II SA/Kr 456/25

II SA/Kr 456/25 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-09-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-04-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Małgorzata Łoboz /przewodniczący/
Monika Niedźwiedź
Paweł Darmoń /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
aart 28 , art 138  par 1 pkt 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
art 61 , art 62  ust 1 ust 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędzia WSA Monika Niedźwiedź Sędziowie: Sędzia WSA Paweł Darmoń (spr.) Protokolant: Sekretarz Sądowy Kamila Maśloch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2025 r. sprawy ze skargi H. O. na decyzję nr 75/2025 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 18 lutego 2025 r., znak: WOB.7721.4.2025.JKUR w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 18 czerwca 2007 r. nr R.6218-1/07 Wójt Gminy Ł. , działając na podstawie art. 65 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, przekazał do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Nowym Targu sprawę odprowadzania wód opadowych z połaci dachowych budynków gospodarczych znajdujących się na posesji M. i J. P. w T. , ul. [...] oraz odprowadzania wód opadowych z budynku mieszkalnego z tej posesji ujętych w system rynien.
Zawiadomieniem z dnia 26 lipca 2007 r. nr PINB-7356/ŁN-1/2007 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Nowym Targu zawiadomił strony postępowania o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie sposobu odprowadzenia wód opadowych z połaci dachowej budynku mieszkalnego i zabudowań gospodarczych znajdujących się na posesji przy ul. [...] w miejscowości T. oraz o terminie czynności kontrolnych w sprawie.
Następnie decyzją z dnia 3 października 2007 r. nr PINB-7536/ŁN-1/2007 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Nowym Targu umorzył postępowanie w sprawie odprowadzenia wód opadowych z połaci dachowej budynku mieszkalnego i zabudowań gospodarczych znajdujących się na posesji przy ul[...] w miejscowości T. z uwagi na jego bezprzedmiotowość. W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że w trakcie kontroli nie stwierdzono aby wody opadowe pochodzące z odprowadzenia z połaci dachowych były przekierowane w kierunku działki sąsiada lecz są one uchwycone w biegnący wzdłuż granicy rów, który odprowadza je do przydrożnej fosy. W związku z tym organ uznał, że brak jest przedmiotu postępowania.
Po rozpatrzeniu odwołania A. Ł., Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie decyzją z dnia 14 lipca 2011 r. nr WOA.F7/AWYG.7144-671-07 uchylił powyższą decyzję organu I instancji i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji niewłaściwie przeprowadził postępowanie wyjaśniające, gdyż materiał dowodowy nie został zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący. Zdaniem organu II instancji, materiał zdjęciowy, zwłaszcza dołączony przez stronę odwołującą, wskazuje, że istnieje możliwość zalewania wodami opadowymi działki sąsiada, co wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego. Uwagę organu odwoławczego zwrócił fakt, że budynek zarówno mieszkalny jak i budynki gospodarcze są zlokalizowane w odległości około 1 m od granicy z działką sąsiednią i posiadają duże połacie dachowe. Ponadto rury spustowe z budynku mieszkalnego kończą się na gruncie właściciela, jednakże skierowane są w kierunku ogrodzenia międzysąsiedzkiego po stronie zachodniej. Organ II instancji wskazał, że naturalne ukształtowanie terenu zgodnie z zapisem w uzasadnieniu decyzji i szkicem dołączonym do protokołu oględzin (k-13 akt organu i instancji) jest w kierunku północno - zachodnim, natomiast w aktach sprawy brak jest opisu wpływu powyżej opisanego sposobu odprowadzenia wód opadowych na stan techniczny podmurówki ogrodzenia jak również na ścianę budynku sąsiada zlokalizowanego w granicy działki od strony zachodniej. Ponadto w aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dokumentów umożliwiających organowi odwoławczemu zweryfikowanie poprawności ustalenia kręgu stron postępowania.
Wobec powyższego organ odwoławczy nakazał by przy ponownym badaniu sprawy organ I instancji wszechstronnie i rzetelnie najpierw zgromadził, a następnie ocenił wszelki dostępny materiał dowodowy, przy czym jego ocena musi się mieścić w granicach oceny swobodnej, a na takiej podstawie poczynić wnikliwe i wyczerpujące ustalenia faktyczne, dając im wyraz w uzasadnieniu decyzji. W szczególności niezbędnym jest ustalenie czy odprowadzenie wód opadowych z budynków gospodarczych i mieszkalnego nie powoduje zalewania działki sąsiedniej. Nadto ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji winien prawidłowo określić krąg stron postępowania i zapewnić im czynny udział w każdym etapie postępowania.
Zawiadomieniem z dnia 10 lipca 2024 r. nr PINB.5144.6.2024.ŁN Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Nowym Targu zawiadomił strony postępowania o ponownym przystąpieniu do rozpatrywania sprawy niewłaściwego odprowadzania wód opadowych z połaci dachowych zabudowań mieszkalno-gospodarczych usytuowanych na posesji pod adresem T. , [...]
Następnie decyzją z dnia 3 grudnia 2024 r. nr 200/2024 znak: PINB.5144.6.2024.ŁN Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Nowym Targu, na podstawie art. 62 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, nakazał właścicielowi obiektu budowlanego K. P. przeprowadzenie kontroli okresowej pięcioletniej budynku mieszkalnego pod adresem ul[...], [...], w zakresie sprawdzenia stanu technicznego: urządzeń zamocowanych do ścian i dachu budynku, elementów odwodnienia budynku oraz obróbek blacharskich, pokryć dachowych, zawierającego określenie: 1) stanu technicznego elementów budynku objętych kontrolą, 2) rozmiarów zużycia lub uszkodzenia elementów, o których mowa w pkt 1, 3) zakresu robót remontowych i kolejności ich wykonywania, zapewnianiających usuwanie wody opadowej z połaci dachowych zabudowań mieszkalno - gospodarczych z poszanowaniem występujących w obszarze oddziaływania obiektów usytuowanych na nieruchomości sąsiedniej, tj. posesji pod adresem T. ul. [...], 4) metod i środków użytkowania elementów budynku narażonych na szkodliwe działanie wpływów atmosferycznych i niszczące działanie innych czynników, 5) zakresu nie wykonanych robót remontowych zaleconych do realizacji w protokołach z poprzednich kontroli okresowych - w terminie do 31 stycznia 2025 r. Zdaniem organu I instancji, w wyniku dokonanej analizy dokumentacji fotograficznej z czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 26 października 2023 r. oraz w oparciu o dokumentację zgromadzoną w toku uprzednio prowadzonego postępowania pod sygn. akt [...], uzasadnionym staje się konieczność przeprowadzenia kontroli stanu technicznego w zakresie, o którym mowa w art. 62 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Organ I instancji podkreślił, że niniejsza decyzja nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty, a w części dotyczącej spełnienia przez właściciela / zarządcę obiektu obowiązku wynikającego z art. 62 Prawa budowlanego.
Odwołanie od powyższej decyzji organu I instancji wniosła H. O. ( skarżąca) zaskarżając ją w zakresie w jakim pominięto sprawdzenie stanu technicznego budynku gospodarczego znajdującego się za budynkiem mieszkalnym pod adresem ul. [...] [...] i nie zobowiązano właściciela budynku gospodarczego do określenia: a) stanu technicznego elementów budynku, b) rozmiarów zużycia lub uszkodzenia elementów budynku, c) zakresu robót remontowych i kolejności ich wykonywania zapewniających usuwanie wody opadowej z połaci dachowych z zabudowań mieszkalno - gospodarczych z poszanowaniem występujących w obszarze oddziaływania obiektów usytuowanych na nieruchomości sąsiedniej tj. posesji pod adresem T. ul. [...], d) metod i środków użytkowania elementów budynku narażonych na szkodliwe działanie wpływów atmosferycznych i niszczące działanie innych czynników, e) zakresu niewykonanych robót remontowych zaleconych do realizacji w protokołach poprzednich kontroli okresowych oraz w zakresie w jakim organ l instancji całkowicie pominął postawienie budynku gospodarczego pomimo braku stosownego pozwolenia wymaganego prawem oraz wbrew obowiązującym przepisom prawa, tj. naruszenie:
1) §12 ust. 1, 2, 6 i 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, gdyż nie przewiduje ono sytuowania budynków w odległości od 0 m do 1,5 m od granicy działki, a wyłącznie w ścisłej granicy działki lub 1,5 m od granicy działki (jeśli miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego lub decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu to dopuszczało), 3 m od granicy jeśli ściana nie ma okien i 4 m od granicy ze ścianą z oknami. Budynek zlokalizowany na działce ewid. nr [...] nie spełnia żadnego ze wskazanych wymagań ani odstępstw wskazanych w przepisach.. Ponadto okap zwrócony w kierunku granicy działki budowlanej winien znajdować się 1,5 m od tej granicy lub 1 m w uzasadnionych przypadkach określonych w § 12 ust. 2-4. W tej sytuacji okap znajduję się prawie w granicy działki budowlanej.
2) zakazu zmiany stanu wody i odprowadzania wody, tj. art. 234 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - zaburzenie stosunków wodnych na działce sąsiedniej występuje poprzez brak odprowadzania wody opadowej z nieruchomości, co powoduje, że woda gromadzi się i "stoi" przy granicy z działką skarżącej i niszczy fundamenty jej budynku gospodarczego i wlewa się do środka budynku narażając na zniszczenie znajdujący się tam m.in. sprzęt rolniczy oraz niszczy podmurówkę, na której osadzone jest ogrodzenie oddzielające od siebie nieruchomości. Na działce ewid. nr [...] znajduje się rura spustowa mająca ujście w kierunku drogi publicznej, która teoretycznie powinna odprowadzać wodę opadową, jednak jest niewłaściwie zamontowana, a brak odpowiedniego nachylenia terenu powoduje brak ujścia tej wody
3) art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ze względu na wykonanie prac budowlanych bez wymaganego zezwolenia na budowę wydanego przez właściwy organ alternatywnie art. 29 ust. 1 pkt 14 ustawy Prawo budowlane, gdyby się okazało, iż budynek gospodarczy ma powierzchnię do 35 m2, co jednak wydaje się mało prawdopodobne spoglądając na przedmiotowy budynek z nieruchomości sąsiedniej.
W związku z powyższym skarżąca wniosła o podjęcie stosownych działań obejmujących także budynek gospodarczy pod adresem ul[...], [...], gdyż woda opadowa z tego budynku oraz brak odwodnienia i wybudowanie go niezgodnie z przepisami powoduje niszczenie fundamentów budynku gospodarczego oraz regularne zalewanie wnętrza budynku gospodarczego znajdującego się na jej nieruchomości.
Decyzją z dnia 18 lutego 2025 r. nr 75/2025 znak: WOB.7721.4.2025.JKUR Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie, na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 104 i 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572) oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r., poz. 725 ze zm.), umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu swojej decyzji organ II wskazał, że przepis art. 127 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego daje uprawnienie do złożenia odwołania od orzeczenia organu administracji publicznej pierwszej instancji tylko stronie w rozumieniu art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego, a więc osobie, której interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie lub gdy żąda ona od organu czynności ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. O kwestii posiadania statusu strony danego postępowania administracyjnego nie decyduje sama wola czy subiektywne przekonanie danej osoby, ale okoliczność czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes danej osoby jako "interes prawny" w rozumieniu art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego. Pojęcie interesu prawnego ma charakter materialnoprawny tzn. interes ten wynikać musi z przepisów prawa materialnego, czyli normy prawnej stanowiącej podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku.
Organ II instancji wskazał, że przedmiotem zaskarżonej decyzji jest nakazanie K. P. przeprowadzenia kontroli okresowej pięcioletniej budynku mieszkalnego pod adresem ul[...], [...] w zakresie sprawdzenia stanu technicznego: urządzeń zamocowanych do ścian i dachu budynku, elementów odwodnienia budynku oraz obróbek blacharskich, pokryć dachowych (...) w terminie do 31 stycznia 2025 r. w trybie art. 62 ust. 3 ustawy Prawo budowlane.
Organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 62 ust. 1 ustawy Prawo budowlane obiekty budowlane winny być w czasie ich użytkowania poddawane przez właściciela lub zarządcę kontroli. Natomiast w myśl art. 62 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, stanowiącego podstawę prawną zaskarżonej decyzji, organ nadzoru budowlanego - w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska - nakazuje przeprowadzenie kontroli, o której mowa w ust. 1, a także może żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części. Zapewnienie właściwej eksploatacji użytkowanego obiektu budowlanego, zgodnie z jego przeznaczeniem, oraz jego utrzymywanie w odpowiednim i bezpiecznym stanie technicznym należy do obowiązków właściciela lub zarządcy obiektu. Oznacza to, że obowiązek został nałożony na obydwa podmioty.
Organ II instancji wskazał, że z akt sprawy wynika, że prawo własności działki ewid. nr [...] oraz [...] w miejscowości T., na których usytuowany jest sporny budynek mieszkalny, co do którego skarżoną decyzją orzeczono o obowiązku przeprowadzenia kontroli pięcioletniej, przysługuje K. P.. Zdaniem organu, powyższe skutkuje tym, że brak jest podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja dotyczy praw lub obowiązków H. O. będącej właścicielką sąsiedniej działki ewid. nr [...]. W tej sytuacji zdaniem MWINB, skarżąca nie posiada swojego własnego, indywidualnego i znajdującego oparcie w przepisach prawa interesu prawnego w zaskarżeniu decyzji PINB nr 48/2023 z dnia 15 marca 2023 r., znak: PINB.5160.88.2022.Sz. Okoliczność bycia właścicielem nieruchomości sąsiedniej nie świadczy bowiem o istnieniu po stronie skarżącej interesu prawnego, o którym mowa w art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego, lecz co najwyżej o istnieniu interesu faktycznego, który nie uprawnia do wniesienia odwołania, a świadczy jedynie o tym, że skarżąca jest zainteresowana tym aby K. P. przedłożyła stosowną dokumentację. Organ II instancji dodał przy tym, że sam fakt doręczenia skarżącej decyzji PINB nie stanowi podstawy do uznania jej za stronę niniejszego postępowania. Reasumując organ II instancji stwierdził, iż skarżąca nie posiada legitymacji do skutecznego zakwestionowania odwołaniem decyzji organu I instancji.
Z powyższą decyzją Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie nie zgodziła się H. O. i pismem z dnia 19 marca 2025 r. wniosła na nią skargę zaskarżając ją w całości oraz częściowo decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Nowym Targu z dnia 3 grudnia 2024 r. znak: PINB.5144.6.2024.ŁN, tj. w zakresie, w którym pominięto sprawdzenie stanu technicznego budynku gospodarczego znajdującego się za budynkiem mieszkalnym pod adresem ul[...], [...] i nie zobowiązano właściciela budynku gospodarczego do określenia: a) stanu technicznego elementów budynku, b) rozmiarów zużycia lub uszkodzenia elementów budynku, c) zakresu robót remontowych i kolejności ich wykonywania zapewniających usuwanie wody opadowej z połaci dachowych z zabudowań mieszkalno - gospodarczych z poszanowaniem występujących w obszarze oddziaływania obiektów usytuowanych na nieruchomości sąsiedniej, tj. posesji pod adresem T. ul[...], d) metod i środków użytkowania elementów budynku narażonych na szkodliwe działanie wpływów atmosferycznych i niszczące działanie innych czynników e) zakresu niewykonanych robót remontowych zaleconych do realizacji w protokołach poprzednich kontroli okresowych oraz w zakresie w jakim organ I instancji całkowicie pominął postawienie budynku gospodarczego pomimo braku stosownego pozwolenia wymaganego prawem oraz wbrew obowiązującym przepisom prawa. Zaskarżonym decyzjom skarżąca zarzuciła:
1) naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w zw. z art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez uznanie, że nie jest ona stroną postępowania, gdyż jako strona nie została wskazana w art. 62 ust. 3 ustawy Prawo budowlane.
2) naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 2 ppkt b w zw. z 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane w zakresie w jakim pominięto prawidłowe odprowadzanie wód opadowych z budynku mieszkalnego oraz z budynku gospodarczego znajdującego za budynkiem mieszkalnym, a z którego woda opadowa bezpośrednio oddziałuje na nieruchomość sąsiednią należącą do skarżącej wyrządzając na niej straty majątkowe poprzez niszczenie fundamentów budynku gospodarczego należącego do skarżącej co ma umocowanie w prawie materialnym dający jej przymiot strony.
3) naruszenie § 12 ust. 1, 2, 6 i 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, które nie przewiduje sytuowania budynków odległości od 0 m do 1,5 m od granicy działki, a wyłącznie w ścisłej granicy działki lub 1,5m od granicy działki (jeśli miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego lub decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu to dopuszczało), 3 m od granicy jeśli ściana nie ma okien i 4 m od granicy ze ścianą z oknami. Budynek zlokalizowany na działce ewid. nr [...] nie spełnia żadnego ze wskazanych wymagań ani odstępstw wskazanych w przepisach. Ponadto okap zwrócony w kierunku granicy działki budowlanej winien znajdować się 1,5 m od tej granicy lub 1 m w uzasadnionych przypadkach określonych w § 12 ust. 2-4. W tej sytuacji okap znajduję się prawie w granicy działki budowlanej.
4) zakazu zmiany stanu wody i odprowadzania wody, tj. art. 234 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - zaburzenie stosunków wodnych na działce sąsiedniej występuje, poprzez brak odprowadzania wody opadowej z nieruchomości, co powoduje, że woda gromadzi się i "stoi" przy granicy z działką skarżącej i niszczy fundamenty jej budynku gospodarczego i wlewa się do środka budynku narażając na zniszczenie znajdujący się tam m.in. sprzęt rolniczy oraz niszczy podmurówkę, na którym osadzone jest ogrodzenie oddzielające od siebie nieruchomości. Na działce ewid. nr [...] znajduje się rura spustowa mająca ujście w kierunku drogi publicznej, która teoretycznie powinna odprowadzać wodę opadową, jednak jest niewłaściwie zamontowana, a brak odpowiedniego nachylenia terenu powoduje brak ujścia tej wody.
5) naruszenie art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane ze względu na wykonanie prac budowlanych bez wymaganego zezwolenia na budowę wydanego przez właściwy organ alternatywnie art. 29 ust. 1 pkt 14 ustawy Prawo budowlane, gdyby się okazało, iż budynek gospodarczy ma powierzchnię do 35 m2, co jednak wydaje się mało prawdopodobne spoglądając na przedmiotowy budynek z nieruchomości sąsiedniej.
Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 18 lutego 2025 r. nr 75/2025 znak: WOB.7721.4.2025.JKUR oraz decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Nowym Targu z dnia 3 grudnia 2024 r. znak: PINB.5144.6,2024.ŁN w zaskarżonej części, tj. w zakresie w jakim pominięto budynek gospodarczy zlokalizowany pod adresem [...], [...] należący do K. P..
W uzasadnieniu skargi skarżąca przytoczyła argumenty, które jej zdaniem przemawiają za zasadnością podniesionych przez nią zarzutów. Zdaniem skarżącej, jej interes prawny polega m.in. na ochronie swojego prawa własności i mienia przed działaniami właściciela nieruchomości sąsiedniej, które to działania niszczą jej nieruchomość.
W odpowiedzi na skargę Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie wniósł o oddalenie skargi na decyzję z dnia 18 lutego 2025 r. nr 75/2025 znak: WOB.7721.4.2025.JKUR podtrzymując zawarte w niej stanowisko oraz odrzucenie skargi na decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Nowym Targu z dnia 3 grudnia 2024 r. znak: PINB.5144.6.2024.ŁN jako niedopuszczalnej, gdyż sądy administracyjne nie są powołane do kontroli legalności rozstrzygnięć organów I instancji, gdyż takie działanie naruszałoby zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Normatywnym potwierdzeniem sprawowania przez sądy administracyjne kontroli działalności administracji publicznej jest również art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), stanowiący ponadto, że sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie.
Zaznaczenia wymaga, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Co więcej, pozostaje zobowiązany do wzięcia z urzędu pod rozwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodniesionych w skardze, pozostających jednak w związku z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że nie narusza ona prawa w sposób powodujący konieczność jej wyeliminowania z obrotu prawnego, a skarga rozpatrywana w niniejszej sprawie jest bezzasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., zwanej dalej k.p.a.). Zasadność zastosowania powyższego przepisu należy rozważyć przez pryzmat bezprzedmiotowości postępowania odwoławczego (art. 105 § 1 k.p.a.) z uwagi na brak interesu prawnego po stronie skarżącej do udziału w postępowaniu administracyjnym prowadzonym na podstawie art. 62 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r. poz. 725 ze zm., zwanej dalej P.b.). Zgodnie z treścią art. 62 ust. 3 P.b. organ nadzoru budowlanego - w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska - nakazuje przeprowadzenie kontroli, o której mowa w ust. 1, a także może żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części.
Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest zatem to, czy organ II instancji zasadnie odmówił przyznania skarżącej statusu strony postępowania odwoławczego, które odnosiło się do decyzji wydanej w trybie art. 62 ust. 3 P.b.
Przepisem ogólnym, określającym, kto posiada legitymację strony w postępowaniu administracyjnym jest przepis art. 28 k.p.a., zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku są normy prawa materialnego, a zatem z tych norm można wywodzić istnienie interesu prawnego. Uzyskać więc status strony postępowania administracyjnego można wyłącznie wówczas, gdy wykaże się przysługiwanie interesu prawnego, który oparty jest o konkretny przepis prawa materialnego i z którego wynikają dla danego podmiotu określone prawa lub obowiązki. Interes prawny należy odróżnić od interesu faktycznego, to jest sytuacji, w której dany podmiot jest zainteresowany w rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej, nie można jednakże wskazać przepisu materialnego prawa, z którego wypływałoby prawo do żądania działania w określony sposób przez organ administracji. Konieczne jest także wskazanie, że szczególnymi cechami interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym i w prawie administracyjnym jest bezpośredniość związku między sytuacją danego podmiotu, a wspomnianą normą prawa materialnego, na której budowany jest interes prawny. Oznacza to, że jeżeli sprawa dotyczy dwóch lub więcej podmiotów, to interes prawny mają tylko te z nich, których sytuacja prawna wynika wprost z normy prawa materialnego, a nie powstaje za pośrednictwem drugiego podmiotu.
Powyższe wywody doznają przy tym modyfikacji z uwagi na przedmiot sprawy objętej postępowaniem administracyjnym z zakresu Prawa budowlanego. Wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 61 P.b. właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany: 1) utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2; 2) zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych odziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak: wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, osuwiska ziemi, zjawiska lodowe na rzekach i morzu oraz jeziorach i zbiornikach wodnych, pożary lub powodzie, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska. W myśl art. 62 ust. 1 P.b. obiekty budowlane powinny być w czasie ich użytkowania poddawane przez właściciela lub zarządcę kontroli.
Należy więc zauważyć, że obowiązkami utrzymywania obiektu w odpowiednim stanie oraz zapewnienia bezpieczeństwa użytkowania obiektu są obciążeni właściciel lub zarządca obiektu budowlanego, a więc podmioty, które posiadają tytuł prawny do obiektu.
Z treści akt sprawy wynika, że skarżąca jest właścicielką działki ewid. nr [...], sąsiadującej z działkami ewid. nr [...] i [...] w miejscowości T., na których usytuowany jest budynek mieszkalny pod adresem ul. [...]. [...], [...], co do którego organ I instancji nakazał przeprowadzenie kontroli okresowej pięcioletniej w zakresie sprawdzenia stanu technicznego: urządzeń zamocowanych do ścian i dachu budynku, elementów odwodnienia budynku oraz obróbek blacharskich, pokryć dachowych. Właścicielką działek ewid. nr [...] i [...] jest K. P.. Określony w decyzji organu I instancji nakaz nie dotyczył zatem działki ewidencyjnej stanowiącej własność skarżącej. Tym samym skarżącej nie przysługiwało prawo do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji, gdyż decyzja ta nie naruszała jej interesu prawnego, lecz ewentualnie jej interes faktyczny. Organ II instancji słusznie zatem uznał, że stroną postępowania odwoławczego może być wyłącznie właściciel budynku mieszkalnego przy ul. [...] w T. , tj. K. P.. Ponownie podkreślić należy, że w świetle art. 61 P.b., to na właścicielu lub zarządcy obiektu spoczywa obowiązek użytkowania obiektu budowlanego w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymania w stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej. I to na właściciela lub zarządcę budynku, w myśl cytowanego powyżej art. 62 ust. 3 P.b., organ nadzoru budowlanego nakłada obowiązek przeprowadzenia kontroli jego stanu technicznego. Powyższe przepisy określają zatem krąg podmiotów zobowiązanych do utrzymania obiektu budowlanego w odpowiednim stanie i nie budzi wątpliwości, że poza właścicielem nieruchomości udział w toczącym się w takiej sprawie postępowaniu może wziąć jedynie zarządca obiektu budowlanego. Wszelkie inne podmioty, w tym również właściciele sąsiednich nieruchomości, jak i właściciele nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania, mogą mieć jedynie interes faktyczny w określonym rozstrzygnięciu sprawy.
W związku z powyższym Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana w sposób prawidłowy a zarzuty skargi okazały się nietrafne, gdyż organ II instancji prawidłowo przyjął, że skarżącej nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu odwoławczym, co w konsekwencji zdeterminowało załatwienie sprawy przez organ odwoławczy, w sposób określony w art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., tj. poprzez umorzenie postępowania administracyjnego odwoławczego. W tych okolicznościach podnoszone w skardze zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego nie mogły zostać uwzględnione. Organ odwoławczy nie mógł bowiem przeprowadzić merytorycznej oceny decyzji PINB z dnia 3 grudnia 2024 r. nr 200/2024. W konsekwencji ograniczony był również zakres niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego. Ponadto należy zauważyć, że podniesione w skardze zarzuty nie odnosiły się do kwestii nałożenia na właściciela budynku obowiązku przeprowadzenia kontroli okresowej pięcioletniej jego stanu technicznego, lecz kwestii odprowadzania wód opadowych z połaci dachowych budynków gospodarczych znajdujących się na posesji przy ul[...] w T. oraz odprowadzania wód opadowych z budynku mieszkalnego z tej posesji ujętych w system rynien, będącej przedmiotem postępowania toczącego się przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w Nowym Targu (zawiadomienie z dnia 10 lipca 2024 r. nr PINB.5144.6.2024.ŁN).
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił jako bezzasadną.