II SA/Kr 413/25

II SA/Kr 413/25 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-11-14
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-04-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Joanna Człowiekowska /przewodniczący/
Paweł Darmoń /sprawozdawca/
Piotr Fronc
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 1966 nr 24 poz 151
art 121  par 4  i par     2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Człowiekowska Sędziowie WSA Paweł Darmoń (spr.) WSA Piotr Fronc po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w K. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 19 lutego 2025 r. nr 146/2025 znak: WSE.7722.71.2024.NWOJ w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia skargę oddala.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 19 lutego 2025 r. nr 146/2025 znak: WSE.7722.71.2024.NWOJ Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzory Budowlanego w Krakowie, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572) w związku z art. 18 i art. 23 § 1 i § 4 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2025 r. poz. 132), utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie – Powiat Grodzki z dnia 9 lipca 2024 r. nr RPE.520.42.2023.ASA, którym nałożono na Spółdzielnię Mieszkaniową "[...] w K. (zwaną dalej także stroną skarżącą) grzywnę w wysokości [...] zł w celu przymuszenia zobowiązanej do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym z dnia [...] r. nr [...].
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Postanowieniem z dnia 9 lipca 2024 r. nr RPE.520.42.2023.ASA Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie – Powiat Grodzki nałożył na stronę skarżącą grzywnę w wysokości [...] zł w celu przymuszenia zobowiązanej do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym z dnia [...] r. nr [...]. Uiszczenie grzywny miało nastąpić do dnia 30 września 2024 r. pod rygorem ściągnięcia jej w trybie egzekucji administracyjnej. W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że prowadzi egzekucję decyzji Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 16 grudnia 2022 r. nr 522/2022 znak: WOB.7721.347.2022.AJAN nakazującej stronie skarżącej, jako zarządcy budynku, usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego, zlokalizowanego na działce nr [...] obr. [...], przy ul. [...] w K., w zakresie mieszkania nr [...], poprzez wykonanie robót budowlanych, eliminujących mogący wystąpić stan zagrożenia życia lub zdrowia ludzi bądź bezpieczeństwa mienia. Ww. roboty budowlane, określone zostały przez inż. S. M., posiadającego uprawnienia budowlane nr [...] w specjalności konstrukcyjno-budowlanej oraz będącego rzeczoznawcą budowlanym w ww. specjalności wpisanym do Centralnego Rejestru Rzeczoznawców Budowlanych pod pozycją [...], w przedłożonym w organie w dniu 2 grudnia 2021 r. dokumencie pn.: "Ekspertyza techniczna w przedmiocie ustalenia przyczyn pojawiania się wykwitów pleśni i zawilgocenia na ścianach wewnętrznych i suficie wydzielających lokal mieszkalny nr [...] w budynku wielorodzinnym przy ul. [...] w K.".
Organ I instancji wskazał, że tytułem wykonawczym nr [...] z dnia [...] r. została wszczęta egzekucja administracyjna w powyższym zakresie. W trakcie czynności kontrolnych w dniu 14 maja 2024 r. stwierdzono, że przedmiotowy obowiązek nadal nie został wykonany. W konsekwencji konieczne było nałożenie na stronę skarżącą grzywny w celu przymuszenia na zasadach określonych w art. 121 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Organ I instancji stwierdził, że na wysokość nałożonej grzywny wpłynęły następujące czynniki. Po pierwsze, żadna z robót nakazanych egzekwowaną decyzją nie została wykonana. Nieodpowiedni stan techniczny mieszkania utrzymuje się zatem od dwóch lat. W konsekwencji konieczne jest nałożenie grzywny w celu przymuszenia, tak aby doprowadzić do jak najszybszego wykonania egzekwowanego obowiązku i co za tym idzie, aby usunąć stan zagrażający zdrowiu osób zamieszkujących przedmiotową nieruchomości.
Po drugie, nałożona grzywna musi być na tyle dotkliwa, aby realnie wpłynąć na zobowiązanego - musi zatem odnosić się do zakresu nakazanych robót, tak aby nie było opłacalne dla zobowiązanego dalsze uchylanie się od wykonania obowiązku. W ocenie organu, kwota [...]zł realnie przymusi zobowiązanego do wykonania egzekwowanego obowiązku. Nadto organ I instancji zaznaczył, że w obecnym realiach społeczno-gospodarczych kwota [...]zł nie może zostać uznana za nadmiernie wygórowaną, zaś niższa wysokość grzywny, mając na uwadze zakres nakazanych robót, mogłaby nie pociągnąć za sobą przymuszenia zobowiązanego do wykonania egzekwowanego obowiązku. Zdaniem organu I instancji, termin ponad dwumiesięczny (do 30 września 2024 r.) pozwala zobowiązanemu na realną realizację egzekwowanego obowiązku, mając na uwadze charakter i zakres robót budowlanych prowadzących do jego wykonania.
W zażaleniu na powyższe postanowienie strona skarżąca zarzuciła organowi I instancji naruszenie:
1) art. 7, art. 7a i art. 7b ustawy Kodeks postępowania administracyjnego w związku z niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, poprzez nieuwzględnienie okoliczności, że skarżąca Spółdzielnia wielokrotnie podejmowała próby i nadal jest gotowa wykonać pracę nałożone decyzją PINB znak: ROIK I.5162.9.2022.PNI z dnia 30 czerwca 2022 r. i w tym celu wielokrotnie zwracała się do właścicielki lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] J. G. o jego udostępnienie lecz bezskutecznie, bowiem właścicielka lokalu odmówiła jego udostępnienia, nie otwierała drzwi mimo obecności w lokalu.
2) art. 107 § 3, art. 11 w związku z art. 126 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego w zakresie nie wskazania w treści postanowienia pełnego i jasnego uzasadnienia faktycznego i prawnego.
3) art. 7, art. 77 i art. 80 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez niezasadne uznanie, że skarżąca Spółdzielnia uchyla się od wykonania obowiązku nałożonego decyzją PINB znak: ROIK I.5162.9.2022.PNI z dnia 30 czerwca 2022 r. i w konsekwencji zastosowanie normy z art. 6 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, podczas gdy właściwe zastosowanie norm prawa materialnego nie doprowadziłoby do zastosowania tego środka.
4) art. 7 § 2 i art. 7a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez niedokonanie wyboru najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego oraz braku współdziałania organu egzekucyjnego w celu prawidłowego wykonania obowiązku nałożonego decyzją PINB z dnia 30 czerwca 2022 r. znak: ROIK I.5I62.9.2022.PNI.
Mając powyższe na uwadze strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zawieszenie, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, niniejszego postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego toczącego się przed Sądem Rejonowym dla [...] w K. Wydział VI Cywilny pod sygn. [...] gdyż wynik tego postępowania umożliwi jej wykonanie obowiązku nałożonego decyzją PINB z dnia 30 czerwca 2022 r. znak: ROIK I.5162.9.2022.PNI. Ponadto strona skarżąca wniosła również o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu umożliwienia jej wykonania decyzji PINB z dnia 30 czerwca 2022 r.
Wymienionym na wstępie postanowieniem z dnia 19 lutego 2025 r. nr 146/2025 Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu swojego postanowienia organ II instancji wyjaśnił, że istotą grzywny w celu przymuszenia jest dolegliwość finansowa, która służy temu, aby skłonić zobowiązanego do wykonania ciążącego na nim obowiązku. Z samej swej istoty grzywna w celu przymuszenia nakładana może być jedynie w sytuacji, gdy zobowiązany nie wykonał w całości lub w części powinności, do której był zobligowany. Organ II instancji wskazał, że w dniu 14 maja 2024 r. pracownicy PINB przeprowadzili czynności kontrolne, podczas których stwierdzono, iż obowiązek nie został wykonany. Fakt niewykonania egzekwowanego obowiązku potwierdza również zobowiązany w treści zażalenia. W świetle powyższego organ II instancji stwierdził, że w dalszym ciągu egzekwowany obowiązek pozostaje niewykonany, a zatem istnieje podstawa faktyczna i prawna do zastosowania wobec zobowiązanej środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia.
W ocenie organu II instancji, PINB przy ustalaniu wysokości grzywny nałożonej na stronę skarżącą prawidłowo zastosował art. 121 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdyż egzekwowanym obowiązkiem nie jest orzekany na podstawie przepisów Prawa budowlanego nakaz rozbiórki budynku lub jego części, co obligowałoby organ egzekucyjny do wyliczenia grzywny na podstawie art. 121 § 5 tej ustawy, a nakaz polegający na usunięciu nieprawidłowości stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego, zlokalizowanego na działce nr [...] obr. [...], przy ul. [...] w K., w zakresie mieszkania nr [...]. W przedmiotowej sprawie najwyższą kwotą grzywny jaka mogła zostać orzeczona wobec Spółdzielni Mieszkaniowej "[...] jest kwota 50.000 zł. Organ II instancji stwierdził zatem, że organ egzekucyjny I instancji nie wykroczył poza ustaloną przez ustawodawcę maksymalną wysokość grzywny dla zobowiązanego, będącego osobą prawną.
W ocenie organu II instancji, nałożenie grzywny w wysokości [...] zł jest zasadne. Uchylanie się bowiem przez stronę skarżącą od blisko 2 lat od obowiązku wykonania egzekwowanej decyzji PINB z dnia 30 czerwca 2022 r. znak: ROIK I.5162.9.2022.PNI, zreformowanej decyzją MWINB nr 522/2022 z dnia 16 grudnia 2022 r. znak: WOB.7721.347.2022.AJAN, powoduje, że stan zagrożenia życia lub zdrowia ludzi oraz bezpieczeństwa mienia może ulec pogorszeniu w związku z jego niewykonaniem. Mając na względzie powyższe, organ odwoławczy uznał, że nałożona zaskarżonym postanowieniem kwota grzywny w wysokości [...] zł nie jest zbyt wygórowana.
Odnosząc się do uwag zażalenia MWINB wyjaśnił, że obowiązek podjęcia przez PINB jako wierzyciela i jednocześnie organ egzekucyjny czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych jest przewidzianą w przepisach ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji konsekwencją istnienia w obrocie prawnym decyzji nakazowej oraz niewykonania przez adresata tej decyzji orzeczonego w niej obowiązku. PINB nie może kierować się w tej kwestii swoim uznaniem, ale jest do podjęcia w/w działań zobowiązany artykułem 6 § 1 w/w ustawy.
Organ II instancji podkreślił, że egzekwowany obowiązek wynika z ostatecznej decyzji PINB z dnia 30 czerwca 2022 r. znak: ROIK I.5162.9.2022.PNI, zreformowanej w zakresie terminu wykonania nałożonego obowiązku decyzją MWINB nr 522/2022 z dnia 16 grudnia 2022 r. znak: WOB.7721.347.2022.AJAN. Ponadto, mając na uwadze pismo zobowiązanej z dnia 17 lipca 2024 r., w którym wyżej wymieniona wniosła zarzuty oraz wniosek o umorzenie przedmiotowego postępowania znak: RPE.520.42.2023.ASA, organ II instancji w toku postępowania zażaleniowego pozyskał od PINB informacje o wydanych postanowieniach w w/w sprawach. Postanowieniem z dnia 28 października 2024 r. znak: RPE.520.42.2023.ASA PINB oddalił zarzuty wniesione przez stronę skarżącą i odrębnym postanowieniem z dnia 28 października 2024 r. znak: RPE.520.42.2023.ASA odmówił umorzenia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego RPE.520.42.2023.ASA. Wobec powyższego PINB jako organ egzekucyjny miał prawo stosować środki egzekucyjne, celem przymuszenia zobowiązanej do wykonania egzekwowanego obowiązku. Zatem PINB słusznie, zdaniem organu II instancji, nałożył na zobowiązaną grzywnę w celu przymuszenia. Wskazanej wyżej konsekwencji zobowiązana była świadoma, była bowiem poinformowana w doręczonym odpisie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] o możliwości zastosowania przez PINB w/w środka egzekucyjnego. Pomimo tego do dnia 9 lipca 2024 r., w którym wydano zaskarżone postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia znak: RPE.520.42.2023.ASA, zobowiązana obowiązku nie wykonała. Mając na uwadze powyższe organ II instancji stwierdził, że wydanie zaskarżonego postanowienia z dnia 9 lipca 2024 r. znak: RPE.520.42.2023.ASA o nałożeniu grzywny jest środkiem przymusu, który nie został, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, przedwcześnie zastosowany bez podjęcia czynności w celu ustalenia prawidłowego stanu faktycznego sprawy, lecz po przeprowadzonej kontroli w dniu 14 maja 2024 i ustaleniu przez pracowników PINB, że egzekwowany obowiązek nie został wykonany. W/w środek egzekucyjny został zastosowany po to, aby doprowadzić do wykonania tego obowiązku.
MWINB zaznaczył także, że strona skarżąca jest odpowiedzialna za wykonanie ciążącego obowiązku, a przez to jest odpowiedzialna też za przezwyciężenie wszelkich trudności, które napotka w związku z wykonywaniem obowiązku. W ocenie organu II instancji, sama deklaracja zobowiązanej co do wykonania obowiązku albo nawet podjęcie działań, które jednak okazały się nieskuteczne, nie jest dla organu egzekucyjnego podstawą do zaniechania prowadzenia egzekucji administracyjnej. Samo zapewnienie zobowiązanej, że chce wykonać obowiązek, nie uzasadnia odstąpienia organu egzekucyjnego od stosowania środków egzekucyjnych, w tym grzywny w celu przymuszenia. Argumentacja zobowiązanej o przedwczesnym wydaniu postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku z uwagi na wskazane trudności w porozumieniu się z właścicielem lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w celu udostępnienia lokalu mieszkalnego do wykonania egzekwowanego obowiązku pozostaje bez wpływu na bieg przedmiotowej egzekucji.
Organ II instancji wyjaśnił, że w zakres kompetencji organu egzekucyjnego, prowadzącego postępowanie egzekucyjne nie wchodzi sposób uzgodnień pomiędzy stroną skarżącą a J. G., w tym kwestii związanych z udostępnieniem w/w mieszkania. Tego typu spory mogą być rozstrzygane przez sądy powszechne. Organ II instancji stwierdził, że podejmowane przez zobowiązaną działania przed Sądem Rejonowym dla [...] w K. Wydział VI Cywilny nie wpływają na tok postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] r. w taki sposób, aby możliwe było na tej podstawie zaniechanie podejmowania czynności egzekucyjnych w tym postępowaniu. Sam bowiem fakt skierowania pozwu do Sądu nie powoduje, że nałożenie grzywny w celu przymuszenia jest niezasadne. Podjęte przez zobowiązaną działania świadczą o woli zobowiązanej wykonania egzekwowanego obowiązku. Organ II instancji dodał przy tym jednak, że zobowiązana miała wystarczająco dużo czasu (blisko 2 lata), aby zorganizować wykonanie egzekwowanego obowiązku. Natomiast mając na względzie charakter obowiązku, brak jego wykonania powoduje pogłębiający stan zagrożenia życia lub zdrowia ludzi oraz bezpieczeństwa mienia. Dlatego też organ egzekucyjny miał podstawę faktyczną i prawną, by zastosować wobec zobowiązanej środek egzekucyjny w postaci grzywny w celu przymuszenia.
Odnosząc się z kolei do poruszonej w zażaleniu kwestii zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego oraz zawieszenia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego, organ II instancji zawiadomieniem z dnia 25 października 2024 r. znak: WSE.7722.71.2024.NWOJ poinformował stronę skarżącą, że uczyni przedmiotem własnego rozpoznania kwestię zażalenia na postanowienie PINB z dnia 9 lipca 2024 r. znak: RPE. 520.42.2023. AS A o nałożeniu grzywny, natomiast odnośnie skargi na czynność egzekucyjną, której podstawą jest zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej, opartej na podstawie określonej w art. 54 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, opartego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, należy wnieść odrębne podania do organu właściwego, którym jest PINB jako organ egzekucyjny. Ponadto MWINB zastrzegł, iż w/w podania złożone do organu właściwego zgodnie z treścią w/w zawiadomienia, tj. w 14-dniowym terminie (liczonym od daty doręczenia zawiadomienia), uważane będą za złożone w dniu wniesienia pierwszego podania, tj. pisma z dnia 17 lipca 2024 r. Organ II instancji wyjaśnił przy tym, że skarga na czynność egzekucyjną i wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego są odrębnymi od zażalenia na postanowienie środkami prawnymi służącymi zobowiązanej w postępowaniu egzekucyjnym. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji odrębnie traktuje możliwość wniesienia skargi na czynność egzekucyjną, o której mowa w jej art. 54 i odrębnie możliwość zaskarżenia postanowienia o nałożeniu grzywny. Inne są też organy właściwe do rozpatrzenia tych środków. Kwestia uciążliwości zastosowanego środka egzekucyjnego może być przedmiotem skargi na czynność egzekucyjną, złożoną w trybie art. 54 § 1 pkt 2 w/w ustawy, a nie przedmiotem zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny.
Odnosząc się do wskazanego w zażaleniu art. 7a § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ II instancji podniósł, że dotyczy on obowiązku współpracy pomiędzy wierzycielem, organem egzekucyjnym, a dłużnikiem zajętej wierzytelności. Zgodnie z art. 1a pkt 3 tej ustawy przez pojęcie dłużnika zajętej wierzytelności "rozumie się przez to dłużnika zobowiązanego, jak również bank, pracodawcę, podmiot prowadzący działalność maklerską, trasata oraz inne podmioty realizujące, na wezwanie organu egzekucyjnego, zajęcie wierzytelności lub innego prawa majątkowego zobowiązanego". W niniejszej sprawie podmiotem, który w wyznaczonym terminie nie wykonał obowiązku o charakterze niepieniężnym nie jest dłużnik zajętej wierzytelności, tylko zobowiązany. Powyższy przepis nie dotyczy współpracy organu egzekucyjnego z zobowiązanym, lecz z dłużnikiem zajętej wierzytelności. Przedmiotowa sprawa dotyczy obowiązku niepieniężnego, wynikającego z decyzji PINB z dnia 30 czerwca 2022 r. znak: ROIK. I.5162.9.2022.PNI, a polegającego na usunięciu nieprawidłowości stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego, położonego przy ul. [...] w K.. W postępowaniu tym nie występuje zatem dłużnik zajętej wierzytelności, więc PINB nie mógł naruszyć w przedmiotowej sprawie art. 7a § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
W kwestii złożonego przez zobowiązaną w zażaleniu wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia zażalenia, organ II instancji wskazał, iż art. 17 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi, że wniesienie zażalenia co do zasady nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego, jednak organ egzekucyjny lub organ odwoławczy może w uzasadnionych przypadkach wstrzymać postępowanie egzekucyjne do czasu rozpatrzenia zażalenia. Obowiązkiem organu rozpatrującego zażalenie jest dokonanie z urzędu oceny zasadności wstrzymania postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia zażalenia. Ocena taka jest dokonywana niezależnie od wniosku skarżącego. W niniejszej sprawie MWINB nie stwierdził przesłanek uzasadniających pozytywne odniesienie się do tej kwestii i nie skorzystał z uprawnienia przewidzianego w powyższym przepisie. Mając powyższe na uwadze organ II instancji za zbędne uznał wydanie odrębnego rozstrzygnięcia w przedmiocie wstrzymania postępowania egzekucyjnego.
Reasumując, organ II instancji stwierdził, że zaskarżone postanowienie organu I instancji jest zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Dopóki bowiem wykonanie decyzji PINB z dnia 30 czerwca 2022 r. znak: ROIK I.5162.9.2022.PNI, zreformowanej w zakresie terminu wykonania nałożonego obowiązku decyzją MWINB nr 522/2022 z dnia 16 grudnia 2022 r. znak: WOB.7721.347.2022.AJAN, nie jest wstrzymane i decyzja ta pozostaje w obrocie prawnym, organ egzekucyjny zobligowany jest do prowadzenia postępowania egzekucyjnego w celu doprowadzenia do wykonania obowiązku wynikającego z w/w decyzji, w tym do stosowania środków egzekucyjnych, do których zalicza się grzywnę w celu przymuszenia. Organ II instancji stwierdził, że organ egzekucyjny ustalając wysokość grzywny nie naruszył granic uznania administracyjnego, a jego ocena nie nosi cech dowolności. Skarżone postanowienie - wbrew twierdzeniom strony skarżącej - nie narusza wskazanych przez nią przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ani Kodeksu postępowania administracyjnego.
Z powyższym postanowieniem Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie nie zgodziła się Spółdzielnia Mieszkaniowa [...]" i pismem z dnia 15 marca 2025 r. wniosła na nie skargę, domagając się jego uchylenia wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu I instancji. Zaskarżonemu postanowieniu strona skarżąca zarzuciła naruszenie:
1) art. 7, art. 7a i art. 7b Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z niepodjęciem wszelkich czynności niezbędnych do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego poprzez nieuwzględnienie okoliczności, że strona skarżąca wielokrotnie podejmowała próby i nadal jest gotowa wykonać prace nałożone decyzją PINB znak: ROIK I.5162.9.2022.PNI z dnia 30 czerwca 2022 r. i w tym celu wielokrotnie zwracała się do właścicielki lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...], J. G., w którym to lokalu mają być wykonane prace, o jego udostępnienie lecz bezskutecznie, bowiem właścicielka lokalu odmówiła jego udostępnienia, nie otwierała drzwi mimo obecności w lokalu.
2) art. 107 § 3, art. 11 w związku z art. 126 Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie nie wskazania w treści postanowienia pełnego i jasnego uzasadnienia faktycznego i prawnego, poprzez nie wskazanie jakie środki prawne i czynności faktyczne nie zostały przez stronę skarżącą podjęte a powinny - celem wejścia do mieszkania J. G. mimo jej sprzeciwu i wykonania decyzji.
3) art 7. art. 11, art. 80 i art. 81a Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez niezasadne uznanie, że strona skarżąca uchylała się od wykonania obowiązku nałożonego decyzją PINB znak: ROIK I.5162.9.2022.PNI z dnia 30 czerwca 2022 r. i w konsekwencji zastosowanie normy z art. 6 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, podczas gdy właściwe zastosowanie norm prawa materialnego nie doprowadziłoby do zastosowania tego środka.
4) art. 7 § 2 i art. 7a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez brak współdziałania organu egzekucyjnego w celu prawidłowego wykonania obowiązku nałożonego decyzją PINB z dnia 30 czerwca 2022 r. znak: ROIK I.5162.9.2022.PNI.
5) art. 96a Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie, kiedy to przeprowadzenie mediacji i wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych właścicielce mieszkania mogłoby doprowadzić do jego udostępnienia stronie skarżącej, a tym samym wykonania decyzji.
W uzasadnieniu strona skarżąca przytoczyła argumenty, które jej zdaniem przemawiają za zasadnością powyższych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2024.1267 t.j. z dnia 2024.08.21) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2024.935 t.j. z dnia 2024.06.26), dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 p.p.s.a.). Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktu z przepisami prawa.
W myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a zarzuty skargi nie mogą odnieść skutku. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie zbadał wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności stwierdzając, że egzekwowany obowiązek nie został wykonany. Podlegająca wykonaniu decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie – Powiat Grodzki pozostaje w obrocie prawnym i ma przymiot wykonalności. Organy nadzoru budowlanego mają nie tylko prawo, ale wręcz obowiązek doprowadzić do jej wykonania, a przywoływana przez stronę skarżącą rzekoma bezradność w jej wykonaniu nie ma na to wpływu.
W zaskarżonym postanowieniu szczegółowo wyjaśniono przesłanki, jakimi kierowano się przy ustalaniu wysokości nałożonej grzywny i jej celowości. Opisano również czynności poprzedzające wszczęcie postępowania egzekucyjnego – które również należy ocenić jako prawidłowe.
Strona skarżąca zarzuca naruszenie całego szeregu przepisów postępowania art. 7 art. 7a, art. 7b k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 80, art. 81a k.p.a., art. 107 § 3, art. 11 w zw. z art. 126 k.p.a., art. 96a k.p.a. Następnie art. 7 § 2 i 7a oraz 6 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W ocenie Sądu wszystkie te zarzuty są chybione.
Zgodnie z art. 7a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2025.1691 t.j. z dnia 2025.12.03) jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. Przepis ten nie mógł zostać naruszony, bowiem w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie wystąpiły żadne wątpliwości, co do treści normy prawnej. Zasada art. 7b k.p.a. została zachowana.
Nie sposób również dopatrzeć się w zaskarżonym postanowieniu naruszenia art. 8 k.p.a., statuującego zasadę zaufania do władzy publicznej ani art. 7a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – zasady współpracy w postępowaniu.
Z kolei art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. dotyczą postępowania dowodowego. Tymczasem jedyne istotne okoliczności faktyczne, które w niniejszej sprawie podlegały ustaleniu, to kwestia pozostawania wykonywanej decyzji w obrocie prawnym oraz kwestia wykonania nałożonego tą decyzją obowiązku przez stronę skarżącą. Te ustalenia nie budzą wątpliwości i nie są kwestionowane przez stronę skarżącą, zatem nie sposób zrozumieć w jaki sposób organy nadzoru budowlanego miałyby te przepisy naruszyć.
Chybiony jest zarzut naruszenia art. 96a k.p.a., który dotyczy mediacji w postępowaniu rozpoznawczym, zresztą skarżąca nie wskazała jakie to "wszystkie okoliczności faktyczne i prawne" należy wyjaśnić właścicielce mieszkania, którego dotyczy obowiązek.
Wreszcie uzasadnienie zaskarżonego postanowienia w pełni realizuje wymogi wynikające z art. 107 § 3 k.p.a. (w zw. z art. w zw. z art. 126 k.p.a. i w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Szczegółowo omówiono i wyjaśniono wszystkie istotne dla sprawy okoliczności oraz przepisy mające w sprawie zastosowanie.
Również bezzasadne są szczegółowe zarzuty dotyczące naruszenia przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U.2025.132 t.j. z dnia 2025.01.31).
W kwestii wysokości grzywny w celu przymuszenia wskazać należy, iż ustawodawca, wprowadzając w art. 121 § 2 upea tylko górne granice kwot tych grzywien, pozostawił organowi egzekucyjnemu swobodę ustalania ich wysokości w konkretnym przypadku. Organ egzekucyjny, ustalając wysokość grzywny w celu przymuszenia, kieruje się zasadami racjonalnego działania (art. 7 § 2 upea) i niezbędności (art. 7 § 3 upea). Z w/w zasad wynika obowiązek organu zastosowania wobec zobowiązanego takiej dolegliwości, która jest niezbędna do realizacji ciążącego na nim obowiązku i zaprzestania stosowania tej dolegliwości, jeżeli obowiązek zostanie spełniony. W postępowaniu egzekucyjnym jedynym kryterium, jakim kieruje się organ egzekucyjny, ustalając taką, a nie inną treść uznaniowego rozstrzygnięcia odnośnie wysokości grzywny w celu przymuszenia, jest ocena dolegliwości z punktu widzenia skuteczności w nakłonieniu zobowiązanego do wykonania obowiązku. Uzasadniając zatem wysokość nałożonej grzywny, organ egzekucyjny może odwołać się jedynie do zasad celowości i skuteczności podjętych działań (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 02 lutego 2010 r. sygn. akt: II OSK 235/09, Lex nr 602159). W rozpoznawanej sprawie nieodpowiedni stan techniczny mieszkania utrzymuje się od ponad trzech lat (dwóch na datę wydania postanowienia organu I instancji) i zagraża zdrowiu osób zamieszkujących nieruchomość. Należy dodatkowo mieć na względzie, że stosownie do art. 121 § 4 upea- jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa, chyba że dotyczy obowiązku utrzymania obiektu budowlanego w stanie nieoszpecającym otoczenia. Jej wysokość i jednorazowość ma skłonić zobowiązaną by zamiast jej zapłaty wykonała obowiązek. W rozpoznawanej sprawie organ orzekł o jej średnim wymiarze, w stosunku do osoby prawnej, adekwatnie do realiów społeczno-ekonomicznych.
Strona skarżąca przekonująco nie wskazała, na czym miałoby polegać naruszenie art. 119 upea, zgodnie z którym grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego (§ 1).
Grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym (§ 2). Sąd nie dopatrzył się naruszenia tego przepisu w kontrolowanym postanowieniu.
W kwestii zastosowanego środka egzekucyjnego należy przypomnieć, że zgodnie z art. 7 § 2 upea organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. W okolicznościach niniejszej sprawy nie można a priori uznać, że wykonanie zastępcze będzie zawsze środkiem mniej uciążliwym niż grzywna w celu przymuszenia. Istotą wykonania zastępczego jest, bowiem zlecenie innej osobie wykonania egzekwowanej czynności za zobowiązanego i na jego koszt (art. 127 upea). Tak ustalony koszt może być wielokrotnie wyższy niż wykonanie czynności osobiście przez zobowiązanego. Tymczasem nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym (art. 125 § 1 upea), a zgodnie z art. 126 upea na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, nawet grzywny uiszczone lub ściągnięte w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w wysokości 75% lub w całości.
Zasadnicze znaczenie w przedmiotowej sprawie ma fakt, że egzekwowany obowiązek wynika z ostatecznej, pozostającej w obrocie prawnym decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie – Powiat Grodzki z dnia 30 czerwca 2022 r. znak: ROIK.I.5162.9.2022.PNI nakazującej stronie skarżącej, jako zarządcy budynku, usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego, zlokalizowanego na działce nr [...] obr. [...], przy ul. [...] w K., w zakresie mieszkania nr [...], poprzez wykonanie robót budowlanych, eliminujących mogący wystąpić stan zagrożenia życia lub zdrowia ludzi bądź bezpieczeństwa mienia.
Wykonanie w/w decyzji nie zostało wstrzymane, a postępowanie egzekucyjne nie zostało zawieszone w jakimkolwiek trybie przewidzianym w Kodeksie postępowania administracyjnego lub też w przepisach szczególnych. Dopóki w/w obowiązek nie zostanie przez zobowiązanego wykonany w całości, organy nadzoru budowlanego zobligowane są doprowadzić do jego wykonania, stosując w tym celu przewidziane prawem środki egzekucyjne, w tym również grzywnę w celu przymuszenia.
Sama "gotowość" wykonania decyzji wyrażana w pismach, na które powołuje się Spółdzielnia, to za mało aby zrealizować obowiązek wynikający z tytułu wykonawczego. Nie jest to również podstawa dla organu egzekucyjnego aby zaniechać prowadzenia egzekucji administracyjnej i odstąpić od stosowania środków egzekucyjnych. Brak wykonania obowiązku obciąża zobowiązaną i pogłębia stan zagrożenia życia lub zdrowia mieszkańców, bądź bezpieczeństwa mienia. Sam fakt skierowania powództwa do sądu powszechnego [...]), na który powołuje się strona skarżąca (bez bliższego określenia stanu sprawy) nie zwolni skarżącej z wykonania egzekwowanego obowiązku. Tym bardziej, że Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...] w K. miała wystarczająco dużo czasu, by na tyle sprawnie zorganizować swoje służby, aby obowiązek wykonać i przezwyciężyć trudności na jakie się powołuje. Decyzja MWINB w Krakowie utrzymująca w mocy decyzję zobowiązującą zapadła w dniu 16 grudnia 2022 r, znak: WOB.7721.347.2022.AJAN i nakazywała wykonanie czynności w nowym terminie - do dnia 30 kwietnia 2023 r. (pierwotny termin z decyzji organu I instancji - do dnia 30 października 2022 r). W skardze Spółdzielnia powołuje się na pisma kierowane do właścicielki lokalu J. G., przy czym pierwsze z nich wystosowane zostało dopiero 20 kwietnia 2023r.
Zaskarżone postanowienie jest prawidłowe. Orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a.