II SA/Kr 450/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2006-08-22
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlaneogrodzeniewysokość ogrodzeniapomiar wysokościsamowola budowlananadzór budowlanydecyzja administracyjnauchylenie decyzjibezprzedmiotowość postępowaniateren działki

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów nadzoru budowlanego dotyczące nałożenia obowiązku doprowadzenia ogrodzenia do stanu zgodnego z prawem, uznając, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe z powodu braku należytego wyjaśnienia kwestii pomiaru wysokości ogrodzenia.

Sprawa dotyczyła ogrodzenia wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia, które przekraczało dopuszczalną wysokość. Organy nadzoru budowlanego nakładały obowiązek jego doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem, a następnie nakazały rozbiórkę z powodu niewykonania obowiązku. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ostatecznie umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe po stwierdzeniu, że wysokość ogrodzenia mierzona od strony działki inwestora nie przekracza 2,20 m. Sąd uchylił tę decyzję, wskazując na brak należytego wyjaśnienia sprawy, zwłaszcza kwestii sposobu pomiaru wysokości ogrodzenia w kontekście różnic poziomów terenu.

Sprawa rozpatrywana przez WSA w Krakowie dotyczyła ogrodzenia wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia, które przekraczało dopuszczalną wysokość. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał doprowadzenie ogrodzenia do stanu zgodnego z prawem poprzez częściowy demontaż elementów drewnianych do wysokości 220 cm. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę ogrodzenia z powodu niewykonania nałożonego obowiązku. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe, ponieważ stwierdził, że wysokość ogrodzenia mierzona od strony działki inwestora nie przekracza 2,20 m, co potwierdziło wykonanie obowiązku. Sąd administracyjny uchylił decyzję o umorzeniu, stwierdzając, że postępowanie nie zostało należycie wyjaśnione. Sąd wskazał, że organy nie zbadały wystarczająco kwestii sposobu pomiaru wysokości ogrodzenia w kontekście różnic poziomów terenu i potencjalnych sztucznych zmian ukształtowania terenu. Sąd podkreślił, że wysokość ogrodzenia powinna być mierzona od poziomu terenu po stronie sąsiedzkiej, a różnice wynikające z konfiguracji terenu nie mogą być znaczące i nie mogą być efektem celowych działań inwestora. Sąd uznał, że organy wadliwie zastosowały przepisy Prawa budowlanego, a samowolna część ogrodzenia powinna być przedmiotem decyzji o rozbiórce na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, a nie art. 51 ust. 2.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie nie może zostać umorzone jako bezprzedmiotowe bez należytego wyjaśnienia sprawy, w szczególności sposobu pomiaru wysokości ogrodzenia w kontekście różnic poziomów terenu i potencjalnych sztucznych zmian ukształtowania terenu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego nie zbadały wystarczająco kwestii pomiaru wysokości ogrodzenia, ignorując zarzuty dotyczące podwyższania gruntu przez inwestora. Wysokość ogrodzenia powinna być mierzona od poziomu terenu po stronie sąsiedzkiej, a różnice wynikające z konfiguracji terenu nie mogą być znaczące i nie mogą być efektem celowych działań inwestora. Bez ustalenia tych okoliczności nie można prawidłowo ocenić wykonania nałożonego obowiązku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (18)

Główne

p.b. art. 48

Ustawa Prawo budowlane

Pomocnicze

p.b. art. 51 § 1

Ustawa Prawo budowlane

p.b. art. 51 § 2

Ustawa Prawo budowlane

p.b. art. 3 § 9

Ustawa Prawo budowlane

p.b. art. 3 § 6

Ustawa Prawo budowlane

p.b. art. 29 § 1

Ustawa Prawo budowlane

p.b. art. 30 § 1

Ustawa Prawo budowlane

k.p.a. art. 10 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 136

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 105 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107

Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 97 § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak należytego wyjaśnienia sprawy przez organy nadzoru budowlanego, w szczególności kwestii sposobu pomiaru wysokości ogrodzenia. Potencjalne sztuczne zmiany ukształtowania terenu przez inwestora, które wpływają na pomiar wysokości ogrodzenia. Niewłaściwe zastosowanie przepisów Prawa budowlanego przez organy.

Odrzucone argumenty

Argumenty organów nadzoru budowlanego o bezprzedmiotowości postępowania z powodu wykonania obowiązku przez inwestora. Uznanie, że wysokość ogrodzenia należy mierzyć od strony działki inwestora.

Godne uwagi sformułowania

Wysokość ogrodzenia jest kategorią prawną, a nie tylko techniczną. Przepisy prawa nie regulują sprawy dotyczącej pomiaru wysokości ogrodzenia w przypadku różnicy poziomu działek sąsiadujących. Skoro przedmiot postępowania nie istnieje, to jako bezprzedmiotowe, ulega ono umorzeniu. Wysokość ogrodzenia winna być mierzona od poziomu zabetonowania rur, a nie od strony działki inwestora.

Skład orzekający

Anna Szkodzińska

przewodniczący sprawozdawca

Andrzej Niecikowski

sędzia

Małgorzata Brachel - Ziaja

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących pomiaru wysokości ogrodzeń, samowoli budowlanej, właściwej podstawy prawnej rozbiórki oraz bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji różnic poziomów terenu i sposobu pomiaru wysokości ogrodzenia. Może wymagać adaptacji do innych rodzajów obiektów budowlanych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne są precyzyjne pomiary i prawidłowa interpretacja przepisów w postępowaniach budowlanych. Pokazuje też, jak sąd może skorygować błędy organów administracji.

Jak zmierzyć ogrodzenie, gdy teren jest nierówny? Sąd wyjaśnia kluczowe zasady.

Dane finansowe

WPS: 10 PLN

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 450/03 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2006-08-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-02-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Andrzej Niecikowski
Anna Szkodzińska /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Brachel - Ziaja
Symbol z opisem
601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Szkodzińska (spr) Sędziowie NSA Andrzej Niecikowski WSA Małgorzata Brachel-Ziaja Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi W. T. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 stycznia 2003r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania I uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą j ą decyzję organu I instancji, II uchyla decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2002 r., znak : [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku i poprzedzającą j ą decyzję organu I instancji, III zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego W. T. kwotę 10 zł ( dziesięć złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania .
Uzasadnienie
II SA/Kr 450/03
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] września 2000 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nakazał I. T. doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia ogrodzenia wzdłuż granicy działki nr [...] i [...] w P. przez "dokonanie częściowego demontażu elementów drewnianych tego ogrodzenia do wysokości 220 cm w miejscach, w których wysokość ta została przekroczona. Ogrodzenie to zostało wykonane na długości 23,7 m o różnych wysokościach od 170 do 330 cm nad terenem". Termin wykonania ustalono do dnia 31 grudnia 2000 r.
Decyzją z dnia [...] marca 2002 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpoznaniu odwołań I. T. i W. T., decyzję organu I instancji utrzymał w mocy, wyznaczając jedynie nowy termin wykonania obowiązku.
W uzasadnieniu tej decyzji organ stwierdził, że ogrodzenie jest urządzeniem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego, prawidłowo zatem zastosowano tryb z art. 51 Prawa budowlanego. "W niniejszym przypadku powstał nowy obiekt budowlany, na który wymagane było zgłoszenie, a inwestor tego obowiązku nie dopełnił. W związku z tym organ nadzoru budowlanego powinien wydać od razu decyzję o rozbiórce obiektu lub jego części, jeżeli nie będzie możliwe doprowadzenie go do stanu zgodnego z prawem."
Decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. znak [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 51 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nakazał I. T. rozbiórkę wykonanego w czerwcu 2000 r., bez wymaganego zgłoszenia, ogrodzenia z elementów drewnianych i słupków metalowych na długości 23,7 m wzdłuż granicy działki [...] i [...] w P. gmina D.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że przed upływem terminu wyznaczonego decyzją z dnia [...] marca 2002 r. I. T. zawiadomiła organ o wykonaniu nałożonego obowiązku. W czasie oględzin w dniu [...] lipca 2002 r. stwierdzono, że obowiązek nie został wykonany, gdyż demontażu elementów drewnianych dokonano tylko na jednym przęśle, natomiast na pozostałych, gdzie wysokość ogrodzenia przekracza 220 cm demontażu nie dokonano. Skoro zaś obowiązek nałożony na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nie został wykonany, to organ obowiązany jest do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę ogrodzenia w całości.
W odwołaniu od tej decyzji I. T. zarzuciła, że obowiązek wykonała, a o oględzinach w dniu [...] lipca 2002 r. nie była powiadomiona i nie mogła wykazać swoich racji.
Do odwołania I. T. dołączyła opracowanie rzeczoznawcy budowlanego A. P. dotyczące przedmiotowego ogrodzenia sporządzone w marcu 2002 r., oraz oświadczenie tegoż z dnia [...] lipca 2002 r. W opracowaniu podano, że wysokość ogrodzenia wynosi od 1,7 do 3,3 m, a związane to jest z niedopasowaniem długości przęseł do istniejącej, tarasowej konfiguracji terenu. W oświadczeniu zaś rzeczoznawca podał, że w dniu [...] lipca 2002 r. dokonał, od strony działki I. i L. T. pomiarów ogrodzenia i ustalił, że wysokość ogrodzenia wynosi od 135 do 220 cm.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. znak [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 105 § 1 kpa decyzję organu I instancji uchylił i postępowanie w I instancji umorzył.
W uzasadnieniu, po opisie przebiegu postępowania i streszczeniu dotychczas wydawanych decyzji , podał co następuje:
I. T. rzeczywiście nie była zawiadomiona o oględzinach w dniu [...] lipca 2002 r., a to stanowiło naruszenie przepisu art. 10 § 1 kpa. Wobec powyższego, na podstawie art. 136 kpa zlecono organowi I instancji przeprowadzenie oględzin z udziałem stron. Ze sporządzonego w wykonaniu tego zlecenia protokołu oględzin wynika, że wysokość ogrodzenia mierzona od strony działki I. T. nie przekracza wysokości 2,20 m , natomiast wysokość mierzona od strony działki W. T. w 4 punktach przekracza 2,20 m /mierząc od betonu zabetonowanego słupka wykonanego z rur stalowych/ i wynosi : 2,45 m, 2,55 m, 2,75 m, 3,00 m. Wysokość ta wynika z konfiguracji terenu W. T. Wizja zatem potwierdziła wykonanie przez inwestora obowiązku nałożonego decyzją z dnia [...] września 2000 r.
Przepisy prawa nie regulują sprawy dotyczącej pomiaru wysokości ogrodzenia w przypadku różnicy poziomu działek sąsiadujących. Zdaniem organu wysokość tę należy mierzyć od strony działki inwestora.
Skoro przedmiot postępowania nie istnieje, to jako bezprzedmiotowe, ulega ono umorzeniu.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego W. T. podał, że sporne ogrodzenie - to usytuowana obok granicy ściana z desek będąca budowlą. W granicy bowiem istnieje nadal wcześniej wzniesiony wspólnie płot o wysokości 1,5 m. Rzeczywista wysokość "ściany" z desek wynosiła 1,9 m - 3,6 m mierząc od wysokości zabetonowania rur, a obecnie wynosi 2,45 - 3,00 m. Teren działki I. T. był podnoszony i został po raz kolejny podniesiony /nadsypany/ po wybudowaniu ściany. Od tego nadsypanego terenu dokonano pomiarów. "Wykonanie" obowiązku polegało tylko na obniżeniu ostatniego przęsła. Pani T. sukcesywnie nadal dokonywała nadsypywania własnego terenu i potem dopiero zleciła rzeczoznawcy dokonanie pomiarów. Wysokość ogrodzenia nie wynika z konfiguracji działki odwołującego się, lecz z faktu podniesienia terenu przez inwestora.
Wysokość ogrodzenia winna być mierzona od poziomu zabetonowania rur, a nie od strony działki inwestora.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie powtarzając motywy swego rozstrzygnięcia. Podkreślił organ, że pomiary wykonane były także przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia /rzeczoznawcę A. P. / i niezasadne jest kwestionowanie przyjętej przez niego metody. Brak też jest podstaw do kwestionowania charakteru spornego obiektu, bo przesądza o tym jego usytuowanie i forma konstrukcji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:
W związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. ustaw : z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych i z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez wojewódzki sąd administracyjny, na podstawie przepisów ustawy ostatnio wymienionej /w skrócie - ppsa/.
Skarga zasługuje na uwzględnienie. Decyzja o umorzeniu postępowania zapadła bowiem bez należytego wyjaśnienia sprawy. Twierdzenie, że postępowanie w tej sprawie stało się bezprzedmiotowe nie znajduje dostatecznego uzasadnienia. Zgodnie z przepisem art. 51 ust. 2 Prawa budowlanego, powołanym przez organ I instancji jako podstawa rozstrzygnięcia, w razie niewykonania obowiązku nałożonego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 , właściwy organ nakazuje zaniechanie dalszych robót lub rozbiórkę obiektu lub jego części. Treść tego przepisu wyznaczała zatem granice, w jakich stan faktyczny niniejszej sprawy należało odnieść do przesłanki uzasadniającej umorzenie postępowania. Stwierdzenie, że nałożony decyzją z dnia [...] września 2000 r. obowiązek został rzeczywiście wykonany, czyniłoby bezprzedmiotowym wszczęte z urzędu postępowanie zmierzające do wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 2.
Organ odwoławczy bez żadnej głębszej analizy przyjął, że jedynym miarodajnym wskaźnikiem jest aktualna wysokość ogrodzenia i to mierzona od strony działki inwestora. Pominął przy tym podnoszoną od samego początku przez W. T. kwestię podwyższania gruntu przy ogrodzeniu na działce inwestora, nie poczynił w tej mierze żadnych ustaleń i nie dokonał ocen. Organ odwoławczy nie skupił się na tym, co było istotą postępowania, a mianowicie na ustaleniu jaki był zakres obowiązku nałożonego decyzją z dnia [...] września 2000 r. i czy obowiązek ten rzeczywiście został wykonany. Dla ustalenia powyższego, przy prezentowanych przez strony zarzutach dotyczących kształtowania terenów działek również po dacie decyzji poprzedniej, absolutnie nie były wystarczające tylko "jednostronne" nowe pomiary wysokości ogrodzenia. Ograniczając się do tej czynności organ odwoławczy nie dokonał kontroli wykonania obowiązku, lecz w rzeczywistości po raz wtóry zbadał przesłanki jego nałożenia. Nie uwzględnił przy tym i nie ocenił zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego : treści zeznań stron, opisu stanu faktycznego na gruncie, materiału fotograficznego. Ten ostatni zresztą, choć dość bogaty, nie został opatrzony opisami, ustalenie zatem na jego podstawie co było przedmiotem obowiązku, a co przedmiotem zarzutów, nie jest kwestią pewności lecz domysłu, zwłaszcza że żadnemu z protokołów oględzin /z dnia [...] sierpnia 2002 r. i z dnia [...] grudnia 2002 r./ nie towarzyszą szkice czy rysunki. Wynik dokonanych aktualnie pomiarów mógł świadczyć o wykonaniu lub niewykonaniu obowiązku, pod warunkiem jednakże wykazania, że sposób pomiaru i przyjęte doń punkty odniesienia /w tym poziom "zerowy"/ były tożsame z tymi, które zastosowano nakładając obowiązek. Wszak zmniejszenie wysokości ogrodzenia miało nastąpić na skutek demontażu jego części, a nie np. na skutek zmian ukształtowania terenu. Tych, istotnych okoliczności, organ odwoławczy nawet nie dostrzegł i, z naruszeniem przepisów art. 7, 77 i 107 kpa uznał , że postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Bezkrytycznie przy tym przyjął także -jak wynika z odpowiedzi na skargę - założenia opracowania przedłożonego przez inwestorkę. Wysokość ogrodzenia jest kategorią prawną, a nie tylko techniczną. Przyjęta więc przez rzeczoznawcę metoda pomiaru podlega ocenie organu, a tej organy nie dokonały.
Naruszenia tych samych, wskazanych wyżej przepisów kpa dopuścił się także organ I instancji, który bez żadnych dodatkowych ustaleń i ocen, nie wskazując ku temu dostatecznych podstaw, autorytatywnie stwierdził, że demontaż części ogrodzenia na jednym przęśle / nie wiadomo zresztą którym/ nie stanowił wykonania nałożonego obowiązku.
Już z tego powodu decyzje organów obu instancji, na podstawie art.. 145 § 1 pkt 1c ustawy ppsa należało uchylić.
Działając w ramach upoważnienia wynikającego z przepisu art. 135 ppsa Sąd objął kontrolą także decyzje poprzednio w sprawie wydane. Nie ma bowiem wątpliwości że także decyzje nakładające obowiązek obniżenia ogrodzenia zapadły w granicach tej samej sprawy, wyznaczonych jej przedmiotem : wybudowaniem bez wymaganego zgłoszenia ogrodzenia przekraczającego dozwoloną wysokość.
Z materiału sprawy wynika, że już w tamtym postępowaniu problemem, podnoszonym przez strony, a zupełnie pominiętym w rozważaniach organów był sposób mierzenia wysokości ogrodzenia. W protokole oględzin z dnia [...] sierpnia 2000 r. zapisano, że wysokość ogrodzenia od strony działki inwestora wynosi od 170 do 330 cm, a od strony działki W. T. od 170 do 380 cm. Przyczyny tej różnicy organ nie wyjaśnił , a co więcej w samej decyzji podał oba wymiary : w części rozstrzygnięcia zawarł ustalenie, że "ogrodzenie to wykonane zostało na długości 23,70 m o różnych wysokościach od 170 do 330 cm nad terenem", w uzasadnieniu zaś, że "ogrodzenie to na części jego długości wykonano z przekroczeniem właściwej wysokości do 380 cm nad teren działki".
Prawdą jest, że przepisy prawa budowlanego nie udzielają wprost odpowiedzi na pytanie, z której strony należy dokonywać pomiaru wysokości ogrodzenia. Zważywszy jednak na to, że ograniczenie wysokości ogrodzeń nieobjętych reglamentacją ma na celu nie tylko zachowanie bezpieczeństwa, ale i ochronę interesów osób trzecich, przyjąć należy co do zasady, że wysokość ta winna być mierzona od poziomu terenu po stronie sąsiedzkiej. Z technicznego zresztą punktu widzenia , nawet w wyjątkowej sytuacji , kiedy ogrodzenie wznoszone jest przy pionowej skarpie, i tak musi być posadowione albo u jej podnóża, albo na jej szczycie i w zależności od tego przyjęty musi być "poziom terenu". W istocie więc nie jest problemem to, z której strony ogrodzenia należy mierzyć jego wysokość, ale to na jakim poziomie terenu ogrodzenie to zostało wzniesione. Usprawiedliwiona różnica pomiędzy wysokościami ogrodzenia mierzonymi z różnych stron nie może być znacząca, skoro stanowi jedynie wypadkową różnic w naturalnym poziomie terenu i szerokości ogrodzenia. Mająca zaś znaczenie różnica w poziomie terenu po jednej i drugiej stronie ogrodzenia powstać może na skutek sztucznej, celowo dokonanej zmiany ukształtowania : albo podwyższenia, albo obniżenia naturalnego poziomu z jednej ze stron. Bez ustalenia zatem w którym miejscu i jakie zmiany wprowadzono nie jest możliwe prawidłowe wymierzenie wysokości ogrodzenia. W konsekwencji zaś nie jest możliwe precyzyjne określenie obowiązku obciążającego inwestora /por. też wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 października 2004 r. IV S.A. 1191/03 - w bazie LEX nr 160813/.
Nakazując inwestorowi w istniejącym stanie faktycznym obniżenie ogrodzenia do wysokości 220 cm bez podania dokładnych innych parametrów /a wręcz przeciwnie - ze wskazaniem różnych wyników pomiarów/, organ w istocie pozbawił się możliwości poprawnej kontroli wykonania tego obowiązku.
Wadliwa konstrukcja decyzji , będąca następstwem nienależytego wyjaśnienia sprawy, została zaś bez zastrzeżeń zaakceptowana przez organ odwoławczy.
Również bez zastrzeżeń organ odwoławczy zaakceptował wskazaną przez organ I instancji podstawę prawną rozstrzygnięcia. Tymczasem, skoro swe upoważnienie do nakazania obniżenia ogrodzenia organ upatrywał w przepisie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, to z góry musiał założyć, że konsekwencją niewykonania obowiązku będzie podjęcie decyzji na podstawie art. 51 ust. 2 nakazującej rozbiórkę obiektu. Oczywiste przy tym było, że przedmiotem ewentualnego nakazu rozbiórki będzie musiało być całe ogrodzenie. Rozwiązanie takie uznać należy za wadliwe. Ogrodzenia do wysokości 220 cm w ogóle nie podlegają reglamentacji Prawa budowlanego: mogą być wznoszone bez zgłoszenia właściwemu organowi. Celem i funkcją przepisów prawa budowlanego dających podstawę do nakazania wykonania określonych robót jest doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem i sztuką budowlaną, a nie "karanie" osoby zobowiązanej. Owe nakazy zatem nie mogą dotyczyć likwidacji czegoś, co w ogóle regulacjami prawa budowlanego nie jest objęte. Skutkiem niepodporządkowania się przez inwestora nakazowi obniżenia ogrodzenia do wysokości 2,20 m winno być więc podjęcie przewidzianych prawem środków przymuszających, a nie nakazywanie rozbiórki całego ogrodzenia, w tym także w tej części, którą mógł inwestor wznieść bez żadnych rygorów budowlanych. To z kolei prowadzi do wniosku, że organy wadliwie dokonały subsumcji ustalanego stanu faktycznego. Samowolą inwestora w sprawie niniejszej była objęta tylko przewyższająca dozwoloną wysokość część ogrodzenia i tylko ta część winna być przedmiotem nakazu. Podstawy prawnej zaś owego nakazu można upatrywać albo w przepisie art. 51 ust. 1 pkt 1 , albo w przepisie art. 48 Prawa budowlanego.
Zdaniem sądu w rozpatrywanej sprawie winna mieć zastosowanie druga z wymienionych norm.
Zgodnie ze słowniczkiem wyrażeń ustawowych zawartym w art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego /w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji/, ilekroć w ustawie jest mowa o budowie należy przez to rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę oraz przebudowę obiektu budowlanego. Stosownie do punktu siódmego omawianego przepisu przez roboty budowlane należy rozumieć budowę, a także prace polegające na montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Wedle zaś art. 3 pkt 1a obiektem budowlanym jest budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi. Ustawa definiuje także obiekty nazwane urządzeniami budowlanymi związanymi z obiektem budowlanym; są to urządzenia techniczne zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym oczyszczania lub gromadzenia ścieków, przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki /art. 3 pkt 9/.
Skoro więc urządzenie budowlane związane z obiektem budowlanym jest urządzeniem technicznym , a obiektem budowlanym jest budynek wraz z urządzeniami technicznymi , to przyjąć należy, że urządzenie budowlane związane z obiektem budowlanym jest częścią obiektu budowlanego. Zauważyć przy tym można, że sformułowanie "urządzenie budowlane" użyto w dalszym tekście ustawy tylko w jednym przepisie art. 39a, w którym mowa jest m.in. o budowie urządzenia budowlanego .
Założenie , że urządzenie budowlane związane z obiektem budowlanym nie jest obiektem budowlanym lub częścią obiektu budowlanego nie jest do pogodzenia z treścią przepisów art. 29 ust. 1 pkt 7 i art. 30 ust. 1 pkt 2 , które posługując się pojęciem "budowa", w związku z treścią art. 3 pkt 6 prawa budowlanego , muszą odnosić się do obiektu budowlanego. Zgodnie z art. 28 prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30. W myśl przepisu art. 29 ust. 1 pkt 7 prawa budowlanego pozwolenia na budowę nie wymaga budowa ogrodzeń. Skoro więc , jak wyżej wskazano , pojęcie "budowa" odnosi się do obiektu budowlanego , ustawodawca przesądził , że ogrodzenie jest obiektem budowlanym. Również w przepisie art. 30 ust. 1 pkt 2 wymieniającym przypadki , w których wymagane jest dokonanie organowi zgłoszenia , mowa jest o budowie ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych oraz o wysokości powyżej 2,20 m. Powyższe również wskazuje na to , że ogrodzenie takie jest obiektem budowlanym. Podkreślić przy tym trzeba, że fakt, iż ogrodzenie pozostaje funkcjonalnie związane z budynkiem i stanowi przez to "urządzenie", nie pozbawia go charakteru obiektu budowlanego. Nie ma wszak wątpliwości, że definiowany w odrębnym punkcie 5 art. 3 Prawa budowlanego "tymczasowy obiekt budowlany" jest zarazem "obiektem budowlanym" definiowanym w punkcie 1. Takie, "nakładające się" regulacje są efektem przyjęcia przez ustawodawcę opisowej metody formułowania definicji . W konsekwencji definicje te nie mają charakteru zamkniętego, a ich znaczenie ustalane być musi w powiązaniu z pozostałymi regulacjami ustawy. Żadne zaś z nich nie dostarczają argumentów za wyłączeniem ogrodzeń z pojęcia "obiektu budowlanego". Jeżeli tak , to do samowolnego wykonania ogrodzenia w części przewyższającej 2,20 m ma zastosowanie przepis art. 48 prawa budowlanego , który stanowi, że właściwy organ nakazuje , w drodze decyzji , rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części , będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia , bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ.
Na marginesie podnieść należy , że stanu sprawy niniejszej nie można odnosić do uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 15 maja 2000 r. /ONSA 2000/4/133/, wedle której wykonywanie lub wykonanie w istniejącym obiekcie budowlanym urządzenia budowlanego /przyłącza wodociągowego/, o którym mowa w art. 3 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. nie jest budowaniem obiektu budowlanego lub jego części w rozumieniu art. 48 tej ustawy. Podnieść bowiem należy , że w ustawie Prawo budowlane w kwestii wykonania przyłącza nie użyto sformułowania "budowa" , które musi odnosić się do budowy obiektu budowlanego.
Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt a i 1c w związku z art. 135 ppsa orzeczono jak w punkcie II wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o przepis art. 200 ppsa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI