II SA/Kr 421/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Wojewody o umorzeniu postępowania odwoławczego, uznając, że Wody Polskie miały prawo do złożenia odwołania w sprawie dotyczącej nieruchomości pokrytej wodami płynącymi.
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewody Małopolskiego o umorzeniu postępowania odwoławczego w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] obręb S. Skarżący, Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie, zarzucił, że Wojewoda błędnie uznał go za stronę postępowania i umorzył postępowanie odwoławcze. Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdzając, że grunty pokryte wodami płynącymi stanowią własność Skarbu Państwa, a Wody Polskie mają prawo reprezentować Skarb Państwa i składać odwołania. W związku z tym uchylono decyzję Wojewody.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 14 lutego 2025 r., która umorzyła postępowanie odwoławcze. Sprawa dotyczyła decyzji Starosty Tatrzańskiego z dnia 2 lipca 2024 r. o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] obręb S., poprzez udzielenie zezwolenia spółce T. D. S.A. na wykonanie prac związanych z budową infrastruktury technicznej. Wojewoda umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że Wody Polskie nie są stroną postępowania, ponieważ nieruchomość ma nieuregulowany stan prawny. Skarżące Wody Polskie argumentowały, że grunty pokryte wodami płynącymi stanowią własność Skarbu Państwa i są obligatoryjnie reprezentowane przez Wody Polskie z mocy ustawy, a decyzja Wojewody potwierdzająca ten stan ma charakter deklaratoryjny. Sąd przyznał rację skarżącym, stwierdzając, że grunty pokryte wodami płynącymi są własnością Skarbu Państwa na mocy Prawa wodnego, a Wody Polskie mają status strony postępowania i prawo do złożenia odwołania. W związku z tym, decyzja Wojewody o umorzeniu postępowania odwoławczego została uznana za niezgodną z prawem i uchylona. Sąd nie badał merytorycznych zarzutów do decyzji Starosty, pozostawiając to organowi odwoławczemu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, grunty pokryte wodami płynącymi mają uregulowany stan prawny z mocy ustawy Prawo wodne, która stanowi, że stanowią one własność Skarbu Państwa i są obligatoryjnie reprezentowane przez Wody Polskie.
Uzasadnienie
Ustawa Prawo wodne jednoznacznie stanowi, że grunty pokryte śródlądowymi wodami płynącymi są własnością Skarbu Państwa i są reprezentowane przez Wody Polskie. Brak księgi wieczystej lub decyzji wojewody potwierdzającej ten stan nie zmienia faktu uregulowania prawnego nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (26)
Główne
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 3
Kodeks postępowania administracyjnego
P.w. art. 218 § 1
Ustawa Prawo wodne
P.w. art. 528 § 1 pkt 1
Ustawa Prawo wodne
P.w. art. 258 § 1
Ustawa Prawo wodne
P.w. art. 211
Ustawa Prawo wodne
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.g.n. art. 124
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 124a
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 113 § 6
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 114 § 3
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 114 § 4
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 21
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 21a
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
k.p.a. art. 105 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § 1 pkt. 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
P.w. art. 240 § 3 pkt 11
Ustawa Prawo wodne
P.w. art. 212 § 1 pkt 1
Ustawa Prawo wodne
P.u.s.a. art. 1 § 1 i 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Grunty pokryte wodami płynącymi stanowią własność Skarbu Państwa z mocy ustawy Prawo wodne. Wody Polskie obligatoryjnie reprezentują Skarb Państwa w stosunku do gruntów pokrytych wodami płynącymi. Decyzja Wojewody potwierdzająca reprezentację przez Wody Polskie ma charakter deklaratoryjny i nie jest warunkiem koniecznym do posiadania statusu strony. Wody Polskie miały status strony postępowania przed Starostą i mogły skutecznie wnieść odwołanie.
Odrzucone argumenty
Nieruchomość ma nieuregulowany stan prawny z powodu braku księgi wieczystej. Brak decyzji Wojewody potwierdzającej reprezentację Skarbu Państwa przez Wody Polskie wyklucza ich legitymację do działania.
Godne uwagi sformułowania
Z mocy samego prawa grunty zajęte pod wody płynące stanowią własność Skarbu Państwa. Nie ma w tym przypadku znaczenia dla sprawy fakt istnienia lub nieistnienia księgi wieczystej, założonej dla nieruchomości gruntowej będącej wodą płynącą. Decyzja taka ma jedynie znaczenie deklaratoryjne. Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Krakowie przysługiwał status strony postępowania.
Skład orzekający
Joanna Człowiekowska
sprawozdawca
Magda Froncisz
członek
Mirosław Bator
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie statusu prawnego gruntów pokrytych wodami płynącymi, reprezentacji Skarbu Państwa przez Wody Polskie oraz prawa do złożenia odwołania przez podmioty reprezentujące Skarb Państwa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji gruntów pokrytych wodami płynącymi i interpretacji przepisów Prawa wodnego w kontekście ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii własności gruntów pokrytych wodami i roli Wód Polskich, co ma znaczenie dla wielu podmiotów zarządzających infrastrukturą wodną i nieruchomościami.
“Wody Polskie wygrywają spór o grunt: Sąd potwierdza ich prawo do reprezentacji Skarbu Państwa.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 421/25 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2025-07-09 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2025-04-17 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Joanna Człowiekowska /sprawozdawca/ Magda Froncisz Mirosław Bator /przewodniczący/ Symbol z opisem 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 1997 nr 115 poz 741 art 124 Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art 28 i art 125 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Dz.U. 2017 poz 1121 art 211 ust 2 , 3 , 4 Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędziowie: WSA Joanna Człowiekowska (spr.) WSA Magda Froncisz Protokolant: sekretarz sądowy Katarzyna Migda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2025 r. sprawy ze skargi Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 14 lutego 2025 r., znak WS-VI.7536.1.45.2024.PB w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody Małopolskiego na rzecz Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Decyzją z dnia 14 lutego 2025 r. znak: WS-VI.7536.1.45.2024.PB, działając na podstawie art. 9a w związku z art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2024 r., poz. 1145) oraz art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. Wojewoda Małopolski po rozpatrzeniu odwołania Państwowego Przedsiębiorstwa Wody Polskie Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie umorzył postępowanie odwoławcze od decyzji Starosty Tatrzańskiego z dnia 2 lipca 2024 r. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że decyzją z dnia 2 lipca 2024 r. znak GN.6853.1.7.2024 Starosta Tatrzański orzekł: I) o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewid. [...] obręb S., jedn. ewid. P. , poprzez udzielenie zezwolenia spółce T. D. S.A. na wykonanie prac związanych z realizacją celu publicznego w ramach zadania "Budowa stacji transformatorowej słupowej 15/0,4 kV oraz powiązań z istniejącą siecią nNO,4kV w miejscowości S. M." obejmującego budowę nowej infrastruktury technicznej - sieci napowietrznej SN 15kV, wymianę stanowiska słupowego nNO,4kV na SN/nN 15/0,4kV. Długość projektowanej infrastruktury technicznej na: a. działce ewid. nr [...] obręb S. wynosi 70,1 m; b. łączna powierzchnia zajętości na czas prowadzenia prac wynosić będzie 780 m2 i mieści się w całości na przedmiotowej działce ewidencyjnej, zgodnie z załącznikiem graficznym Projekt Zagospodarowania Terenu (E-03) stanowiącym załącznik nr 1 do niniejszej decyzji; c. powierzchnia trwałej zajętości działki po wykonaniu prac wynosić będzie 185 m2 strefa kontrolowana średnio wynosi 1,3 m od osi projektowanej/istniejącej infrastruktury technicznej, co obustronnie daje 2,6 m szerokości strefy kontrolowanej zgodnie z załącznikiem graficznym Projekt Zagospodarowania Terenu (E-02) stanowiącym załącznik nr 2 do niniejszej decyzji; d. ograniczenie sposobu korzystania polega w szczególności na dostępie do nieruchomości na czas wykonania prac związanych z budową nowej infrastruktury technicznej- sieci napowietrznej SN 15kV, wymianę stanowiska słupowego nNO,4kV na SN/nN 15/0,4kV; dostępie do nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, naprawą, remontem, modernizacją, wymianą oraz usuwaniem awarii ww. sieci, na części nieruchomości niezbędnej do wykonania tych czynności; II) o zobowiązaniu spółki T. D. S.A. do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego niezwłocznie po dokonaniu inwestycji Organ l instancji uznał, że w przedmiotowej sprawie zostały spełnione przesłanki do zastosowania regulacji art. 124 i 124a w zw. z art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Od powyższej decyzji odwołanie wniosło Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w K. podnosząc, że dopiero w grudniu 2021 r. w ramach modernizacji operatu ewidencji gruntów i budynków operatem numer [...] działka ewidencyjna nr [...] została podzielona na działki nr: [...] (....), [...], (....), do [...] włącznie. Projekt operatu opisowo - kartograficznego, sporządzony dla obrębu ewidencyjnego S. , położonego w jednostce ewidencyjnej P. , wyłożony do wglądu w dniach roboczych od 21 października 2021 r. do 12 listopada 2021 r. w siedzibie Starostwa Powiatowego w Z. stał się z dniem 4 grudnia 2021 r. operatem ewidencji gruntów i budynków (Dziennik Urzędowy Województwa Małopolskiego z dnia 1 lutego 2022 r. poz. 761). Organ l instancji wbrew przepisom art. 6, 7, 77, 80 k.p.a. wywiódł, że przedmiotowa nieruchomość stanowi nieruchomość o nieuregulowanym stanie prawnym, o którym mowa w art. 113 ust. 6 u.g.n. Nie zgromadził jednak w tym zakresie kompletnego materiału dowodowego, pominął przeprowadzony podział działek oraz istnienie prawa PGW WP RZGW w K. wpisanego w ewidencji gruntów i budynków. Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy podał, że nieruchomość oznaczona jako działka ewid. nr [...] obr. S. , jedn. ewid. P. stanowi nieruchomość o nieuregulowanym stanie prawnym ze względu na brak założonej księgi wieczystej. Powyższe potwierdza pismo Sądu Rejonowego w Z. z 20 czerwca 2023 r. znak Dz. Ko 53/23. Ponadto w odwołaniu Państwowego Gospodarstwa Wody Polskie Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w K. potwierdził, iż działka nr [...] nie posiada założonej księgi wieczystej. Odpowiednie zastosowanie w nin. sprawie znajdują więc przepisy art. 114 ust. 3 zd. 1 i ust. 4 w związku z art. 124a i art. 113 ust. 6 i 7 u.g.n., zgodnie z którymi przepisy art. 124 ust. 1-2 i 4-7, art. 124b oraz art. 125 i art. 126 stosuje się odpowiednio do nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym. Do postępowania w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z tych nieruchomości stosuje się art. 114 ust. 3 i 4, art. 115 ust. 3 i 4 oraz art. 118a ust. 2 i 3 (art. 124a u.g.n.). Następnie organ wyjaśnił, że w przypadku nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym informację o zamiarze wywłaszczenia starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, podaje do publicznej wiadomości w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości oraz na stronach internetowych starostwa powiatowego, a także przez ogłoszenie w prasie o zasięgu ogólnopolskim. Jeżeli ograniczenie dotyczy części nieruchomości, ogłoszenie zawiera również informację o zamiarze wszczęcia postępowania w sprawie podziału tej nieruchomości (art. 114 ust. 3 u.g.n.). Jeżeli w terminie 2 miesięcy od dnia ogłoszenia, o którym mowa w ust. 3, nie zgłoszą się osoby, które wykażą, że przysługują im prawa rzeczowe do nieruchomości, można wszcząć postępowanie w sprawie podziału i postępowanie wywłaszczeniowe (art. 114 ust. 4 u.g.n.). W niniejszej sprawie, działając na podstawie art. 124a w związku z art. 114 ust. 3 i 4 u.g.n., Starosta Tatrzański w dniu 8 lutego 2024 r. zamieścił w prasie o zasięgu ogólnopolskim - www.infopublikator.pl, na stronie BIP oraz na stronie internetowej Starostwa Powiatowego w Z., jak również na tablicy ogłoszeń urzędu, informację o zamiarze wszczęcia postępowania w sprawie wydania w trybie art. 124 w związku z art. 124a ww. ustawy, decyzji o ograniczeniu sposób korzystania z nieruchomości położonej w obrębie S., jedn. ewid. P. działka ewid. nr [...] poprzez udzielenie zezwolenia na realizację celu publicznego w ramach zadania "Budowa stacji transformatorowej słupowej 15/0,4kV oraz powiązań z istniejącą siecią nNO,4kV w miejscowości S. M." obejmującego budowę nowej infrastruktury technicznej- sieci napowietrznej SN 15kV, wymianę stanowiska słupowego nNO,4kV na SN/nN 15/0,4kV. Organ odwoławczy dodał, że zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a. uprawnienie do złożenia odwołania od orzeczeń organu l instancji przysługuje tylko stronie w rozumieniu art. 28 k.p.a., a więc osobie, której interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie lub, gdy żąda ona od organu czynności ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zgodnie z utrwalonymi w tej materii poglądami doktryny postępowania administracyjnego, uprawnienie do złożenia odwołania przysługuje także podmiotowi, niebędącemu stroną, którego interes prawny w obaleniu decyzji organu l instancji wynika z przekonania podmiotu, że decyzja organu l instancji dotyczy jego praw i obowiązków. Dla skutecznego wniesienia odwołania wystarczające jest, bowiem przyjęcie tzw. subiektywnej koncepcji legitymacji procesowej strony. Skuteczne jest zatem odwołanie wniesione na podstawie przekonania podmiotu, że decyzja organu l instancji dotyczy jego praw i obowiązków, a w związku z tym ma interes w zakwestionowaniu tego rozstrzygnięcia. Twierdzenie takie poddawane jest jednak weryfikacji przez organ odwoławczy. Stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a., następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. W rejestrze gruntów ujawniony jest Skarb Państwa - Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Krakowie jako właściciel działki. Na podstawie informacji z rejestru gruntu ustalono również, iż działka ewidencyjna [...] obr. S. nie jest objęta księgą wieczystą oraz nie istnieją inne dokumenty stwierdzające prawa rzeczowe do nieruchomości. Nadto pismem z 20 czerwca 2023 r. nr Dz.Ko. 53/23 Sąd Rejonowy V Wydział Ksiąg Wieczystych poinformował, iż nie ustalono księgi wieczystej prowadzonej dla działki ewidencyjnej nr [...] położonej w S. Zgodnie więc z art. 113 ust. 6 u.g.n. organ l instancji prawidłowo uznał, że przedmiotowa nieruchomość ma nieuregulowany stan prawny. Organ odwoławczy wyjaśnił nadto, że interes prawny określony w art. 28 k.p.a. ma charakter materialnoprawny, czyli oparty jest na normach administracyjnego prawa materialnego, gdzie istnieje norma prawna, przewidująca w określonym stanie faktycznym i prawnym, w odniesieniu do konkretnego podmiotu, wydanie określonej decyzji. Przyjmuje się, że podmiot ma interes prawny w konkretnym postępowaniu, jeżeli pomiędzy jego sytuacją prawną, a przedmiotem tego postępowania istnieje - uzasadnione treścią normy prawa materialnego - realne, rzeczywiste powiązanie, czyniące go bezpośrednio zainteresowanym w tym postępowaniu i w konsekwencji uprawnionym do udziału w nim w charakterze strony. Statusu strony nie może zatem uzyskać podmiot, który ma wyłącznie interes faktyczny w rozstrzygnięciu danej sprawy, niepoparty jednak żadnymi przepisami prawa, mogącymi stanowić podstawę skierowania żądania w zakresie podjęcia przez organ czynności w tej konkretnej sprawie. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ podał, że z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2023 r., poz. 1478 ze zm.) Wody Polskie wykonują zadania dotychczasowego Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej, dotychczasowych dyrektorów regionalnych zarządów gospodarki wodnej oraz marszałków województw związane z utrzymaniem wód oraz pozostałego mienia Skarbu Państwa związanego z gospodarką wodną, a także inwestycjami w gospodarce wodnej (art. 526). Z dniem wejścia w życie ustawy Wody Polskie reprezentują Skarb Państwa oraz wykonują uprawnienia właścicielskie Skarbu Państwa w stosunku do stanowiących własność Skarbu Państwa: 1) wód, o których mowa w art. 11 ust. 1 pkt 2-4 ustawy uchylanej w art. 573 lub ich części oraz gruntów pokrytych tymi wodami, z wyłączeniem gruntów pokrytych wodami, o których mowa w art. 11 ust. 1 pkt 3 ustawy uchylanej w art. 573; 2) nieruchomości gruntowych położonych w międzywalu, nieruchomości pod wałami przeciwpowodziowymi oraz wałów przeciwpowodziowych wraz z urządzeniami wodnymi związanymi z nimi funkcjonalnie, przyległych do wód, o których mowa w art. 11 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy uchylanej w art. 573, a także położonych na tych nieruchomościach budynków oraz innych urządzeń; 3) nieruchomości innych niż określone w pkt 2, oddanych dotychczas w trwały zarząd regionalnych zarządów gospodarki wodnej będących państwowymi jednostkami budżetowymi oraz położonych na tych nieruchomościach budynków i innych urządzeń oraz lokali. Organ zauważył przy tym, że zgodnie z art. 528 ust. 6 i 9 ww. ustawy, reprezentację Skarbu Państwa, o której mowa w ust. 1, potwierdza, w drodze decyzji, na wniosek właściwego dyrektora regionalnego zarządu gospodarki wodnej Wód Polskich właściwy wojewoda. Na podstawie decyzji, o której mowa w ust. 6, dokonuje się wpisu w księdze wieczystej oraz w ewidencji gruntów i budynków. Tak więc, w razie braku tytułu prawnego do nieruchomości, warunkiem koniecznym do uznania kompetencji Wód Polskich do reprezentowania Skarbu Państwa i wykonywania uprawnień właścicielskich niezbędne jest legitymowanie się stosowną decyzją wojewody, której odwołująca się nie przedstawiła. Natomiast dane z ewidencji gruntów i budynków nie mają charakteru wiążącego w zakresie przysługiwania praw rzeczowych do nieruchomości. Na powyższą decyzję Skarb Państwa - Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Krakowie złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie przepisów: 1) art. 28 w zw. z art. 138 1 pkt 3 k.p.a. poprzez uznanie, iż strona skarżąca nie jest stroną w niniejszym postępowaniu, w konsekwencji umorzenie postępowania odwoławczego i utrzymanie w mocy wadliwej decyzji, obarczonej wadami, w tym powodującymi jej nieważność; 2) art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. w zw. 2 oraz art. 211 ust. 2, art. 218 ust. 5 oraz art. 258 ust. 1, 5, art. 528 ust. 1 pkt. 1, ust. 6, 8, 9 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne poprzez ich błędną wykładnię skutkującą umorzeniem postępowania odwoławczego i utrzymania decyzji organu I instancji w mocy, w związku z przyjęciem, iż strona skarżąca nie posiada kompetencji do reprezentacji Skarbu Państwa i wykonywania praw właścicielskich wobec braku legitymowania się decyzją Wojewody, o której mowa w art. 528 ust 6 ustawy Prawo wodne, w sytuacji gdy, prawo własności Skarbu Państwa do przedmiotowego gruntu (grunty pokryte wodami płynącymi) oraz obligatoryjna reprezentacja jego praw przez Wody Polskie, wynika z mocy ustawy (art. 528 ust. 1, art. 258 ustawy Prawo wodne), a decyzja Wojewody wydana w trybie art. 528 ust.6 ustawy Prawo wodne jest jedynie decyzją potwierdzającą stan wynikający z ustawy. W konsekwencji prawidłowa wykładnia winna prowadzić do wniosku, iż grunt będący przedmiotem niniejszej sprawy nie jest gruntem o nieuregulowanym stanie prawnym, gdyż jest gruntem pokrytym wodami płynącymi w całości (użytek "Wp"- powierzchniowe wody płynące) stanowi bez wyjątku własność Skarbu Państwa, wyłączony jest z obrotu cywilnoprawnego i nie ma do niego zastosowania ustawa o gospodarowaniu nieruchomościami- u.g.n. (co wynika wprost z art. 218 ust. 5 ustawy Prawo wodne oraz art. 21 i 21a u.g.n.); 3) art. 7 i 77 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie wadliwych ustaleń faktycznych oraz brak właściwej weryfikacji dokumentacji geodezyjnej, sporządzonej na potrzeby postępowania, skutkujących niewłaściwym zastosowaniem przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 220 ust 1 oraz ust. 6 ustawy Prawo wodne, jak również pominięciu faktów wynikających z mapy stanowiącej załącznik nr 1 do decyzji Starosty Tatrzańskiego z dnia 2 lipca 2024 r., co skutkowało wadliwym przyjęciem, że działka ewid. nr [...] nie jest gruntem pokrytym wodami płynącymi (użytek "Wp"), w sytuacji jest w sposób bezsprzeczny jest ona gruntem pokrytym wodami płynącymi, co wynika wprost z mapy stanowiącej załącznik nr 1 do decyzji Starosty Tatrzańskiego z dnia 2 lipca 2024 r. oraz jest oznaczona w ewidencji gruntów i budynków jako użytek- Wp- powierzchniowe wody płynące; 4) art. 211 ust. 2, 3. 4 oraz art. 212 ust. 2 i art. 218 ust. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2017 Prawo wodne w zw. z art. 21 i 21a u.g.n. - poprzez ich niezastosowanie wskutek czego organ II instancji błędnie umorzył postępowanie odwoławcze utrzymując decyzję organu I instancji w mocy, w sytuacji, gdy przedmiotowy grunt jest gruntem pokrytym wodami płynącymi w całości, prawo własności do niego przysługuje Skarbowi Państwa, a Wody Polskie z mocy ustawy wykonują obligatoryjną reprezentację jego praw co wynika z art. 528 ust. 1, art. 258 ustawy Prawo wodne, w konsekwencji Starosta nie ma kompetencji do zarządzania przedmiotowym zasobem (gruntem) w trybie ustawy u.g.n. 5) art. 124 i art. 124a w zw. z art. 113 ust. 6 u.g.n. poprzez ich zastosowanie, w sytuacji, gdy do gruntów pokrytych wodami, w tym do działki ewid. nr [...], w całości stanowiącej użytek "Wp", ustawa u.g.n. nie ma zastosowania, co wynika wprost z art. 218 ust. 5 ustawy Prawo wodne oraz art. 21 i 21 a u.g.n. Mając na uwadze powyższe strona skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi i stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw, podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. W tak zakreślonych ramach skarga okazała się uzasadniona. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewody Małopolskiego z 14 lutego 2025 r. umarzająca, na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2024 r. poz. 725, dalej: k.p.a.), postępowanie odwoławcze wywołane odwołaniem Skarbu Państwa – Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie RZGW w Krakowie, obecnego skarżącego. Rozpatrując sprawę pod kątem zgodności z prawem Sąd stwierdza, że skarga jest zasadna. Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy działka nr [...] obręb S. jest nieruchomością o nieuregulowanym stanie prawnym oraz czy Wodom Polskim reprezentującym Skarb Państwa przysługuje status strony postępowania, a co za tym idzie, czy organ Wód Polskich mógł skutecznie złożyć odwołanie od w/w decyzji Starosty Tatrzańskiego. Rozstrzygając powyższe wątpliwości przyznać należy rację argumentacji strony skarżącej. Ustawa z dnia 20 lipca 2017r. Prawo wodne (Dz.U. 2024 poz. 1087, dalej: P.w.), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2018 r., wprowadziła nowy stan prawny w zakresie dotyczącym gospodarowania wodami (art. 1) i spraw własności wód oraz gruntów pokrytych wodami, a także zasad gospodarowania tymi składnikami jako mieniem Skarbu Państwa (art. 2). Zgodnie z art. 218 ust. 1 P.w. grunty pokryte śródlądowymi wodami płynącymi stanowią własność Skarbu Państwa i są zasobem nieruchomości Skarbu Państwa. Przy czym na mocy art. 528 ust. 1 pkt 1 P.w., z dniem wejścia w życie tej ustawy to Wody Polskie reprezentują Skarb Państwa oraz wykonują uprawnienia właścicielskie Skarbu Państwa w stosunku do stanowiących własność Skarbu Państwa wód, o których mowa w art. 11 ust. 1 pkt 2-4 ustawy uchylanej w art. 573, lub ich części oraz gruntów pokrytych tymi wodami, z wyłączeniem gruntów pokrytych wodami, o których mowa w art. 11 ust. 1 pkt 3 ustawy uchylanej w art. 573 (to jest ustawy z 18.07.2001r. – Prawo wodne). Jednocześnie zgodnie z przepisami art. 240 ust. 3 pkt 11 u.p.w. Wody Polskie poprzez regionalne zarządy gospodarki wodnej reprezentują Skarb Państwa w stosunku do mienia, o którym mowa w art. 258 ust. 1, 5 oraz 7 i 8 u.p.w. Sam zaś przepis art. 258 ust. 1 u.p.w. stanowi, że Wody Polskie reprezentują Skarb Państwa oraz wykonują prawa właścicielskie Skarbu Państwa w stosunku do wód, o których mowa w art. 212 ust. 1 pkt 1, oraz do gruntów pokrytych śródlądowymi wodami płynącymi. Zatem jak wynika z przytoczonych przepisów - z mocy samego prawa grunty zajęte pod wody płynące stanowią własność Skarbu Państwa. Zatem nie jest tak jak przyjął organ, że działka nr [...] to nieruchomość o nieuregulowanym stanie prawnym. Nie ma w tym przypadku znaczenia dla sprawy fakt istnienia lub nieistnienia księgi wieczystej, założonej dla nieruchomości gruntowej będącej wodą płynącą. Kwestia, iż przedmiotowa nieruchomość ma uregulowany stan prawny, wynika z mocy przepisów ustawy Prawo wodne, wymienionych powyżej, a brak księgi wieczystej lub brak decyzji wojewody stanu tego nie zmienia. Decyzja taka ma jedynie znaczenie deklaratoryjne. Skarb Państwa, na mocy art. 211 i art. 218 ust. 1, art. 212 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy Prawo wodne, jest właścicielem przedmiotowej nieruchomości gruntowej – tj. działki nr [...], i reprezentowany jest przez Wody Polskie, zgodne z art. 528 ust. 1 pkt 1 oraz art. 258 ust.1 i 3 pr. wod. Reprezentację tę wykonują Regionalne Zarządy Gospodarki Wodnej, co również wynika z mocy ustawy - art. 240 ust. 3 pkt 9 i 11. Reprezentację powyższą, jedynie potwierdza decyzją deklaratoryjną Wojewoda Małopolski w trybie art. 528 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 528 ust. 6 ustawy Prawo wodne w oparciu o art. 258 ust.1 i 3 ustawy Prawo wodne. Wody Polskie reprezentują Skarb Państwa i wykonują prawa właścicielskie w stosunku do wód i do gruntów pokrytych śródlądowymi wodami płynącymi oraz dokonują w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa czynności prawnych w stosunku do wód, o których mowa w art. 212 ust. 1 pkt 1, oraz gruntów pokrytych tymi wodami (por. wyrok WSA w Krakowie z 7 listopada 2023 r., II SA/Kr 1040/23, LEX nr 3662438; wyrok WSA we Wrocławiu z 5 października 2023 r., II SA/Wr 248/23, LEX nr 3617636, wyrok NSA z 28 października 2020 r., II OSK1636/20, LEX nr 3125134). Z przytoczonych również przepisów i orzeczeń wynika w sposób jednoznaczny wynika również to, iż Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Krakowie przysługiwał status strony postępowania jakie toczyło się przed Starostą Tatrzańskim, a co za tym idzie strona ta mogła złożyć skutecznie odwołanie od wydanej w tej sprawie decyzji z dnia 2 lipca 2022 r. W tej sytuacji skarżona decyzja Wojewody Małopolskiego z dnia 14 lutego 2025 r. znak: WS.VI.7536.1.45.2024.PB umarzającą postępowanie odwoławcze od decyzji Starosty Tatrzańskiego z 2 lipca 2022 r. wywołane odwołaniem wniesionym przez Wody Polskie – jest niezgodna z prawem, wobec czego musi zostać wyeliminowana z obrotu prawnego. Sąd w tym miejscu nie wypowiada się w kwestii merytorycznych zarzutów do decyzji Starosty Tatrzańskiego podnoszonych tak w odwołaniu jak i skardze, albowiem jest to zadanie organu odwoławczego w administracyjnym toku instancji. Wypowiadanie się przez Sąd na obecnym etapie postępowania sądowego byłoby przedwczesne i godziłoby w zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Przy ponownym badaniu sprawy Wojewoda Małopolski zajmie się szczegółową analizą i odniesie do podnoszonych przez stronę skarżącą merytorycznych zarzutów i argumentów odwołania. Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., orzekł jak w wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI