednego metra, zaś nawiezienie jest dokonane nie tylko ziemią (glebą) ale też kamieniami, gruzem betonowym z rozbiórek i remontów, gruzem ceglanym oraz masą roślinną, sam zaś fakt nawożenia działki nr [...] przez T. J., stwierdzono 31 stycznia 2020 r. tj. blisko cztery lata po sporządzeniu dokumentu, na który powołuje się organ, okoliczność jaką organ tego z pisma wywodzi, wydaje się być co najmniej wątpliwa. Nawożenie działki nr [...] takimi odpadami jak kamienie, gruz betonowy, gruz ceglany i masy roślinnej, przez osobę prowadząca działalność budowlano- transportową nie jawi się jako następstwo zgody wyrażonej przez instytut pismem z dnia10 marca 2017 r.
Jak mowa wyżej, nawożenie nieruchomości odpadami, bez zgody, wiedzy i aprobaty jej właściciela, użytkowania wieczystego czy posiadacza zależnego, nie może skutkować nałożeniem na nich obowiązku usunięcia odpadów, jeżeli z okoliczności wynika, że nie wykazywali oni zgody lub aprobaty na takie działania, zaś sprawca tego deliktu administracyjnego jest znany. Nadmienić można, że ustalenia organu dokonywane między innymi w oparciu o pisemne wyjaśnienia T. J., nie są poddane przez ten organ krytycznej, analitycznej ocenie. Organ daje wiarę w zapewnienia, że nie pamięta on skąd pochodziła nawożona ziemia, że ziemia była transportowana zgodnie z przepisami o odpadach, lecz z uwagi na upływ czasu nie posiada on (T. J.) dokumentów w tym zakresie, czy że nawożenia wraz z wyrównaniem terenu, trwały od marca 2017r. do około połowy 2019 r. Ta ostatnia okoliczność była szczególnie łatwa do skonfrontowania, jako okoliczność nie mająca oparcia w faktach, bo jak sam organ wskazuje "w dniu 31 stycznia 2020 r. pracownik (...) dokonał rekonesansu terenowego, na okoliczność którego sporządzona została notatka służbowa. O treści (...) w trakcie rekonesansu, stwierdzono, iż na działce nr [...] nawożona jest ziemia. Wykonano przy tym dokumentację fotograficzną na której widnieje samochód ciężarowy marki M. o. nr rej. [...] wykonujący rozładunek ziemi. Teren działki [...] jest nawieziony ziemią i przewyższa teren otaczający - nienasypany o około 2 metrów. W trakcie rekonesansu dokonano rozmowę z kierowcą w/w pojazdu. Kierowca pojazdu oświadczył, że jest właścicielem firmy nawożącej ten teren, na zlecenie Instytutu Zootechniki Państwowego Instytutu Badawczego. Na dowód czego okazał pismo I. Z. – P. I. B. z dnia 10 marca 2017 r. znak DAA.34/2027 skierowane do T. J., Usługi Budowlano Transportowo Sprzętowe, zezwalające "(...) na zasypywanie ziemią do wysokości 1 m działki nr [...] w S. Na powyższą okoliczność wykonano stosowną dokumentację fotograficzną." Z samej tej notatki można wywieść wniosek, że zgoda na nawiezienie działki nr [...] wydana była w 2017 r., czynność nawiezienia odpadami (nie była to wyłącznie ziemia ale też odpady budowlane) stwierdzona przez organ dokonywana była 31 stycznia 2020 r., a więc w znacznej odległości czasowej od wyrażenia tej zgody. Ilość tych odpadów ziemi znacznie zaś przekraczała ilość ziemi, na nawiezienie której zgodę wyraził instytut.
Wskazać też należy, że nawiezienie działki ziemią, gruzem czy kamieniami nie musi mieć charakteru deliktu administracyjnego. Zgodnie bowiem z art. 45 ust. 1 pkt 2 ustawy, z obowiązku uzyskania odpowiednio zezwolenia na zbieranie odpadów lub zezwolenia na przetwarzanie odpadów zwalnia się osobę fizyczną i jednostkę organizacyjną niebędące przedsiębiorcami, wykorzystujące odpady na potrzeby własne, zgodnie z art. 27 ust. 8. Tenże art. 27 ust. 8 stanowi zaś, że osoba fizyczna i jednostka organizacyjna niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi tylko takie rodzaje odpadów, za pomocą takich metod odzysku, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 10, i w takich ilościach, które mogą bezpiecznie wykorzystać na potrzeby własne. Na podstawie ust. 10 wydane zostało Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 10 listopada 2015 roku w sprawie listy rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne, oraz dopuszczalnych metod ich odzysku, gdzie w załączniku wskazano, że jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą przyjąć na własną działkę odpady gleby, ziemi i kamieni inne niż wymienione w 7 05 03 do utwardzania powierzchni po rozkruszeniu odpadów, jeśli jest to konieczne do ich wykorzystania, oraz z zachowaniem przepisów odrębnych, w szczególności przepisów Prawa wodnego i Prawa budowlanego w ilości do 0,2 Mg/m2 do utwardzania powierzchni (poz 40). Przepisy te nie zostały zastosowane w sprawie i nie znalazły odzwierciedlenie w wydanych decyzjach.
Na koniec wskazać należy, że samo wyrzeczenie zawarte w decyzji organu drugiej instancji jest wadliwe. Przede wskazano nie ilości odpadów, które należy usunąć, uznając że organ pierwszej instancji, określając tą ilość postąpił wadliwie. Jak wskazuje organ odwoławczy" To odwołujący jako podmiot, który dopuścił się nawiezienia przedmiotowych odpadów, winien posiadać wiedzę o tej ilości i dokonać ich usunięcia. Stąd też Kolegium nie widzi podstaw do precyzyjnego określenia ilości odpadów w pkt 1 wyrzeczenia decyzji" (str.11 dec. rganu drugiej instancji). Tego typu wyrzeczenie i wyjaśnienie go w uzasadnieniu decyzji, jest wewnętrznie sprzeczne i nie nadaje się do egzekucji. Skoro bowiem adresat decyzji zobowiązany jest do określenia ilości odpadów, które ma usunąć z terenu działki, to każda (jakakolwiek) ilość odpadów usuniętych z tej działki, będzie ilością odpowiednią. W ocenie sądu orzeczenie takie nie może być też podstawą do wydaniu tytuły wykonawczego, bo nie wiadomo jaka ilość odpadów ma być tym tytułem objęta.
Organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji w pkt 3 (w którym zobowiązano właściciela działki nr [...] w miejscowości S. na. J. J. do umożliwienia posiadaczowi odpadów tj. Instytutowi [...] usunięcia odpadów z tej nieruchomości), orzekając reformacyjnie, nie dokonał wyrzeczenia w tym przedmiocie. Zgodnie natomiast z art. 138 § 1 kpt 2 K.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. Organ odwoławczy uchylając decyzję organu pierwszej instancji, w części w której (zasadnie bądź niezasadnie) nie widzi konieczności bądź prawnych możliwości orzekania, powinien w tej części umorzyć postępowanie, czego organ w niniejszej sprawie nie dokonał.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a oraz c a także 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.