II SA/Kr 455/22

II SA/Kr 455/22 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2022-06-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-04-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jacek Bursa
Paweł Darmoń /przewodniczący/
Sebastian Pietrzyk /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Sygn. powiązane
II OSK 2338/22 - Wyrok NSA z 2025-04-24
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
oddalono skargę
Sentencja
Dnia 2 czerwca 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędziowie: WSA Jacek Bursa WSA Sebastian Pietrzyk (spr.) po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2022 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. R. na postanowienie Wojewody [...] z dnia 2 lutego 2022 znak: [...] odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wydanie pozwolenia na budowę skargę oddala.
Uzasadnienie
Skarżąca A. R. dokonała w dniu 10 lipca 2020 r. zgłoszenia budowy tymczasowego obiektu gastronomicznego na działce nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym G. , gmina G. . W przedmiotowym zgłoszeniu wnioskodawczyni wskazała termin rozpoczęcia robót budowlanych na dzień 1 sierpnia 2020 r.
Następnie skarżąca wystąpiła do Starosty [...] z wnioskiem z dnia 15 kwietnia 2021 r. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku w trybie art. 37a ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2021 roku, poz. 2351 ze zm.) dalej jako "PrBud". To jest o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę tymczasowego obiektu budowlanego (budynku gastronomicznego) na działce nr [...] położonej w obrębie G. , gmina G. , który został zrealizowany w oparciu o dokonane w dniu 10 lipca 2020 roku zgłoszenie.
Starosta po rozpatrzeniu wniosku skarżącej, postanowieniem z dnia 8 października 2021 roku znak: [...], odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wydanie pozwolenia na budowę tymczasowego obiektu budowlanego (budynku gastronomicznego).
Skarżąca, wniosła zażalenie na powyższe postanowienie.
Rozpatrując zażalenie Wojewoda wskazał, że skarżąca skorzystała z przysługującego jej uprawnienia wynikającego z art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakażanych praz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2021 roku, poz. 2095 ze zm.) – zwanej dalej u.COVID-19, w brzmieniu obowiązującym od dnia 16 grudnia 2020 r. Jak wskazał organ odwoławczy regulacja tego przepisu odnosi się wprost do instytucji przywrócenia terminu, który od dawna istnieje w art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021, poz. 735 ze zm.) – dalej jako "K.p.a."
Organ wskazał także, że art. 15zzzzzn2 u.COVID-19 nie zastępuje, ale uzupełnia art. 58 K.p.a. O ile obie regulacje dotyczą terminów o charakterze procesowym, o tyle art. 15zzzzzn2 odnosi się również do terminów o charakterze materialnoprawnym, z tym że w ust. 1 zawiera zamknięty katalog terminów, w stosunku do których może być zastosowany. Wprowadzone rozwiązanie obejmuje mechanizmami przywrócenia wszystkich terminów, o których mowa w art. 15zzzzzn2 ust. 1 u.COVID-19, a zatem także terminów materialnoprawnych. Przepis ten nie przewiduje obowiązku zawiadomienia strony o uchybieniu terminowi wtedy, gdy uchybi ona terminowi, który może podlegać przywróceniu zgodnie z art. 58 K.p.a., lecz tworzy własny katalog terminów do których znajdzie zastosowanie. W okresie obowiązywania stanu epidemii art. 15zzzzzn2 ust. 3 u.COVID-19, koryguje również ogólne zasady przywrócenia terminu uregulowane w K.p.a. przez wydłużenie terminu na złożenie przez stronę prośby o przywrócenie terminu – z kodeksowych 7 dni na 30.
Powyższe według oceny Wojewody nie oznacza, że ogólna regulacja odnosząca się do przywrócenia uchybionego terminu, wynikająca z art. 58 K.p.a., doznaje istotnych modyfikacji właśnie za sprawą przepisów ustawy COVID-19.
Według oceny organu odwoławczego wbrew twierdzeniu strony skarżącej do nowego trybu przywracania terminu także należy stosować art. 58 § 1 K.p.a. i domagać się uprawdopodobnienia, że uchybienie nastąpiło bez winy strony, a zwłaszcza w kontekście powodów spowodowanych występowaniem COVID-19. Organ wskazał, że sama obawa zakażenia jak podnosi skarżąca nie może być przyczyną przywrócenia terminu. Przywrócenie terminu może więc mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez stronę zalicza się przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar, nieprawidłowe doręczenie pisma. Tylko w takich warunkach można przyjąć brak winy w uchybieniu terminu. Przywrócenie terminu nie jest natomiast możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego zaniedbania.
Organ wskazał także, że brak winy przy dokonywaniu czynności procesowej osoba zainteresowana winna uprawdopodobnić, tj. powinna stosowną argumentacją wykazać swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Okoliczności uzasadniające przywrócenie terminu znane są tylko stronie i muszą wynikać z braku jej winy. Uprawdopodobnienie braku winy jest środkiem zastępczym, słabszym niż dowód w ścisłym znaczeniu, niedającym pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Uprawdopodobnienie prowadzi do uzasadnionego przypuszczenia, że zdarzenie w rzeczywistości miało miejsce. Ustawodawca dopuszcza ten mniej pewny środek, aby w ten sposób ułatwić zainteresowanym przedstawienie swoich racji.
Wojewoda wskazał dalej, że w okolicznościach niniejszej sprawy skarżąca wskazała jako jedną z przyczyn uchybienia terminowi do złożenia wniosku o pozwolenie na budowę przedmiotowej inwestycji, wskazała toczące się przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w N. S. dla powiatu [...] postępowanie w sprawie niezgodnego ze zgłoszeniem wykonania tego obiektu tymczasowego. Wojewoda stanął na stanowisku, iż podjęte przez organ nadzoru budowlanego działania w celu doprowadzenia istniejącego obiektu do stanu zgodnego z przepisami art. 51 Prawa budowlanego nie uniemożliwiały i nie miały żadnego wpływu na wystąpienie do Starosty [...] z wnioskiem o pozwolenie na budowę w dniu 27 stycznia 2021 r. Dokonując zgłoszenia z 10 lipca 2020 r. przedmiotowego obiektu tymczasowego, skarżąca miała wiedzę o konieczności jego rozbiórki po upływie 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy, a jeśli chciała nie dokonywać tej czynności, konieczne było wystąpienie o pozwolenie na budowę. Okolicznością uzasadniającą intencje strony skarżącej do pozostawienia tego obiektu było również doprowadzenie go przez skarżącą do stanu zgodność z dokonanym zgłoszeniem, co zostało ustalone przez organ nadzoru budowlanego i stwierdzone w decyzji Nr [...] z 11 marca 2021 r. znak: [...], którą umorzono jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie budowy tymczasowego obiektu. W ocenie Wojewody to do kompetencji organu administracji architektoniczno-budowlanej należałaby ocena, jaki wpływ ma toczące się przed PINB postępowanie w trybie art. 51 PrBud, na złożony wniosek o pozwolenie na budowę. Skarżąca, jeśli chciała nadal pozostawić do użytkowania obiekt tymczasowy, zobowiązana była zastosować się do dyspozycji art. 37a ust. 1 PrBud, gdyż działania podejmowane przez organ nadzoru budowlanego nie miały na celu legalizacji tego obiektu, ale doprowadzenie go do zgodności z dokonanym zgłoszeniem z 10 lipca 2020 r. Niezależnie od zakończenia postępowania naprawczego przed PINB w przypadku braku złożenia wniosku o pozwolenie na budowę obiektu tymczasowego i tak inwestor winien dokonać jego rozbiórki.
Wojewoda na gruncie przedmiotowej sprawy dokonując oceny przesłanek uprawdopodabniających brak winy skarżącej w uchybieniu terminu do dokonania czynności złożenia wniosku o wydanie pozwolenia na budowę uznał, że choroba usprawiedliwia niedotrzymanie terminu tylko wtedy, gdy nastąpiła nagle i uniemożliwia dokonania czynności, a strona nie miała możliwości wyręczenia się inną osobą. Nie każda choroba, choć jest nagła w tym sensie, że pacjent jej nie planuje i nie można jej przewidzieć, uprawnia do przyjęcia, iż uchybienie terminu do dokonania czynności procesowej z jej powodu było usprawiedliwione. Aby choroba uzasadniała przywrócenie terminu musi to być taki stan chorobowy, który wyłącza całkowicie pacjenta z jakiejkolwiek możliwości działania, możliwości świadomego podejmowania decyzji.
Skarżąca według oceny organu II instancji nie wykazała, aby z powodu stanu swojego zdrowia psychicznego była hospitalizowana, że utraciła realny kontakt z rzeczywistością. Przedłożone zaświadczenie z 9 września 2021 r. potwierdza jedynie, iż skarżąca była pod opieką psychoterapeuty w związku z przechodzoną depresją poporodową.
Skarżąca nie wskazywała też, że w terminie otwartym do złożenia wniosku o pozwolenie na budowę, nastąpiło takie pogorszenie jej stanu zdrowia, że nie mogła skorzystać z pomocy osób trzecich. Z akt sprawy wynika natomiast, iż między innymi w lutym 2021 r. toczyło się postępowania przed organem nadzoru budowlanego, w którym w imieniu skarżącej działał z jej upoważnienia mąż. Zdaniem Wojewody umocowania do działania w sprawie pozwolenia na budowę przedmiotowego obiektu tymczasowego skarżąca mogła również udzielić mężowi, czyli mogła skorzystać z pomocy najbliższej rodziny, gdyż była w stanie udzielić takiego pełnomocnictwa, skoro uczyniła to w postępowaniu przed organem nadzoru budowlanego. Ponadto, na co zwrócił uwagę Wojewoda, przygotowanie dokumentacji trwa i należało ją zlecić wcześniej, by złożyć w dniu 27 stycznia 2021 r. i mógł to zrobić każdy z upoważnienia skarżącej w tym również wypełnić wniosek o pozwolenie na budowę.
Organ uznał, iż stan epidemii utrudnia, ogranicza kontakty jednak wiedzę o konieczności rozebrania tego obiektu tymczasowego skarżąca posiadała z momentem jego zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej, tym samym mogła zlecić przygotowanie dokumentacji odpowiednio wcześniej. Ponadto każda z instytucji publicznych umożliwia, pomimo istniejącej sytuacji pośredni kontakt z daną jednostką. Starostwo Powiatowe w N. S. również w styczniu 2021 r. zapewniło obsługę stronom. Z tych okoliczności przedstawionych przez skarżącą nie sposób zdaniem Wojewody wywieść faktu uprawdopodobniającego brak winy w dochowaniu terminu na dokonanie stosownej czynności, jaką było złożenie wniosku o pozwolenie na budowę.
Odnosząc się natomiast do zarzutów skarżącej, że organ I instancji zaniechał należytego zbadania okoliczności dotyczących stanu zdrowia skarżącej i jego wpływu na kwestię dochowania terminu, Wojewoda wskazał, że jakkolwiek organ w świetle zasady prawdy obiektywnej jest zobowiązany do zgromadzenia i wyjaśnienia całokształtu stanu faktycznego sprawy, jednakże nie ciąży na nim jednocześnie bezwzględny obowiązek dbałości o interesy strony, kiedy to wyłącznie od postawy strony zależy realizacja przysługujących jej uprawnień procesowych. Skoro więc to na stronie ciąży obowiązek wskazania okoliczności uprawdopodabniających, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, a wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony z zachowaniem właściwego terminu, to nie można wymagać od organu, aby to ten za wszelką cenę dociekał od strony rzeczy, które ona sama powinna przedstawić organowi na poparcie swojego żądania. Nie jest to bowiem rolą organu. Organ ma przede wszystkim ocenić, czy w świetle przedstawionego materiału takie żądanie jest zasadne czy też nie, co jednak w okolicznościach niniejszej sprawy organ I instancji przeprowadził prawidłowo nie naruszając art. 6, art. 7a, 77 § 1, art. 81a K.p.a.
Z postanowieniem Wojewody nie zgodziła się skarżąca. W złożonej skardze podniosła zarzuty:
1) naruszenia art. 58 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego - poprzez wadliwe przyjęcie, że strona wnosząca o przywrócenie terminu jest obciążona ciężarem udowodnienia ("w sposób niebudzący wątpliwości") braku winy w uchybieniu terminu, podczas gdy przepis ten wymaga jedynie uprawdopodobnienia zaistnienia przyczyny ekskulpującej, a nie jej udowodnienia,
2) naruszenia art. 7a w związku z art. 58 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych [Dz.U. z 2020 r., poz. 1842 z póź. zm.] i art. 37a ust. 1 i 2 Prawa budowlanego - poprzez nieuznanie za przyczynę ekskulpującą przywołanego przez Skarżącą i jej męża faktu pouczenia Skarżącej przez pracownika Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] o zawieszeniu biegu terminu na złożenie wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę w czasie trwającego przez tym organem postępowania administracyjnego w przedmiocie doprowadzenia obiektu tymczasowego do zgodności ze zgłoszeniem oraz faktu, że tymczasowy obiekt budowlany w dacie złożenia przez Skarżącą wniosku o wydanie decyzji o pozwolenie na budowę w trybie art. 37a Prawa budowlanego (tj. dnia 24 lutego 2021 r.) był nadal przedmiotem postępowania administracyjnego, prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] w przedmiocie doprowadzenia do zgodności ze zgłoszeniem (w zakresie kształtu dachu), co uzasadniało przekonanie Skarżącej, że do czasu ostatecznego zakończenia tego postępowania nie może dokonać rozbiórki tego obiektu, a jednocześnie, że - zgodnie z uzyskaną przez Skarżącą informacją od pracownika PINB - w czasie trwania tego postępowania termin do złożenia wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę tymczasowego obiektu budowlanego, wzniesionego uprzednio na podstawie zgłoszenia, ulega zawieszeniu; co istotne, decyzja umarzająca postępowanie administracyjne "z uwagi na doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z dokonanym zgłoszeniem" (cyt.) została wydana przez PINB dopiero w dniu 11 marca 2021 r., a więc po złożeniu wniosku o pozwolenie na budowę, uznanego za spóźniony,
3) naruszenia art. 7a w związku z art. 58 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych [Dz.U. z 2020 r., poz. 1842 z póź. zm.] -poprzez nadmiernie restrykcyjną wykładnię pojęcia "uchybienia terminu bez winy strony" w okresie pandemii COVID-19, w trakcie którego uzasadniona obawa przed zakażeniem oraz obawa transmisji wirusa na dziecko, które Skarżąca niedawno urodziła, a także towarzyszący temu stan depresji poporodowej, w jakiej znajdowała się Skarżąca, powinny być uznane za uzasadnioną podstawę do przywrócenia terminu,
4) naruszenia art. 136 § 1 w związku z art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego - poprzez zaniechanie przez organy obydwu instancji przeprowadzenia zawnioskowanych przez Skarżącą dowodów, celem wykazania braku winy w niedochowaniu terminu złożenia wniosku w trybie art. 37a ust. 1 Prawa budowlanego, w szczególności przesłuchania męża Skarżącej,
5) naruszenia art. 81a Kodeksu postępowania administracyjnego - poprzez nieuprawnione rozstrzyganie wszelkich wątpliwości organu co do stanu faktycznego sprawy na niekorzyść strony,
6) naruszenia art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego - poprzez załatwienie sprawy z naruszeniem interesu społecznego i słusznego interesu strony, wskutek uznania przez organy I i II instancji, że kilkudniowe uchybienie terminu do złożenia wniosku o pozwolenie na budowę obiektu tymczasowego, wzniesionego na podstawie uprzednio dokonanego, zgłoszenia, jest istotniejsze, niż dramatyczne dla rodziny Skarżącej skutki, jakie wywc konieczność rozbiórki przedmiotowego tymczasowego obiektu budowlanego, w któr Skarżąca prowadzi punkt gastronomiczny, w który to obiekt zainwestowała wszystl« posiadane wraz z mężem oszczędności i który jest jedynym źródłem utrzymania rodzir Skarżącej (vide: załączone pismo Skarżącej z dnia 25.02.2022 r.),
7) naruszenia art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego - poprzez zaniechanie udzielenia Skarżącej przez Organy I i II instancji niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, pozwalających jej na zrozumienie ewentualnych braków w złożonym przez Skarżącą wniosku na etapie postępowania administracyjnego,
8) naruszenia art. 6 w związku z art. 7a Kodeksu postępowania administracyjnego - poprzez wydanie rozstrzygnięcia w sprawie przywrócenia terminu materialnoprawnego, o którym mowa w art. 37a ust. 1 Prawa budowlanego, na podstawie art. 58 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, pomimo braku wyraźnej podstawy prawnej do takiego odesłania w odniesieniu do terminów materialnoprawnych, o których mowa w art. 15zzzzzn2 ust. 1 pkt 2 i 5 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych [Dz.U. z 2020 r., poz. 1842 z póź. zm.], do których to terminów nie mają zastosowania zawarte w Kodeksie postępowania administracyjnego przepisy o przywracaniu terminów procesowych.
Powołując się na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Wojewody z dnia 2 lutego [znak: [...]], a także poprzedzającego go postanowienia Nowosądeckiego z dnia 8 października 2021 r. [znak: [...]] oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego.
Odpowiadając na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Przedmiotowa sprawa została skierowana do rozpoznania w trybie uproszczonym.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Nie jest uzasadniony zarzut naruszenia art. 58 § 1 K.p.a. poprzez wadliwe przyjęcie, że strona wnosząca o przywrócenie terminu jest obciążona ciężarem udowodnienia ("w sposób niebudzący wątpliwości") braku winy w uchybieniu terminu, podczas gdy przepis ten wymaga jedynie uprawdopodobnienia zaistnienia przyczyny ekskulpującej, a nie jej udowodnienia.
Wbrew jednak twierdzeniom i zarzutowi skarżącej Wojewoda nie wskazał, że skarżąca jest obciążona obowiązkiem udowodnienia braku winy. Jak wynika z treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia organ II instancji wprost zaznaczył, że "brak winy przy dokonywaniu czynności procesowej osoba zainteresowana winna uprawdopodobnić, tj. powinna stosowną argumentacją wykazać swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Okoliczności uzasadniające przywrócenie terminu znane są tylko stronie i muszą wynikać z braku jej winy. Uprawdopodobnienie braku winy jest środkiem zastępczym, słabszym niż dowód w ścisłym znaczeniu, niedającym pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Uprawdopodobnienie prowadzi do uzasadnionego przypuszczenia, że zdarzenie w rzeczywistości miało miejsce. Ustawodawca dopuszcza ten mniej pewny środek, aby w ten sposób ułatwić zainteresowanym przedstawienie swoich racji." (por. s. 3 uzasadnienia postanowienia Wojewody).
Wojewoda nie wymagał zatem od skarżącej udowodnienia braku winy, dlatego też argumentacja zawarta w skardze dotycząca bezzasadności żądania organów udowodnienia przez skarżącą braku winy w uchybieniu terminu nie zasługuje na uwzględnienie.
Wniosek, że skarżąca miała udowodnić brak winy w uchybieniu terminu nie wynika również z zacytowanego w skardze fragmentu uzasadnienia postanowienia Wojewody, iż skarżąca "nie wykazała, iż z powodu stanu swojego zdrowia psychicznego była hospitalizowana, że utraciła realny kontakt z rzeczywistością",.
Niezależnie trzeba zaznaczyć, że powyższe stanowisko Wojewody powinno być jednak prezentowane w pełnym kontekście. Bezpośrednio w dalszej części uzasadnienia postanowienia Wojewoda wskazał, że "przedłożone zaświadczenie z 9 września 2021 r. potwierdza jedynie, iż skarżąca była pod opieką psychoterapeuty w związku z przechodzoną depresją poporodową. Skarżąca nie wskazywała też, że w terminie otwartym do złożenia wniosku o pozwolenie na budowę, nastąpiło takie pogorszenie jej stanu zdrowia, że nie mogła skorzystać z pomocy osób trzecich. Z akt sprawy wynika natomiast, iż między innymi w lutym 2021 r. toczyło się postępowania przed organem nadzoru budowlanego, w którym w imieniu skarżącej działał z jej upoważnienia mąż".
W istocie zatem powodem nieprzywrócenia terminu było nie tyle nieudowodnienie okoliczności mogących stanowić podstawę do przywrócenia terminu, lecz ocena przytoczonych okoliczności przez skarżącą. Wojewoda, jak i organ I instancji, ocenił w kontekście możliwości przywrócenia terminu okoliczności przytaczane przez skarżącą, uznając że nie uzasadniają one przywrócenia terminu. W skardze natomiast skarżąca przedstawia własną, inną, od oceny Wojewody, ocenę przytoczonych przez siebie okoliczności, które jej zdaniem powinny stanowić podstawę dla przywrócenia terminu. Stanowisko Wojewody (jak i organu I instancji) jest jednak prawidłowe. Trafnie wskazał Wojewoda, że w terminie otwartym do złożenia wniosku o pozwolenie na budowę, nie nastąpiło pogorszenie stanu zdrowia skarżącej, które ewentualnie stanowić mogłoby o zasadności przywrócenia terminu do złożenia wniosku.
Nie zasługują również na uwzględnienie podniesione zarzuty naruszenia art. 7a § 1 K.p.a. w zw. z art. 58 § 1 K.p.a. oraz art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych.
Zgodnie z art. 7a § 1 K.p.a., jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ.
Norma art. 7a § 1 K.p.a. ma zastosowanie wówczas, gdy w sprawie pozostają wątpliwości, co do treści normy prawnej. Powyższe jednak na gruncie niniejszej sprawy nie występuje. Nie ma bowiem wątpliwości, co do treści normy art. 58 § 1 K.p.a. oraz co do treści art. 15zzzzzn2 u.COVID-19. Zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony postępowania wyrażona w art. 7a K.p.a. nie dotyczy wątpliwości odnośnie do stanu faktycznego sprawy, ale wątpliwości odnośnie do treści normy prawnej (por. np. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 21 października 2020 roku, sygn. II OSK 1526/18).
W niniejszej sprawie o tego typu wątpliwościach nie może być mowy. Organy orzekające nie wskazywały na trudności w ustaleniu treści normy prawnej. Również w ocenie Sądu takie trudności na gruncie niniejszej sprawy nie występują. To z kolei świadczy o bezzasadności podniesionego zarzutu.
Nie jest również trafny zarzut naruszenia art. 136 § 1 w związku z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez zaniechanie przez organy obydwu instancji przeprowadzenia zawnioskowanych przez Skarżącą dowodów, celem wykazania braku winy w niedochowaniu terminu złożenia wniosku w trybie art. 37a ust. 1 PrBud, a w szczególności przesłuchania męża Skarżącej.
Przesłuchanie męża skarżącej, na gruncie niniejszej sprawy, nie było potrzebne nie wprowadzałoby jakichkolwiek istotnych dla sprawy okoliczności. Przesłuchanie męża skarżącej miało dotyczyć bowiem okoliczności udzielenia informacji przez pracownika PINB o zawieszeniu biegu terminu do złożenia wniosku w trybie art. 37a PrBud.
Wniosek o przywrócenie terminu nie dotyczył jednak kwestii biegu lub zawieszenia biegu terminu do złożenia wniosku w trybie art. 37a PrBud, lecz dotyczył okoliczności które uniemożliwiły skarżącej złożenie wniosku w terminie. Ponadto podstawę sformułowanego przez skarżącą wniosku, stanowią powoływane problemy zdrowotne, które uniemożliwiły jej dokonanie czynności w terminie.
Jedynie na marginesie nawiązując do kierowanych pod adresem skarżącej pouczeń, to trzeba również zauważyć, że z akt sprawy wynika jednoznacznie, że skarżąca została pouczona, już w samym formularzu zgłoszenia, o konieczności dokonania rozbiórki obiektu w terminie 180 dni od dnia dokonanego zgłoszenia, względnie o możliwości złożenia w tym samym terminie wniosku o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę na budowę w trybie art. 37a PrBud.
Nie jest trafny również zarzut naruszenia art. 81a K.p.a. Zgodnie z jego treścią jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w tym zakresie pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony.
Celem art. 81a § 1 K.p.a. jest przeciwdziałanie przyjmowaniu przez organ administracji wersji niekorzystnej dla strony w sytuacji, w której w sprawie są co najmniej dwie zasadniczo sprzeczne, ale równie prawdopodobne w realiach danej sprawy, możliwe wersje stanu faktycznego. Celem tego przepisu nie jest natomiast formułowanie i przyjmowanie przez organ okoliczności faktycznych, które są korzystne dla strony w sytuacji, gdy zebrany w sprawie przez organy materiał pozwala na przyjęcie w sposób stanowczy przeciwnych, niekorzystnych dla strony, okoliczności faktycznych. Taka sytuacja ma miejsce na gruncie niniejszej sprawy. Nie można w niej mówić o dwóch sprzecznych, ale równie prawdopodobnych możliwych wersjach stanu faktycznego, dlatego też podniesiony zarzut nie jest trafny.
Skarżąca sformułowała w skardze także zarzut naruszenia art. 7 K.p.a. poprzez załatwienie sprawy z naruszeniem interesu społecznego i słusznego interesu strony, wskutek uznania przez organy I i II instancji, że kilkudniowe uchybienie terminu do złożenia wniosku o pozwolenie na budowę obiektu tymczasowego, wzniesionego na podstawie uprzednio dokonanego, zgłoszenia, jest istotniejsze, niż dramatyczne dla rodziny skarżącej skutki, jakie wywoła konieczność rozbiórki przedmiotowego tymczasowego obiektu budowlanego, w którym skarżąca prowadzi punkt gastronomiczny, w który to obiekt zainwestowała wszystkie posiadane wraz z mężem oszczędności i który jest jedynym źródłem utrzymania rodziny Skarżącej.
Postawiony zarzut nie zasługuje jednak na uwzględnienie. Zgodnie z art. 7 K.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Jak wynika ze wskazanej normy ochronie podlega jedynie kwalifikowany, słuszny interes jednostki, a zatem taki interes, który nie jest sprzeczny ani z prawem, ani z zasadami współżycia społecznego (por. H. Knysiak-Sudyka [w:] pod red. H. Knysiak-Sudyki, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. II, LEX, komentarz do art. 7 teza 6).
Przywrócenie terminu przez organ może nastąpić jedynie w warunkach określonych w art. 58 K.p.a. oraz – na gruncie niniejszej sprawy – art. 15zzzzzn2 u.COVID-19. Organ orzekając w przedmiocie przywrócenia terminu nie jest, jak wynika z treści tych przepisów, uprawniony ani obowiązany do oceniania i brania pod uwagę, przy badaniu zasadności wniosku o przywrócenie terminu, ewentualnych konsekwencji dla strony, które mogą powstać lub powstaną, jeśli termin nie zostanie przywrócony. Te okoliczności pozostają poza zakresem badania organu i nie mogą determinować kierunku rozstrzygnięcia. Uwzględnienie słusznego interesu obywateli ("strony" jak wskazano w skardze) nie polega, jak chce tego skarżąca, na podejmowaniu przez organy rozstrzygnięć, które byłoby korzystne dla strony, a jednocześnie byłyby podejmowane z naruszeniem powszechnie obowiązujących przepisów.
Nie jest również trafny zarzut naruszenia art. 9 K.p.a. poprzez zaniechanie udzielenia Skarżącej przez organy I i II instancji niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, pozwalających jej na zrozumienie ewentualnych braków w złożonym przez Skarżącą wniosku na etapie postępowania administracyjnego.
Z uzasadnienia zarzutu wynika, że zdaniem skarżącej organy administracji powinny kierować do niej pouczenia i wskazywać jakie dokumenty powinna ona przedstawić, aby rozwiać ewentualne wątpliwości tych organów. Podniesiony zarzut o tyle jest nieuzasadniony, że wbrew sugestiom skarżącej organy administracji nie miały wątpliwości, co do tego czy zaistniały podstawy do przywrócenia terminu. Zdaniem organów, takie podstawy nie istniały i w związku z tym termin nie został przywrócony. Skarżąca przy tym nie miała wątpliwości, co do tego, że powinna była uprawdopodobnić, że nie ponosi ona winy w uchybieniu terminu. Skarżąca przedstawiła dokumenty i powołała określone okoliczności, które jednak zdaniem organów nie stanowiły podstawy do przywrócenia terminu.
Taka ocena organu przedstawionych przez skarżącą okoliczności nie wiąże się jednak z dodatkowymi obowiązkami organu, do wskazywania skarżącej, jakie to dodatkowe dokumenty powinna ona jeszcze dostarczyć, aby uprawdopodobnić, że nie ponosi ona winy w uchybieniu terminu. Skarżąca we wniosku o przywrócenie terminu powinna przedstawić rzeczywiste okoliczności, które jej zdaniem uzasadniają przywrócenie uchybionemu terminowi. Takie okoliczności zostały też przez skarżącą powołane. Organy nie negowały tego, że skarżącą pozostawała w leczeniu, lecz uznały że na gruncie niniejszej sprawy nie stanowi do wystarczającej podstawy do przywrócenia terminu.
Nie zasługuje również na uwzględnienie ostatni sformułowany przez skarżącą zarzut – podniesiony z ostrożności procesowej – a który stanowi, że regulacja art. 15zzzzzn2 u.COVID-19 nie zawiera odesłania do art. 58 § 1 K.p.a., zaś przepisy K.p.a. nie regulują w ogóle zasad przywracania terminów materialnoprawnych. Zdaniem skarżącej nie ma zatem dostatecznych podstaw prawnych do uznania, że przywrócenie terminu materialnoprawnego, o którym mowa w art. 37a ust. 1 PrBud, wymaga uprawdopodobnienia przez stronę braku winy w jego uchybieniu.
Odnosząc się do tego zarzutu, należy wskazać, że jakkolwiek ustawodawca nie odsyła w art. 15zzzzzn2 u.COVID-19 wprost do art. 58 K.p.a., w zakresie w jakim strona powinna uprawdopodobnienia w treści wniosku okoliczności, które świadczą o braku jej winy w dotrzymaniu danego terminu, to jednak obowiązek wykazania tej okoliczności przez stronę nie budzi wątpliwości Sądu.
Po pierwsze trzeba zwrócić uwagę, że stan epidemii sam w sobie nie jest wystarczającą okolicznością uzasadniającą przywrócenie terminu bez weryfikacji wniosku strony. Gdyby tak było, to wówczas bezzasadna byłaby regulacja, która nakazuje w ogóle składać wniosek o przywrócenie terminu.
Skoro negatywne skutki uchybienia przez stronę terminu nie mogą być uchylone bez wniosku strony, to w konsekwencji należy przyjąć, że o możliwości przywrócenia terminu muszą decydować inne okoliczności niż tylko sam fakt niezachowania terminu. W art. 15zzzzzn2 ust. 2 ustawodawca posługuje się sformułowaniem "przywrócenie terminu". Jakkolwiek chodzi w tym przepisie o przywrócenie terminu prawa materialnego, który na zasadach ogólnych nie podlega przywróceniu, to jednakże samo "przywrócenie terminu" następuje w podobny sposób jak przywrócenie terminu na gruncie art. 58 K.p.a. Przywrócenie następuje na wniosek strony. Wniosek, który dotyczy przywrócenia terminu, powinien wskazywać na okoliczności, które uzasadniają przywrócenie terminu (żądanie wniosku).
Trafne jest stanowisko Wojewody, że art. 15zzzzzn2 u.COVID-19 nie zastępuje, ale uzupełnia art. 58 K.p.a. i o ile obie regulacje dotyczą terminów o charakterze procesowym, o tyle art. 15zzzzzn2 odnosi się również do terminów o charakterze materialnoprawnym, z tym że w ust. 1 zawiera zamknięty katalog terminów, w stosunku do których może być zastosowany.
Nie oznacza to jednak, że ogólna regulacja odnosząca się do przywrócenia uchybionego terminu, wynikająca z art. 58 K.p.a., doznaje istotnych modyfikacji za sprawą przepisów u.COVID-19.
Wbrew twierdzeniom strony skarżącej do nowego trybu przywracania terminu także należy stosować art. 58 § 1 K.p.a. i strona winna uprawdopodobnić, że uchybienie nastąpiło bez jej winy, a zwłaszcza w kontekście powodów spowodowanych występowaniem COVID-19.
Na marginesie należy jeszcze wskazać, że gdyby przyjąć, tak jak twierdzi skarżąca, że we wniosku o przywrócenie terminu strona nie musi wskazywać na brak swojego zawinienia w uchybieniu terminu i ten brak zawinienia nie mógłby stanowić podstawy odmowy przywrócenia terminu, to wówczas instytucja przywrócenia terminu byłaby zbędna. Byłoby tak dlatego, że wówczas każdy wniosek o przywrócenie terminu zostałby przez organ załatwiony pozytywnie, albowiem na negatywne załatwienie wniosku nie pozwalałoby nawet zawinienie strony w zachowaniu terminu. Instytucja przywracania terminu w takim kształcie byłaby zatem nieracjonalna. To dodatkowo przemawia w ocenie Sądu za tym, że również na gruncie art. 15zzzzzn2 ust. 2 u.COVID-19 warunkiem przywrócenia terminu jest brak zawinienia strony w uchybieniu terminu.
Ze względu na powyższe Sąd na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2022 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.