II SA/Kr 417/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2022-10-25
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanenadzór budowlanyrozbiórkagazociągstrefa kontrolowanaplan zagospodarowania przestrzennegozgłoszenie budowypostępowanie naprawczebudynek gospodarczy

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o nakazie rozbiórki budynku gospodarczego, uznając, że został on legalnie zgłoszony i nie można go rozebrać z powodu naruszenia przepisów technicznych dotyczących strefy kontrolowanej gazociągu, zwłaszcza że gazociąg był nieczynny.

Skarżący A. K. wniósł skargę na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę drewnianego budynku gospodarczego. Budynek został zrealizowany na podstawie zgłoszenia, wobec którego organ architektoniczno-budowlany nie wniósł sprzeciwu. Organ nadzoru budowlanego uznał jednak, że budynek został usytuowany w strefie kontrolowanej gazociągu wysokiego ciśnienia, naruszając przepisy techniczne i miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że postępowanie naprawcze nie może służyć do podważania legalnie wykonanych robót budowlanych, zwłaszcza gdy naruszone przepisy powinny być sprawdzone na etapie zgłoszenia. Sąd podkreślił również, że gazociąg był nieczynny w momencie budowy, co osłabia argumentację o zagrożeniu.

Sprawa dotyczyła skargi A. K. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie, która nakazywała rozbiórkę wolnostojącego budynku gospodarczego. Budynek został wzniesiony na podstawie zgłoszenia, wobec którego Prezydent Miasta Krakowa nie wniósł sprzeciwu. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął jednak postępowanie naprawcze, uznając, że budynek został usytuowany w strefie kontrolowanej gazociągu wysokiego ciśnienia, naruszając przepisy Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. oraz miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Wojewoda Małopolski uchylił decyzję PINB i nakazał rozbiórkę. Skarżący A. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, argumentując, że budynek można doprowadzić do stanu zgodnego z prawem, a odległość od gazociągu jest wystarczająca, zwłaszcza że gazociąg był nieczynny w momencie budowy. Sąd administracyjny uchylił decyzję organu odwoławczego. Sąd uznał, że postępowanie naprawcze nie może służyć do kwestionowania legalnie wykonanych robót budowlanych, które zostały zaakceptowane na etapie zgłoszenia. Podkreślono, że organ architektoniczno-budowlany nie bada szczegółowo zgodności z przepisami technicznymi na etapie zgłoszenia, a organ nadzoru budowlanego nie powinien tego robić w postępowaniu naprawczym, jeśli nie doszło do istotnego odstępstwa od przepisów. Dodatkowo, sąd zwrócił uwagę na fakt, że gazociąg był nieczynny przez wiele lat przed budową obiektu, co podważa argument o zagrożeniu. Sąd stwierdził również, że organ odwoławczy nie odniósł się do wszystkich zarzutów skarżącego, co stanowiło podstawę do uchylenia decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nadzoru budowlanego nie może nakazać rozbiórki obiektu budowlanego wykonanego na podstawie zgłoszenia, wobec którego nie wniesiono sprzeciwu, powołując się na naruszenie przepisów technicznych lub planistycznych, które powinny być sprawdzone na etapie zgłoszenia. Postępowanie naprawcze nie służy do konwalidacji uchybień organów administracji architektoniczno-budowlanej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że postępowanie naprawcze ma na celu doprowadzenie robót do stanu zgodnego z prawem, a nie podważanie legalnie wykonanych inwestycji. Organ architektoniczno-budowlany nie bada szczegółowo zgodności z przepisami technicznymi na etapie zgłoszenia, a organ nadzoru budowlanego nie powinien tego robić w postępowaniu naprawczym, jeśli nie doszło do istotnego odstępstwa od przepisów. Działanie w zaufaniu do organów państwa jest kluczowe.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (13)

Główne

p.b. art. 50 § 1 pkt 4

Prawo budowlane

Dotyczy sytuacji, gdy roboty budowlane są wykonywane w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach. Sąd ograniczył zastosowanie tego przepisu w postępowaniu naprawczym do naruszeń niebadanych na etapie zgłoszenia.

p.b. art. 51 § 1 pkt 1

Prawo budowlane

Określa decyzje organu nadzoru budowlanego w postępowaniu naprawczym, w tym nakazanie rozbiórki obiektu.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit a oraz c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organu administracji publicznej.

Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. art. § 10 pkt 1 i 3

Nakazuje wyznaczenie stref kontrolowanych dla gazociągów i zakazuje wznoszenia obiektów budowlanych w tych strefach.

Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. art. § 110

Określa szerokość stref kontrolowanych dla gazociągów wybudowanych przed określonym terminem.

Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. art. Załącznik nr 2, Tabela 1

Szczegółowe określenie szerokości stref kontrolowanych dla gazociągów.

u.p.b. art. 51 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części.

Pomocnicze

p.b. art. 51 § 7

Prawo budowlane

Stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące postępowania naprawczego, gdy roboty zostały wykonane w sposób określony w art. 50 ust. 1.

p.b. art. 7

Prawo budowlane

Normuje warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie.

p.b. art. 29 § ust. 6

Prawo budowlane

Określa obowiązek organu administracji architektoniczno-budowlanej do wniesienia sprzeciwu, gdy budowa narusza przepisy.

Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. art. § 3 pkt 8

Definicja budynku gospodarczego na potrzeby rozporządzenia.

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję i orzec co do istoty sprawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Budynek został legalnie zgłoszony, a organ administracji architektoniczno-budowlanej nie wniósł sprzeciwu. Postępowanie naprawcze nie może służyć do podważania legalnie wykonanych robót budowlanych. Gazociąg był nieczynny w momencie budowy obiektu, co osłabia argumentację o zagrożeniu. Organ odwoławczy nie odniósł się do wszystkich zarzutów skarżącego.

Odrzucone argumenty

Budynek został usytuowany w strefie kontrolowanej gazociągu wysokiego ciśnienia, naruszając przepisy techniczne i planistyczne.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie naprawcze nie służy bowiem do konwalidacji uchybień organów nadzoru budowlanego. W państwie praworządnym podmiot realizujący zamierzenie inwestycyjne, w zaufaniu do prawa powinien mieć pewność, że realizując inwestycję legalnie [...] nie będzie musiał już po realizacji tej inwestycji dokonywać jej rozbiórki, bo inny organ administracji stwierdzi, że realizacja tego obiektu [...] narusza jednak przepisy. rurociąg nieczynny i to od wielu lat, nie spełnia kryteriów by można go było uznać go gazociąg w rozumieniu § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r.

Skład orzekający

Jacek Bursa

przewodniczący

Magda Froncisz

przewodniczący

Mirosław Bator

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ważne orzeczenie dotyczące granic postępowania naprawczego w prawie budowlanym, zasady zaufania do organów państwa oraz interpretacji przepisów dotyczących stref kontrolowanych gazociągów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zgłoszenia budowy i braku sprzeciwu organu, a także nieczynnego gazociągu. Interpretacja przepisów dotyczących 'istotnego odstępstwa' może być różnie stosowana.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje konflikt między organami nadzoru budowlanego a inwestorem, podkreślając znaczenie zasady zaufania do organów państwa i prawidłowego przebiegu procedur administracyjnych. Dotyczy również kwestii bezpieczeństwa infrastruktury krytycznej.

Legalnie zgłoszony budynek nie podlega rozbiórce, mimo że stoi blisko gazociągu – Sąd stawia granice postępowaniu naprawczemu.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 417/22 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2022-10-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-04-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jacek Bursa
Magda Froncisz /przewodniczący/
Mirosław Bator /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
uchylono decyzję organu II i I instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie: WSA Magda Froncisz WSA Mirosław Bator (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. K. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 20 stycznia 2022 r. nr 15/2022 znak: WOB.7721.541.2021.JKUR w przedmiocie nakazu rozbiórki 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; 2/ zasądza od Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie na rzecz A. K. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie – powiat grodzki decyzją z dnia 30 września 2021 r. nr 1193/2021 działając na art. 51 ust. 1 pkt 1 oraz art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane oraz art. 104 K.p.a. nałożył na A. K. - właściciela i inwestora wolnostojącego budynku gospodarczego w konstrukcji drewnianej na działce nr [...] obr. [...] P. przy ul. [...] w Krakowie, rozbiórkę wolnostojącego budynku gospodarczego w konstrukcji drewnianej zlokalizowanego na działce nr [...] obr. [...] P. przy ul. [...] w Krakowie, zrealizowanego w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach, tj. usytuowanego w strefie kontrolowanej gazociągu wysokiego ciśnienia DN400 PN63 "Śledziejowice- Skawina", w sposób niezgodny z rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie. W uzasadnieniu organ wskazał, że w związku z wniesieniem pisma O.S.A. z dnia 20.08.2020 r. w sprawie kontroli prawidłowości "zlokalizowania obiektów budowlanych pod kątem spełnienia przepisów techniczno-budowlanych i bezpieczeństwa — dotyczy obiektów w strefie kontrolowanej gazociągów wysokiego ciśnienia ", w tym znajdującego się na terenie nieruchomości przy ul. [...] w Krakowie, działka nr [...] obr. [...] P. "domku letniskowego", Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie - Powiat Grodzki przeprowadził postępowanie wyjaśniające w ww. zakresie. Kwestie odległości obiektów budowlanych od gazociągu, w rym szerokości stref kontrolowanych reguluje Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie, zgodnie z którym obowiązująca szerokość strefy kontrolowanej gazociągu wysokiego ciśnienia DN400 relacji "Śledziejowice-Skawina" dla wolnostojących budynków niemieszkalnych (stodoły, szopy, garaże) w tym budynki gospodarcze wynosi 30,00 m (tj. 15,00 m po obydwu stronach). W dniu 28.07.2021 r. przeprowadzono czynności kontrolne w ww. zakresie, przy udziale właściciela nieruchomości A. K. oraz przedstawicieli O.S.A.. Jak ustalono, na działce nr [...] obr. 91 Podgórze przy ul. [...] w Krakowie zlokalizowany jest budynek mieszkalny jednorodzinny, od którego północno-wschodniej strony znajdują się dwa wolnostojące budynki w konstrukcji drewnianej z dachami dwuspadowymi (w kolejności usytuowania: budynek nr la i budynek nr l b - wg zapisu w protokole z kontroli). Budynki wykorzystywane do prowadzenia działalności pszczelarskiej, znajdują się w pobliżu pasieki składającej się z kilkunastu uli. Po dokonaniu lokalizacji przebiegu gazociągu (lokalizator RD8100) oraz pomiarów odległości ww. budynków od linii gazociągu wysokiego ciśnienia DN400 PN63 "Śledziejowice-Skawina" stwierdzono, że pierwszy z ww. budynków od strony budynku mieszkalnego (nr 1 a) usytuowany jest w odległości 13,00 m od ww. gazociągu, tj. poniżej normatywnej odległości 15,00 m i znajduje się w strefie kontrolowanej gazociągu, natomiast drugi z budynków (nr 1 b) znajduje się w odległości 15,70 m od ww. gazociągu, tj. znajduje się poza ww. strefą. Inwestor zgłosił do organu administracji architektoniczno-budowlanej zamiar wykonania robót budowlanych polegających na cyt.: "Budowa z gotowych elementów drewnianych czterech budynków gospodarczych parterowych wolnostojących o pow. Zabudowy 32,64m2 każdy. Budynki wykorzystywane będą w ramach istniejącego gospodarstwa rolnego." Wojewoda Małopolski, po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 16.08.2016 r. wnoszącej sprzeciw wobec ww. zgłoszenia, decyzją z dnia 13.01.2017 r. uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł o braku wniesienia sprzeciwu wobec ww. zgłoszenia. Inwestor w 2017 r. zrealizował dwa z czterech zamierzonych budynków, z których budynek (nr 4a) został wybudowany w strefie kontrolowanej gazociągu. Jak ustalono, na terenie przedmiotowej nieruchomości obowiązuje od dnia 09.09.2011 r. miejscowy planu zagospodarowania przestrzennego "Swoszowice- Wschód" (zatwierdzony Uchwałą Nr XXI/243/11 Rady Miasta Krakowa z dnia 6 lipca 2011 r., w zakresie którego na części terenu objętego jego zakresem uchwalono zmianę planu zatwierdzoną Uchwałą Nr LXXIX/1 182/13 Rady Miasta Krakowa z dnia 10 lipca 2013 r. Wg ustaleń ww. mpzp "Swoszowice- Wschód" działka nr [...] obr. [...] P. zlokalizowana jest w większości obszaru działki na terenie o przeznaczeniu 12MN(S) – tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej na obszarze potencjalnego zagrożenia jakości wód leczniczych oraz na obszarze spływu wód pierwszego poziomu wodonośnego do obszarów zasilania zbiornika wód leczniczych, a także na terenie o przeznaczeniu 27KDX - tereny wydzielonych ciągów pieszo-jezdnych i 2KDD - tereny ulic dojazdowych (klasy D). Ustalenia w zakresie przebiegającego przez działkę nr [...] gazociągu wysokiego ciśnienia 0 400 mm CN 6,3 MPa relacji "Sledziejowice- Skawina" zostały zawarte w § 12 ust. ust. 4 pkt 1 i 2 ww. mpzp "Swoszowice- Wschód", cyt.: 4. W zakresie przebudowy, rozbudowy i budowy systemu gazowniczego ustala się: 1/ Utrzymuje się przebieg istniejącego gazociągu wysokiego ciśnienia 0 400 mm CN 6,3 MPa relacji Śledziejowice-Skawina, 2) Dla gazociągu wysokiego ciśnienia 0 400 mm CN 6,3 MPa należy zachować następujące minimalne odległości po obu stronach od zewnętrznej krawędzi gazociągu od obiektów budowlanych: a/ 16,5 m dla budynków użyteczności publicznej i zamieszkania zbiorowego; b/ 15 m dla budynków mieszkalnych, c/ 15 m dla budynków gospodarczych, d/ 15 m dla parkingów dla samochodów, e/ 20 m dla zbiorników i rurociągów technologicznych w stałych stacjach paliw płynnych, " Wobec zgromadzonych w powyższej sprawie dokumentów, PINB w Krakowie – Powiat Grodzki wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie budowy wolnostojącego budynku gospodarczego w konstrukcji drewnianej na działce nr [...] obr. [...] P. przy ul. [...] w Krakowie, zrealizowanego w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach tj. usytuowanego w strefie kontrolowanej gazociągu wysokiego ciśnienia DN400 PN63 "Sledziejowice- Skawina". Na podstawie obowiązujących przepisów ustawy Prawo budowlane, w przypadku budowy realizowanej w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach, organ nadzoru budowlanego przeprowadza postępowanie w trybie art. 50-51 ww. ustawy Prawo budowlane, którego celem jest doprowadzenie obiektu do takiego stanu, w którym obiekt będący przedmiotem postępowania doprowadzony zostaje do zgodności z prawem, w tym z obowiązującymi przepisami techniczno - budowlanymi, polskimi normami i sztuką budowlaną. W oparciu o powyższe ustalenia można stwierdzić, że inwestor wybudował jeden z dwóch wolnostojących budynków gospodarczych w konstrukcji drewnianej na działce nr [...] w odległości 13,00 m od linii gazociągu wysokiego ciśnienia DN400 "Śledziejowice - Skawina", w strefie kontrolowanej ww. gazociągu (minimalna odległość po obu stronach od zewnętrznej krawędzi ww. gazociągu dla budynków gospodarczych wynosi 15,00 m), tj. w sposób niezgodny z Rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz. U. z 2013 r. poz. 640), czyli w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach. W przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki określone w art. 50 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z art. 50 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy Prawo budowlane w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub art. 49f organ nadzoru budowlanego -wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych: 1/ bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, 2/ w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub 3/ na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 29 ust. 1 i 3 lub 4/ w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach. Zgodnie z art. 50 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 ww. ustawy Prawo budowlane, PINB w Krakowie -Powiat Grodzki postanowieniem z dnia 19.08.2021 r. wstrzymał A. K. - właścicielowi nieruchomości i inwestorowi, roboty budowlane przy realizacji ww. wolnostojącego budynku gospodarczego w konstrukcji drewnianej oraz nałożył obowiązek wykonania niezbędnych zabezpieczeń w zakresie ww. obiektu. Z uwagi na fakt, że ww. roboty budowlane zostały zrealizowane niezgodnie z obowiązującymi przepisami ww. Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie zasadnym jest zastosowanie przepisu art. 51 ust. 1 pkt 1 oraz pkt 7 ww. ustawy Prawo budowlane. Konstrukcja prawna ww. art. 51 ustawy Prawo budowlane skłania do stwierdzenia (poprzez analogię), iż organ nadzoru budowlanego rozpatrując sprawę w ww. trybie winien rozważyć w pierwszej kolejności czy istnieje możliwość doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem a następnie na podstawie art. 51 ust 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane wydać decyzję nakładającą obowiązek doprowadzenia wykonanych uprzednio robót budowlanych do stanu zgodnego z przepisami prawa.
Od tej decyzji odwołanie wniósł A. K. domagając się jej uchylenia.
Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego w Krakowie decyzją z dnia 20 stycznia 2022 r. nr 15/2022 uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 80 ust. 2 pkt 2 oraz art. 83 ust. 2 Prawo budowlane oraz art. 104 K.p.a. nakazując inwestorowi A. K. rozbiórkę wolnostojącego budynku gospodarczego w konstrukcji drewnianej o wymiarach 8,00m x 5,50m zlokalizowanego na działce ewid. nr [...] obr. [...] P. przy ul. [...] w Krakowie usytuowanego w odległości 13,00nt od osi gazociągu wysokiego ciśnienia DN400 PN63 relacji "Śledziejowice-Skawina", zrealizowanego w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach tj. usytuowanego w strefie kontrolowanej gazociągu wysokiego ciśnienia DN400 PN63 relacji "Śledziejowice-Skawina" w sposób niezgodny z Rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie. W uzasadnieniu organ wskazał, że w ślad za orzecznictwem sądowym wskazać należy, iż cyt. pojęcie budynku gospodarczego nie zostało zdefiniowane w ustawie Prawo budowlane. W § 3 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie wskazano, iż ilekroć w tym rozporządzeniu jest mowa o budynku gospodarczym - należy przez to rozumieć budynek przeznaczony do niezawodowego wykonywania prac warsztatowych oraz do przechowywania materiałów, narzędzi, sprzętu i płodów rolnych służących mieszkańcom budynku mieszkalnego, budynku zamieszkania zbiorowego, budynku rekreacji indywidualnej, a także ich otoczenia, a w zabudowie zagrodowej przeznaczony również do przechowywania środków produkcji rolnej i sprzętu oraz płodów rolnych. Pojęcie budynku gospodarczego zostało zdefiniowane na potrzeby tego rozporządzenia, w granicach delegacji ustawowej określonych w art. 7 ust. 2 pkt l p.n., który przewiduje określenie rozporządzeniem warunków technicznych jakim winny odpowiada budynki i ich usytuowanie. W ocenie Sądu pomimo, iż definicja zawarta w ww. rozporządzeniu nie stanowi definicji legalnej, to jednak może okazać się pomocna przy ustaleniu znaczenia pojęcia budynku gospodarczego (podobnie A. Gliniecki (w:) Prawo budowlane. Komentarz, A.Gliniecki (red.) LexisNexis, Wydanie l, Warszawa 2012, s. 213, wyrok NSA z dnia 1 czerwca 2016 r. sygn. akt II OSK 2365/14). Tym samym przyjąć należy, że budynkiem gospodarczym będzie budynek pełniący jednocześnie określoną funkcję związaną z gospodarowaniem. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, iż A. K. w dniu 21 lipca 2016r. dokonał zgłoszenia budowy z gotowych elementów drewnianych czterech budynków gospodarczych, parterowych, wolnostojących o pow. zabudowy 32,64m2 każdy. Budynku wykorzystywane będą w ramach istniejącego gospodarstwa rolnego. Do akt sprawy włączono także uwierzytelnioną za zgodność z oryginałem kserokopię decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia 13 stycznia 2017 r., którą po rozpatrzeniu odwołania A. K. (...) od decyzji Prezydenta Miasta Krakowa wnoszącej sprzeciw wobec zgłoszenia budowy czterech wolno stojących parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy 32,64m2 każdy, przy ul. [...] w K. , teren inwestycji: działka nr [...] obr. [...] jedn. ew. P. uchylono zaskarżoną decyzję i orzeczono o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, iż obiekt będący przedmiotem postępowania został skutecznie zgłoszony właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. W tym miejscu organ w ślad za orzecznictwem sądowym wskazuje, iż dokonanie zgłoszenia i brak sprzeciwu właściwego organu w żadnym razie nie oznacza, że organ nadzoru budowlanego nie może podjąć postępowania w celu sprawdzenia, czy inwestycja została wykonana na podstawie zgłoszenia z naruszeniem prawa. Wynika to wprost z art. 50 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, który ma zastosowanie także wtedy, gdy inwestycja została wykonana (art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego). W takim postępowaniu organ nadzoru budowlanego, w zależności od ustalonego stanu faktycznego, może stosować środki określone w art. 51 Prawa budowlanego. Dokonanie zgłoszenia i brak sprzeciwu właściwego organ ma takie znaczenie, że inwestorowi, który wykonał roboty objęte zgłoszeniem nie można postawić zarzutu samowoli budowlanej, w rozumieniu art. 49b Prawa budowlanego. Zatem wdrożenie postępowania naprawczego i ewentualna możliwość nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem wymagała oceny zgodności zrealizowanego obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz z przepisami techniczno-budowlanymi (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 kwietnia 2017r., sygn. akt VII SA/Wa 1990/16). Zgodnie z art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49f organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych: 1/ bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo zgłoszenia lub 2/ w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska, lub 3/ na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 29 ust. 1 i 3, lub 4/ w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach. Tym samym w ocenie MWINB, organ I instancji prawidłowo prowadził postępowanie naprawcze w trybie art. 50-51 ustawy. Przepisy te regulują tryb i zasady tzw. postępowania naprawczego. Zasadniczym celem tego postępowania jest zbadanie przez organ nadzoru budowlanego czy prowadzone lub już wykonane, w warunkach określonych w art. 50 ust. 1 ustawy, roboty budowlane spełniają wymogi sformułowane w przepisach prawa oraz czy są zgodne z zasadami wiedzy technicznej oraz w sytuacji stwierdzenia uchybień w ww. zakresie zobligowanie inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego do doprowadzenia ww. robót do stanu zgodnego z ww. wymogami. MWINB przychyla się do stanowiska, iż pojęcie "przepisy" użyte w art. 50 ust 1 pkt 4 ustawy, obejmuje również przepisy Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie. Instytucja bowiem statuowania przez przepisy art. 50 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego ma umożliwiać reakcję nie tylko na fakt prowadzenia robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę czy też w projekcie budowlanym, ale także do robót budowlanych prowadzonych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach prawa powszechnie obowiązującego. Wobec powyższego w zakresie pojęcia "przepisów" będą się mieścić przepisy Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie. W tym miejscu organ wskazał, że przez przedmiotową działkę ewid. nr [...] obręb [...] P. w K. przebiega gazociąg wysokiego ciśnienia DN400 relacji Śledziejowice-Skawina odgałęzienie Wieliczka Kopalnia Soli - odgałęzienie Wróblowice. Tym samym należy odwołać się do treści § 10 pkt 1 Rozporządzenia dla gazociągów należy wyznaczyć, na okres ich użytkowania, strefy kontrolowane oraz § 10 pkt 3 Rozporządzenia: W strefach kontrolowanych nie należy wznosić obiektów budowlanych, urządzać stałych składów i magazynów oraz podejmować działań mogących spowodować uszkodzenia gazociągu podczas jego użytkowania. Kolejno wskazać należy, iż przebiegający przez działkę ewid. Nr [...] obręb [...] P. gazociąg wysokiego ciśnienia DN400 posiada maksymalne ciśnienie robocze (MOP) wynoszące 4,12 Mpa. Data powstania gazociągu wg. gestora sieci to 1962r. Zgodnie z §110 Rozporządzenia dla gazociągów wybudowanych 1/ przed dniem 12 grudnia 2001 r. lub dla których przed tym dniem wydano pozwolenie na budowę, 2/ w okresie od dnia 12 grudnia 2001 r. do dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia lub dla których w tym okresie wydano pozwolenie na budowę - stosuje się szerokość stref kontrolowanych określoną w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Zgodnie z załącznikiem do Rozporządzenia nr 2 tabela 1 pn. Szerokość stref kontrolowanych dla gazociągów wybudowanych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia lub dla których przed tym dniem wydano pozwolenie na budowę, tabela 1. Szerokość stref kontrolowanych gazociągów układanych w ziemi o ciśnieniu gazu powyżej 0,4MPa do10,0MPa wybudowanych przed dniem 12 grudnia 2011 r. lub dla których przed tym dniem wydano pozwolenie na budowę w zw. pkt 1 ww. załącznika szerokość stref kontrolowanych dla gazociągu o ciśnieniu nominalnym powyżej 2,5-10 MPa oraz o średnicy powyżej 300mm do 500mm szerokość strefy kontrolowanej dla wolnostojących budynków niemieszkalnych (stodoły, szopy, garaże) wynosi 30m tj. 15m na stronę od osi gazociągu dla obiektów niemieszkalnych. Jak wynika z protokołu czynności kontrolnych z dnia 28 lipca 2021 r. budynek oznaczony jako la będący przedmiotem niniejszego postępowania usytuowany jest w odległości 13,00m od gazociągu wysokiego ciśnienia DN400 relacji "Śledziejowice-Skawina". Obecni podczas czynności kontrolnych pracownicy gestora sieci oświadczyli, iż budynek la znajduje się w strefie kontrolowanej gazociągu tj. poniżej normatywnej odległości 15,00m (rzeczywista odległość po dokonanych pomiarach lokalizatorem RD8100 wynosi 13,00m od osi gazociągu). Ponadto zgodnie z zapisami obowiązującego na terenie działki ewid. nr [...] obr. [...] P. w Krakowie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego mocą uchwały nr XXI/243/11 Rady Miasta Krakowa z dnia 6 lipca 2011 r. pn. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Swoszowice-Wschód" obiekt będący przedmiotem postępowania zlokalizowany jest w jednostce strukturalnej dla działki ewid. nr [...] obr. [...] P. w Krakowie - 12 MN(S) tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej na obszarze potencjalnego zagrożenia jakości wód leczniczych oraz na obszarze spływu wód pierwszego poziomu wodonośnego do obszarów zasilania zbiornika wód leczniczych. Zgodnie z §12 ust. 4 pkt l i 2 mpzp W zakresie przebudowy, rozbudowy i budowy systemu gazowniczego ustala się: 1/ utrzymuje się przebieg istniejącego gazociągu wysokiego ciśnienia 0 400 mm CN 6,3 MPa relacji Śledziejowice - Skawina, 2/ Dla gazociągu wysokiego ciśnienia 0 400 mm CN 6,3 MPa należy zachować następujące minimalne odległości po obu stronach od zewnętrznej krawędzi gazociągu od obiektów budowlanych: a/ 16,5 m dla budynków użyteczności publicznej i zamieszkania zbiorowego, b/ 15 m dla budynków mieszkalnych, c/ 15 m dla budynków gospodarczych, d/ 15 m dla parkingów dla samochodów, e/ 20 m dla zbiorników i rurociągów technologicznych w stałych stacjach paliw płynnych. Wobec powyższego na tym etapie postępowania istotne jest wskazanie, iż przepisy art. 50-51 ustawy mają na celu przede wszystkim doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Potwierdza to orzecznictwo sądów administracyjnych, np. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 17 maja 2018r., sygn. akt II SA/Sz 1399/17, w którym stwierdzono, że: W trybie naprawczym nie chodzi o to, aby organ nakazał lub odmówił nakazania rozbiórki, lecz o to aby w toku prowadzonego postępowania ustalił, czy doszło do wykonania robót budowlanych, które mogą skutkować koniecznością dokonania odpowiednich zmian mając na uwadze słuszny interes osób trzecich oraz czy jest możliwe nakazanie wykonania przez inwestora takich czynności lub robót budowlanych, które doprowadziłyby obiekty stanu zgodnego z prawem i z poszanowaniem interesów osób trzecich. W przedmiotowej sprawie okoliczność wykonania robót budowlanych z naruszeniem przepisów prawa, jak o tym mówi art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy wywołana jest samym faktem wykonania tych robót w konkretnym miejscu, a mianowicie w strefie kontrolowanej gazociągu wysokiego ciśnienia ND400 PN63 relacji "Śledziejowice-Skawina", a wskutek tego - wzniesienia obiektu budowlanego niezgodnie załącznikiem nr 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie. Organ odwoławczy wskazał, iż nie jest możliwe zaniechanie dalszych robót (z uwagi na ich faktyczne zakończenie), doprowadzenie budynku do stanu poprzedniego bądź dokonanie rozbiórki wyłącznie części obiektu (w ocenie organu brak jest możliwości wydzielenia części podlegającej rozbiórce bez uszczerbku dla reszty określonej całości oraz bez istotnej ingerencji w tą część). W ślad za orzecznictwem sądowym organ wskazał, iż jednocześnie należy pamiętać, że nakaz rozbiórki części obiektu budowlanego można wydać tylko wówczas, gdy część ta da się wydzielić bez uszczerbku dla reszty określonej całości (por. wyroki NSA z dnia 25 lipca 2006 r., sygn. II OSK 958/05, LEX nr 275477 i z dnia 28 kwietnia 2006 r., sygn. II OSK 788/05, LEK nr 209457). Podsumowując niniejszej sprawie brak jest więc możliwości doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wykonanych robót budowlanych. Jednocześnie organ stwierdził, że lokalizacja obiektu w strefie kontrolowanej sarna w sobie stanowi podstawę do uznania zagrożenia bezpieczeństwa lub mienia. W judykaturze wskazuje się, że bezspornym jest, iż ustanawianie bezpiecznych odległości, wcześniej norm branżowych regulujących te odległości dotyczące sytuowania obiektów budowlanych w stosunku do gazociągów wysokiego ciśnienia miało na celu zapewnienie bezpieczeństwa dla ludzi i mienia, zatem naruszenie tych odległości skutkuje automatycznie uznaniem, iż dany obiekt został wzniesiony w sposób zagrażający bezpieczeństwu ludzi lub mienia (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 16 października 2013r., sygn. akt IISA/Rz 783/13). Mając powyższe na uwadze Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie kierując się zasadą prawdy obiektywnej, w trybie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. był zobligowany do uchylenia zaskarżonej decyzji i orzeczenia co do istoty sprawy z uwagi na konieczność doprecyzowania rozstrzygnięcia zawartego w decyzji poprzez precyzyjne scharakteryzowanie obiektu, który podlegać ma rozbiórce. Zauważyć należy, że zgodnie z ugruntowanym w tym zakresie orzecznictwem sądowoadministracyjnym rozstrzygnięcie zawarte w decyzji administracyjnej musi być na tyle precyzyjne, aby adresat mógł dokładnie wiedzieć, jaki obowiązek został na niego nałożony. Jednoznaczne rozstrzygnięcie o obowiązkach adresata decyzji jest istotne także dla postępowania egzekucyjnego" (vide: wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 5 października 2011 r. sygn. akt II SA/Go 608/11). Rozstrzygnięcie zawarte w decyzji jest rozumiane jako osnowa decyzji bądź sentencja decyzji i jako takie musi być sformułowane jasno i precyzyjnie, tak aby było zrozumiałe dla stron postępowania administracyjnego. W ocenie organu odwoławczego niniejsze rozstrzygnięcie mieści się w normie art. 138§ 1 pkt 2 kpa z uwagi na wydanie przez organ decyzji w ramach tej samej podstawy materialnoprawnej tj. art. 51 Prawa budowlanego.
Na ta decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł A. K. podnosząc, że jest ona dla niego skrajnie niekorzystna. Poza tym nie uwzględnia całokształtu okoliczności sprawy oraz nowych faktów w sprawie które zupełnie zmieniają sytuację i kwestionują sensowność i cel decyzji organów administracji. Po pierwsze powtórzyć należy, że zgodnie z art. 51 ustawy Prawo budowlane - organ nadzoru budowlanego rozpatrując sprawę winien rozważyć w pierwszej kolejności czy istnieje możliwość doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem a następnie wydać decyzję nakładającą obowiązek doprowadzenia wykonanych uprzednio robót budowlanych do stanu zgodnego z przepisami prawa. W tym konkretnym przypadku budynek gospodarczy zrealizowany w konstrukcji drewnianej posadowiony na płycie fundamentowej o wymiarach 6,3m x 5,0m z ukierunkowaniem północ-południe dłuższej osi budynku stwarza możliwość doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. Powyższe zostało potwierdzone przez architekta w oświadczeniu z 12.10.2021r. Po wtóre budynek którego sprawa dotyczy, zaznaczony na szkicu z dnia kontroli 28.07.2021r. jako 1a według dokonanego pomiaru od osi gazociągu DN400 PN63 Śledziejowice Skawina do ścianki wiatrołapu zabudowanego w części loggi od strony północnej (głębokość loggi wynosi 13m) oddalony jest o 13m. Uwzględniając różnicę (kilkadziesiąt cent3mietrów której w czasie pomiarów nie uwzględniono) między osią gazociągu wyznaczoną elektronicznie a znakami oznaczającymi przebieg gazociągu na powierzchni gruntu (betonowy słupek pomalowany na żółto przy wschodniej granicy działki [...] ) odległość jest zachowana. Odległość zmierzona 13m + szerokość loggi 13m + kilkadziesiąt cent3mietrów nie zmierzone dokładnie w dniu kontroli 28.07.2021r. wynikające z niedokładnego oznaczenia przebiegu gazociągu daje w sumie wymaganą odległość 15m strefy kontrolowanej gazociągu. Przy pomiarach odległości budynku od gazociągu kierowano się znakami wyznaczającymi oś gazociągu umieszczonymi na powierzchni gruntu. W sytuacji braku obowiązku dokonania pomiarów geodezyjnych posadowienia obiektów w układzie zgłoszeniowym wydaje się rzeczą normalną, że kierowałem się znakami na powierzchni gruntu. Dodatkowo pragnę zaznaczyć że betonowe słupki zostały posadowione przez właściciela gazociągu. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji i postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych - o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia.
Kontroli sądu w niniejszym postępowaniu poddana jest ocena legalności decyzji organu nadzoru budowlanego, o nakazie rozbiórki wolnostojącego obiektu gospodarczego, zrealizowanego w oparciu o zgłoszenie, w stosunku do którego organ administracji architektoniczno-budowlanej zaświadczył o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu. W ocenie organu nadzoru budowlanego, obiekt ten został zrealizowany niezgodnie z przepisami, bo posadowiony jest w odległości 13 m. od gazociągu wysokiego napięcia, co jest niezgodne z przepisami techniczno-budowlanymi oraz miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W ocenie sądu decyzja ta jest wadliwa.
Zgodnie z dyspozycją art. 50 ust 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 z późn. zm.(dalej; ustawa) w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49f organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach. Z kolei przepis art. 51 ust 1 przesądza, iż przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego (pkt1) albo nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania (pkt. 2). Przepis art. 51 ust 7 stanowi, iż przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1.
Przytoczone wyżej przepisy regulujące tzw. postępowanie naprawcze, mają zastosowanie w sytuacji, kiedy przy wykonywaniu robót budowlanych (także tych nie objętych wymogiem uzyskania pozwolenia na budowę lub procedurą zgłoszeniową) organ nadzoru budowlanego stwierdzi nieprawidłowości, czy to związane z odstępstwami od pozwolenia na budowę, czy w sposobie prowadzenia tych robót, czy związanych z naruszeniem zgłoszenia czy w końcu wykonywanych sprzecznie z przepisami. Ten ostatni przykład jest szczególnie istotny z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy. Należy bowiem odpowiedzieć na pytanie, o jakie przepisy tu chodzi. Jak zasadnie wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2016 r. II OSK 3183/14 "niewątpliwie przyjąć należy, że wymieniona regulacja art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego dotyczy m.in. przypadku naruszenia przepisów techniczno - budowlanych, o których mowa w art. 7 Prawa budowlanego (por. Prawo budowlane, Komentarz pod red. A. Glinieckiego, Wyd. 2 Lexis - Nexis Warszawa 2014 str. 660)". Także w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2016 r. II OSK 712/15 "zawarta w art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b. regulacja dotyczy m.in. naruszenia przepisów techniczno - budowlanych, o których mowa w art. 7 p.b. Naruszenie tych przepisów musi być jednak istotne, co organ prowadzący postępowanie naprawcze powinien ustalić w sposób niebudzący wątpliwości".
Przepisy o których mowa w art. 7 ustawy, to przepisy normujące warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie oraz warunki techniczne użytkowania obiektów budowlanych. Podkreślić należy, iż tak na etapie procedury udzielenia pozwolenia na budowę jak i zgłoszenia, organ architektoniczno-budowlany nie bada uwarunkowań technicznych projektu budowlanego czy zgłoszenia z wyjątkiem tych, które dotyczą posadowienia obiektu będącego przedmiotem postępowania względem terenów sąsiednich oraz istniejących już obiektów budowlanych (art. 35 ust 1 pkt 2 ustawy). Organ bada natomiast tą zgodność (projektu budowlanego lub zgłoszenia) z ustaleniami miejscowego plany zagospodarowania przestrzennego oraz w przypadku zgłoszenia także czy nie naruszy ono innych przepisów. Zgodnie bowiem z art. 29 ust 6 ustawy organ administracji architektoniczno-budowlanej wnosi sprzeciw, jeżeli pkt 2 budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy, inne akty prawa miejscowego lub inne przepisy.
Czy zatem organ nadzoru budowalnego władny jest wszcząć postępowanie naprawcze i to zakończone nakazem rozbiórki w stosunku do legalnie wykonanych robót budowlanych, powołując się na naruszenie przepisów, których obowiązek sprawdzenia obciążał organ administracji architektoniczno-budowlanej na etapie udzielenia pozwolenia na budowę czy zgłoszenia. W ocenie sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę odpowiedzieć na to pytanie należy przecząco. W państwie praworządnym podmiot realizujący zamierzenie inwestycyjne, w zaufaniu do prawa powinien mieć pewność, że realizując inwestycję legalnie tj. w oparciu o ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę lub skuteczne zgłoszenie, nie będzie musiał już po realizacji tej inwestycji dokonywać jej rozbiórki, bo inny organ administracji stwierdzi, że realizacja tego obiektu (jak mowa wyżej zgodna z pozwoleniem na budowę czy zgłoszeniem) narusza jednak przepisy. Jak zasadnie wskazano w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 maja 2012 r. II SA/Kr 426/12 "przez inny przypadek (o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego) niż określony przepisami art. 48 i 49a a dotyczący między innymi prowadzenia robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, nie można rozumieć sytuacji, kiedy organ stwierdza, iż spóźnił się z decyzją o sprzeciwie w przedmiocie zgłoszenia wykonania robót budowlanych, obiekt został zgodnie ze zgłoszeniem wybudowany a wtedy organ wszczyna postępowanie naprawcze prowadzące wprost do nakazu rozbiórki legalnie wzniesionego obiektu. Postępowanie naprawcze nie służy bowiem do konwalidacji uchybień organów nadzoru budowlanego. Jego celem jest zasadniczo doprowadzenie robót budowlanych wykonywanych niezgodnie z decyzją o pozwoleniu na budowę lub zgłoszeniem czy też niezgodnie ze sztuką budowlaną do stanu zgodnego z prawem". Także w wyroku z dnia 9 maja 2012 r. II SA/Kr 427/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie podnosi, iż "obywatel ma prawo działać w zaufaniu do organów państwa i domniemywać, że jego działanie akceptowane przez organ władzy - jest legalne. Skoro organy w sposób milczący zaakceptowały przedmiotową zabudowę - przeto inwestorowi, czy później jego następcom nie można przypisać samowoli. Gdyby podzielić rozumowanie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego - wyrażone w odpowiedzi na skargę, obywatel nigdy nie uzyskałby pewności czy jego działania akceptowane przez jeden organ kiedyś nie zostaną zakwestionowane przez inny lub nawet ten sam". Przywołać w tym miejscu można jeszcze wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 września 2019 r. II OSK 3369/18 w którym wrażono stanowisko, iż "właściwe rozumienie wynikającej z art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy - Prawo budowlane wzajemnej relacji postępowania naprawczego oraz decyzji o pozwoleniu na budowę, determinuje uznanie, że nie jest możliwe w postępowaniu naprawczym podważenie zgodności inwestycji z przepisami prawa w sytuacji, gdy inwestycja ta została zrealizowana bez odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, a jednocześnie nie doszło do uprzedniego wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego".
Odnosząc się do tego ostatniego orzeczenia wskazać należy, że procedura zgłoszeniowa tym różni się od procedury prowadzącej do udzielenia pozwolenia na budowę, że brak w niej decyzji, którą można wyeliminować z obrotu prawnego w trybie nadzwyczajnym. Milczące załatwienie sprawy, ma jednak doniosły skutek prawny w postaci powstania stanu, w którym inwestor może legalnie realizować zamierzenie inwestycyjne objęte tą procedurą, po upływie czasu w jakim organ ocenia czy zamierzenie to jest zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę oraz czy nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy, a także czy nie narusza innych przepisów. Jak mowa wyżej, podobnie jak w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę, w procedurze zgłoszeniowej organ nie bada zgodności zamierzenia z przepisami techniczno-budowlanymi, poza kwestiami związanymi z posadowieniem obiektu. Nie wynika to wprawdzie wprost z przepisów, ale skoro takiego badania organ nie przeprowadza (nie ma do tego kompetencji) w pełnowymiarowym postępowaniu o udzielenia pozwolenia na budowę, to logicznym jest, że w uproszczonym postępowaniu zgłoszeniowym także zgodności w tym zakresie organ nie bada. Konsekwencją takiego rozumowania jest przyjęcie, że naruszenie przepisów o którym mowa w art. 50 ust 1 pkt 4 ustawy, to naruszenie innych przepisów, niż te o których mowa w art. 30 ust 6 pkt 2 ustawy tj. że dotyczą one naruszenia przez realizowane czy też już zrealizowane przedsięwzięcie przepisów techniczno-budowlanych w zakresie nieocenianym przez organ administracji architektoniczno-budowlanej na etapie zgłoszenia a zatem, nie dotyczących posadowienia obiektu.
Konsekwencją takiego założenia jest przyjęcie, że organ nadzoru budowlanego nie może nakazywać rozbiórki danego obiektu, zrealizowanego na podstawie zgłoszenia przy braku sprzeciwu lub w stosunku do którego organ administracji architektoniczno-budowlanej zaświadczył o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu, z powołaniem się na sprzeczność tego przedsięwzięcia z przepisami techniczno-budowlanymi dotyczącymi posadowienia obiektu lub z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jak mowa wyżej kwestia ta badana jest na etapie analizy zgłaszania, a podmiot realizujący dane zamierzenie, działając w zaufaniu do organu administracji jako organu państwa praworządnego, nie może pozostawać w niepewności czy po realizacji tego zamierzenia, nie będzie musiał go jednak rozebrać, bo inny organ tego samego państwa dokona ustaleń sprzecznych z ustaleniami organu oceniającego dokonane zgłoszenie. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę jest w pełni świadomy, że orzecznictwo sądowe w kwestii czy organ nadzoru budowlanego jest władny badać zgodność obiektu będącego przedmiotem skutecznego zgłoszenia, z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego tj. czy są to "inne przepisy" o których mowa w art. 50 ust 1 pkt 4 ustawy, jest odmienne od stanowiska zaprezentowanego wyżej (vide; wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 września 2019 r. II OSK 3516/18, z 9 kwietnia 2009 r. II OSK 534/08, z 6 marca 2012 r. II OSK 2477/10 , z 3 lipca 2012 r. II OSK 755/11, z 19 lutego 2015 r. II OSK 1743/13 , z 6 grudnia 2017 r. II OSK 151/17) - tym niemniej z przyczyn o których mowa wyżej, stanowiska tego nie popiera.
Nawet prezentując pogląd przeciwny tj. pogląd, że organ nadzoru budowlanego może oceniać realizowane czy już zrealizowane zamierzenie pod kątem jego zgodności z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego czy innych przepisów ocenianych także na etapie procedowania pozwolenia na budowę czy zgłoszenia, to kategorycznie stwierdzić by należało, że nie każda sprzeczność w tym zakresie skutkować by mogła uznaniem za dopuszczalne wydania nakazu rozbiórki obiektu sprzecznego z tymi przepisami. Przepis art. 50 ust 1 pkt 4 mówi bowiem nie o sprzeczności zamierzenia z przepisami ale o prowadzeniu robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach. Istotne odstępstwo o ustaleń wynikających z przepisów to w ocenie sądu odstępstwo jakiego nie można zaakceptować, z uwagi na jakieś ważne okoliczności wynikające ze sprawy, jak ochrona praw osób trzecich czy sprzeczność jaskrawa, nie dająca się pogodzić np. z przeznaczeniem danego terenu. Kwestię mniej ważnych naruszeń w tym zakresie tj. sprzeczności danego zamierzenia, z przepisami techniczno-budowlanymi lub zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w stosunku do legalnie zrealizowanych obiektów, organ nadzoru budowlanego winien oceniać jako naruszenie nieistotne tj. nieuprawniające organu do podejmowania działań o których mowa w art. 50 – 51 ustawy. Przywołać tu ponownie należy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2016 r. II OSK 712/15, w którym podniesiono, iż zawarta w art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b. regulacja dotyczy m.in. naruszenia przepisów techniczno - budowlanych, o których mowa w art. 7 p.b. Naruszenie tych przepisów musi być jednak istotne, co organ prowadzący postępowanie naprawcze powinien ustalić w sposób niebudzący wątpliwości.
Kontynuując ten wątek wskazać należy, iż z uwagi na fakt, że organ powołuje się na naruszenie przez przedmiotowy obiekt ustaleń planu miejscowego oraz przepisów techniczno-budowlanych - co do posadowienia obiektu względem linii gazowej tj. kwestii które powinny być oceniane na etapie zgłoszenia, to nakaz rozbiórki musiałby wynikać z wykazanego przez organ nadzoru budowlanego istotnego odstępstwa od tych przepisów, w aspektach o których mowa wyżej, czego organ jednak nie uczynił.
Wskazać też należy, że jak wskazuje skarżący, a organ temu nie przeczy, przedmiotowe obiekty realizowane były w czasie kiedy gazociąg od kilku lat tj. od 2010 r. był wyłączony z użytkowania z powodu zniszczenia oraz, że już po zrealizowaniu przedmiotowego obiektu zniszczony fragment 60-letniego gazociągu naprawiono. W ocenie sądu rurociąg nieczynny i to od wielu lat, nie spełnia kryteriów by można go było uznać go gazociąg w rozumieniu § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz. U. poz. 640). W przepisie tym mowa bowiem o rurociągu służącemu do transportu gazu ziemnego. Jeżeli dany rurociąg od wielu lat z transportu gazu jest wyłączony, trudno przyjąć że w dacie realizacji obiektu będącego przedmiotem postępowania, był on gazociągiem. Organ nie powołuje się także na to, że nieruchomość, na której zrealizowano przedmiotowe zamierzenie była obciążona służebnością przesyłu, która to służebność skarżący musiałby respektować, niezależnie od tego, że rurociąg posadowiony na jego nieruchomości od lat nie służy przesyłowi gazu.
Na koniec wskazać należy, że ratio legis przepisu § 110 w/w rozporządzenia upatrywać należy w tym, że budowane w odległym czasie gazociągi były wykonane z materiałów i w technice, jaka wówczas była dostępna, a która aktualnie tj. po wejściu w życia rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie, jest inna – bardziej bezpieczna. Strefy kontrolowane są aktualnie inne, mniejsze. Zgodnie z § 10 pkt 6 tego rozporządzenia strefa kontrolowana o najwyższej wartości to 12 m. Zauważyć też należy, że gazociąg przebiegający przez działkę skarżącego został naprawiony, z pewnością przy użyciu materiałów i techniki aktualnie dostępnej. Jakie zatem argumenty przemawiają za tym, by orzec nakaz rozbiórki w stosunku do obiektu zrealizowanego legalnie a posadowionego co najmniej 13 m od linii gazociągu. W ocenie sądu argumentów takich brak.
Wskazać też należy, iż organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów zgłoszonych przez skarżącego w odwołaniu. Zarzuty te dotyczyły wadliwości dokonanego przez organ I instancji pomiaru obiektu będącego przedmiotem postępowania, od linii gazociągu oraz faktu, że w dacie jego realizacji gazociąg ten był wyłączony z eksploatacji a także braku rozważenia możliwości doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Jedynie w tej ostatnie kwestii organ odwoławczy stwierdza, że brak możliwości wydzielenia części obiektu podlegającej rozbiórce bez uszczerbku dla reszty – co uzasadnia nakazanie rozbiórki w stosunku do całego obiektu. Stanowiska tego jednak nie argumentuje. Orzecznictwo sądowe pogląd jaki wyartykułował organ wprawdzie wypracowało, ale nie dotyczy to sytuacji, kiedy ewentualnym nakazem rozbiórki miała być objęta część obiektu budowalnego, którą można wyodrębnić, na co wskazuje sam skarżący przedstawiając stosowną argumentację, do której organ II instancji się w żaden sposób się nie odniósł. Brak ustosunkowania się do zarzutów odwołania stanowiło by samoistną podstawę do eliminacji tego orzeczenia z obrotu prawnego. Obowiązkiem organu odwoławczego jest bowiem ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy a także ustosunkowanie się do zarzutów sformułowanych w odwołaniu tak w sensie pozytywnym jak i negatywnym tj. wskazanie odwołującej się stronie, dokonanej przez organ odwoławczy prawnej oceny podnoszonych przez nią argumentów. Rola organu II instancji nie ogranicza się do kontroli instancyjnej decyzji organu I instancji, lecz ponownego rozpatrzenia sprawy, według stanu prawnego i faktycznego aktualnego na datę orzekania. Tym niemniej jednak z uwagi na fakt naruszenia przepisów prawa materialnego także przez organ I instancji, w ocenie sądu należało wyeliminować z obrotu prawnego decyzję organów obu instancji.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a oraz c także 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w oparciu o zarządzenia przewodniczącego wydziału wydane na podstawie art. 15zzs4 ust 3 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV (Dz.U. 2020.875).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI