V SA/Wa 2090/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-11-23
NSAAdministracyjneŚredniawsa
uprawnienia kombatanckieArmia Krajowaruch oporuII wojna światowadecyzja administracyjnapostępowanie dowodoweKarta Kombatantahistoriaprawo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę M.S. na decyzję o pozbawieniu uprawnień kombatanckich, uznając brak wystarczających dowodów na służbę w Armii Krajowej.

Skarżący M.S. został pozbawiony uprawnień kombatanckich przyznanych za utrwalanie władzy ludowej. Pomimo wcześniejszych uchyleń decyzji i zaleceń przeprowadzenia postępowania dowodowego, organ administracji utrzymał w mocy decyzję o pozbawieniu uprawnień, stwierdzając brak dowodów na służbę w Armii Krajowej. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że skarżący nie wykazał spełnienia przesłanek do posiadania uprawnień kombatanckich z tytułu służby w polskich podziemnych formacjach.

Sprawa dotyczyła skargi M.S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o pozbawieniu go uprawnień kombatanckich, które pierwotnie przyznano mu z tytułu utrwalania władzy ludowej. Po uchyleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny poprzednich decyzji i zaleceniu przeprowadzenia postępowania dowodowego, organ ponownie rozpoznał sprawę. Mimo przedstawienia zeznań świadków i informacji o działalności w ruchu oporu oraz skazaniu zaocznie na karę śmierci, organ administracji stwierdził brak wystarczających dowodów na przynależność do Armii Krajowej. Zarówno środowisko kombatanckie, jak i sam skarżący nie dostarczyli kluczowych danych (pseudonim, przydział organizacyjny, data zaprzysiężenia), które potwierdziłyby jego służbę w AK. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, uznał, że zebrany materiał dowodowy nie daje podstaw do przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu służby w polskich podziemnych formacjach. Sąd podkreślił, że podniesienie okoliczności służby w AK nastąpiło dopiero po latach, a wcześniej skarżący nie ujawniał takich faktów. Dodatkowo, sąd wskazał, że pierwotne przyznanie uprawnień z tytułu utrwalania władzy ludowej stanowiło samoistną podstawę do ich pozbawienia. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako niezasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, brak wystarczających dowodów na służbę w Armii Krajowej, w tym brak kluczowych danych identyfikacyjnych i organizacyjnych, uzasadnia pozbawienie uprawnień kombatanckich, nawet jeśli skarżący twierdził, że działał w ruchu oporu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skarżący nie wykazał swojej przynależności do Armii Krajowej, ponieważ nie przedstawił kluczowych danych (pseudonim, przydział, data zaprzysiężenia) ani nie uzyskał rekomendacji od środowiska kombatanckiego. Podniesienie tej okoliczności dopiero po latach oraz fakt, że pierwotne uprawnienia przyznano za utrwalanie władzy ludowej, dodatkowo osłabiły jego argumentację.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

u.o.k. art. 25 § ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 1 ust. 2 pkt 3

Ustawa o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

Warunkiem uznania za działalność kombatancką było pełnienie służby w polskich podziemnych formacjach i organizacjach, co oznacza zorganizowaną formę walki w ramach oddziałów partyzanckich, podporządkowanie służbowe i wykonywanie zakreślonych czynności.

u.o.k. art. 1 § ust. 2 pkt 3

Ustawa o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

Pełnienie służby w polskich podziemnych formacjach i organizacjach, w tym działających w ramach tych organizacji oddziałach partyzanckich w okresie wojny 1939-1945.

Pomocnicze

k.p.a. art. 127 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Skarżący zarzucił, że przy wydawaniu decyzji nie wzięto pod uwagę okoliczności dotyczących jego działalności w ruchu oporu na terenie C. oraz faktu skazania go zaocznie na karę śmierci. Skarżący podniósł, że od 1942 r. działał w ruchu oporu, a po krótkim działaniu jego grupa została rozbita przez Gestapo i z tej grupy nikt już nie żyje. Wyjaśnił, że nie żyją również świadkowie, którzy mogliby poświadczyć jego przynależność do grupy.

Godne uwagi sformułowania

brak jest dowodów świadczących o pełnieniu służby w Armii Krajowej, w rozumieniu przepisu art.1 ust.2 pkt 3 ustawy o kombatantach... Pełnienie służby w ruchu oporu było tożsame z prowadzeniem w sposób zorganizowany i systematyczny działalności w ramach oddziałów partyzanckich skierowanej przeciwko okupantowi. Fakt, iż Skarżący brał udział w "utrwalaniu władzy ludowej" i wyłącznie z tego tytułu uzyskał uprawnienia [...] stanowiło samoistną podstawę do pozbawienia uprawnień kombatanckich.

Skład orzekający

Barbara Wasilewska

przewodniczący

Joanna Zabłocka

sprawozdawca

Małgorzata Rysz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o kombatantach dotyczących wymogów formalnych potwierdzenia służby w Armii Krajowej i innych formacjach podziemnych, a także znaczenie dowodów i rekomendacji środowisk kombatanckich."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej skarżącego, a także stanu prawnego z 2004 roku. Może być mniej aktualne w kontekście ewentualnych zmian w ustawodawstwie lub orzecznictwie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu uprawnień kombatanckich i weryfikacji historii wojennej. Choć rozstrzygnięcie jest proceduralne, pokazuje trudności w udowodnieniu przeszłych działań i znaczenie formalnych wymogów prawnych.

Czy można stracić status kombatanta, jeśli dowody na służbę w AK są niepełne?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
V SA/Wa 2090/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-11-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-08-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Barbara Wasilewska /przewodniczący/
Joanna Zabłocka /sprawozdawca/
Małgorzata Rysz
Symbol z opisem
6341 Pozbawienie uprawnień kombatanckich oraz pozbawienie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Barbara Wasilewska, Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka ( spr.), Protokolant - Anna Michałowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2004 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] czerwca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienie uprawnień kombatanckich - oddala skargę -
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] października 2000 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawił M. S. uprawnień kombatanckich przyznanych mu na mocy orzeczenia ZW ZBoWiD w [...] z dnia [...].06. 1984 r. z tytułu utrwalania władzy ludowej w okresie od [...].08.1945 r. do [...].12.1947 r.
W uzasadnieniu decyzji Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych stwierdził między innymi , że nie jest zobowiązany do wyjaśnienia czy nie istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie M. S. uprawnień kombatanckich. Ponownie rozpoznając sprawę [...] maja 2001 r Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy w/w decyzję.
Na powyższą decyzję M. S. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzucając, że przy wydawaniu decyzji nie wzięto pod uwagę okoliczności dotyczących jego działalności w ruchu oporu na terenie C. oraz faktu skazania go zaocznie na karę śmierci.
Naczelny Sąd Administracyjny , uchylając wyrokiem z dnia 29.10.2003 r. sygn. akt V SA 2059/03 zaskarżoną decyzję zalecił organowi orzekającemu przeprowadzenie przy ponownym rozpoznawaniu sprawy postępowania dowodowego w celu wyjaśnienia, czy Skarżący dysponuje tytułem do przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu pełnienia służby w polskich podziemnych organizacjach.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy i przeprowadzeniu postępowania dowodowego, zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych działając na podstawie art. 127§3 i art.138§1 pkt 1 kpa oraz art.25 ust.2 pkt 2 w zw. z art.1 ust.2 pkt 3 stawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego(Dz. U. z 2002 r. Nr 42,poz.371) utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] października 2000 r. nr [...] o pozbawieniu M. S. uprawnień kombatanckich.
Rozpoznając sprawę ponownie Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wziął pod uwagę zeznania świadków załączone przez wnioskodawcę, a ponadto zwrócił się do Zarządu Głównego Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej w [...] oraz do Zarządu Okręgowego Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej w C. z pytaniem o przynależność M. S. do Armii Krajowej.
Zarząd Okręgowy udzielił odpowiedzi, że M. S. nie był i nie jest członkiem związku oraz, że nic mu nie wiadomo o działalności M. S.
Zarząd Główny zwrócił uwagę, że wobec faktu nie podania przez M. S. oraz świadków podstawowych danych, to jest przydziału organizacyjnego jak placówka, sekcja, rejon , obwód, okręg etc. daty zaprzysiężenia, osoby przyjmującej przysięgę, pseudonimu, funkcji w AK nie jest w stanie pomóc wnioskodawcy.
Z zeznań świadka Z. S. wynika, że Skarżący w 1942 r. "brał udział w organizowaniu grupy walczącej z okupantem niemieckim" oraz został zaocznie skazany na karę śmierci, natomiast z zeznań świadków L. S., S. K. i W. S. wynika jedynie, że M. S. przebywał na robotach w Niemczech, a w czasie pobytu w C. ukrywał się a przed policją niemiecką.
W związku z powyższymi ustaleniami Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nie wykluczając, iż strona udzielała pomocy partyzantom stwierdził, że brak jest dowodów świadczących o pełnieniu służby w Armii Krajowej, w rozumieniu przepisu art.1 ust.2 pkt 3 ustawy o kombatantach... Przepis art.1 ust.2 pkt 3 ustawy stanowi, że warunkiem uznania za działalność kombatancką , było pełnienie służby w polskich podziemnych formacjach i organizacjach. Pełnienie służby w ruchu oporu było tożsame z prowadzeniem w sposób zorganizowany i systematyczny działalności w ramach oddziałów partyzanckich skierowanej przeciwko okupantowi. W zasadniczej postaci było zorganizowaną formą walki w ramach oddziałów partyzanckich utworzonych na wzór wojskowy i stosujący dyscyplinę wojskową. Mogło sprowadzać się także do wykonywania funkcji usługowych, np. zaopatrzeniowych lub związanych ze zbieraniem informacji - zawsze jednak było uzależnione od przynależności do określonej formacji, wyrażającej się w podporządkowaniu służbowym, wyznaczeniu służbowego stanowiska i wykonywaniu zakreślonych czynności. Mając na uwadze fakt, iż środowisko kombatanckie byłych żołnierzy Armii Krajowej nie udzieliło rekomendacji Stronie, organ orzekający, stwierdził, że należy uznać oświadczenia świadków za niewiarygodne.
M. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na powyższą decyzję podnosząc, że od 1942 r. działał w ruchu oporu, oraz że po krótkim działaniu jego grupa została rozbita przez Gestapo i z tej grupy nikt już nie żyje. Wyjaśnił, że nie żyją również świadkowie, którzy mogliby poświadczyć, jego przynależność do grupy.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji.
Orzekając w sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W oparciu o treść art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Zaskarżona decyzja wydana została po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, uwzględniającego w szczególności dowody przedstawione przez skarżącego, a także przeprowadzone przez organ orzekający z urzędu.
Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do przyznania stronie uprawnień kombatanckich z tytułu pełnienia służby w polskich podziemnych formacjach i organizacjach, w tym w oddziałach partyzanckich w okresie wojny 1939-1945.
Skarżący nie wykazał, że pełnił służbę – jak twierdzi – w Armii Krajowej . Jeden ze wskazanych przez Skarżącego świadków potwierdził jedynie , że Skarżący brał udział w organizowaniu grupy walczącej z okupantem niemieckim. Ani jednak sam Skarżący, ani też świadek nie wskazali podstawowych informacji które mogłyby potwierdzić fakt przynależności Skarżącego do Armii Krajowej, w szczególności nie wskazali pseudonimu Skarżącego, funkcji w AK, przydziału organizacyjnego, osoby przyjmującej przysięgę czy daty zaprzysiężenia. W piśmie skierowanym do Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (k.37 akt adm.) Skarżący stwierdza, że do AK wprowadził go jego brat J., tu jednak również nie wskazuje żadnych danych, które mogłyby potwierdzić ten fakt.
Nie bez znaczenia dla oceny wiarygodności oświadczenia M. S. w sprawie przynależności do AK jest fakt podniesienia tej okoliczności dopiero w momencie pozbawienia go uprawnień kombatanckich w 2000 roku. Uprzednio kiedy w 1984 r. już jako emeryt starał się o przyznanie uprawnień kombatanckich, w składanych wówczas dokumentach stwierdził wprawdzie, że w czasie okupacji ukrywał się przed Gestapo, ale nie ujawnił okoliczności brania udziału w zorganizowanym ruchu oporu.
W związku z przedstawionymi wyżej ustaleniami, należy uznać, że do Skarżącego nie ma zastosowania przepis art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego , zgodnie z którym za działalność kombatancką uznaje się pełnienie służby w polskich podziemnych formacjach i organizacjach, w tym działających w ramach tych organizacji oddziałach partyzanckich w okresie wojny 1939-1945.
Wobec powyższego brak jest podstaw do uznania, że Skarżący spełnił przesłanki przewidziane w treści przepisu art. 25 ust. 2 pkt 2 zd. 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego / tekst. jedn. Uz. U. z 2002 r. Nr 42 poz. 371 z późn. zm. / warunkujące zachowanie dotychczasowych uprawnień.
Natomiast z dokumentów w postaci akt ZBoWiD Zarząd Wojewódzki w [...], zaświadczenia ze Stołecznego Urzędu Spraw Wewnętrznych w [...] z dnia [...].11.1983 r. wynika, że M. S. służył w Milicji Obywatelskiej a w okresie od [...].08.1945 r. do [...].12.1947 r. brał udział w walkach z "reakcyjnym podziemiem".
Fakt, iż Skarżący brał udział w "utrwalaniu władzy ludowej" i wyłącznie z tego tytułu uzyskał uprawnienia zgodnie z treścią dyspozycji przepisu art. 25 ust 2 pkt 2 ww. ustawy o kombatantach ..... stanowiło samoistną podstawę do pozbawienia uprawnień kombatanckich.
Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z 30 08 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz.U. Nr 153, poz. 1270], należało oddalić skargę jako niezasadną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI