III OSK 2795/22

Naczelny Sąd Administracyjny2024-08-02
NSAbudowlaneŚredniansa
pozwolenie wodnoprawneprawo wodneścieki przemysłoweobowiązki pozwoleniakontrola jakości ściekówpostępowanie administracyjneskarga kasacyjnaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki, uznając, że prawidłowo odmówiono jej pozwolenia wodnoprawnego z powodu niewywiązywania się z obowiązków nałożonych poprzednim pozwoleniem.

Spółka złożyła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił jej skargę na decyzję o odmowie wydania pozwolenia wodnoprawnego. Organy administracji odmówiły wydania pozwolenia, powołując się na art. 399 ust. 2 Prawa wodnego, wskazując, że spółka nie wywiązywała się z obowiązków nałożonych poprzednim pozwoleniem wodnoprawnym z 2016 r., w szczególności w zakresie prowadzenia pomiarów jakości i ilości ścieków w określonym miejscu i zakresie. WSA w Krakowie uznał te ustalenia za prawidłowe. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, również uznał, że spółka nie wykazała wywiązania się z obowiązków wynikających z poprzedniego pozwolenia, co uzasadniało odmowę wydania nowego pozwolenia.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej K. Spółki jawnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie. Decyzją tą odmówiono spółce wydania pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie ścieków przemysłowych do urządzeń kanalizacyjnych. Podstawą odmowy był art. 399 ust. 2 ustawy Prawo wodne, zgodnie z którym wydania pozwolenia odmawia się, jeżeli wnioskodawca nie wywiązuje się z obowiązków wynikających z dotychczas wydanych pozwoleń wodnoprawnych. Organy administracji ustaliły, że spółka nie wywiązywała się z obowiązków nałożonych poprzednim pozwoleniem wodnoprawnym z 2016 r., które zobowiązywało ją do prowadzenia pomiarów ilości i jakości ścieków w określonym miejscu (osadnik nr 2) i zakresie. Spółka prowadziła badania, ale w sposób odmienny od wymogów pozwolenia – próbki pobierano z beczkowozu, a nie z osadnika, a zakres badań był węższy niż wymagany. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał te ustalenia za prawidłowe i oddalił skargę spółki. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, również uznał, że spółka nie wykazała wywiązania się z obowiązków wynikających z poprzedniego pozwolenia. Sąd podkreślił, że organy administracji nie działały w ramach luzu decyzyjnego, a w sytuacji stwierdzenia niewywiązywania się z obowiązków, były zobligowane odmówić wydania nowego pozwolenia. W związku z tym NSA oddalił skargę kasacyjną jako bezzasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, odmowa jest uzasadniona na podstawie art. 399 ust. 2 Prawa wodnego, jeśli wnioskodawca nie wywiązuje się z obowiązków wynikających z dotychczas wydanych pozwoleń wodnoprawnych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że spółka nie wykazała wywiązania się z obowiązków nałożonych poprzednim pozwoleniem wodnoprawnym, w szczególności w zakresie prowadzenia pomiarów jakości i ilości ścieków w wymaganym miejscu i zakresie. Brak spełnienia tych obowiązków stanowił podstawę do odmowy wydania nowego pozwolenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (9)

Główne

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.w. art. 399 § ust. 2

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.w. art. 409 § ust. 4 pkt 5

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

P.w. art. 392

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

stare P.w. art. 128 § ust. 1 pkt 9

Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewywiązywanie się przez spółkę z obowiązków nałożonych poprzednim pozwoleniem wodnoprawnym, w szczególności w zakresie prowadzenia pomiarów jakości i ilości ścieków w wymaganym miejscu i zakresie.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 399 ust. 2 P.w. i art. k.p.a.; art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 409 ust. 4 pkt 5 P.w. i art. k.p.a.; art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. k.p.a.; art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 6, 7a i 8 k.p.a.).

Godne uwagi sformułowania

nie wywiązuje się z wynikających z dotychczas wydanych pozwoleń wodnoprawnych obowiązków badania wprowadzanych ścieków nie były wykonywane w sposób opisany w tym pozwoleniu organy orzekające nie podejmowały rozstrzygnięć w ramach luzu decyzyjnego

Skład orzekający

Małgorzata Masternak - Kubiak

przewodniczący

Paweł Mierzejewski

sprawozdawca

Rafał Stasikowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 399 ust. 2 Prawa wodnego w kontekście wywiązywania się z obowiązków poprzednich pozwoleń wodnoprawnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niewywiązywania się z obowiązków w zakresie pomiarów ścieków.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa wodnego, jakim jest spełnianie obowiązków wynikających z pozwoleń, co ma znaczenie dla ochrony środowiska i działalności gospodarczej.

Niewywiązanie się z obowiązków w pozwoleniu wodnoprawnym może skutkować jego odmową – lekcja z orzecznictwa NSA.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 2795/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-08-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Masternak - Kubiak /przewodniczący/
Paweł Mierzejewski /sprawozdawca/
Rafał Stasikowski
Symbol z opisem
6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Sygn. powiązane
II SA/Kr 445/22 - Wyrok WSA w Krakowie z 2022-06-30
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2021 poz 2233
art. 399 ust. 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak Sędziowie: Sędzia NSA Rafał Stasikowski Sędzia del. WSA Paweł Mierzejewski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. Spółki jawnej z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 czerwca 2022 r. sygn. akt II SA/Kr 445/22 w sprawie ze skargi K. Spółki jawnej z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie z dnia 31 stycznia 2022 r. znak KR.RUZ.4210.289.2021.MB w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia wodnoprawnego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 30 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/Kr 445/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi [...] Spółki jawnej [...] (dalej jako "spółka", "skarżąca spółka" albo "skarżąca kasacyjnie") na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie (dalej jako "Dyrektor") z dnia 31 stycznia 2022 r. znak KR.RUZ.4210.289.2021.MB w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia wodnoprawnego, oddalił skargę.
U podstaw rozstrzygnięcia wydanego przez Sąd pierwszej instancji legły następujące ustalenia oraz ocena prawna.
Decyzją z dnia 3 sierpnia 2021 r. znak KR.ZUZ.2.4210.195.2021.MD Dyrektor Zarządu Zlewni w Krakowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie odmówił udzielenia skarżącej spółce pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie do urządzeń kanalizacyjnych, będących własnością Wodociągów [...] Sp. z o.o. [...], ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego, pochodzących z terenu zakładu uboju drobiu przy ul. [...], w ilości Qmax - 0,0014 m³/s, Q śr. dob. - 39,43 m³ na dobę, Q dop roczne - 11829 m³/ rok.
W następstwie rozpatrzenia odwołania od ww. decyzji organu pierwszej instancji Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie decyzją z dnia 31 stycznia 2022 r. znak KR.RUZ.4210.289.2021.MB utrzymał w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji Dyrektor przedstawił przebieg postępowania w sprawie. Wskazał także, że zgodnie z art. 399 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2021 r., poz. 2233 ze zm.), dalej jako "P.w.", wydania pozwolenia wodnoprawnego odmawia się, jeżeli zakład planujący korzystanie z wód lub wykonanie urządzeń wodnych albo inne działania wymagające pozwolenia wodnoprawnego nie wywiązuje się z wynikających z dotychczas wydanych pozwoleń wodnoprawnych obowiązków. Starosta [...] na podstawie obowiązującej w dniu wydania decyzji ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2015 r., poz. 469 ze zm.), dalej jako "stare P.w.", decyzją z dnia 6 października 2016 r. nr OŚR.6341.52.2016.AG.3, udzielił skarżącej spółce pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie do urządzeń kanalizacyjnych Rejonowego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji [...] (obecnie Wodociągi [...]Sp. z o.o.), poprzez Stację Zlewną zlokalizowaną w C. przy ul. [...], ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska, powstających w procesie uboju i rozbioru drobiu, w ilości Q max h 5, 1 m³/h, Q śr. dob. 42 m³/dobę, Q dop roczne 11520 m³/rok. Art. 128 ust. 1 pkt 9) ww. ustawy stanowił o tym, że w pozwoleniu wodnoprawnym ustala się cel i zakres korzystania z wód, warunki wykonywania uprawnienia oraz obowiązki niezbędne ze względu na ochronę zasobów środowiska, interesów ludności i gospodarki, a w szczególności sposób i zakres prowadzenia pomiarów ilości i jakości ścieków wprowadzanych do wód, do ziemi lub do urządzeń kanalizacyjnych albo wykorzystywanych rolniczo, o ile wykraczają one poza wymagania wynikające z przepisów, o których mowa w art. 45 ust. 1 pkt 3 i ust. 2, albo z przepisów odrębnych. W związku z powyższym, ww. decyzją organ właściwy wówczas w sprawach pozwoleń wodnoprawnych, zobowiązał podmiot do nieprzekraczania w ściekach przemysłowych dopuszczalnych wartości stężeń wskaźników substancji zanieczyszczających określonych dla azotu amonowego, azotu azotynowego, fosforu ogólnego oraz węglowodorów ropopochodnych. Starosta [...] nałożył również na skarżącą spółkę obowiązek prowadzenia pomiaru oraz rejestracji ilości i jakości odprowadzanych ścieków, a także ustalił miejsce poboru próbek ścieków przemysłowych, tj. osadnik nr 2, stanowiący podczyszczalnię ścieków przemysłowych, zlokalizowany na działce ewidencyjnej nr [...] obręb S. Użytkownik dotychczasowego pozwolenia wodnoprawnego winien był zatem pobierać próbki ścieków przemysłowych we wskazanym w decyzji Starosty [...] miejscu, a także wykonywać badania jakości ścieków przemysłowych w zakresie wskaźników zanieczyszczeń określonych ww. decyzją oraz badania ilości ścieków przemysłowych, które beczkowozem dostarczane były wówczas do stacji zlewnej [...] Wodociągów Sp. z o.o., tj. Grupowa Oczyszczalnia Ścieków przy ul. [...].
Dyrektor podkreślił, że przedstawione wyniki badań wskazywały na niewywiązywanie się z obowiązków wynikających z dotychczas obowiązującego pozwolenia wodnoprawnego, ponieważ nie dotyczyły próbek ścieków przemysłowych pobranych w osadniku nr 2, zlokalizowanym na działce ewidencyjnej nr [...] obręb S., ani też nie były wykonywane w zakresie określonym wskazanym pozwoleniem wodnoprawnym. Wobec powyższego w ocenie organu zaistniały przesłanki do odmowy wydania pozwolenia wodnoprawnego.
Spółka wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.
W skardze zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 399 ust. 2 P.w. w zw. z art. 7, 77 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.), dalej jako "k.p.a.", poprzez błędne przyjęcie, iż skarżąca nie wywiązała się z obowiązków wynikających z poprzednich zezwoleń, a w konsekwencji - iż nie zostały spełnione przesłanki udzielenia pozwolenia wodnoprawnego zgodnie z wnioskiem. Wskazano na naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 409 ust. 4 pkt 5 P.w. w zw. z art. 407 ust. 1 P.w. w zw. z art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez błędną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego wyrażającą się w przyjęciu, iż operat złożony przez stronę skarżącą nie spełniał wymogów merytorycznych i formalnych, a jako taki nie może być podstawą do wydania decyzji zgodnej z wnioskiem. W uzasadnieniu zarzutów skargi wskazano, że organ naruszył art. 399 ust. 2 ustawy - Prawo wodne w zw. z art. 7, 77 i 80 k.p.a. i błędnie uznał, iż skarżąca nie wywiązała się z obowiązków wynikających z poprzednich zezwoleń, a w konsekwencji - iż nie zostały spełnione przesłanki udzielenia pozwolenia wodnoprawnego zgodnie z wnioskiem. Całkowicie pominął okoliczność i dowody świadczące o tym, że pomiar ilości i jakości ścieków pochodzących od wnioskodawcy był każdorazowo przeprowadzany przez Wodociągi [...] Sp. z o.o. [...] poprzez stację zlewną grupowej oczyszczalni ścieków w C., położoną tamże przy ul. [...]. Co istotne, pomiar był przeprowadzony każdorazowo przy przyjęciu beczkowozu skarżącej do oczyszczalni.
Oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.", Sąd pierwszej instancji wskazał, że podstawą prawną wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy P.w., w szczególności art. 392, art. 399 oraz art.409 P.w. Zgodnie z art. 392 P.w. pozwolenia wodnoprawne na wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi albo do urządzeń kanalizacyjnych są wydawane z uwzględnieniem przepisów rozdziałów 1-4 w dziale IV tytułu III ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska. Zgodnie z art. 399 ust. 2 P.w. wydania pozwolenia wodnoprawnego odmawia się, jeżeli zakład planujący korzystanie z wód lub wykonanie urządzeń wodnych albo inne działania wymagające pozwolenia wodnoprawnego nie wywiązuje się z wynikających z dotychczas wydanych pozwoleń wodnoprawnych obowiązków. Z kolei w myśl art. 409 ust. 4 pkt 5 P.w. operat, na podstawie którego wydaje się pozwolenie wodnoprawne na wprowadzanie ścieków do wód, do ziemi lub do urządzeń kanalizacyjnych, oprócz danych, o których mowa w ust. 1 i 2, zawiera wyniki pomiarów ilości i jakości ścieków, jeżeli ich przeprowadzenie było wymagane. Sąd pierwszej instancji wskazał, że operat wodnoprawny, pomimo że powinien być przygotowywany przez osobę posiadającą wiadomości specjalne i odpowiednie doświadczenie nie jest opinią biegłego, lecz dokumentem prywatnym, który stanowi dowód podlegający ocenie także w trybie zasad ogólnych postępowania dowodowego, gdyż musi opierać się na prawidłowych, rzetelnych i dających się zweryfikować organowi i stronom postępowania danych dotyczących przedmiotu opracowania (przywołano wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 października 2020 r.; sygn. akt II OSK 2593/20).
Sąd meriti wskazał dalej, że w przedmiotowej sprawie stan faktyczny przedstawiał się następująco. 15 marca 2021 r. skarżąca spółka wystąpiła do Zarządu Zlewni w Krakowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzenie do urządzeń kanalizacyjnych, będących własnością Wodociągów [...] Sp. z o.o. [...], ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego, pochodzących z terenu zakładu uboju drobiu przy ul. [...]. Na wezwanie organu wniosek został uzupełniony. Wraz z wymaganą dokumentacją przedłożony został operat wodnoprawny datowany na luty-marzec 2021 r. sporządzony przez mgr inż. A.B. Z akt sprawy wynika, że przed złożeniem przedmiotowego wniosku skarżąca spółka legitymowała się pozwoleniem wodnoprawnym wydanym na mocy decyzji Starosty [...] z dnia 6 października 2016 r. nr OŚR.6341.52.2016.AG3. W decyzji tej na adresata nałożono następujące obowiązki:
- prowadzenie pomiaru i rejestracji ilości i jakości odprowadzanych ścieków;
- pobór próbek do badań jakości odprowadzanych ścieków należy prowadzić w sposób opisany w pkt I .2 decyzji w regularnych odstępach czasu, stale w tym samym miejscu (osadnik nr 2) oraz jeden raz na pół roku;
- pobrana próbka powinna być proporcjonalna do ilości wprowadzanych ścieków.
Sąd pierwszej instancji podniósł, że z akt sprawy wynika, że skarżąca spółka nie wywiązała się z tego obowiązku. Nie chodzi przy tym o to, że nie prowadziła w ogóle badań wprowadzanych ścieków, lecz nie robiła tego w sposób wskazany we wspomnianej decyzji. Zatem ścieki nie pochodziły z osadnika nr 2, nie wykazano regularności ich dokonywania ani proporcjonalności do ilości wprowadzonych ścieków, a ponadto prowadzone były one w zakresie referencyjnym węższym, niż to wynikało z decyzji z 6 października 2016 r. W aktach sprawy znajdują się dokumenty wskazujące na to, że skarżąca spółka dokonywała pomiaru ilości i jakości ścieków w ten sposób, że pomiary te były przeprowadzane przez Wodociągi [...] Sp. z o.o. przez stację zlewną grupowej oczyszczalni ścieków każdorazowo po przyjęciu beczkowozu do oczyszczalni. Takie badania były w istocie wykonywane (k. 126-198 akt administracyjnych), lecz zakres referencyjny badań nie pokrywał się z pkt I.2 decyzji z 6 października 2016 r. Poza tym nic nie wskazuje na to, aby próbki pochodziły, zgodnie z obowiązkiem wynikającym z decyzji, z osadnika nr 2 (skoro były pobierane z beczkowozu). Brak też jest analizy wskazującej na proporcjonalność próbek do ilości odprowadzanych ścieków. Ponadto analiza dokumentacji (k. 126-198 akt administracyjnych) prowadzi do wniosku, że zakres referencyjny badań podyktowany był treścią umowy zawartej między skarżącą a Wodociągami [...] z 11 września 2019 r. Zgodnie z § 5 tej umowy (k. 270 akt administracyjnych) odbiorca ma prawo kontrolować skład jakościowy dostarczanych nieczystości ciekłych i obciążać dostawcę kosztami analiz jeśli nieczystości ciekłe będą przekraczały dopuszczalne ładunki zanieczyszczeń określone w załączniku nr 2 do umowy. Sąd meriti podniósł nadto, ze zakres referencyjny załącznika nr 2 do umowy odbiega od zakresu badań, do których skarżąca została zobowiązana w uprzednio obowiązującym pozwoleniu wodnoprawnym.
Sąd pierwszej instancji mając na uwadze powyższe zapatrywania skonstatował, że poza sporem pozostaje, że badania ścieków wprowadzanych na podstawie dotychczasowego pozwolenia wodnoprawnego nie były wykonywane w sposób opisany w tym pozwoleniu (pozwoleniu z 2016 r.). Prawidłowo zatem organy obu instancji uznały, że zastosowanie w sprawie znajduje art. 399 ust. 2 P.w. Skutkiem braku wywiązania się z tego obowiązku są także braki operatu wodnoprawnego z 2021 r., który nie zawiera pomiarów ilości i jakości ścieków dokonywanych w wykonaniu obowiązku wynikającego z pozwolenia wodnoprawnego z 2016 r.
Sąd pierwszej instancji uznał zatem, że nie potwierdziły się zarzuty skargi dotyczące nieprawidłowości w ustaleniach stanu faktycznego w sprawie i naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przedmiotowej sprawie nie pojawiły się także żadne wątpliwości dotyczące interpretacji treści normy prawnej, które uzasadniałyby zastosowanie art. 7a k.p.a., jak wskazano w skardze. Ustalenia faktyczne poczynione przez organy orzekające były prawidłowe i znalazły wystarczające odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanych decyzji.
Skarżąca spółka wywiodła od powyższego wyroku skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając naruszenie przepisów postępowania:
1) art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 399 ust. 2 P.w. w zw. z art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, iż strona skarżąca nie wywiązała się z obowiązków wynikających z poprzednich zezwoleń, a w konsekwencji - iż nie zostały spełnione przesłanki udzielenia pozwolenia wodnoprawnego zgodnie z wnioskiem;
2) art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 409 ust. 4 pkt 5) P.w. w zw. z art. 407 ust. 1 P.w. w zw. z art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez błędną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego wyrażającą się w przyjęciu, iż operat złożony przez stronę skarżącą nie spełnia wymogów merytorycznych i formalnych, a jako taki nie może być podstawą do wydania decyzji zgodnej z wnioskiem;
3) art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 7, 77, 80 k.p.a. poprzez brak wzięcia pod uwagę wszystkich istotnych okoliczności w sprawie oraz należytej oceny zgromadzonych dowodów, co doprowadziło do błędnego przekonania, że nie zostały spełnione przesłanki udzielenia pozwolenia wodnoprawnego zgodnie z wnioskiem;
4) art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 6, 7a i 8 k.p.a. poprzez niezauważenie naruszenia zasad postępowania administracyjnego, tj. zasady praworządności, zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony i zasady zaufania do władzy publicznej poprzez taką interpretację przepisów i stanu faktycznego, która stanowi zaprzeczenie powyższych zasad, a w przypadku wszelkich wątpliwości w sprawie rozstrzygnięcie ich na niekorzyść skarżącej spółki.
Z uwagi na tak sformułowane zarzuty, skarżąca kasacyjnie spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Sądowi pierwszej instancji oraz o zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych. Ewentualnie, w razie przyjęcia przez Naczelny Sąd Administracyjny, że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, skarżąca kasacyjnie wniosła - na zasadzie art. 188 P.p.s.a. - o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uwzględnienie skargi w całości. Ponadto skarżąca kasacyjnie oświadczyła, że zrzekła się przeprowadzenia rozprawy.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Z kolei według art. 182 § 3 P.p.s.a. na posiedzeniu niejawnym Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w składzie jednego sędziego, a w przypadkach, o których mowa w § 2, w składzie trzech sędziów. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie skarżąca kasacyjnie złożyła stosowny wniosek, a strona przeciwna i uczestnicy postępowania nie przedstawili odmiennych wniosków procesowych, skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w dyspozycji art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanki skutkujące nieważnością postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.),
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.).
Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. Co oczywiste, stopień skuteczności skargi kasacyjnej zależy od stopnia precyzji określenia jej zarzutów. Autor skargi kasacyjnej wyznacza bowiem zakres kontroli instancyjnej, wskazując, które regulacje zostały w jego ocenie naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani prawa aby domyślać się jaka była rzeczywista intencja autora skargi kasacyjnej. Nie może również uzupełniać ani interpretować niejasno sformułowanych zarzutów kasacyjnych, względnie uzupełniać argumentacji zaprezentowanej przez autora skargi kasacyjnej. Przytoczenie podstawy skargi kasacyjnej oraz jej uzasadnienie musi więc być precyzyjne z uwagi na związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej. Sąd nie może zastępować strony (jej pełnomocnika) i precyzować czy uzupełniać przytoczonych podstaw kasacyjnych albo też ich uzasadnienia. Obowiązkiem autora skargi kasacyjnej jest bowiem wskazanie, które przepisy prawa materialnego, i w jaki sposób, zostały naruszone, oraz które przepisy prawa procesowego zostały naruszone, i jaki wpływ określone naruszenie miało na wynik sprawy. Przesłanką skuteczności skargi kasacyjnej jest wykazanie przez wnoszącego ten środek prawny, że sąd pierwszej instancji naruszył prawo materialne przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. W przypadku zarzutu naruszenia przepisów postępowania przesłanką skuteczności skargi kasacyjnej jest z kolei wykazanie zarówno istnienia stanu naruszenia przepisów postępowania, jak też (jednocześnie) wpływu na wynik sprawy oraz "istotności" wpływu tego naruszenia na wynik sprawy (art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a.).
Przytoczenie powyższych zapatrywań jest istotne z uwagi na to, że podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego nie spełniają w pełni wskazanych wyżej wymogów. Podkreślić należy, że autor skargi kasacyjnej w warstwie opisowej czterech zawartych w petitum skargi kasacyjnej zarzutów podkreśla naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. łącząc ten przepis zarówno z regulacjami zawartymi w k.p.a. (z art. 7, art. 77 i art. 80 – zarzuty z pkt I, II i III petitum skargi kasacyjnej; z art. 6, art. 7a i art. 8 k.p.a. – zarzut z pkt IV petitum skargi kasacyjnej) jak i z regulacjami zawartymi w ustawie – Prawo wodne (z art. 399 ust. 2 - zarzut z pkt I petitum skargi kasacyjnej; z art. 409 ust. 4 pkt 5 w zw. z art. 407 ust. 1 – zarzut z pkt II petitum skargi kasacyjnej).
Abstrahując od faktu, że art. 7a, art. 8 i art. 77 k.p.a. podzielone są na odrębne paragrafy (których autor skargi kasacyjnej w warstwie opisowej podniesionych zarzutów nie wskazał) podkreślić należy, że art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. będący swoistym filarem konstrukcyjnym wszystkich zarzutów naruszenia przepisów postępowania nie miał w sprawie zastosowania, gdyż podstawą prawną zaskarżonego wyroku oddalającego skargę był wyłącznie art. 151 P.p.s.a. Strona kwestionująca oddalenie skargi zobowiązana jest zaś do bezpośredniego powiązania takiego zarzutu z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów, którym - jej zdaniem - sąd pierwszej instancji uchybił w toku rozpoznania sprawy.
Pomimo wskazanych mankamentów konstrukcyjnych wniesionego środka odwoławczego Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że możliwe jest merytoryczne rozpoznanie zarzutów stawianych względem wyroku wydanego przez Sąd pierwszej instancji. Lektura skargi kasacyjnej, w tym jej uzasadnia determinuje zaś uznanie, że autor skargi kasacyjnej zarzuca w istocie Sądowi pierwszej instancji akceptację decyzji wydanej przez organ orzekający pomimo tego, że w toku postępowania administracyjnego organy orzekające przeprowadziły postępowanie wyjaśniające z naruszeniem standardów określonych regulacjami k.p.a., a ich rozstrzygnięcia mające swoją podstawę materialnoprawną w art. 399 ust. 2 ustawy – Prawo wodne były nieprawidłowe.
Argumentacja autora skargi kasacyjnej nie zasługuje w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego na uwzględnienie.
Wskazać w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 399 ust. 2 ustawy – Prawo wodne wydania pozwolenia wodnoprawnego odmawia się, jeżeli zakład planujący korzystanie z wód lub wykonanie urządzeń wodnych albo inne działania wymagające pozwolenia wodnoprawnego nie wywiązuje się z wynikających z dotychczas wydanych pozwoleń wodnoprawnych obowiązków.
W przedmiotowej sprawie determinantem uzasadniającym odmowę wydania pozwolenia wodnoprawnego uczyniono właśnie przesłankę określoną w art. 399 ust. 2 Prawa wodnego. Istotnym jest w tym miejscu wskazanie, że w poprzednim pozwoleniu wodnoprawnym udzielonym skarżącej kasacyjnie do dnia 20 września 2020 r. decyzją Starosty [...] z dnia 6 października 2016 r. nr OŚR.6341.52.2016.AG.3 skarżąca kasacyjnie została zobowiązana m.in. do prowadzenia pomiaru i rejestracji ilości i jakości odprowadzanych ścieków. W treści pozwolenia zapisano wprost, że poboru próbek do badań jakości odprowadzanych ścieków przemysłowych (zawierających azot amonowy, azot azotynowy, fosfor ogólny oraz węglowodory ropopochodne) należy dokonywać w regularnych odstępach czasu stale w tym samym miejscu – osadniku nr 2 (podczyszczalnia ścieków przemysłowych lokalizowana na działce nr [...] obręb ewidencyjny S.) jeden raz na pół roku. Ponadto zapisano, że pobrana próbka winna być proporcjonalna do ilości wprowadzanych ścieków.
Z akt sprawy wynika, że skarżąca kasacyjnie nie wywiązała się z nałożonych obowiązków. Sąd pierwszej instancji dokonując analizy zgromadzonego przez organ materiału dowodowego wskazał w sposób zasadny, że badania wprowadzanych ścieków były zasadniczo prowadzone, niemniej w sposób odrębny od wymogów określonych wprost i jednoznacznie w treści poprzedniego pozwolenia wodnoprawnego z 2016 r. Sąd pierwszej instancji akceptując ustalenia faktyczne poczynione przez organy orzekające uznał, że organy ustaliły w sposób prawidłowy, że ścieki nie pochodziły z osadnika nr 2. Skarżąca kasacyjnie nie wykazała nadto regularności dokonywania badań. Co nadto istotne, badania były prowadzone w zakresie referencyjnym węższym, niż to wynikało z decyzji z dnia 6 października 2016 r. nr OŚR.6341.52.2016.AG.3 Ponadto należy odnotować, że stosowne pomiary były przeprowadzane przez Wodociągi [...] Sp. z o.o. przez stację zlewną grupowej oczyszczalni ścieków każdorazowo po przyjęciu beczkowozu do oczyszczalni. Skarżąca kasacyjnie w toku postępowania administracyjnego nie wykazała aby próbki pochodziły, zgodnie z obowiązkiem wynikającym z decyzji z dnia 6 października 2016 r. nr OŚR.6341.52.2016.AG.3, z osadnika nr 2. Z dokumentacji zgromadzonej przez organ wynika również, że próbki były pobierane z beczkowozu. W aktach rozpatrywanej sprawy brak jest nadto analizy wskazującej na proporcjonalność próbek do ilości odprowadzanych ścieków.
Ustalenie braku wywiązania się przez stronę skarżącą kasacyjnie z obowiązków wynikających z dotychczas wydanego pozwolenia wodnoprawnego było - jak zasadnie skonstatował Sąd pierwszej instancji - jednoznaczne. Nie mogły tym samym odnieść zamierzonego skutku zarzuty skarżącej kasacyjnie co do wadliwego przeprowadzenia postępowania administracyjnego. W konsekwencji, na uwzględnienie nie mógł zasługiwać zarzut podważający nieuprawnioną akceptację ze strony Sądu pierwszej instancji wadliwego - zdaniem skarżącej kasacyjnie - zastosowania przepisu art. 399 ust. 2 ustawy - Prawo wodne, jako konsekwencji błędów poczynionych w toku prowadzonego przez organy orzekające postpowania wyjaśniającego. Cytowany wyżej przepis art. 399 ust. 2 ustawy – Prawo wodne wprost wskazuje, że wydania pozwolenia wodnoprawnego odmawia się, jeżeli zakład planujący korzystanie z wód lub wykonanie urządzeń wodnych nie wywiązuje się z wynikających z dotychczas wydanych pozwoleń wodnoprawnych obowiązków. W realiach rozpatrywanej sprawy organy orzekające nie podejmowały rozstrzygnięć w ramach luzu decyzyjnego. W sytuacji definitywnego uznania, że skarżąca kasacyjnie (a nie Wodociągi [...] Sp. z o.o.) nie wywiązuje się z wynikających z dotychczas wydanego pozwolenia wodnoprawnego obowiązków, zobligowane były odmówić wydania nowego pozwolenia wodnoprawnego. Taka sytuacja miała miejsce w rozpatrywanej sprawie, co determinuje uznanie, że wyrok Sądu pierwszej instancji oddalający skargę na decyzję organu odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą wydania skarżącej kasacyjnie pozwolenia wodnoprawnego był w pełni prawidłowy.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI